Soạn ngữ văn 9 Đức Phong
SOẠN NGỮ VĂN 9
HỌC KÌ II
Tuần 19 - Bài 18
Tiết 91, 92: Văn học
BÀN VỀ ĐỌC SÁCH
A. Mục tiêu cần đạt
Giúp học sinh:
- HIểu được sự cần thiết của việc đọc sách và phương pháp đọc sách.
- Rèn luyện thêm cách viết văn nghị luận qua việc lĩnh hội bài nghị luận sâu sắc, sinh
động, giàu tính thuyết phục của Chu Quang Tiềm.
B. Tổ chức các hoạt động dạy và học.
1. Giới thiệu bài mới:
Sách có tầm quan trọng vô cùng lớn đối với cuộc sống con người nói riêng và xã hội nói
chung. Muốn phát triển và trưởng thành, con người phải thiếp thu, kế thừa có sáng tạo
những tri thức, kinh nghiệm, thành tựu mà loài người đã tìm tòi, tích luỹ được trong suốt
quá trình phát triển lịch sử. Sách là kho tàng kinh nghiệm, là di sản tinh thần quý báu của
loài người. Muốn hiểu thấu công việc mang tính trí tuệ - văn hoá này, chúng ta hãy tìm
đọc và suy ngẫm những ý kiến của nhà mĩ học Trung Hoa Chu Quang Tiềm trong bài
chính luận đặc sắc “Bàn về đọc sách”. Đây không phải là lần đầu ông bàn về đọc sách
mà bài viết này là kết quả của quá trình tích luỹ kinh nghiệm, dày công suy nghĩ, là những
lời bàn tâm huyết của người đi trước muốn truyền lại cho các thế hệ sau.
2. Bài mới.
Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh đọc hiểu văn
bản.
- Tác phẩm là bản dịch. Đây là kết quả của quá trình
tích luỹ kinh nghiệm, dày công suy nghĩ, là những lời
bàn tâm huyết của người đi trước muốn truyền lại cho
các thế hệ sau.
? Gọi học sinh đọc và giải nghĩa các chú thích.
? Tên văn bản này cho thấy kiểu văn bản của

=>bố cục khá sáng tỏ, mạch lạc, chặt chẽ.
LVC – K9 - 2
1
Soạn ngữ văn 9 Đức Phong
- Gọi hs đọc kĩ phần 1 của văn bản.
? Bàn về sự cần thiết của việc đọc sách, tác giả
đã đưa ra luận điểm căn bản nào?
? Nếu học vấn là những hiểu biết thu nhận
được qua quá trình học tập, thì học vấn thu
được từ sách là gì?
? Khi cho rằng: học vấn không chỉ là chuyện
đọc sách, nhưng đọc sách vẫn là một con
đường quan trọng quan trọng của học vấn, tác
giả muốn ta nhận thức điều gì về học vấn và
quan hệ đọc sách với học vấn?
? Trong thời đại hiện nay, để trau dồi học vấn,
ngoài con đường đọc sách còn có những con
đường nào khác? tìm ví dụ? So sánh những
con đường đó và rút ra kết luận về tầm quan
trọng và ý nghĩa của việc đọc sách hiện nay
qua lời bàn của giáo sư Chu?
(VD: so sánh với con đường văn hóa nghe
nhìn....)
? Luận điểm về sự cần thiết của việc đọc sách
được tác giả phân tích rõ trong trình tự các lí
lẽ nào?
Em hiểu ý kiến này ntn? Những cuốn sgk có
phải là di sản tinh thần đó không? Vì sao?
- Tác giả nhấn mạnh: “nếu chúng ta mong tiến
lên..... làm điểm xuất phát”. Vì sao tác giả lại

+ Muốn nâng cao học vấn, cần dựa vào thành
tựu này: Nhất định phải lấy thành quả nhân loại
đạt được làm điểm xuất phát.
=> Sách lưu giữ hết thảy các thành tựu học vấn
của nhân loại. Muốn nâng cao học vấn cần kế
thừa thành tựu này.
+ Đọc sách là trả nợ quá khứ.
=>làm vừa lòng thế hệ đi trước, đáp lại tấm thịnh
tình của cha ông, giải toả những trăn trở, những
khao khát thể hiện trong sách... đó là cách thể hiện
tư tưởng đền ơn, đáp nghĩa thế hệ đi trước.
+ Đọc sách là hưởng thụ để tiến lên trên con
đường học vấn.
=> Sách là kết tinh học vấn trên mọi lĩnh vực đời
sống trí tuệ, tư tưởng, tâm hồn của nhân loại trao
gửi lại. Đọc sách là thừa hưởng những giá trị
quý báu này. Nhưng học vấn luôn rộng mở ở
phía trước, để tiến lên, con người phải dựa vào
LVC – K9 - 2
2
Soạn ngữ văn 9 Đức Phong
sách Ngữ văn để chuẩn bị cho học vấn của
mình?
? Tóm lại, những lí lẽ trên của tác giả đem lại
cho em hiểu biết gì về sách và lợi ích của việc
đọc sách? Nhận xét về cách lập luận của tác giả
ở đoạn văn trên?
-Sách là vốn quý của nhân loại.
- Đọc sách là cách để cải tạo học vấn
- Muốn tiến lên trên con đường học vấn, không thể

=> Cách lập luận hợp lí lẽ, thấu tình đạt lí và kín
kẽ, sâu sắc. Trên con đường gian nan trau dồi
học vấn của con người, đọc sách là một con
đường quan trọng để tích luỹ và nâng cao tri
thức. Đọc sách là tự học với các thầy vắng
mặt.... Đọc sách có ý nghĩa lớn lao và lâu dài đối
với mỗi con người.
2. Lời bàn của tác giả về việc đọc sách
a. Cái khó của việc đọc sách.
- Một là sách nhiều khiến người ta không chuyên
sâu, dễ sa vào lối “ăn tươi nuốt sống” chứ không
kịp tiêu hoá, không biết nghiền ngẫm.
- Sách nhiều khiến người đọc khó chọn lựa, lãng
phí thời gian và sức lực về những cuốn không
thật có ích.
+So sánh với cách đọc sách của người xưa: đọc
kĩ càng, nghiền ngẫm từng câu, từng chữ.
+So sánh với việc ăn uống vô tội vạ, ăn tươi
nuốt sống. ….
=> Lời bàn thật sâu sắc và chí lí.
=> Cách lập luận theo kiểu so sánh nhẹ nhàng,
mới mẻ mà vẫn quen thuộc và khá lí thú, dẫn
chứng thực tế rất thuyết phục => Thái độ của
tác giả là xem trọng cách đọc chuyên sâu và coi
nhẹ cách đọc không chuyên sâu.
b.. Phương pháp đọc sách.
*Cách lựa chọn sách. (1 điểm quan trọng)
- Không tham đọc nhiều, đọc lung tung mà phải
LVC – K9 - 2
3

? Nhận xét về cách trình bày lí lẽ của tác giả?
? Phân tích lời bàn của tác giả về phương pháp
đọc sách?
Em hiểu câu thơ: “Sách cũ trăm lần xem
không chán. Thuộc lòng ngẫm nghĩ một mình
hay” như thế nào?
=> khuyên răn: không nên đọc lướt qua, vừa đọc
vừa suy ngẫm thì dù đọc ít cũng sẽ có tác dụng
lớn lao, làm thay đổi khí chất con người.
?Em hiểu hình ảnh so sánh của ông Chu :
“cưỡi ngựa đi qua chợ....”; “kẻ trọc phú khoe
của” như thế nào?
- Nhằm châm biếm những kẻ “đọc nhiều mà
chọn cho tinh, đọc cho kĩ những quyển nào thực
sự có giá trị, có lợi cho mình.
- Cần đọc kĩ các cuốn sách, tài liệu cơ bản thuộc
lĩnh vực chuyên môn, chuyên sâu của mình.
- Trong khi đọc tài liệu chuyên sâu, cũng không
thể xem thường việc đọc loại sách thường thức,
loại sách ở lĩnh vực gần gũi, kề cận với chuyên
môn của mình.
=> Kết hợp phân tích lí lẽ với liên hệ so sánh.
*Cách đọc sách:
- Không nên đọc lướt qua, đọc chỉ để trang trí bộ
mặt mà phải vừa đọc vừa suy nghĩ, nhất là đối
với các quyển sách có giá trị. (VD : Cách đọc
của các học giả Trung Hoa thời cổ đại)
- Không nên đọc một cách tràn lan, theo kiểu
hứng thú cá nhân (VD: cách đọc của một số học
giả trẻ hiện này) mà cần đọc có kế hoạch và có

dẫn cao bởi cách viết giàu hình ảnh, tác giả làm
sáng rõ các lí lẽ bằng khả năng phân tích toàn
diện, tỉ mỉ, có đối chiếu, so sánh nên dễ đọc, dễ
hiểu.
2. Nội dung: (ghi nhớ - sgk tr 7)
- Sách là tài sản tinh thần quý giá của nhân loại.
Muốn có học vấn thì phải đọc sách.
- Nhưng phải biết cách đọc- coi trọng cách đọc
chuyên sâu (chọn tinh, đọc kĩ, có mục đích) kết
hợp với đọc mở rộng học vấn.
3. Chu Quang Tiềm là người yêu quý sách:
- Là người có học vấn cao nhờ biết cách đọc
sách
- Là nhà khoa học có khả năng hướng dẫn việc
đọc sách cho mọi người
b. Thái độ khen chê rõ ràng
- Lí lẽ được phân tích cụ thể, liên hệ, so sánh gần
gũi nên dễ thuyết phục.
V.Luyện tập:
1.Hãy viết bài nêu cảm nghĩ điều thu hoạch thấm thía nhất khi học bài “Bàn về đọc sách”
này.
2. Tập theo dõi các buổi đọc truyện đêm khuya trên đài tiếng nói VN, chuyên mục “mỗi
ngày một cuốn sách, làm thẻ thư viện đọc, mượn, kế hoạch mua sách cho tủ sách riêng
hàng tháng, hàng năm.
3. ý kiến của em về những con mọt sách hiện nay.
-Hs bàn luận trả lời
- 1 số ví dụ về cách đọc sách của hs ngày nay (theo kiểu “cưỡi ngựa xem hoa”, đưa mắt, lướt
qua... để nhằm thoả chí tò mò chứ không chú ý suy ngẫm... Rồi có bạn chỉ say mê với các loại
sách tranh truyện, báo cười, tiểu thuyết chương hồi, tiểu thuyết tâm lí, lại cả thơ tình yêu, những
sách hỏi đáp về chuyện nọ, chuyện kia.... sách bói toán..... có ngày ngốn hết hàng chục cuốn sách,