Phòng giáo dục và đào tạo huyện từ liêm
Trường tiểu học Đoàn thị điểm

--------------------------

Sáng kiến kinh nghiệm :
Một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả
giờ dạy kể chuyện cho học sinh lớp 2

Giáo viên : Nguyễn Thị Dũng Phương
Lớp : 2A 10

Năm học : 2009 2010


Phần I. Mở đầu
ở bậc tiểu học, môn Tiếng Việt có vai trò rất quan trọng trong việc hình
thành và phát triển ở học sinh các kĩ năng sử dụng Tiếng Việt góp phần rèn
luyện các thao tác tư duy, bồi dưỡng tình yêu Tiếng Việt cho học sinh. Phân môn
kể chuyện ở lớp 2 cũng góp phần phát triển các kĩ năng nói và nghe, phát triển kĩ
năng đối thoại, và nâng cao năng lực trí tuệ của trẻ và rèn luyện cho các em khả
năng diễn đạt bằng ngôn ngữ. Đồng thời bồi dưỡng tình cảm tốt đẹp, trau dồi
hứng thú đọc và kể chuyện và đem lại niềm vui tuổi thơ cho học sinh trong hoạt
động học tập. Đây là một phân môn quan trọng đối với học sinh tiểu học bởi học
sinh học tốt môn này sẽ giúp các con đạt được kết quả cao ở các môn khác.Bên
cạnh đó phân môn kể chuyện còn có một nhiệm vụ hết sức quan trọng trong mục
tiêu giáo dục của chương trình thay sách giáo khoa mới, đó là giúp học sinh tự
tin khi giao tiếp trước đông người.
Để đạt được mục tiêu trên, ngoài việc dạy tốt các phân môn tập đọc, tập viết,
chính tả, .. thì dạy kể chuyện tốt cũng góp phần quan trọng trong việc thực hiện
chương trình Tiếng Việt ở tiểu học. Điều này đã kích thích tôi tìm tòi, nghiên

Qua kinh nghiệm giảng dạy và khảo sát thực tế ở trường mình tôi được biết:
Quy trình giảng dạy thì hầu hết giáo viên đều nắm rõ nhưng đi vào cụ thể từng
dạng bài thì nhiều giáo viên còn lúng túng vì chưa biết phương pháp hình thức tổ
chức dạy học phù hợp. Một số giáo viên chưa thực sự đầu tư cho tiết dạy, chưa
có sự chuẩn bị đồ dùng dạy học chu đáo nên kết quả đạt được sau giờ học chưa
cao. Bên cạnh đó các em học sinh chưa hứng thú với môn học. Khả năng kể
chuyện của các em còn hạn chế. Cụ thể ở lớp tôi dạy:
- Các em còn kể quá nhỏ, chưa đúng nội dung vì các em chưa nắm được tốt
nội dung bài tập đọc vừa học đầu tuần, chưa biết cách ghi nhớ diễn biến, hình
ảnh, chi tiết nổi bật của câu chuyện.
- Các em chưa mạnh dạn, tự tin khi kể chuyện. Rất ít em biết thể hiện đúng
nét mặt, cử chỉ, điệu bộ phù hợp nội dung câu chuyện vì các em chưa thực sự
nắm được nội dung câu chuyện và chưa biết cách thể hiện giọng điệu nhân vật.
- Nhiều em chưa biết nêu ý kiến bổ sung, nhận xét của mình vì các em chưa
biết kể như thế nào là đúng,là sáng tạo để nhận xét được câu chuyện bạn kể.


Với lòng yêu nghề, mến trẻ, với mong muốn học sinh của mình có khả năng
kể chuyện tốt, tôi đã thực sự trăn trở để tìm ra nhiều biện pháp dạy học phù hợp
nhằm nâng cao hiệu quả giờ dạy. Sau đây tôi xin được trình bày Một số biện
pháp nhằm nâng cao hiệu quả giờ dạy kể chuyện cho học sinh lớp 2 mà bản
thân đã áp dụng thành công trong năm học qua để các bạn đồng nghiệp cùng
tham khảo.

3. Một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả giờ dạy
kể chuyện lớp 2 :

3.1 Chuẩn bị cho tiết dạy:
- Người giáo viên cần dạy thật tốt bài tập đọc 2 tiết mở đầu mỗi tuần.Tôi
thấy nhờ đã được đọc và hiểu kĩ bài tập đọc đầu tuần các em kể chuyện sẽ tự tin

3.3 Tiến hành phân loại các dạng bài tập từ đó có phương
pháp dạy phù hợp
Sách giáo khoa Tiếng Việt 2 có rất nhiều kiểu bài tập kể chuyện từ mức độ
đơn giản đến khó dần như:
- Kiểu bài 1: Kể từng đoạn và toàn bộ câu chuyện theo tranh.
- Kiểu bài 2: Kể theo dàn ý hoặc câu hỏi gợi ý.
- Kiểu bài 3: Tự tóm tắt nội dung và kể lại từng đoạn truyện.
- Kiểu bài 4: Kể một đoạn truyện bằng lời của mình.
- Kiểu bài 5: Kể một chi tiết trong truyện theo ý tưởng tượng.
- Kiểu bài 6: Phân vai
Người giáo viên cần nắm rõ từng kiểu bài và mục đích yêu cầu cần đạt
được trong từng kiểu bài cụ thể:
Kiểu bài 1: Kể từng đoạn và toàn bộ câu chuyện theo tranh.
Trong sách có các dạng bài kể chuyện theo tranh như sau:
- Kể theo tranh và câu hỏi gợi ý. Đây là hình thức tập kể dễ nhất vì học sinh
có hai chỗ dựa là hình ảnh và lời để kể.
- Kể theo tranh không có câu hỏi gợi ý. Đây là hình thức tập kể chuyện khó
hơn vì học sinh chỉ được dựa vào các bức tranh để kể mà không có câu hỏi gợi ý.
- Sắp xếp lại các tranh đã bị đảo lộn thứ tự cho đúng với nội dung câu
chuyện, sau đó kể lại.
Kiểu bài 2: Kể theo dàn ý hoặc câu hỏi gợi ý.
Đây là loại bài tập đòi hỏi học sinh nhớ truyện hơn và huy động tư tưởng
nhiều hơn.


Kiểu bài 3: Tự tóm tắt nội dung và kể lại từng đoạn truyện.
HS tự suy nghĩ tìm và tóm tắt nội dung mỗi đoạn bằng một cụm từ hoặc một
câu rồi dựa vào kết quả tóm tắt để kể lại từng đoạn câu chuyện.
Kiểu bài 4: Kể một đoạn truyện bằng lời của mình.
Yêu cầu của loại bài tập này là học sinh kể đúng nội dung, không lặp lại


(TiếngViệt 1, tập một,

- Dựa vào hình vẽ kể lại nội dung

trang 5)

tranh 1 ( 2-3 học sinh kể, học sinh
nhận xét, giáo viên nhận xét).
- Làm tương tự với các tranh còn lại


Kiểu bài

Ví dụ minh họa

Phương pháp, hình thức tổ chức

b) Kể theo tranh 1. Kể lại đoạn 1 và 2 - 1 Học sinh đọc yêu cầu của bài.
không có câu hỏi trong câu chuyện Bím tóc - Giáo viên yêu cầu học sinh quan
gợi ý.

đuôi sam dựa theo hai sát từng tranh, nhớ lại nội dung đoạn
tranh sau:
(TiếngViệt 2, tập một,
trang 15)

1,2 của câu chuyện để kể lại. Với
lớp học sinh chậm hơn, có thể nêu
các câu hỏi gợi ý:

chuyện sau đó kể
lại.

(TiếngViệt 2, tập một,
trang 15)

- HS khác và GV nhận xét khen ngợi
những HS xếp đúng thứ tự các tranh.
- GV cho HS kể lại lần lượt từmg
tranh ( Tương tự như kiểu bài 1.)


Kiểu bài 2: Kể theo dàn ý hoặc câu hỏi gợi ý.
( Đây là loại bài tập đòi hỏi HS nhớ truyện hơn và huy động tư tưởng nhiều
hơn.)
Kiểu bài

Ví dụ minh hoạ

Phương pháp, hình thức tổ chức

a) Kể theo các Kể lại đoạn 1 câu chuyện - 1HS đọc yêu cầu và đọc các gợi
gợi ý.

Phần thưởng theo các ý.

ý a) Các việc làm

gợi ý:


cho HS nghe.

c. Niềm vui của ông bà

Sau đó cho HS tự kể lại đoạn 1

(Tiếng việt 2, tập một bằng lời kể của mình.
trong 79)
HS nhận xét, GV nhận xét góp ý
- Các đoạn văn còn lại không cần
kể mẫu nữa.

Kiểu bài 3: Tự tóm tắt nội dung và kể lại từng đoạn truyện.
Kiểu bài

Ví dụ minh hoạ

Phương pháp, hình thức tổ chức

Tự tóm tắt nội

Hãy tóm tắt nội dung - 1HS yêu cầu của bài.

dung và kể lại

mỗi

từng đoạn
Kiểu bài


(TiếngViệt 2, Tập hai,

của Xuân

Trang 92)

HS khác nhận xét,GV nhận xét.
- Gv ghi tóm tắt những từ và câu
đó lên bảng.
- HS dựa vào kết quả tóm tắt để
kể lại từng đoạn câu chuyện.

Kiểu bài 4: Kể một đoạn truyện bằng lời của mình.
Kiểu bài
Kể

một

Ví dụ minh hoạ

đoạn a. Kể lại cuộc gặp gỡ

Phương pháp, hình thức tổ chức
GV giúp HS hiểu được yêu cầu

truyện bằng lời giữa Hà và thầy giáo của loại bài tập này là kể đúng
của mình.

(Truyện Bím tóc đuôi nội dung, không lặp lại nguyên
sam) bằng lời của em.

trang 105)

Kiểu bài 5: Kể một chi tiết trong truyện theo ý tưởng tượng.


Kiểu bài

Ví dụ minh hoạ

Phương pháp, hình thức tổ chức

Kể một chi tiết - Kể lại đoạn cuối của - HS đọc thầm yêu cầu của bài.
trong truyện theo câu chuyện Bông hoa - GV lưu ý HS lời của bố Chi là
ý tưởng tượng.

Niềm Vui (đoạn 4), trong do em tưởng tượng ra.
đó có lời cảm ơn của bố - HS tập kể cá nhân theo yêu cầu
Chi. (Do em tưởng tượng của bài.
- HS kể lại đoạn 4 trước lớp.

ra).
(Tiếng Việt 2, tập một
trang 105)

- HS nhận xét, GV nhận xét bình
chọn bạn có lời cảm ơn hay nhất.

Kiểu bài 6: Phân vai
Kiểu bài



Phương pháp, hình thức tổ chức


kể với điệu bộ, nét mặt, cử chỉ
chưa? giọng kể có thích hợp
không?
- GV cho HS tập kể theo nhóm.
- GV gọi đại diện 2 nhóm lên thi
kể.
- HS nhận xét, GV nhận xét.
- GV gọi HS xung phong đóng vai
mình thích lên diễn lại câu
chuyện.
- HS nhận xét bình chọn bạn kể
hay. GV nhận xét cho điểm.

3.4 Giao tiếp với học sinh
Một trong những yếu tố quan trọng giúp trẻ thích kể chuyện, giúp học sinh
có hứng thú trong học tập chính là thái độ của giáo viên đối với học sinh. Người
giáo viên phải tạo bầu không khí thân mật, tin cậy, khéo động viên, khuyến
khích để học sinh mạnh dạn kể chuyện tự nhiên, thoải mái, kết hợp lời kể với nét
mặt, cử chỉ, giọng điệu, giống như là các em đang kể chuyện cho anh, chị, em
hay bạn bè nghe. Để làm được như vậy giáo viên phải tế nhị khi hướng dẫn học
sinh kể chuyện, tạo sự tin tưởng cho các em. Cụ thể:
- Khi đang kể nếu có em lúng túng vì quên chuyện. Giáo viên có thể nhắc
một cách nhẹ nhàng để em đó nhớ lại câu chuyện.
- Nếu có em kể thiếu chính xác thì cũng không nên ngắt lời em, chỉ nhận xét
khi các em đã kể xong.
- Hướng dẫn học sinh khi nhận xét lời kể của bạn cần tìm những điểm tốt

và đem lại niềm vui tuổi thơ cho học sinh trong hoạt động học tập.
Bên cạnh đó, học sinh lớp tôi ngày càng thích học tiết kể chuyện, thích kể
chuyện cho bạn nghe, các em hào hứng trông đợi các tiết học tiếp theo.
Bản thân tôi trong những đợt hội giảng ở trường cũng như trong các lần thi
giáo viên dạy giỏi các cấp, tiết dạy của tôi luôn đạt điểm cao.


Phần III: kết luận
Việc hình thành và phát triển các kĩ năng cho học sinh là một nhiệm vụ quan
trọng của chương trình giáo dục tiểu học.Đặc biệt vấn đề này càng có ý nghĩa
khi chúng ta thực hiện công nghiệp hoá- hiện đại hoá đất nước. Phân môn kể
chuyện đã góp phần quan trọng phát triển các kĩ năng nói và nghe cho học sinh.
Đồng thời cũng nâng cao sự hiểu biết của các em về đời sống qua những câu
chuyện có nội dung phong phú và giúp các em mạnh dạn, tự tin trong giao tiếp
hàng ngày và đem lại niềm vui cho các em trong từng tiết học.
Thực tế cho thấy, kết quả học tập của học sinh phụ thuộc rất nhiều vào
người thầy. Để giờ kể chuyện đạt kết quả cao, giáo viên phải:
- chuẩn bị kĩ bài giảng trước khi lên lớp
- Dạy kĩ bài tập đọc đầu tuần
- Chuẩn bị đầy đủ đồ dùng học tập
- Lựa chọn phương pháp dạy phù hợp từng dạng bài
- Có thái độ khích lệ, động viên khuyến khích học sinh kịp thời.
- Ngoài ra, muốn học sinh học tốt thì người giáo viên phải biết kể chuyện
hấp dẫn. Giáo viên cần tham khảo, rút kinh nghiệm cách kể chuyện trên vô tuyến
truyền hình và trên đài để hướng dấn học sinh kể chuyện một cách sáng tạo.Do
đó, tôi không ngừng tự học, tự bồi dưỡng kiến thức để nâng cao trình độ nghiệp
vụ và cập nhật kiến thức kịp thời.
Trên đây là một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả giờ dạy kể chuyện
lớp 2 mà bản thân tôi đã áp dụng thành công trong năm học qua. Khi viết sáng
kiến này, tôi mong rằng sẽ nhận được sự đóng góp ý kiến chân thành của các bạn

Tính sáng tạo:

./ 5 điểm

Tính KH, SP:

./ 4 điểm

Xếp loại A: từ 17 20 điểm

Tính hiệu quả:

./ 5 điểm

Xếp loại B: từ 14 16,5 điểm

Tính phổ biến:

./ 6 điểm

Xếp loại C: từ 10 13,5 điểm

Tổng số

./ 20 điểm

Ngày ... tháng ..năm 2010
Ngời xét duyệt

:


./ 5 điểm

Tính KH, SP:

./ 4 điểm

Xếp loại A: từ 17 20 điểm

Tính hiệu quả:

./ 5 điểm

Xếp loại B: từ 14 16,5 điểm

Tính phổ biến:

./ 6 điểm

Xếp loại C: từ 10 13,5 điểm

Tổng số

./ 20 điểm

Ngày ... tháng ..năm 2010
Ngời xét duyệt

:



Tính KH, SP:

./ 4 điểm

Xếp loại A: từ 17 20 điểm

Tính hiệu quả:

./ 5 điểm

Xếp loại B: từ 14 16,5 điểm

Tính phổ biến:

./ 6 điểm

Xếp loại C: từ 10 13,5 điểm

Tổng số

./ 20 điểm

Ngày ... tháng ..năm 2010
Ngời xét duyệt

:

Ngày . tháng ..năm 2010
Chủ tịch Hội đồng xét duyệt


Tiết 4 : Bím tóc đuôi sam

I. Mục tiêu:

1.Rèn kĩ năng nói:
- Dựa vào trí nhớ và tranh minh hoạ, kể được nội dung đoạn 1+2 của câu chuyện.
- Nhớ và kể lại được nội dung đoạn 3 bằng lời của mình (có sáng tạo riêng về từ
ngữ; có giọng kể, cử chỉ, điệu bộ thích hợp).
- Biết tham gia cùng các bạn dựng lại câu chuyện theo vai( người dẫn chuyện,
Hà, Tuấn, thầy giáo).
2. Rèn kĩ năng nghe: Lắng nghe bạn kể chuyện; Biết nhận xét, đánh giá lời
kể của bạn.
II. Đồ dùng dạy học :

- Bài giảng điện tử cụ thể:
+ Slide 1: 2 tranh trong SGK
+ Slide 2: tranh1 trong SGK
+ Slide 3: tranh2 trong SGK
+ Slide 4: nội dung bài 2
-Những mảnh bìa ghi tên : Hà, Tuấn, thầy giáo, người dẫn chuyện để thực
hiện bài tập kể chuyện theo vai và 1 cái caravat.


III. Hoạt động dạy học:

Thời

Nội dung các hoạt động



- GV nhận xét và cho điểm.

lòng giúp bạn, cứu bạn.)
B. Bài mới:
1'

1. Giới thiệu bài:

*PP trực quan

- Cô có 2 bức tranh cho cô biết 2 bức

* PP Vấn đáp

tranh này minh hoạ cho nội dung bài

* GV cho hiện ra Slide1

tập đọc nào các con đã học?

- Giáo viên hỏi , HS trả lời

( Bím tóc đuôi sam )

-

- 2 nhân vật trong tranh là ai?
- (Tuấn và Hà)



Thời

Nội dung các hoạt động

Phương pháp, hình thức tổ

Ghi

gian

dạy học

chức dạy học tương ứng

chú

7'

và cho cô biết : Bức tranh 1 vẽ gì?

- 2 HS trả lời

(Bức tranh vẽ bạn Hà với hai bím tóc
nhỏ xinh xắn.)
- Dựa vào nội dung tranh1 và các con

- 2 HS kể

nhớ lại đoạn 1 của bài Bím tóc đuôi

- Dựa vào nội dung tranh 2, bạn nào có
thể kể cho cô đoạn 2 của câu chuyện?
+Với những em chưa kể được thì giáo
viên có thể đưa ra các câu hỏi gợi ý
sau:

- 3 HS thi kể đoạn 2
- HS nhận xét
- GV nhận xét, khen
ngợi những học sinh
kể chuyện hay.

- Tuấn đã trêu chọc Hà thế nào? Việc
làm của Tuấn dẫn đến điều gì?
- Cho HS thi kể cả đoạn 1 và đoạn 2.

2 HS thi kể đoạn 1 và 2
- HS nhận xét


- GV nhận xét, khen
- ngợi những học sinh

Thời

Nội dung các hoạt động

Phương pháp, hình thức tổ

Ghi

thầy giáo bằng lời của em có nghĩa là

- 1 HS đọc đoạn 3

con kể đúng nội dung nhưng không lặp
lại nguyên văn các từ ngữ trong
sách.Các em có thể dùng từ, đặt câu
theo cách khác, diễn đạt rõ theo ý của
mình và kết hợp lời kể với nét mặt, cử
chỉ, giọng điệu.
- Yêu cầu học sinh mở bài tập đọc

- HS mở SGK

Bím tóc đuôi sam trong SGK.
- Gọi 1 HS đọc đoạn 3.

-1 HS đọc đoạn3

- Giáo viên kể mẫu đoạn 3 bằng lời

- Giáo viên kể

kể của mình.
+ Ví dụ: Hà vừa mách tội Tuấn vừa
khóc thút thít. Thầy giáo nhìn hai bím
tóc xinh xinh của Hà, vui vẻ khen tóc
Hà đẹp lắm. Nghe thầy nói thế, Hà
ngạc nhiên hỏi lại: Thật thế không
ạ? Thầy bảo: Thật chứ!. Thế là Hà


- Đại diện các nhóm thi kể lại đoạn3.

- Đại diện 3 nhóm thi kể lại
đoạn3.
-

HS nhận xét.
- GV nhận xét, khen
ngợi những học sinh
- kể chuyện hay.

9'

2.3. Phân vai, dựng lại câu chuyện (

- 1 HS đọc yêu cầu bài 3.

các vai:người dẫn chuyện, Hà, Tuấn,
thầy giáo.)
- Mời một bạn đọc giúp cô yêu cầu bài

- Giáo viên hỏi.
- HS trả lời.

3.
- Câu chuyện có mấy vai?
( 3 vai: người dẫn chuyện, Hà,Tuấn,
thầy giáo.)
Các bước tiến hành:

thành câu chưa? Dùng từ có
hợp lí không?
+ Về cách thể hiện: Kể có
tự nhiên không? Đã biết phối
hợp lời kể với điệu bộ, nét
mặt, cử chỉ chưa? giọng kể
có thích hợp không?
- GV nhận xét, động viên
HS.
- Học sinh tập kể theo nhóm 4

+ HS tự hình thành nhóm,
mỗi nhóm 4 em tập kể
chuyện theo vai.
+ Cả lớp và giáo viên nhận
xét, bình chọn bạn kể hay
nhất.
- GV chọn 4 HS kể chuyện
giỏi nhất dựng hoạt cảnh
theo vai như diễn kịch.


- Dựng hoạt cảnh

4 HS dựng hoạt cảnh
- HS nhận xét
- GV nhận xét, khen
ngợi những học sinh
kể chuyện hay.
- Giáo viên hỏi

nghe.