MYE Forum Index -> Truyện dài -> Truyền kỳ mạn lục (Nguyễn Dữ) Sưu tầm
Truyền kỳ mạn lục (Nguyễn Dữ) Sưu tầm
Previous 1 2 3 4 5 ... 16 17 18 19 20 Next
•
jackauk [ Biết đi ] - - Offline - Posts: 653
Joined: Oct 13 2007 - Location: Thiên hà xa xăm - Age: 20 - - Cash: $4775
Dollars
Posted: November 28th 2007, 7:44 am
•
Chương 19
Cuộc nói chuyện thơ ở Kim Hoa
(Nguyên văn: Kim Hoa thi thoại ký)
Huyện Kim Hoa (1) có người con gái họ Ngô tên Chi Lan, là bậc nội trợ hiền của
vị tiên sinh họ Phù. Nàng chữ tốt văn hay, nhất là thơ ca càng giỏi lắm. Đức Thuần
hoàng đế (Thánh Tông) triều nhà Lê yêu tài văn mặc, vời nàng vào cung, giao cho
việc dạy các cung nữ. Mỗi khi yến tiệc, nàng thường ôm quyển đứng chầu hầu vua,
hễ vua phán làm thơ, chỉ thoắt chốc đã làm xong ngay, không cần phải chữa sửa gì
cả. Năm ngoài 40 tuổi nàng mất, táng ở cánh bãi Tây Nguyên.
Cuối đời Đoan Khánh (2) có người học trò là Mao Tử biên đến du học ở Kinh
thành, lâu ngày nhớ nhà, bèn về thăm quê ở huyện Đồng Hỷ thuộc Thái Nguyên.
Đường về qua hạt huyện Kim Hoa, chợt gặp cơn mưa gió. Thôn xa đồng vắng, trời
lại tối sập xuống. Tử Biên đưa mắt nhìn quanh, thấy ở đàng nam có bóng đèn thấp
thoáng, bèn rảo bước đến. Đến nơi thì thấy có mấy gian nhà tranh ở giữa khoảng
cây cối rậm rạp. Tử Biên nhân lúc túng bí, nói xin vào ngủ nhờ; song người coi
cổng không cho vào. Chàng trông vào trong nhà, thấy một ông già đương ngồi ở
giữa giường, bên cạnh có một vị mỹ nhân, trâm ngọc hài cườm, coi như một vị phi
tần vậy. Mỹ nhân nói với ra, bảo người coi cổng:
- Canh khuya đêm vắng, trời lại mưa gió, người ta xin ngủ nhờ không cho thì người
ta ngủ đâu bây giờ.
Thấy chủ nhà nói vậy, Tử Biên vén áo bước vào, nghỉ nhờ ở mái hiên phía nam nhà
khách.

Thương xuân bối lập nhất hoàng oanh,
Tích cảnh ai đề song tử yến.
Đình châm vô ngữ thúy my đê,
Quyện ỷ sa song mộng dục mê.
Khước quái quyển liêm nhân hoàn khởi,
Hương hồn chung bất đáo Liêu Tê (Tây).
Dịch:
Gió rung hoa lựu tơi bời,
Trên đầu tha thướt dáng người mỹ nhân.
Oanh vàng ủ rũ thương xuân,
Một đôi én tía họa vần trong cây.
Dừng kim rủ thấp đôi mày,
Nương song hồn mộng xa bay cuối trời.
Cuộn rèm nheo nhéo kia ai,
Cho hồn chẳng tới cõi ngoài Liêu Tây.
Bài thứ ba: thu từ
Thanh thương phù không trừng tễ cảnh,
Sương tín dao tương cô nhạn ảnh.
Thập trượng liên tàn ngọc tỉnh hương,
Tam canh phong lạc Ngô giang lãnh.
Phi huỳnh dạ độ bích lan can,
Y bạc nan câm tiễn tiễn hàn.
Thanh đoạn động tiêu ngưng lập cửu,
Dao đài hà xứ mịch tham loan.
Dịch:
Hơi may hiu hắt bầu không,
Tinh sương thấp thoáng cánh hồng xa bay.
Sen tàn giếng hãy thơm lây,
Ba canh gió thổi lạnh đầy sông Ngô.
Bên lan đóm lượn ra vô,

Vệ Linh xuân thụ bạch vân nhàn,
Vạn tử thiên hồng diệm thế gian.
Thiết mã tại thiên danh tại sử,
Anh uy lẫm lẫm mãn giang san.
Dịch:
Vệ Linh mây trắng tỏa cây xuân,
Hồng tía muôn hoa đẹp cảnh trần.
Ngựa sắt về trời, danh ở sử,
Oai thanh còn dậy khắp xa gần.
Sau vài tháng, bài ấy truyền khắp trong cung, đức Hoàng thượng rất là khen ngợi,
ban cho một bộ áo.
Lại một hôm, Hoàng thượng ngự ở cửa Thanh Dương, sai quan Thị thư họ Nguyễn
làm bài từ khúc uyên ương. Bài làm xong nhưng Hoàng thượng không vừa ý,
ngoảnh bảo tôi rằng:
- Văn nàng cũng hay lắm, hãy thử đem tài hoa gấm cho trẫm xem nào.
Tôi vâng mệnh, cầm bút làm xong ngay, có hai câu cuối thế này:
Ngưng bích phi thành kim điện ngõa,
Trứu hồng chức tựu Cẩm Giang la.
Dịch:
Biếc đọng kết nên ngói đền vàng,
Hồng châu dệt thành lụa Cẩm Giang.
Hoàng thượng khen ngợi hồi lâu, ban cho 5 đĩnh vàng, lại gọi là "Phù gia nữ học
sĩ". Từ đó tôi nức tiếng đương thời, được làng văn mặc coi trọng, đại khái đều do
sức giúp của đấng Tiên hoàng cả. Đến khi đức Thuần hoàng đế thăng hà tôi có làm
bài thơ viếng rằng:
Tam thập dư niên củng tử thần,
Cửu chân tứ hải hựu đồng nhân.
Đông tây địa thác dư đồ đại,
Hoàng đế thiên khôi sự nghiệp tân.
Tuyết ủng chân du vô xứ mịch,

Và như:
Yến bãi long lâu thi lực quyện,
Lục canh lưu đãi hiểu miên trì.
Dịch:
Tiệc cạn lầu rồng sức thơ mỏi,
Canh dài giữ đợi giấc nằm trưa.
Sĩ quân tử ở trong danh giáo, thiếu gì thú vui hà tất lại lấy không làm có, trỏ phải ra
quấy, đem chữ nghĩa ra mà đùa cợt như vậy.
Ông khách nói:
- Nào có một mình phu nhân như thế đâu! Xưa nay những người trinh liệt bị ngòi
bút trào phúng làm cho bực mình biết bao nhiêu mà kể. Xem như Hằng Nga là tiên
trên nguyệt điện, có kẻ vịnh thơ như thế này:
Hằng nga ưng hối thâu linh dược,
Bích hải thanh thiên dạ dạ tâm.
Dịch:
Hằng Nga hối trót ăn linh dược (11),
Tẻ lạnh trời cao đêm lại đêm.
Lộng Ngọc là gái phi thăng, có kẻ vịnh thơ như thế này:
Như hà hậu nhật Tần Đài mộng,
Bất kiến Tiêu lang kiến Thẩm lang.
Dịch:
Tần Đài sau giấc mơ đêm đó,
Không thấy Tiêu lang, thấy Thẩm lang (12).
Vào cửa hầu thì nói mượn Lục Châu (13), mỉa họ Vũ thì đặt chuyện Vũ Hậu thổ
(14). Toàn những giọng nói xằng buộc nhảm. Ước sao đem được dòng nước sông
Lô để vì người xưa gột rửa những bài thơ xú ác ấy đi.
Phu nhân thu nước mắt rồi nói:
- Không có tiên sinh biết cho, có lẽ tôi thành một hòn ngọc khuê có dấu vết, lấy gì
mài cho sáng, rũa cho sạch được. Song đêm đẹp dễ qua, tiệc vui khó kiếm. Bữa nay
vợ chồng tôi cùng tiên sinh hội ngộ, chúng ta chẳng nói những chuyện ấy nữa, chỉ