Sử dụng phối hợp các PPDH để nâng cao hiệu quả dạy học một số bài công
nghệ 10 THPT

MỤC LỤC
A. PHẦN MỞ ĐẦU

Trang
------------------------------------------------------2

B. PHẦN NỘI DUNG
I. Thực trạng đề tài.....................................………………………......

3

II.Nội dung chính đề tài
1. Kế hoạch thực hiện đề tài

...................................................

4

2. Mục đích nghiên cứu.......................................................... …

4

3. Đối tượng nghiên cứu.............................................................

4

4. Phương pháp nghiên cứu .......................................................


17

1/18

16-


Sử dụng phối hợp các PPDH để nâng cao hiệu quả dạy học một số bài công
nghệ 10 THPT
A. PHẦN MỞ ĐẦU.
Phương pháp dạy học (PPDH) là gì ? PPDH là cách thức hoạt động và
giao lưu của thầy gây nên hoạt động, giao lưu cần thiết của trò nhằm đạt được
mục tiêu dạy học. Phương pháp dạy học có mối quan hệ hữu cơ với nộ dung dạy
học, mối quan hệ này gắn bó chặt chẽ không tách rời nhau.
Biết rằng mỗi PPDH có những ưu, nhược điểm riêng. Không có PPDH
nào là vạn năng. Chưa thể khẳng định PPDH nào là tối ưu hơn cả. Việc sử dụng
một phương pháp dạy học đơn điệu gây cho học sinh sự nhàm chán.
Vì vậy, trong thực tiễn dạy học các PPDH khác nhau luôn được phối kết
hợp, đan xen vào nhau một cách linh hoạt, sáng tạo trong các bài dạy. Việc sử
dụng phối hợp các PPDH khác nhau sẽ gây hứng thú học tập cho học sinh, học
sinh tập trung cao độ, say mê, khát khao tìm hiểu nội dung kiến thức và giờ học
nhẹ nhàng, thoải mái, có hiệu quả cao.
Để thực hiện mỗi một nhiệm vụ dạy học thường có các phương pháp đặc
trưng: Chẳng hạn khi hình thành kiến thức mới thường dùng phương pháp như
quan sát, hỏi đáp, truyền đạt. Nếu là củng cố kiến thức thì dùng phương pháp
thực hành, đóng vai mang lại hiệu quả cao. Còn hình thành kĩ năng cho học sinh
phương pháp hiệu quả hơn cả là phương pháp nêu vấn đề, điều tra, thảo luận. Vì
thế để thực hiện tốt các mục tiêu dạy học khác nhau cần sử dụng phối hợp các
PPDH khác nhau, để phát huy ưu điểm và khắc phục nhược điểm của từng
PPDH riêng rẽ.

đáp ứng đủ cho việc dạy và học, tất cả nằm trong một khuôn viên gọn gàng,
xanh, sạch đẹp.
2. Thực trạng giáo viên:
Qua các tiết dạy trên lớp và dự giờ đồng nghiệp ở trường tôi nhận thấy
các thầy cô giáo vẫn còn những hạn chế sau đây dẫn đến chúng ta không thể
thực hiện một giờ lên lớp thành công:
Thứ nhất : Giờ học không thành công, giáo viên thường cho là ý thức
học tập của học sinh chưa tốt, các em nói chuyện riêng, không chú ý, mà bản
thân giáo viên không suy nghĩ là mình đã có các PPDH hiệu quả để lôi cuốn học
sinh tham gia hoạt động học tập hay chưa?
Thứ hai : Dẫn dắt, nêu vấn đề vào bài có thể có cũng được, không cũng
được. Đa số giáo viên coi nhẹ việc đặt vấn đề vào bài mới, dẫn đến học sinh sẽ
không biết qua buổi học này giúp các em giải quyết vấn đề gì, thì các em sẽ
không bao giờ hứng thú với học tập.
3/18


Sử dụng phối hợp các PPDH để nâng cao hiệu quả dạy học một số bài công
nghệ 10 THPT
3. Thực trạng học sinh
- Học sinh vẫn quen phương pháp “ thầy đọc, học trò chép”.
- Tính nhút nhát: Đa số học sinh sợ sai không giám phát biểu. Dẫn đến đa
số học sinh rất ít phát biểu xây dựng bài.
- Một số học sinh lười tư duy, suy nghĩ khi học trên lớp.
- Học sinh ít hoặc không chịu quan sát hình ảnh để tìm kiến thức.
II. Nội dung chính của đề tài:
1. Kế hoạch thực hiện đề tài
Để thực hiện đề tài này tôi đã xây dựng kế hoạch theo từng bước như sau:
- Trao đổi trước nhóm chuyên môn, tổ chuyên môn về ý tưởng thực hiện
đề tài, tìm thêm những góp ý từ đồng nghiệp, sau đó đăng kí thực hiện đề tài với

5. Nội dung đề tài:
5.1) Điều tra trước khi thực hiện đề tài:
Năm học 2014 – 2015 tôi được phân công giảng dạy Công nghệ khối
10( 3 lớp) và Sinh học khối 11( 3 lớp), Sinh học khối 12 (3 lớp) tôi đã lựa chọn 3
lớp khối 10 để thực hiện đề tài này. Sau khi dạy xong với cách dạy truyền thống,
tôi đã cho làm bài kiểm tra khảo sát chất lượng học tập của các em và thu được
kết quả như sau:
Chất
Lượng Sĩ số

Giỏi

Khá

TBình

Yếu

Kém

Lớp
10A4

45

5

12

26


2

Tổng

135

14(10,4%) 29(21,5%) 70(51,9%) 18(13,3%) 4(2,9%)

Với kết quả trên tôi nhận thấy: số học sinh đạt điểm khá và giỏi chỉ có 43
em đạt tỉ lệ 31,9%, đây là một tỉ lệ thấp so với chỉ tiêu bộ môn đề ra đầu năm
học. Trong các tiết học số học sinh tập trung vào bài và tham gia phát biểu ý
kiến xây dựng bài chỉ có ở một số em, những em khác sự tập trung vào bài
không cao thể hiện chưa thực sự yêu thích môn học. Một trong những nguyên
nhân của kết quả trên là việc sử dụng PPDH chưa hợp lí nên chưa hấp dẫn
và lôi cuốn được học sinh trong việc tích cực, chủ động lĩnh hội kiến thức.
5.2) Những phương pháp cơ bản khi thực hiện đề tài:
a. Xác định rõ một số yêu cầu khi phối hợp các PHDH :
 Lựa chọn các PPDH phải tương thích với nội dung bài học..
5/18


Sử dụng phối hợp các PPDH để nâng cao hiệu quả dạy học một số bài công
nghệ 10 THPT
 Có khả năng cao nhất đối với việc thực hiện mục tiêu dạy học.
 Lựa chọn, phối hợp các PPDH cần chú ý đến hứng thú học sinh,
thói quen học sinh.
 Lựa chọn, phối hợp các PPDH phù hợp với điều kiện dạy học.
 Tuân thủ nguyên tắc: Phát huy tối đa tính tích cực, chủ động của
học sinh. Tạo điều kiện cho học sinh làm việc càng nhiều càng tốt,

- Máy chiếu, máy tính xách tay.
- Phiếu học tập.
- Mẫu vật ( phân bón vi sinh vật)
Bước 3: Phối hợp các PPDH khác nhau:
6/18


Sử dụng phối hợp các PPDH để nâng cao hiệu quả dạy học một số bài công
nghệ 10 THPT
*Phối hợp các PPDH ở phần( Mở bài) :
 PPDH Trực quan, thính giác: Quan sát video nhạc bài hát “ Ngày
Mùa” của tác giả Văn Cao.
Ngày mùa vui thôn trang,
lúa reo như hát mừng.
Lúa không lo giặc về
khi mùa vàng thôn quê.
Ngày mùa vui thôn xóm,
đầy đồng giáo với gươm,
súng tì tay anh đứng,
em ngừng liềm trông sang.
Lúa lúa vàng, đồng lúa bát ngát trời.
Bao tay liềm từng nhánh lúa thơm rơi.
Ngày vui quân du kích đứng im trông lúa dập dờn.
Người người qua gánh lúa,
nón nghiêng nghiêng cười ai
(Ngày) mùa vui thôn trang,
cũng như trên cánh đồng.
Nhớ công ơn già Hồ,
khi mùa vàng quê hương.
Ngày mùa quân du kích

 Hiệu quả đạt được: Gây hứng thú khi quan sát, tư duy liên hệ sản phẩm
thật, đặt câu hỏi kích thích suy nghĩ sau khi quan sát từ đó học sinh tìm ra
kiến thức.
* Phối hợp các PPDH ở nội dung (Một Số Loại Phân bón Vi Sinh Vật
Thường Dùng):
 PPDH đặt vấn đề:
- Ứng dụng công nghệ vi sinh đã sản xuất ra các loại phân vi sinh
nào?
 PPDH hoạt động nhóm bằng phiếu học tập – Trực quan bằng các
slide:
1. Chia nhóm học tập: 4 nhóm.
2. Nhiệm vụ :
Nhóm 1: Tìm hiểu khái niệm, thành phần, kĩ thuật sử dụng phân vi
sinh vật cố định đạm.
Đặc điểm
Phân vi sinh vật cố định đạm
Khái niệm
Thành phần
Kĩ thuật sử dụng
Nhóm 2: Điểm khác nhau phân Nitragin và phân Azogin.
Phân
Nơi ở vi khuẩn
Đối tượng sử dụng
Nitragin
Azogin
Nhóm 3: Tìm hiểu khái niệm, thành phần, kĩ thuật sử dụng phân vi
sinh vật chuyển hóa lân.
Đặc điểm
Phân vi sinh vật chuyển hóa lân.
Khái niệm

- Phân VSV có 2 thành phần chính là VSV và chất nền, Vậy các loại
phân VSV này được sản xuất như thế nào?
 PPDH trực quan- vấn đáp: Quan sát slide quy trình sản xuất phân vi
sinh.
- Kể tên các bước trong quy trình sản xuất phân vi sinh”?
 PPDH Nêu vấn đề- trực quan – vấn đáp:
- Bà con nông dân bằng quy trình thủ công có thể tự sản xuất phân vi
sinh được không ?
Cho HS xem : Video Quy trình ủ phân hữu cơ vi sinh.
- Nguyên liệu ủ phân hữu cơ vi sinh?
 Hiệu quả đạt được: Học sinh hứng thú, tích cực quan sát, thảo luận, phân
tích.
* Phối hợp các PPDH ở phần (Củng cố):
 PPDH Trò chơi ô chữ: tìm ra chữ “Vi Sinh” : Bằng hệ thống 6 câu
hỏi để tìm ra 6 ô chữ hàng ngang, từ đó tìm ra từ hàng dọc. Phần
thưởng cho câu trả lời đúng là các món quà nhỏ được chuẩn bị
trước.
 Hiệu quả đạt được: Học sinh hứng thú “học mà chơi” .

9/18


Sử dụng phối hợp các PPDH để nâng cao hiệu quả dạy học một số bài công
nghệ 10 THPT
Bài 12: ĐẶC ĐIỂM, TÍNH CHẤT, KĨ THUẬT SỬ DỤNG MỘT SỐ LOẠI
PHÂN BÓN THÔNG THƯỜNG.
Bước 1: xác định mục tiêu bài học thật rõ:
Kiến thức:
- Phân biệt được 3 loại phân : phân hóa học, phân hữu cơ, phân vi sinh vật.
cho được ví dụ.

4. Đất nghèo mùn, nghèo đạm. d. Làm ruộng bậc thang.
 Hiệu quả đạt được: Gây hứng thú, hào hứng khi vừa kiểm tra vừa được
chơi, tạo tâm thế thoải mái cho học sinh.
* Đặt vấn đề vào bài:
“ Đất nghèo mùn, nghèo đạm cần bón phân hợp lí để tăng độ phì nhiêu của đất,
đồng thời cung cấp chất dinh dưỡng cho cây trồng. Để bón phân hợp lí chúng ta
cần phải biết được đặc điểm, tính chất, cách sử dụng các loại phân bón. Vậy đặc
điểm, tính chất và cách sử dụng các loại phân bón như thế nào ? cô trò chúng ta
cùng nghiên cúc tiết học này”
10/18


Sử dụng phối hợp các PPDH để nâng cao hiệu quả dạy học một số bài công
nghệ 10 THPT
 Hiệu quả đạt được: Học sinh biết được nội dung tiết học này giúp học
sinh biết cách bón phân hợp lí để tăng độ phì nhiêu của đất, tăng năng
suất cây trồng nên học sinh rất hứng thú, hào hứng.
* Phối hợp các PPDH ở nội dung (Một Số Phân Bón Thường Dùng Trong
Nông, Lâm nghiệp):
 PPDH Trực quan bằng mẫu vật thật – vấn đáp: Quan sát mẫu vật
các loại phân bón thường dùng.
- Em hãy phân loại các mẫu phân bón em vừa quan sát?
 PPDH Trực quan bằng slide hình ảnh ( dây truyền sản xuất phân
lân, cày đất, ..) – câu hỏi trắc nghiệm- vấn đáp:
- Nguyên liệu và quy trình sản xuất phân lân là:
A. Nguyên liệu tự nhiên, quy trình thủ công.
B. Nguyên liệu nhân tạo, quy trình công nghiệp.
C. Nguyên liệu tự nhiên, quy trình công nghiệp.
D. Nguyên liệu tổng hợp, quy trình thủ công.
- Phân hóa học là gì ?

+ Nhóm 2: Tìm hiểu Đặc điểm, tính chất, kĩ thuật sử dụng phân hữu
cơ.
Nội Đặc điểm, tính Kĩ thuật
dung chất.
sử dụng
Loại
Phân
bón
Phân hữu cơ
+ Nhóm 3: Tìm hiểu Đặc điểm, tính chất, kĩ thuật sử dụng phân vi
sinh vật.
Nội
Dung

Đặc điểm, tính Kĩ thuật
chất.
sử dụng

Loại
phân
bón
Phân vi sinh
vật
3. Thời gian: 5 phút.
4. Các nhóm đặt vấn đề, thắc mắc cho nội dung các nhóm khác đã trình
bày:
- Vì sao không nên bón phân hóa học với lượng nhiều?
- Ủ phân chuồng như thế nào?
 PPDH: cho điểm thưởng các học sinh, nhóm học sinh đặt câu hỏi
hay, trả lời tốt.

*Qua quá trình tổ chức thực hiện tôi nhận thấy:
- Học sinh tập trung suy nghĩ để tìm ra các kiến thức có trong hình vẽ trên
cơ sở làm việc cá nhân hoặc theo nhóm thông qua các hệ thống câu hỏi và
những gợi mở của giáo viên.
- Học sinh hứng thú hơn so với các tiết dạy khác do bản thân được quan
sát, phát hiện và lĩnh hội kiến thức một cách chủ động, nhiều em tỏ ra thích học
môn công nghệ 10.
- Kết quả tiếp thu kiến thức: có từ 75- 80 % học sinh hiểu bài ngay trên
lớp. Chất lượng các bài kiểm tra thường xuyên và định kì nâng lên rõ rệt.

15/18


Sử dụng phối hợp các PPDH để nâng cao hiệu quả dạy học một số bài công
nghệ 10 THPT
Chất
Lượng Sĩ số Giỏi
Khá
TBình
Yếu
Kém

Lớp
10A4

45

15

22


0

0

Tổng

135

40(29,6%) 59(43,7%) 36(26,7%) 0(0%)

0(0%)

- Bản thân tôi đã kết hợp các PPDH có hiệu quả hơn trong các giờ dạy, đặc
biệt thông qua 2 tiết dạy thi giáo viên giỏi cấp cụm Thường Tín – Phú Xuyên, tôi
đã được giải nhì.
C. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT
1. Kết luận:
Trên đây là một vài kinh nghiệm của tôi khi sử dụng phối hợp các PPDH để
nâng cao hiệu quả dạy học một số bài môn công nghệ 10.
Để việc phối hợp các PPDH có hiệu quả yêu cầu đối với giáo viên :
- Chuẩn bị tốt giáo án, thiết kế bài giảng chi tiết và hợp lý, xác định mục tiêu
dạy học thật rõ ràng.
- Trong mỗi giờ học cần sử dụng 2 đến 3 PPDH khác nhau trở lên để tránh
nhàm chán, đồng thời tạo hứng thú, phát huy tính tích cực của học sinh.
- Sử dụng hình ảnh, video, trình chiếu kết hợp với phương pháp thuyết trình,
phương pháp vấn đáp, phương pháp nêu vấn đề, hoạt động nhóm. Nếu giáo viên
khai thác tốt và hợp lí ( vừa mức, không sa đà) thì hiệu quả giờ học rất cao.
- Gv đóng vai trò trọng tài trong các hoạt động học sinh.
- Khen gợi học sinh kịp thời, đúng lúc ( có thể cho điểm thưởng)


Ý KIẾN ĐÁNH GIÁ HỘI ĐỒNG KHOA HỌC NHÀ TRƯỜNG.

17/18


Sử dụng phối hợp các PPDH để nâng cao hiệu quả dạy học một số bài công
nghệ 10 THPT
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………

18/18