Tiểu luận - Luật lao động

GVHD: Nguyễn Thị Ngọc Linh

MỤC LỤC

SVTH: Nguyễn Thị Hà

Lớp QTNL 13C


Tiểu luận - Luật lao động

GVHD: Nguyễn Thị Ngọc Linh
LỜI MỞ ĐẦU

Lao động giữ một vai trò quan trọng trong lịch sử loài người, lao động
là điều kiện cơ bản đầu tiên của toàn bộ đời sống con người. trong quá trình
lao động con người tác động trực tiếp vào thế giới xung quanh và mục đích
của quá trình lao động được thể hiện trong kết quả của nó.
Nhờ có lao động mà con người tách khỏi thế giới động vật, đồng thời
biết vận dụng quy luật của thiên nhiên để chinh phục nó. Điều đó khẳng định
lao động có ý chí, có mục đích của con người nhằm tạo ra một giá trị sử dụng
nhất định. Lao động tạo ra giá trị của cải vật chất và giá trị tinh thần của xã
hội, lao động có năng suất, chất lượng, hiệu quả là nhân tố quyết định của sự
phát triển.
Với tư tưởng chiến lược vì con người và phát huy nhân tố con người,
các quy phạm pháp luật của luật lao động đã thể hiện chủ trương, đường lối
của Đảng là giải phóng và phát triển nguồn nhân lực dồi dào của đất nước,
khuyến khích sử dụng tiềm năng lao động xã hội, tạo điều kiện và môi trường
cho người lao động làm việc, đảm bảo cơ bản tối thiểu về việc làm, trả công

trong lĩnh vực này ngày càng nhiều và phổ biến, các vi phạm về thời gian làm
việc, thời gian nghỉ ngơi chủ yếu là các vi phạm như: Tăng thời gian làm việc
tiêu chuẩn, tăng số giờ làm thêm vươt quá mức cho phép, giảm và cắt bớt thời
gian nghỉ ngơi của người lao động…Các vi phạm này không những xâm
phạm đến sức khỏe, tính mạng mà còn tác động đến gia đình và một phần
đến xã hội nói chung. Một trong những nguyên nhân dẫn đến các cuộc đình
công cũng xuất phát từ lý do này. Với đề tài này em xin kiến nghị một số giải
pháp để giảm bớt đi tình trạng nêu trên.
Trong quá trình nghiên cứu, tìm hiểu tài liệu, và với cương vị đang là
một sinh viên ngồi trên ghế nhà trường với một lượng kiến thức ít ỏi nên bài
tiểu luận không thể tránh khỏi những sai sót, em rất mong nhận được sự đóng
góp, nhận xét của thầy cô để bài làm của em hoàn thiện hơn. Em xin kính
chúc thầy, cô sức khỏe, và tiếp tục có những cống hiến to lớn hơn cho sự
nghiệp trồng người. Em xin chân thành cảm ơn.

SVTH: Nguyễn Thị Hà

3

Lớp QTNL 13C


Tiểu luận - Luật lao động

GVHD: Nguyễn Thị Ngọc Linh
NỘI DUNG

CHƯƠNG I. CỞ SỞ LÝ LUẬN
1.1. Khái quát chung về người lao động và người sử dụng lao động
Người lao động là người ít nhất đủ 15 tuổi trở lên, có khả năng lao



Tiểu luận - Luật lao động

GVHD: Nguyễn Thị Ngọc Linh

1.2. Khái quát chung về thời gian làm việc, thời gian nghỉ ngơi.
Trong quan hệ lao động, thời gian làm việc và thời gian nghỉ ngơi là hai
khái niệm khác nhau nhưng có mối quan hệ mật thiết với nhau, không thể
tách rời trong luật lao động. Trên thực tế, không có ai chỉ làm việc mà không
nghỉ ngơi và ngược lại, với những người không làm việc thì nghỉ ngơi cũng
không đặt ra, nhất là trong điều kiện hiện nay. Cùng với sự phát triển mạnh
mẽ của nền kinh tế, sự cạnh tranh khốc liệt của con người càng làm cho người
lao động làm việc với cường độ cao hơn. Do vậy nhu cầu làm việc và nghỉ
ngơi ngày càng trở nên cấp thiết.
Thời gian làm việc chính là khoảng thời gian cần và đủ để năng suất lao
động hoàn thành, thời gian nghỉ ngơi là khoảng thời gian cần thiết để người
lao động tái sản xuất lại sức lao động đã hao phí nhằm đảm bảo quá trình lao
động diễn ra liên tục.
Dưới góc độ pháp lý, thời gian làm việc và thời gian nghỉ ngơi được
biểu hiện dưới dạng quyền và nghĩa vụ của các chủ thể tham gia quan hệ pháp
luật lao động. Quan hệ này thể hiện sự ràng buộc trách nhiệm giữa người lao
động và người sử dụng lao động. Khi tham gia quan hệ này, người lao động
phải trực tiếp hoàn thành nghĩa vụ lao động của mình, phải tuân thủ những
quy định nội bộ và có quyền được hưởng thành quả trong khoảng thời gian
đó.
Ngoài thời gian làm việc là thời gian nghỉ ngơi, người lao động được tự
do sử dụng khoảng thời gian đó theo ý muốn của bản thân. Và như vậy thì
dưới góc độ này thời gian làm việc và thời gian nghỉ ngơi được hiểu như sau:
Thời gian làm việc là khoảng thời gian do pháp luật quy định hoặc do

Theo chương VII của bộ luật lao động năm 2012 thì thời gian làm việc
và thời gian nghỉ ngơi được quy định như sau:
Điều 104. Thời giờ làm việc bình thường
1. Thời giờ làm việc bình thường không quá 08 giờ trong 01 ngày và 48
giờ trong 01 tuần.
2. Người sử dụng lao động có quyền quy định làm việc theo giờ hoặc
ngày hoặc tuần; trường hợp theo tuần thì thời giờ làm việc bình thường không
quá 10 giờ trong 01 ngày, nhưng không quá 48 giờ trong 01 tuần .
Nhà nước khuyến khích người sử dụng lao động thực hiện tuần làm
việc 40 giờ.
3. Thời giờ làm việc không quá 06 giờ trong 01 ngày đối với những
người làm các công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm theo danh
mục do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội chủ trì phối hợp với Bộ Y tế
ban hành.
Điều 105. Giờ làm việc ban đêm
Giờ làm việc ban đêm được tính từ 22 giờ đến 6 giờ sáng ngày hôm
sau.
SVTH: Nguyễn Thị Hà

6

Lớp QTNL 13C


Tiểu luận - Luật lao động

GVHD: Nguyễn Thị Ngọc Linh

Điều 106. Làm thêm giờ
1. Làm thêm giờ là khoảng thời gian làm việc ngoài thời giờ làm việc


Lớp QTNL 13C


Tiểu luận - Luật lao động

GVHD: Nguyễn Thị Ngọc Linh

Điều 108. Nghỉ trong giờ làm việc
1. Người lao động làm việc liên tục 08 giờ hoặc 06 giờ theo quy định
tại Điều 104 của Bộ luật này được nghỉ giữa giờ ít nhất 30 phút, tính vào thời
giờ làm việc.
2. Trường hợp làm việc ban đêm, thì người lao động được nghỉ giữa giờ
ít nhất 45 phút, tính vào thời giờ làm việc.
3. Ngoài thời gian nghỉ giữa giờ quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều
này, người sử dụng lao động quy định thời điểm các đợt nghỉ ngắn và ghi vào
nội quy lao động.
Điều 109. Nghỉ chuyển ca
Người lao động làm việc theo ca được nghỉ ít nhất 12 giờ trước khi
chuyển sang ca làm việc khác.
Điều 110. Nghỉ hằng tuần
1. Mỗi tuần, người lao động được nghỉ ít nhất 24 giờ liên tục. Trong
trường hợp đặc biệt do chu kỳ lao động không thể nghỉ hằng tuần, thì người
sử dụng lao động có trách nhiệm bảo đảm cho người lao động được nghỉ tính
bình quân 01 tháng ít nhất 04 ngày.
2. Người sử dụng lao động có quyền quyết định sắp xếp ngày nghỉ hằng
tuần vào ngày chủ nhật hoặc một ngày cố định khác trong tuần nhưng phải
ghi vào nội quy lao động.
Điều 111. Nghỉ hằng năm
1. Người lao động có đủ 12 tháng làm việc cho một người sử dụng lao

đường bộ, đường sắt, đường thủy mà số ngày đi đường cả đi và về trên 02
ngày thì từ ngày thứ 03 trở đi được tính thêm thời gian đi đường ngoài ngày
nghỉ hằng năm và chỉ được tính cho 01 lần nghỉ trong năm.
Điều 112. Ngày nghỉ hằng năm tăng thêm theo thâm niên làm việc
Cứ 05 năm làm việc cho một người sử dụng lao động thì số ngày nghỉ
hằng năm của người lao động theo quy định tại khoản 1 Điều 111 của Bộ luật
này được tăng thêm tương ứng 01 ngày.
Điều 113. Tạm ứng tiền lương, tiền tàu xe đi đường ngày nghỉ hằng
SVTH: Nguyễn Thị Hà

9

Lớp QTNL 13C


Tiểu luận - Luật lao động

GVHD: Nguyễn Thị Ngọc Linh

năm
1. Khi nghỉ hằng năm, người lao động được tạm ứng trước một khoản
tiền ít nhất bằng tiền lương của những ngày nghỉ.
2. Tiền tàu xe và tiền lương những ngày đi đường do hai bên thoả
thuận.
Đối với người lao động miền xuôi làm việc ở vùng cao, vùng sâu, vùng
xa, biên giới, hải đảo và người lao động ở vùng cao, vùng sâu, vùng xa, biên
giới, hải đảo làm việc ở miền xuôi thì được người sử dụng lao động thanh
toán tiền tàu xe và tiền lương những ngày đi đường.
Điều 114. Thanh toán tiền lương những ngày chưa nghỉ
1. Người lao động do thôi việc, bị mất việc làm hoặc vì các lý do khác

ngày nghỉ hằng tuần, thì người lao động được nghỉ bù vào ngày kế tiếp.
Điều 116. Nghỉ việc riêng, nghỉ không hưởng lương
1. Người lao động được nghỉ việc riêng mà vẫn hưởng nguyên lương
trong những trường hợp sau đây:
a) Kết hôn: nghỉ 03 ngày;
b) Con kết hôn: nghỉ 01 ngày;
c) Bố đẻ, mẹ đẻ, bố vợ, mẹ vợ hoặc bố chồng, mẹ chồng chết; vợ chết
hoặc chồng chết; con chết: nghỉ 03 ngày.
2. Người lao động được nghỉ không hưởng lương 01 ngày và phải
thông báo với người sử dụng lao động khi ông nội, bà nội, ông ngoại, bà
ngoại, anh, chị, em ruột chết; bố hoặc mẹ kết hôn; anh, chị, em ruột kết hôn.
3. Ngoài quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này người lao động có
thể thoả thuận với người sử dụng lao động để nghỉ không hưởng lương.
Điều 117. Thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi đối với người làm công
việc có tính chất đặc biệt

SVTH: Nguyễn Thị Hà

11

Lớp QTNL 13C


Tiểu luận - Luật lao động

GVHD: Nguyễn Thị Ngọc Linh

Đối với các công việc có tính chất đặc biệt trong lĩnh vực vận tải đường
bộ, đường sắt, đường thuỷ, đường hàng không, thăm dò khai thác dầu khí trên
biển; làm việc trên biển; trong lĩnh vực nghệ thuật; sử dụng kỹ thuật bức xạ

tháng 6 năm 2002, và đưa vào sử dụng tháng 10 năm 2003. Nhà máy trực
thuộc công ty vật tư nông nghiệp tỉnh Thanh Hóa, được thành lập theo quyết
định của chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh. Với đội ngũ lãnh đạo của nhà máy
gồm 01 giám đốc, 02 phó giám đốc phụ trách các mảng kinh doanh, sản xuất
của nhà máy, và các thành viên khác của ban quản trị.
Nhà máy được lắp đặt dây chuyền thiết bị tự động hóa của Cộng hòa
liên bang Đức và Thái Lan, có công suất chế biến tối đa lên đến 320 tấn sắn
tươi mỗi ngày (tương đương 80 tấn sản phẩm tinh bột sắn / ngày). Hiện nay
nhà máy thu hút hơn 120 lao động thường xuyên ( công nhân sản xuất sản
phẩm) và 6.000 lao động thời vụ (vùng chuyên trồng sắn, cung cấp nguyên
liệu sản xuất). Nhà máy sản xuất theo thời vụ, tùy thuộc vào thời vụ của vùng
nguyên liệu. Thường thì thời gian nhà máy hoạt động sản xuất vào khoảng từ
tháng 10 năm nay đến tháng 4 năm sau, sau khi thu mua hết nguyên liệu sản
xuất trong vùng và các vùng lân cận nhà máy sẽ đóng cửa một thời gian cho
đến khi các vùng nguyên liệu cung cấp tiếp các nguyên liệu để tiếp tục sản
xuất.

SVTH: Nguyễn Thị Hà

13

Lớp QTNL 13C


Tiểu luận - Luật lao động

GVHD: Nguyễn Thị Ngọc Linh

Trong suốt thời gian từ khi thành lập cho đến nay, nhà máy chế biến
tinh bột sắn đã có những thành công trong lĩnh vực sản xuất kinh doanh của


14

Lớp QTNL 13C


Tiểu luận - Luật lao động

GVHD: Nguyễn Thị Ngọc Linh

 Về phương thức thực hiện: khảo sát chủ yếu thông qua phát phiếu khảo sát

trực tiếp cho công nhân.
 Về thời gian thực hiện: từ ngày 07/12 đến ngày 10/12 năm 2015.
 Quy trình thực hiện:

Bước 1: Gặp gỡ ban giám đốc và công nhân nhà máy chế biến tinh bột
sắn Hóa Quỳ, vận động và kêu gọi sự giúp đỡ trong việc tiến hành khảo sát.
Bước 2: Thống kê số lượng công nhân sẽ tiến hành khảo sát, thu thập
những thông tin chính về công nhân như công nhân làm ở bộ phận nào? Bao
nhiêu tuổi? là nam hay nữ?
Bước 3: Gửi phiếu khảo sát trực tiếp đến cho công nhân của nhà máy,
bao gồm cả phiếu khảo sát và thư ngỏ. Kết quả đã tiến hành gửi đi 70 phiếu
khảo sát đến các công nhân của nhà máy.
Bước 4: Tổng hợp, phân tích các phiếu khảo sát nhận về, trên cơ sở các
phiếu khảo sát nhận về là 60 phiếu/ 70 phiếu khảo sát đã phát ra, tiến hành
phân tích số liệu nhận được.
Nội dung của kết quả khảo sát như sau:
Bảng 1: Anh chị làm việc bao nhiêu giờ/ 1 ngày?



Tiểu luận - Luật lao động

GVHD: Nguyễn Thị Ngọc Linh


SVTH: Nguyễn Thị Hà

Số công nhân

16

Phần trăm(%)

Lớp QTNL 13C


Tiểu luận - Luật lao động

GVHD: Nguyễn Thị Ngọc Linh

Luôn chấp nhận

30

50%

Không chấp nhận, bị bắt buộc

30

50%

Tổng cộng

60


0%

Tổng cộng

60

100%

bảng 4 cho thấy số công nhân lựa chọ phụ cấp cơm và nước cho việc là thêm
giờ là 60 công nhân, tương đương với 100% công nhân được khảo sát. Các
mức độ còn lại không có công nhân nào lựa chọn.
Bảng 5: Thời gian nghỉ giữa giờ của Anh/Chị trong 1 ngày làm việc là
bao nhiêu thời gian?

Mức độ

Số công nhân

Phần trăm(%)

30 phút tính vào thời gian làm việc

0

0%

SVTH: Nguyễn Thị Hà

17

Qua bảng 5 có thể thấy có đến 100% công nhân được khảo sát lựa chọn
rằng thời gian nghỉ giữa giờ là 45 phút và không được tính vào thời gian làm
việc.
Bảng 6: Thời gian nghỉ 24 giờ liên tục trong 1 tháng của anh chị bao
nhiêu ngày?

Mức độ

Số công nhân

Phần trăm(%)

4 ngày/ 1 tháng

10

16,67%

3 ngày/ 1 tháng

0

0%

2 ngày/ 1 tháng

30

50%



16,67% công nhân chọn nghỉ 1 ngày, nghỉ 4 ngày và không được nghỉ ngày
nào.
Bảng 7: Anh/Chị có được nghỉ đầy đủ các ngày nghỉ lễ, nghĩ tết theo
quy định chung của nhà nước không?

Mức độ

Số công nhân

Phần trăm(%)

Được nghỉ đầy đủ các ngày lễ, tết

60

100%

Không được nghỉ một số ngày

0

0%

Tổng cộng

60

100%


luật lao động năm 2012 thì nếu người lao động làm thêm giờ thì không quá 12
giờ/ 1 ngày làm việc. Có đến 17,67% công nhân trong tổng số 60 công nhân
được khảo sát lựa chon rằng họ phải làm việc trên 12 giờ một ngày. Tuy
nhiên, vẫn có những bộ phận được đảm bảo rằng họ làm việc đủ 8 giờ/1 ngày
làm việc. Có tình trạng này xảy ra là do đặc trưng của mô hình sản suất tại
nhà máy, có những dây chuyền phải hoạt động liên tục, điều này đã làm cho
nhà máy thực hiện cho người lao động làm việc sai phạm thời gian tối đa theo
quy định của pháp luật.
Thứ hai: Do nhà máy đang trong giai đoạn sản xuất tăng cao, nên số
công nhân thường xuyên làm thêm giờ là rất lớn để có thể đáp ứng được nhu
cầu sản xuất của nhà máy. Nhưng có một thực trạng là số công nhân chấp
nhận tự nguyện làm thêm giờ không phải là tất cả số công nhân thực hiện
khảo sát mà chỉ có 50% trong số họ là tự nguyện chấp nhận, còn số 50% còn
lại là do bị bắt buộc của nhà máy. Và nếu như vậy thì nhà máy đã sai phạm
trong vấn đề làm thêm giờ cho người lao động. Theo quy định thì điều kiện
đầu tiên để sắp xếp cho người lao động làm thêm giờ là phải có sự đồng ý của
người lao động.
Thứ ba: Nhà máy đã có những sai phạm trong việc thực hiện thời gian
nghỉ ngơi cho người lao động, thời gian nghỉ giữa giờ của người lao động
theo quy định là 30 phút tính vào thời gian làm việc đối với những công việc
bình thường, và là 45 phút đối với những công việc độc hại, nặng nhọc và
cũng tính vào thời gian làm việc của một ngày. Nhưng theo kết quả khảo sát
thì đa phần công nhân được thực hiện khảo sát đã lựa chọn rằng họ được nghỉ
giữa giờ là 45 phút nhưng không được tính vào thời gian làm việc. Đây cũng
là một thực trạng chung, dường như không phải chỉ ở nhà máy này mà còn
trong nhiều các doanh nghiệp, công ty khác.
Thứ tư: Thời gian nghỉ 24 giờ liên tục trong một tháng của nhà máy cho
SVTH: Nguyễn Thị Hà

20

luật lao động, về các chế độ mà bản thân họ nhận được.
Tuy vẫn có những sai phạm về áp dụng thời gian làm việc và thời gian
nghỉ ngơi cho công nhân trong nhà máy nhưng nói chung nhà máy đã thực
hiện tốt các quy định chung khác của pháp luật như: Đảm bảo được các chế
độ phúc lợi, đảm bảo lương đáp ứng nhu cầu sống của công nhân và gia đình

SVTH: Nguyễn Thị Hà

21

Lớp QTNL 13C


Tiểu luận - Luật lao động

GVHD: Nguyễn Thị Ngọc Linh

họ….thực hiện tốt chế độ bảo hiểm xã hội cho người lao động.

SVTH: Nguyễn Thị Hà

22

Lớp QTNL 13C


Tiểu luận - Luật lao động

GVHD: Nguyễn Thị Ngọc Linh


hàng năm hoặc nghỉ vì việc riêng theo quy định.
 Không trả đủ tiền làm thêm giờ cho người lao động
SVTH: Nguyễn Thị Hà

23

Lớp QTNL 13C


Tiểu luận - Luật lao động

GVHD: Nguyễn Thị Ngọc Linh

Bản thân em xin kiến nghị một số giải pháp sau:
Thứ nhất: Cần tăng cường hơn nữa công tác thanh tra, kiểm tra việc
thực hiện các chế độ, chính sách và pháp luật của nhà nước.
Công tác thanh tra, kiểm tra có vai trò đặc biệt quan trọng trong bất kì
hoạt động nào, nếu không có thanh tra, kiểm tra thì đồng nghĩa với việc tạo
thuận lợi cho các hoạt động sai phạm diễn ra. Đặc biệt là trong việc thực hiện
các chế độ, chính sách của nhà nước cho người lao động, bởi nó ảnh hưởng
trực tiếp đến hiệu quả của các chính sách của nhà nước, và ảnh hưởng trực
tiếp đến quyền lợi của người lao động. Thường thì các công ty, doanh nghiệp
sẽ tìm mọi các để hạn chế đi các khoản phải chi trả cho người lao động và
tăng lên tối đa lợi ích của công ty, doanh nghiệp mình.
Thanh tra, kiểm tra phải được thực hiện một cách thường xuyên và theo
đúng bản chất của hoạt động này. Các cơ quan chức năng có thẩm quyền của
nhà nước cần có những biện pháp để đảm bảo rằng: Thanh tra, kiểm tra là để
kiểm soát và phát hiện những sai phạm, chứ không phải thanh tra kiểm tra cho
có, cho xong. Các biện pháp đó có thể là thực hiện cơ chế thanh tra, kiểm tra
chéo, thanh tra kiểm, tra nhiều lần…

chính sách, pháp luật của nhà nước, đảm bảo thời gian làm việc theo đúng
quy định. Tích cực đưa ra các quy định về thời gian làm việc, nghỉ ngơi, làm
thêm giờ vào bản thỏa ước lao động tập thể để giám sát thực hiện chung.
Các cán bộ công đoàn cần nâng cao hiểu biết về pháp luật, tăng cường khả
năng đối thoại với chủ doanh nghiệp trong việc bảo vệ người lao động, đảm bảo
các chế độ cho người lao động. Bởi vì một thực trạng chung là các cán bộ công
đoàn cũng là một trong số những lao động trong các doanh nghiệp, đơn vị, nhận
và các chế độ từ tổ chức đó do vậy họ cũng phải bảo vệ cho chính tổ chức họ
đang lao động. Nếu không có khả năng đối thoại với chủ doanh nghiệp trong
việc bảo vệ người lao động thì công đoàn không những không bảo vệ được
người lao động mà còn có thể bị đuổi khỏi tổ chức, doanh nghiệp đó.
Thêm vào đó các cán bộ công đoàn cần phải tham gia vào công tác
tuyên truyền pháp luật, tư vấn pháp luật tới cả người lao động và người người
sử dụng lao động, vì đôi khi các doanh nghiệp chỉ chú ý vào việc sản xuất,
kinh doanh có khi không chú ý các pháp luật, văn bản khác nên thường xuyên
xao nhãng hoặc không thực hiện đúng, còn người lao động có khi vì không
hiểu biết pháp luật nên đòi hỏi đấu tranh sai do vậy công đoàn phải trở thành
cầu nối đưa pháp luật đến với người sử dụng lao động và người lao động.
Công đoàn phải làm cho mình thật sự trở thành chỗ dựa, là niềm tin của người
lao động, là chỗ dựa, cộng tác đắc lực của nhà nước.
Thứ tư: Bản thân người lao động cần nâng cao hiểu biết của mình về
pháp luật để có thể tự bảo vệ chính mình.
Xuất phát từ việc kém hiểu biết của người lao động về các quy định của

SVTH: Nguyễn Thị Hà

25

Lớp QTNL 13C