VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGUYỄN DUY BÁCH

QUẢN LÝ VỐN ĐẦU TƢ XÂY DỰNG CƠ BẢN
TỪ NGÂN SÁCH NHÀ NƢỚC TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN BA
VÌ, THÀNH PHỐ HÀ NỘI
Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
Mã số: 60 34 04 10

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨQUẢN LÝ KINH TẾ

Hà Nội, 2017


Công trình đƣợc hoàn thành tại:
Học viện Khoa học Xã hội Việt Nam

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: TS. PHÍ VĨNH TƢỜNG

Phản biện1: TS. LÊ ANH VŨ
Phản biện 2: PGS.TS. PHÍ MẠNH HỒNG

Luận văn được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ
Họp tại: Học viện Khoa học Xã hội Việt Nam .16H15.giờ ngày 16
tháng 10 năm 2017

Có thể tìm hiểu luận văn tại:
Thƣ viện Học viện Khoa học Xã hội Việt Nam



kinh tế, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân. Era Dabla-Norris, Jim
Brumby, Annette Kyobe, Zac Mills, Chris Papageorgiou (2011), Đầu
tư vào lĩnh vực công: Chỉ số hiệu quả của đầu tư công; Vũ Sỹ Cường
(2012), Cơ chế phân bổ vốn đầu tư nhà nước. Thực trạng và giải pháp
thể chế, Tạp chí khoa học kinh tế, số 78/2012…
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Mục đích: Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công
tác quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ Ngân sách nhà nước
huyện Ba Vì trong giai đoạn đến năm 2025.
Nhiệm vụ:
Làm rõ những lý luận cơ bản về vốn đầu tư xây dựng cơ bản,
Ngân sách nhà nước và quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn
Ngân sách nhà nước.
Đánh giá thực trạng quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ
nguồn Ngân sách nhà nước tại địa bàn huyện Ba Vì, thành phố Hà
Nội. Xác định những vấn đề trong quản lý vốn và những nguyên
nhân chủ yếu
Đề xuất giải pháp hoàn thiện, nâng cao hiệu lực quản lý vốn
ngân sách trong lĩnh vực đầu tư xây dựng cơ bản cho huyện Ba Vì,
thành phố Hà Nội.
4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động quản lý vốn đầu tư
xây dựng cơ bản từ Ngân sách nhà nước.
4.2. Phạm vi nghiên cứu:
- Về nội dung: Nghiên cứu căn cứ pháp lý của quản lý vốn
đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn Ngân sách nhà nước; các nguyên
tắc, quy trình và nội dung quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ
2



- Kết quả nghiên cứu giúp cá nhân có thêm kỹ năng, phương
pháp giải quyết vấn đề kinh tế từ góc độ tiếp cận quản lý nhà nước.
Luận văn có thể là tài liệu tham khảo trong học tập và nghiên cứu về
lĩnh vực quản lý, sử dụng vốn Ngân sách nhà nước và hoạt động đầu
tư xây dựng cơ bản.
7. Cơ cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo,
luận văn gồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ
bản từ ngân sách nhà nước
Chương 2: Thực trạng quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ
ngân sách nhà nước trên địa bàn huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội
Chương 3: Giải pháp và kiến nghị nhằm hoàn thiện quản lý
vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước trên địa bàn
huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội.
Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ VỐN ĐẦU TƢ XÂY DỰNG
CƠ BẢN TỪ NGÂN SÁCH NHÀ NƢỚC
1.1. Tổng quan về quản lý vốn đầu tƣ xây dựng cơ bản từ ngân
sách nhà nƣớc
1.1.1. Khái niệm quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách
nhà nước
1.1.1.1. Vốn đầu tư xây dựng cơ bản
Dưới góc độ vốn, thì đầu tư xây dựng cơ bản là toàn bộ chi
phí đã bỏ ra để đạt được mục đích đầu tư, bao gồm: Chi phí cho việc
khảo sát quy hoạch xây dựng, chi phí chuẩn bị đầu tư, chi phí thiết kế

4



1.1.2.3. Phân loại vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ Ngân sách nhà
nước
1.1.3. Sự cần thiết quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân
sách nhà nước
Thứ nhất, do yêu cầu của việc sử dụng vốn đầu tư xây dựng
cơ bản từ ngân sách Nhà nước một cách tiết kiệm và hiệu quả
Thứ hai, do yêu cầu phải thực hiện nghiêm chỉnh chế độ
chính sách và nguyên tắc tài chính của Nhà nước trong đầu tư xây
dựng cơ bản
Thứ ba, do yêu cầu phải chống lãng phí, thất thoát trong đầu
tư xây dựng cơ bản
Thứ tư, do yêu cầu phải nâng cao chất lượng công trình đầu
tư xây dựng cơ bản từ ngân sách Nhà nước, góp phần thúc đẩy
nhanh sự nghiệp CNH -HĐH, phát triển nhanh kinh tế thị trường,
tăng trưởng và phát triển KT - XH, chủ động hội nhập kinh tế quốc tế
và khu vực
1.2. Nội dung quản lý vốn đầu tƣ xây dựng cơ bản từ Ngân sách
nhà nƣớc
1.2.1. Xây dựng danh mục đầu tư và kế hoạch vốn đầu tư xây dựng
cơ bản từ Ngân sách nhà nước
1.2.2. Phân bổ vốn và thực hiện các kế hoạch vốn đầu tư xây dựng
cơ bản từ ngân sách nhà nước
Về cơ bản lập, phê duyệt và phân bổ vốn đầu tư xây dựng cơ
bản từ ngân sách nhà nước là quá trình: xác định rõ nguyên tắc lập và
phân bổ dự toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ Ngân sách nhà nước;
xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan tham gia lập và phân bổ dự
toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ Ngân sách nhà nước; xác định rõ
6

3

2011
2012
2013

2015
Tổng sản lƣợng
(Tỷ đồng)
12,250
13,954
15,763
7

Tốc độ tăng trƣởng
(%)
14,24%
13,91%
12,32%


2014
2015

4
5

17,670
20,293



27.8

30.4

2013

2014

35.2

18.5

10
0
2011

2012

8

2015


Biểu 2.3. Biến động thu nhập bình quân đầu người huyện Ba Vì
(ĐVT: triệu đồng/người/năm)
(Nguồn: Tác giả tổng hợp)
2.1.3. Thực trạng đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước
trên địa bàn huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội
(1) Kết quả thực hiện đầu tư xây dựng các khu đô thị

2.2.1. Xây dựng danh mục đầu tư và kế hoạch vốn đầu tư xây dựng
cơ bản từ ngân sách nhà nước
Bảng 2.5. Tổng hợp kế hoạch vốn đầu tư xây dựng cơ bản trên địa
bàn huyện Ba Vì giai đoạn 2013-2016.
Đơn vị: triệu đồng
Năm

2013

2014

2015

2016

Ngân sách thành phố

48.690

36.700

58.100

54.692

Ngân sách huyện

6.456

50.198

38
16

SL

5
9

1
2

%

10,46

24,42

44,19

18,60

2,32

SL
%
SL
%

6
6,98

(Nguồn: Tổng hợp kết quả khảo sát điều tra của tác giả)
Kết quả khảo sát cho thấy, tiêu chí “Danh mục các dự án đầu
tư XDCB căn cứ vào kế hoạch phát triển KT-XH của huyện Ba Vì”
được đánh giá cao nhất với số điểm là 3,22/5 điểm. Tiếp theo là
“Công tác vốn hóa các dự án đầu tư XDCB” là 3,27/5 điểm (Đây là
10


nội dung được đánh giá cao nhất) và cuối cùng là tiêu chí “Thuyết
minh kèm theo dự án đầu tư XDCB” với mức điểm đánh giá là 2,94/5
điểm.
2.2.2. Phân bổ vốn và thực hiện các kế hoạch vốn đầu tư xây dựng
cơ bản từ ngân sách nhà nước
Đối với nguồn ngân sách thành phố Hà Nội cấp:
Bảng 2.7.Kế hoạch phân bổ vốn đối với nguồn ngân sách thành phố.
Năm
Lĩnh vực
Tổng mức đầu
tư
Trụ sở
Trường
Giao thông nông
thôn
Y tế
Nhà văn hóa
Kênh, mương
Khác

2013


%
%

22,86

38,66

33,76

35,65

%

0,82
7,26
10,61
21,34

3,27
6,40
5,80
0,00

1,68
1,70
5,16
0,45

13,41
2,01


85.231

Trụ sở
Trường
Giao thông nông
thôn
Y tế
Nhà văn hóa
Kênh
Hạ tầng kinh tế
Khác

34,65
10,22

6,62
16,33

3,37
1,60

3,97
4,96

Đơn
vị
Triệu
đồng
%

0,00
0,59
3,52
46,81
37,04

%
%
%
%
%

(Nguồn: Phòng Tài chính – Kế hoạch huyện Ba Vì)
11


Bảng 2.9. Kết quả khảo sát về phân bổ vốn và thực hiện các kế hoạch
vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước
T
T
1

2

3

4

Nội dung/ Tiêu chí
Công tác phân


%

12,79

24,42

40,69

19,76

2,32

SL

3

20

41

19

3

%

3,49

23,26


SL

8

28

32

16

2

%

9,30

32,56

37,21

18,60

2,32

ĐTB

3,26

3,01


2015

2016

1

Kế hoạch vốn (Triệu
đồng)
Quyết toán vốn (Triệu
đồng)
Tỷ lệ % quyết toán
vốn

48,690

36,700

58,100

54,692

36,517

30,387

40,553

39,706


3

Tỷ lệ % quyết toán vốn

2013

2014

2015

2016

6.456

50.198

118.606

85.231

4.221

41.760

89.262

63.829

65,38


2
23
36
15
26,74
41,86 17,44
11
51
18

5
12
13,95
2

13

1
0
0
4

ĐTB
3,37
2,87


tạm ứng vốn bố trí
Quyết toán công trình,
dự án hoàn thành

Kết quả khảo sát bảng 2.9 cho thấy, công tác thực hiện tạm
ứng hợp đồng được các đơn vị liên quan triển khai tường đối tốt với
mức điểm đánh giá là 3,37/5 điểm. Trong khi đó, các nội dung quyết
toán công trình và dự án đã hoàn thành được đánh giá với mức điểm
là 3,03/5 điểm. Tuy nhiên, công tác thanh toán, tạm ứng vốn bố trí
hiện nay được đánh giá là chậm, điều này làm các dự án đầu tư bị
chậm lại, công tác này được đánh giá với mức điểm là 2,87/5 điểm.
2.3.4. Thanh tra, kiểm tra, giám sát quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ
bản từ ngân sách nhà nước
Bảng 2.13. Kết quả khảo sát về thanh tra, kiểm tra, giám sát quản lý
vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước
T
T
1

2

3

Nội dung/ Tiêu chí
Đảm bảo tính chính
xác, khách quan và
minh bạch
Đảm bảo tính thường
xuyên, liên tục và đột
xuất
Đảm bảo tính toàn diện
trong nội dung kiểm tra,
giám sát


9

25

40

12

0

%

10,46

29,07

46,51

13,95

0

SL

7

23

36


14


số phiếu đánh giá tốt). Cuối cùng là hoạt động kiểm tra “Đảm bảo
tính chính xác, khách quan và minh bạch” với mức điểm dưới khá là
2,88/5 điểm (trong đó, có 24,40% số phiếu đánh giá là trung bình và
6,98% số phiếu đánh giá là yếu).
2.3. Đánh giá hoạt động quản lý vốn đầu tƣ xây dựng cơ bản từ
ngân sách nhà nƣớc trên địa bàn huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội
giai đoạn 2012 - 2016
2.3.1. Thành công
Thứ nhất, hàng năm, huyện đã chủ động rà soát, lập danh
sách danh mục các công trình, dự án cần đầu tư xây dựng để lập kế
hoạch vốn đầu tư trình UBND thành phố Hà Nội phê duyệt và hỗ trợ
kinh phí.
Thứ hai, công tác lập và phân bổ nguồn vốn của các dự án
công trình cơ bản đã được thực hiện theo quy định của Luật Ngân
sách nhà nước và các chế độ chính sách hiện hành, việc giao dự toán
đầu năm và bổ sung đảm bảo kịp thời.
Thứ ba, công tác thanh toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản
thông qua hệ thống kho bạc nhà nước huyện Ba Vì được thực hiện
tương đối tốt, sự phối hợp giữa Kho bạc nhà nước huyện Ba Vì và
phòng Tài chính – kế hoạch nhịp nhàng dẫn đến giải ngân kịp thời,
đạt tỉ lệ cao, vai trò kiểm soát chi Ngân sách nhà nước trong đầu tư
xây dựng cơ bản được phát huy góp phần nâng cao chất lượng đầu tư
xây dựng cơ bản bằng nguồn vốn Ngân sách nhà nước…
2.3.2. Hạn chế và nguyên nhân
2.3.2.1. Hạn chế
Một là, kế hoạch hoá vốn đầu tư xây dựng cơ bản tạ địa
phương còn: chưa sát, thiếu vốn đầu tư, hàng năm nhu cầu vốn cho

16


3.1.1.1. Định hướng phát triển kinh tế - xã hội
(1) Dịch vụ - du lịch
(2) Công nghiệp làng nghề:
(3) Sản xuất nông lâm ngư nghiệp:
3.1.1.2. Mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội
Một là, tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất đạt bình quân 12 –
13%/năm.
Hai là, cơ cấu kinh tế đến cuối năm 2020 tỷ trọng dịch vụ du
lịch chiếm 55%; nông, lâm nghiệp, thủy sản 24%, công nghiệp - xây
dựng 21%.
Ba là, thu nhập bình quân đầu người đạt trên 66 triệu
đồng/người/năm vào năm 2020 (bằng 50% thu nhập của Thành phố);
Tỷ lệ huy động ngân sách trên địa bàn so với tổng giá trị gia tăng
năm 2020 đạt trên 20%.
3.1.2. Phương hướng quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân
sách nhà nước trên địa bàn huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội
Thứ nhất, về xây dựng danh mục đầu tư và kế hoạch vốn đầu
tư xây dựng cơ bản từ Ngân sách nhà nước
Thứ hai, về phân bổ vốn và thực hiện các kế hoạch vốn đầu
tư xây dựng cơ bản từ Ngân sách nhà nước
Thứ ba, về tạm ứng, thanh toán vốn
Thứ tư, về công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát
Thứ năm, về công tác đào tạo cán bộ
3.1.3. Mục tiêu quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách
nhà nước trên địa bàn huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội
Huy động và sử dụng vốn đầu tư xây dựng cơ bản có hiệu
quả, theo kế hoạch đầu tư xây dựng cơ bản trung hạn của huyện Ba

395,289
212,415
1.087,931

Tổng

(Nguồn: Phòng Tài chính – Kế hoạch huyện Ba Vì)
Một số mục tiêu hoàn thiện quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ
bản như sau:
(1) Mục tiêu quản lý:
Thứ nhất, cần đẩy nhanh quá trình tích luỹ nội bộ, khai thác
triệt để các nguồn thu, thực hiện tiết kiệm trong chi tiêu ngân sách,
chống thất thu thuế nhất là khu vực ngoài quốc doanh, phải gắn chặt
trách nhiệm thu ngân sách với chính quyền cơ sở thông qua tỷ lệ điều
tiết.
Thứ hai, có giải pháp đẩy nhanh việc huy động vốn từ nguồn
đất dôi dư, xen kẹp trong khu dân cư nông thôn, đẩy nhanh tiến độ
đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật các khu tái định cư đang đầu tư năm
2017 để sớm đấu giá quyền sử dụng đất tạo nguồn thu cho đầu tư xây
dựng cơ bản.
18


Thứ ba, tăng cường khuyến khích nhân dân bỏ vốn để cùng
nhà nước xây dựng cơ sở hạ tầng giáo dục và giao thông nông thôn
(đường thôn xóm, đường nội đồng), cải tạo nâng cấp các tuyến
đường huyện và các đầu mối giao thông quan trọng tạo điều kiện
phát triển kinh tế địa phương.
Thứ tư, huy động nguồn vốn đầu tư xây dựng cơ bản bằng
hình thức trái phiếu, phát động việc mua trái phiếu chính phủ để nhà

lại từ các nghiên cứu tách biệt về nhiều khía cạnh trong tính khả thi
của dự án, các cơ quan quản lý của tỉnh, huyện và ngành có thể xây
dựng đề xuất về các hương trình dự án đầu tư công mà không quan
tâm (hoặc không biết trước) về mức độ sẵn có của nguồn vốn.
Đánh giá lựa chọn dự án đầu tư đảm nhiệm chức năng “gác
cổng” cho các nhà ra quyết địnhthông qua một quy trình rà soát và
đánh giá nghiêm ngặt nhằm đảm bảo chỉ có những hương trình dự án
đầu tư công tốt nhất mới được đưa vào kế hoạch ĐTC trung hạn và
hàng năm để cấp vốn.
Bảng 3.2. Các tiêu chí chính và trọng số đánh giá dự án.
Tiêu chí chính

Đánh giá lựa chọn dự án

Tính phù hợp

30

Tính hiệu quả

40

Tính hiệu suất

10

Tính bền vững

20



từ

trung bình từ (≥)

trung bình dưới

điểm tối đa

trên

60%

50% đến (≤) 60%

()

đến (≤) 80% số

50%số

điểm tối đa


đúng Luật.
Thứ tư, phải có chương trình quy hoạch đào tạo, bồi dưỡng
cho cán bộ làm công tác quản lý ngân sách các cấp. Thường xuyên tổ
chức đạo tạo, tập huấn về công tác quản lý tài chính ngân sách cấp xã
để nâng cao trình độ quản lý ngân sách xã ở địa phương.
Thứ năm, về chính sách thuế nên xây dựng cơ cấu thuế suất
dễ hiểu, dễ tính để phù hợp với trình độ nhận thức của người dân, tạo
điều kiện cho các chủ thể sản xuất kinh doanh tính được mức thuế
khi đầu tư vào sản xuất kinh doanh.
Thứ sáu, các Bộ, Ngành, TW, nhất là Bộ Tài chính cần tiếp
tục hoàn thiện cơ chế chính sách về tài chính đặc biệt là các tiêu
chuẩn, định mức chế độ, đảm bảo nhất quản và phù hợp với thực tiễn.
3.3.2. Kiến nghị với Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội
- Ban hành Quy định phân công, phân cấp quản lý dự án đầu
tư xây dựng công trình trên địa bàn thành phố Hà Nội một cách phù
hợp.
- Thường xuyên tổ chức tập huấn, hướng dẫn các chính
sách, pháp luật mới.

22


- Tăng cường công tác thanh kiểm tra công tác quản lý vốn
đầu tư xây dựng cơ bản từ Ngân sách nhà nước trên địa bàn tỉnh,
nhằm làm giảm thất thoát lãng phí.
- Tăng cường công tác quản lý năng lực các công ty tư vấn,
công ty xây dựng trên địa bàn, công khai trên các phương tiện thông
tin đại chúng các công ty có nhiều sai phạm.
- Bố trí đầy đủ, kịp thời nguồn vốn đối với các dự án đã được
thẩm định nguồn vốn khởi công mới để dự án sớm được hoàn thành.