VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

PHAN DUY TUẤN

ẢNH HƯỞNG CỦA THU HỒI ĐẤT NÔNG NGHIỆP
ĐẾN KINH TẾ HỘ NÔNG DÂN QUẬN BẮC TỪ LIÊM,
THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
Mã số: 60.34.04.10
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC
PGS.TS NGUYỄN TRỌNG XUÂN

HÀ NỘI, 2017


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu,
kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất
kì công trình nào khác.
Hà Nội, ngày tháng năm 2017
Tác giả luận văn


MỤC LỤC
MỞ ĐẦU .......................................................................................................... 1
Chương 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ ẢNH HƯỞNG CỦA THU
HỒI ĐẤT NÔNG NGHIỆP ĐẾN KINH TẾ HỘ NÔNG DÂN ................ 10

Bảng 2.1. Biến động đất nông nghiệp quận Bắc Từ Liêm qua các năm 20112015 ................................................................................................................. 40
Bảng 2.2. Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn quận Bắc Từ Liêm
năm 2016 ......................................................................................................... 41
Bảng 2.3. Diện tích đất chuyển đổi từ đất nông nghiệp sang đất phi nông
nghiệp giai đoạn 2011 - 2015 .......................................................................... 42
Bảng 2.4. Kết quả khảo sát về ảnh hưởng của thu hồi đất nông nghiệp đến thu
nhập của các hộ nông dân ............................................................................... 45
Bảng 2.5. Kết quả khảo sát việc thu hồi đất nông nghiệp ảnh hưởng đến
chuyển đổi cơ cấu sản xuất nông nghiệp ........................................................ 46
Bảng 2.6. Kết quả khảo sát đánh giá về ảnh hưởng của thu hồi đất đến xu
hướng đầu tư cơ sở vật chất của ác hộ nông dân ............................................ 47
Bảng 2.7. Kết quả khảo sát về ảnh hưởng đến đầu tư cho giáo dục sau khi mất
đất của hộ nông dân trên địa bàn quận Bắc Từ Liêm ..................................... 49
Bảng 2.8. Kết quả khảo sát ảnh hưởng của thu hồi đất nông nghiệp đến lao
động và việc làm của các hộ nông dân............................................................ 50
Bảng 2.9. Kết quả khảo sát về ảnh hưởng của thu hồi đất nông nghiệp đến
diện tích đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn quận. .................................... 52
Bảng 2.10. Kết quả khảo sát về ảnh hưởng của thu hồi đất nông nghiệp đến
vấn đề môi trường qua đó tác động đến hoạt động kinh tế hộ nông dân ........ 53
Bảng 2.11. Kết quả khảo đánh giá chính sách bồi thường sau thu hồi đất tại
quận Bắc Từ Liêm ........................................................................................... 56
Bảng 2.12. Kết quả khảo sát về chính sách chuyển đổi nghề và tạo việc làm
cho các hộ nông dân sau mất đất trên địa bàn quận Bắc Từ Liêm ................. 57


Bảng 3.1. Quy hoạch sử dụng đất nông nghiệp quận Bắc Từ Liêm đến năm 2020
......................................................................................................................... 62
HÌNH
Hình 2.1. Bản đồ hành chính quận Bắc Từ Liêm ........................................... 32
Hình 2.2. Cơ cấu phát triển kinh tế quận Bắc Từ Liêm năm 206 .................. 35

1


Làn sóng đô thị hóa đã và đang diễn ra nhanh chóng, tác động nhiều
chiều đến sản xuất nông nghiệp, nhất là ở vùng đô thị thị lớn.Quá trình này có
thế mở đường cho sự phát triển của một nền nông nghiệp hàng hóa có giá trị
kinh tế cao đồng thời cũng có thể là một tác nhân làm nảy sinh những hệ lụy
cả về kinh tế và xã hội. Do vậy, phát triển sản xuất nông nghiệp ở vùng ven
các đô thị lớn đang là vấn đề rất cấp thiết được đặt ra hiện nay.
Quận Bắc Từ Liêm là quận nằm ở phía Tây thành phố Hà Nội cũ, và
nằm ở vị trí gần như trung tâm của thành phố Hà Nội hiện nay. Bắc Từ Liêm
có diện tích khoảng 43,35 km2, với mật độ dân số 7.391 người/km2. Là một
quận mới được thành lập, quận Bắc Từ Liêm có tốc độ đô thị hóa lớn, những
khu đô thị, khu công nghiệp lớn nhỏ lần lượt xuất hiện, góp phần đẩy mạnh
quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa cũng như quá trình đô thị hóa trên địa
bàn quận Bắc Từ Liêm. Mặt khác, với sự diễn biến mạnh mẽ của quá trình đô
thị hóa, diện tích đất nông nghiệp trên địa bàn quận ngày càng giảm, người
nông dân không còn tha thiết với đồng ruộng như trước. Chính vì vậy việc
chuyển đổi các loại hình sản xuất truyền thống sang áp dụng các loại hình sử
dụng đất nông nghiệp mới đáp ứng được các yêu cầu về hàng hóa chất lượng
cao và đa dạng của người dân nội thị là vấn đề cấp thiết hiện nay.Mặt tích cực
của nó có thể dễ dàng nhìn thấy: bộ mặt nông thôn quận thay đổi rõ rệt, cơ
cấu kinh tế cũng thay đổi theo hướng tốt. Nhưng bên cạnh đó các ảnh hưởng
tiêu cực cũng không ít: tác động mạnh mẽ đến đời sống, việc làm và thu nhập
của người dân (thất nghiệp, nghèo đói và tệ nạn xã hội...) làm nhiều gia đình
lâm vào cảnh sống khốn đốn. Vì vậy, một vấn đề đặt ra là: việc nghiên cứu
thực trạng của việc thu hồi đất nông nghiệp để tìm được nguyên nhân và ảnh
hưởng của nó đã và đang tác động như thế nào tới quá trình phát triển nông
nghiệp, nông thôn trên các mặt: kinh tế - xã hội - môi trường trên địa bàn
quận, từ đó đề xuất những giải pháp để người nông dân sau khi bị ảnh hưởng

thạc sĩ Luật học, khoa Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội. Tác giả luận văn đã

3


nghiên cứu một số vấn đề lý luận về bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất.
Phân tích, đánh giá thực tiễn áp dụng pháp luật về bồi thường khi Nhà nước
thu hồi đất từ khi Luật Đất đai năm 2003 có hiệu lực đến nay tại địa bàn quận
Tây Hồ. Qua đó, chỉ ra các quy định phù hợp, chưa phù hợp của pháp luật về
bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất, cũng như những tồn tại, vướng mắc
trong thực tiễn áp dụng và nêu nguyên nhân của tình trạng này. Đề xuất một
số giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả áp dụng pháp
luật về bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất [27].
Vương Thị Bích Thủy (2012), Sinh kế cho các hộ dân bị thu hồi đất
nông nghiệp trường hợp khu kinh tế Đồng Nam – Nghệ An, Luận văn Thạc sĩ
Kinh tế, Trường Đại học Kinh tế TP.HCM. Luận văn đã xem xét việc thu hồi
đất nông nghiệp và tác động của nó đối với đời sống của người nông dân, đặc
biệt là sinh kế của họ trong giai đoạn hiện nay; thông qua các phân tích, đề
xuất những cải tiến đối với cách thức thực hiện về chuyển đổi việc làm cho
người dân bị thu hồi đất hiện nay, giúp cho sinh kế của họ bền vững, đảm bảo
an sinh xã hội [23].
Dương Thị Thơm (2012), Nghiên cứu sự biến động đất nông nghiệp do
ảnh hưởng của quá trình công nghiệp hóa và đô thị hóa huyện Sóc Sơn, thành
phố Hà Nội,Luận văn Thạc sỹ, Trường Đại học Khoa học tự nhiên. Tác giả đã
nghiên cứu đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện Sóc Sơn, thành phố
Hà Nội, nghiên cứu tình hình sử dụng đất nông nghiệp và phân tích sự biến
động đất nông nghiệp do ảnh hưởng của quá trình công nghiệp hóa - đô thị
hóa ở huyện Sóc Sơn, dự báo sự biến động diện tích đất nông nghiệp đến năm
2020, từ đó đề xuất giải pháp bảo vệ và sử dụng hiệu quả tài nguyên đất nông
nghiệp [20].

- Hệ thống hóa một số vấn đề lý luận về thu hồi đất nông nghiệp, kinh
tế hộ nông dân và ảnh hưởng của thu hồi đất nông nghiệp đối với kinh tế hộ
nông dân;

5


- Đánh giá thực trạng sử dụng đất nông nghiệp trong sản xuất kinh tế
hộ nông dân, thực trạng thu hồi đất nông nghiệp và ảnh hưởng hưởng của việc
thu hồi đất nông nghiệp đến kinh tế hộ nông dân quận Bắc Từ Liêm.
- Đề xuất giải pháp giúp người dân ổn định cuộc sống và phát triển
kinh tế hộ nông dân.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu là ảnh hưởng của việc thu hồi đất nông nghiệp
đến kinh tế hộ nông dân tại quận Bắc Từ Liêm
4.2. Phạm vi nghiên cứu
Phạm vi về nội dung: Đề tài tập trung nghiên cứu thực trạng thu hồi đất
sản xuất nông nghiệp quận Bắc Từ Liêm, thực trạng ảnh hưởng của việc thu
hồi đất nông nghiệp đến kinh tế hộ nông dân quận Bắc Từ Liêm, một số chính
sách hỗ trợ bồi thường và đào tạo nghề, tìm kiếm việc làm cho người nông
dân bị mất đất nông nghiệp.
Phạm vi về không gian: Đề tài được nghiên cứu trên địa bàn quận Bắc
Từ Liêm
Phạm vi về thời gian của số liệu: Số liệu sử dụng trong đề tài được lấy
qua 5 năm 2012-2016 và phiếu điều tra giữa năm 2016.
5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
5.1. Phương pháp luận
Luận văn sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch
sử của chủ nghĩa Mác-Lênin và tư duy quan điểm đường lối của Đảng Cộng

Để có thêm thông tin nhằm đưa ra các nhận xét, đánh giá và các kết
luận về thực trạng sử dụng đất đai, thực trạng kinh tế hộ nông dân và thực
trạng ảnh hưởng của thu hồi đất nông nghiệp đến kinh tế hộ nông dân trên địa
bàn quận thời gian qua, tác giả thực hiện khảo sát ý kiến của các đối tượng là
các cán bộ quản lý có liên quan đến đất đai của quận; các tổ chức và hộ nông

7


dân được giao quyền sử dụng đất nhưng đã bị thu hồi hoặc đang trong diện
thu hồi. Cụ thể:
- Với cán bộ quản lý quận, cán bộ thuộc Phòng Tài nguyên và Môi
trường, Trung tâm phát triển quỹ đất của quận và các phòng ban có liên quan
của quận, lựa chọn 30 cán bộ để khảo sát.
- Với các tổ chức, hộ nông dân: lựa chọn 60 gia đình ở 3 phường: Phú
Diễn, Minh Khai, Cổ nhuế 2 để khảo sát.
Tác giả thiết kế phiếu khảo sát dành cho các đối tượng được lựa chọn
như đã nêu ở trên (Phụ lục 1)
Trên cơ sở phiếu điều tra đã được thiết kế, tiến hành lập danh sách cần
khảo sát và phát phiếu khảo sát dưới hình thức: gửi phiếu khảo sát trực tiếp
hoặc qua email với đối tượng là cán bộ quản lý, gửi phiếu khảo sát trực tiếp
với đối tượng là hộ nông dân. Thời gian điều tra được tiến hành từ tháng
04/2017 đến tháng 05/2017.
5.2.2.2. Phương pháp xử lý dữ liệu sơ cấp
Dữ liệu sau khi thu thập được xử lý bằng phần mềm excel xử lý thông
tin sơ cấp thông qua bảng câu hỏi. Các câu hỏi về mức độ quan trọng được xử
lý theo phương pháp trị số trung bình, biến nào có trị số trung bình cao thì có
mức độ quan trọng hơn.
Bên cạnh đó, tổng hợp phân tích dữ liệu dựa trên các phương pháp chủ
yếu như thống kê mô tả, thống kê phân tích và phương pháp so sánh. Ngoài

Chương 2: Thực trạng ảnh hưởng của thu hồi đất nông nghiệp đến kinh
tế hộ nông dân quận Bắc Từ Liêm, thành phố Hà Nội
Chương 3:Giải pháp bảo đảm phát triển kinh tế hộ nông dân quận Bắc
Từ Liêm, thành phố Hà Nội khi bị ảnh hưởng của thu hồi đất nông nghiệp

9


Chương 1
MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ ẢNH HƯỞNG CỦA THU HỒI ĐẤT
NÔNG NGHIỆP ĐẾN KINH TẾ HỘ NÔNG DÂN
1.1. Tổng quan về thu hồi đất nông nghiệp
1.1.1. Đất nông nghiệp và vai trò của đất nông nghiệp
1.1.1.1. Đất nông nghiệp
Chúng ta có thể hiểu đất nông nghiệp đôi khi còn gọi là đất canh tác
hay đất trồng trọt là những vùng đất, khu vực thích hợp cho sản xuất, canh tác
nông nghiệp, bao gồm cả trồng trọt và chăn nuôi. Đây là một trong những
nguồn lực chính trong nông nghiệp.
Tổ chức Nông lương của Liên Hiệp Quốc thì phân chia đất nông nghiệp
vào các thành phần sau đây:
Đất canh tác như đất trồng cây hàng năm, chẳng hạn như ngũ cốc,
bông, khoai tây, rau, dưa hấu, loại hình này cũng bao gồm cả đất sử dụng
được trong nông nghiệp nhưng tạm thời bỏ hoang (đất hoang hóa, đất thoái
hóa).Vườn cây ăn trái và những vườn nho hay cánh đồng nho (thông dụng ở
châu Âu).Đất trồng cây lâu năm ví dụ như trồng cây ăn quả).Cánh đồng, thửa
ruộng và đồng cỏ tự nhiên cho chăn thả gia súc.
Tùy thuộc vào việc sử dụng hệ thống tưới tiêu nhân tạo, đất nông
nghiệp được chia thành đất có tưới tiêu và không tưới tiêu (thường xuyên). Ở
các nước đang khô hạn và bán khô hạn đất nông nghiệp thường được giới hạn
trong phạm vi đất tưới tiêu.

Thu hồi đất là biện pháp pháp lý quan trọng nhằm thể hiện quyền sở
hữu toàn dân đối với đất đai mà Nhà nước là người đại diện chủ sở hữu, làm
chấm dứt quan hệ pháp luật đất đai. Thu hồi đất thể hiện dưới hình thức pháp
lý này là một quyết định thu hồi đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Biện pháp này thể hiện quyền lực nhà nước trong tư cách là người đại diện

11


chủ sở hữu toàn dân về đất đai. Thu hồi đất cũng là nội dung quan trọng của
quản lý nhà nước về đất đai. Vì vậy, để thực thi nội dung này, quyền lực nhà
nước được thể hiện nhằm đảm bảo lợi ích của Nhà nước, của xã hội đồng thời
lập lại trật tự kỷ cương trong quản lý nhà nước về đất đai.
Theo Luật đất đai 2013 thì “Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước
quyết định thu lại quyền sử dụng đất của người được Nhà nước trao quyền sử
dụng đất hoặc thu lại đất của người sử dụng đất vi phạm pháp luật về đất
đai” [13].
Thu hồi đất, xét về mặt hình thức, là văn bản hành chính; xét về nội
dung, là việc sử dụng quyền lực nhà nước để thu lại quyền sử dụng đất đã
được giao cho cá nhân, tổ chức để nhằm phục vụ lợi ích của Nhà nước và xã
hội.Việc thu hồi đất để phát triển mở rộng đô thị, phát triển nền kinh tế công
nghiệp hoá, hiện đại hoá là một việc làm rất cần thiết. Nhưng vấn đề đặt ra
chính là việc thu hồi đất nông nghiệp dẫn đến tình trạng người nông dân
không còn đất để sản xuất, gây ra nhiều hậu quả xã hội phức tạp. Phát triển
mở rộng đô thị là rất cần thiết, song vấn đề an ninh lương thực không thể
không tính đến. Hơn thế nữa, giải toả hết đất nông nghiệp, liệu đời sống nông
dân có khá giả khi cầm trong tay mấy chục triệu đồng tiền bồi thường để rồi
không biết làm gì có thu nhập, ổn định đời sống? Vì vậy, vấn đề đặt ra là cần
bảo đảm hài hoà giữa tài nguyên đất dành cho sản xuất nông nghiệp và đất
chuyển đổi cho các mục đích phi nông nghiệp. Do đó, việc thể chế các chính

dụng đất không đúng mục đích mà tiếp tục vi phạm; Người sử dụng đất cố ý
hủy hoại đất; Đất được giao, cho thuê không đúng đối tượng hoặc không đúng
thẩm quyền; Đất không được chuyển nhượng, tặng cho theo quy định của
Luật này mà nhận chuyển nhượng, nhận tặng cho; Đất được Nhà nước giao để
quản lý mà để bị lấn, chiếm; Đất không được chuyển quyền sử dụng đất theo
quy định của Luật này mà người sử dụng đất do thiếu trách nhiệm để bị lấn,

13


chiếm; Người sử dụng đất không thực hiện nghĩa vụ đối với Nhà nước và đã
bị xử phạt vi phạm hành chính mà không chấp hành; Đất trồng cây hàng năm
không được sử dụng trong thời hạn 12 tháng liên tục; đất trồng cây lâu năm
không được sử dụng trong thời hạn 18 tháng liên tục; đất trồng rừng không
được sử dụng trong thời hạn 24 tháng liên tục; Đất được Nhà nước giao, cho
thuê để thực hiện dự án đầu tư mà không được sử dụng trong thời hạn 12
tháng liên tục hoặc tiến độ sử dụng đất chậm 24 tháng so với tiến độ ghi trong
dự án đầu tư kể từ khi nhận bàn giao đất trên thực địa phải đưa đất vào sử
dụng; trường hợp không đưa đất vào sử dụng thì chủ đầu tư được gia hạn sử
dụng 24 tháng và phải nộp cho Nhà nước khoản tiền tương ứng với mức tiền
sử dụng đất, tiền thuê đất đối với thời gian chậm tiến độ thực hiện dự án trong
thời gian này; hết thời hạn được gia hạn mà chủ đầu tư vẫn chưa đưa đất vào
sử dụng thì Nhà nước thu hồi đất mà không bồi thường về đất và tài sản gắn
liền với đất, trừ trường hợp do bất khả kháng.
Thứ tư, thu hồi đất do chấm dứt việc sử dụng đất theo pháp luật, tự
nguyện trả lại đất, có nguy cơ đe dọa tính mạng con người
Các trường hợp thu hồi đất do chấm dứt việc sử dụng đất theo pháp
luật, tự nguyện trả lại đất, có nguy cơ đe dọa tính mạng con người bao gồm:
Tổ chức được Nhà nước giao đất không thu tiền sử dụng đất, được Nhà nước
giao đất có thu tiền sử dụng đất mà tiền sử dụng đất có nguồn gốc từ ngân

và đi vào chiều sâu, thì các hộ nông dân càng phụ thuộc nhiều hơn vào các hệ
thống kinh tế rộng lớn không chỉ trong phạm vi một vùng, một nước. Điều
này càng có ý nghĩa đối với các hộ nông dân nước ta trong tình hình hiện nay.
Theo Luật đất đai 2013 thì: Hộ gia đình sử dụng đất là những người có
quan hệ hôn nhân, huyết thống, nuôi dưỡng theo quy định của pháp luật về
hôn nhân và gia đình, đang sống chung và có quyền sử dụng đất chung tại

15


thời điểm được Nhà nước giao đất, cho thuê đất, công nhận quyền sử dụng
đất; nhận chuyển quyền sử dụng đất [13].
Và cũng theo Luật đất đai 2013 thì: Hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản
xuất nông nghiệp là hộ gia đình, cá nhân đã được Nhà nước giao, cho thuê,
công nhận quyền sử dụng đất nông nghiệp; nhận chuyển quyền sử dụng đất
nông nghiệp và có nguồn thu nhập ổn định từ sản xuất nông nghiệp trên đất
đó [13].
1.2.1.2. Phân loại hộ nông dân
Thứ nhất, căn cứ vào mục tiêu và cơ chế hoạt động gồm có:
- Hộ nông dân hoàn toàn tự cấp không có phản ứng với thị trường. Loại
hộ này có mục tiêu là tối đa hoá lợi ích, đó là việc sản xuất các sản phẩm cần
thiết để tiêu dùng trong gia đình.
- Hộ nông dân sản xuất hàng hoá chủ yếu: loại hình hộ này có mục tiêu
là tối đa hoá lợi nhuận được biểu hiện rõ rệt và họ có phản ứng gay gắt với thị
trường vốn, ruộng đất, lao động.
Thứ hai, theo tính chất của ngành sản xuất hộ gồm có:
- Hộ thuần nông: là loại hộ chỉ thuần tuý sản xuất nông nghiệp.
- Hộ chuyên nông: là loại hộ chuyên làm các ngành nghề như cơ khí,
mộc nề, rèn, sản xuất nguyên vật liệu xây dựng, vận tải, thủ công mỹ nghệ,
dệt, may, làm dịch vụ kỹ thuật cho nông nghiệp.

Thứ ba, người nông dân là người chủ thật sự của quá trình sản xuất trực
tiếp tác động vào sinh trưởng, phát triển của cây trồng vật nuôi, không qua
khâu trung gian, họ làm việc không kể giờ giấc và bám sát vào tư liệu sản
xuất của họ.
Thứ tư, kinh tế nông hộ có cấu trúc lao động đa dạng, phức tạp, trong
một hộ có nhiều loại lao động vì vậy chủ hộ vừa có khả năng trực tiếp điều
hành, quản lý tất cả các khâu trong sản xuất, vừa có khả năng tham gia trực
tiếp quá trình đó.

17


Thứ năm, do có tính thống nhất giữa lao động quản lý và lao động sản
xuất nên kinh tế hộ nông dân giảm tối đa chi phí sản xuất, và nó tác động trực
tiếp lên lao động trong hộ nên có tính tự giác để nâng cao hiệu quả và năng
suất lao động.
b) Cơ cấu kinh tế hộ nông dân ở nước ta hiện nay
Cơ cấu hộ nông dân theo ngành nghề đang chuyển dịch theo hướng
tăng dần số lượng và tỷ trọng nhóm các hộ tham gia sản xuất phi nông nghiệp,
như công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ; số hộ làm nông, lâm
nghiệp và thủy sản giảm.
Trong bản thân lĩnh vực sản xuất nông, lâm nghiệp và thủy sản, số hộ
sản xuất thuần túy nông nghiệp giảm dần, trong lúc số hộ tham gia sản xuất
lâm nghiệp, thủy sản tăng lên.
Trong bản thân kinh tế hộ nông dân cũng có sự phát triển về chất, xuất
hiện nhiều nhu cầu đầu tư vốn lớn, thuê đất canh tác và lao động thường
xuyên hoặc theo thời vụ, chuyển dịch mạnh mẽ cơ cấu cây, con theo hướng
đáp ứng ngày một tốt hơn nhu cầu thị trường. Chẳng hạn, trang trại chăn nuôi
tăng rất nhanh, bên cạnh số trang trại sản xuất cây hàng năm và cây lâu năm
cũng có sự phát triển về số lượng và chất lượng. Lượng hàng hóa nông sản

hạn chế bởi nó có ảnh hưởng rất lớn đến hộ nông dân khi mà đất đai là tài sản
lớn nhất của họ. Sự chuyển hóa đó mang theo cả những ảnh hưởng tích cực và
tiêu cực.
1.3.1. Ảnh hưởng tích cực
Công tác thu hồi đất nông nghiệp là một trong những hoạt động tất yếu
nhằm phát triển kinh tế - xã hội và đáp úng quá trình đô thị hóa, công nghiệp
hóa của địa phương, việc thu hồi đất nông nghiệp có những ảnh hưởng tích
cực đến kinh tế hộ nông dân:
Thứ nhất, tăng thu nhập cho các hộ nông dân

19


Việc thu hồi đất nông nghiệp cho xây dựng khu công nghiệp, xây dựng
trang trại, nông trường hoặc cho các dự án thủy điện bước đầu làm tăng
nguồn tiền của nông dân do nhận được vốn đền bù từ các dự án. Chính vì thế,
người dân sẽ có một lượng vốn nhất định để thực hiện chuyển đổi quá trình
sản xuất kinh doanh. Khi thu hồi đất nông nghiệp để xây dựng các khu công
nghiệp, các khu đô thị… Các nhà máy, xí nghiệp mọc lên, không chỉ thu hút
lao động tại địa phương mà còn thu hút lao động nơi khác đến làm tăng cầu
về hàng hóa, dịch vụ góp phần tích cực vào phát triển kinh doanh đặc biệt là
dịch vụ cho thuê nhà trọ làm tăng thu nhập của người dân.
Thứ hai, chuyển dịch cơ cấu ngành nghề địa phương theo hướng tích
cực
Quá trình thu hồi đất sẽ thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế địa
phương theo hướng giảm tỷ trọng ngành nông nghiệp, tăng tỷ trọng ngành
công nghiệp và dịch vụ qua đó tạo ra nhiều giá trị kinh tế cho người dân và sử
dụng hiệu quả quỹ đất của địa phương.
Thứ ba, nâng cao đời sống nhân dân
Thu nhập tăng cao, sẽ thúc đẩy người dân đầu tư xây dựng nhà cửa, đổi