THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN
1. Tên sáng kiến: “Một số biện pháp rèn kĩ năng phát âm chuẩn n –l cho trẻ
Mẫu giáo 5-6 tuổi”.
2. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Lĩnh vực phát triển ngôn ngữ.
3. Tác giả:
- Họ và tên: Mai Chi Phương.

Nam (nữ): Nữ.

- Ngày tháng/ năm sinh: 20/04/1990
- Trình độ chuyên môn: Cao đẳng
- Chức vụ, đơn vị công tác: Giáo viên, trường Mầm non Bắc An
- Điện thoại: 096 6215 316.
4. Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến:
- Tên đơn vị: Trường Mầm non Bắc An
- Địa chỉ: Xã Bắc An - Thị xã Chí Linh - Tỉnh Hải Dương
- Điện thoại: 03202 223 962
5. Đơn vị áp dụng sáng kiến lần đầu (nếu có):
- Tên đơn vị: Lớp 5 tuổi – Trường Mầm non Bắc An
- Địa chỉ: thôn Cổ Mệnh – xã Bắc An – Chí Linh – Hải Dương
6. Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến:
- Sự quan tâm, tạo điều kiện của BGH Nhà trường để áp dụng sáng kiến
- Sự giúp đỡ, quan tâm, thống nhất của giáo viên cùng lớp, của đồng nghiệp
trong trường.
- Sự ủng hộ, phối kết hợp nhiệt tình của phụ huynh
- Thời gian tìm hiểu, nghiên cứu về đề tài
7. Thời gian áp dụng sáng kiến lần đầu: Năm học 2013 - 2014
TÁC GIẢ

XÁC NHẬN CỦA ĐƠN VỊ ÁP DỤNG


“Một số biện pháp rèn kĩ năng phát âm chuẩn n –l cho trẻ Mẫu giáo 5 – 6 tuổi”
2. Điều kiện, thời gian, đối tượng áp dụng sáng kiến:
2.1: Điều kiện:
- Sự quan tâm, tạo điều kiện của BGH Nhà trường để áp dụng sáng kiến
2


- Sự giúp đỡ, quan tâm, thống nhất của giáo viên cùng lớp, của đồng nghiệp
trong trường.
- Sự ủng hộ, phối kết hợp nhiệt tình của phụ huynh
- Thời gian tìm hiểu, nghiên cứu về đề tài
2.2: Thời gian:
- Áp dụng trong năm học 2013 – 2014.
2.3: Đối tượng:
- Áp dụng tại các lớp 5 tuổi ở trường nơi tôi công tác.
3. Nội dung sáng kiến:
Đề tài của tôi đã nêu ra những khó khăn gặp phải khi rèn trẻ phát âm n- l
và đưa ra những biện pháp phù hợp để khắc phục những khó khăn ấy. Với tôi,
biện pháp nào cũng mang lại hiệu quả dù là ít hay nhiều, nhưng điều quan trọng
là chúng ta hãy đặt trẻ vào vị trí trung tâm, và cần phải kết hợp nhiều phương
pháp mới có thể mang lại hiệu quả cao nhất. Chúng ta rèn trẻ nhưng không khiến
trẻ bị gò ép, mà cuốn trẻ vào những hoạt động đầy tính hứng thú, khích lệ cao,
rèn trẻ nhưng làm sao để trẻ tự rèn chính mình. Và thực hiện đề tài này, tôi tin
tưởng sẽ giúp đỡ tôi hiệu quả hơn trong việc rèn luyện kĩ năng phát âm n – l cho
trẻ 5-6 tuổi bởi các biện pháp tôi đưa ra rất dễ thực hiện và cách thức áp dụng
cũng khá đơn giản.
4. Giá trị đạt được của sáng kiến:
Sáng kiến mang lại hiệu quả giá trị cao sau khi được áp dụng. Số trẻ đã
phát âm chuẩn n –l tăng, ngôn ngữ của trẻ được phát triển, trẻ tự tin trong giao
tiếp, trẻ có nền tảng, tâm thế vững vàng khi bước vào cấp học mới.

chuẩn xác, đặc biệt là sự phát âm, bởi trẻ có nghe đúng thì mới hiểu đúng và ghi
nhớ đúng.
Đối với tôi, là một giáo viên mầm non được phân công trực tiếp giảng dạy
tại lớp 5 tuổi. Đây là lớp học cuối cùng của trẻ tại trường Mầm non, trẻ chuẩn bị
bước vào một cấp học mới: Tiểu học. Để giúp trẻ hoàn thiện những thành tựu
phát triển trong suốt thời kì Mẫu giáo và có đủ điều kiện thích ứng với môi
4


trường mới với hoạt động chủ đạo là học tập, tôi chú trọng tìm hiểu những yêu
cầu cần đạt ở trẻ độ tuổi này. Chuẩn bị cho trẻ bước vào lớp 1 là chuẩn bị về mọi
mặt nhưng điều kiện cơ bản cần thiết là trẻ phát âm chuẩn và nhận biết đúng 29
chữ cái và 10 chữ số. Chính vì thế mà ngay từ đầu năm học, tôi đã chú ý hơn đến
môn Làm quen chữ cái, vì thông qua môn học này trẻ cơ bản học được cách phát
âm và nhận biết được 29 chữ cái. Trong quá trình dạy trẻ phát âm tôi thấy trẻ
thường phát âm chưa chính xác và hay nhầm lẫn 2 chữ cái n và l. Chính vì thế tôi
đã mạnh dạn lựa chọn đề tài: “ Một số biện pháp rèn kĩ năng phát âm chuẩn n – l
cho trẻ Mẫu giáo 5 - 6 tuổi”.
1.2: Mục đích nghiên cứu:
- Tìm ra biện pháp để rèn trẻ phát âm chuẩn n- l.
- Phát triển ngôn ngữ cho trẻ, bổ trợ rèn trẻ kĩ năng diễn đạt tiếng, từ, câu rõ
ràng, mạch lạc trong giao tiếp
- Trẻ nhận thấy việc phát âm chuẩn là rất quan trọng.
1.3: Đối tượng nghiên cứu:
- Trẻ Mẫu giáo 5-6 tuổi.
1.4: Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp điều tra, khảo sát thống kê
- Phương pháp nghiên cứu phân tích tổng hợp lý thuyết : thông qua đọc tài liệu,
sách báo, tạp chí có liên quan đến việc rèn phát âm n – l cho trẻ Mẫu giáo 5 – 6
tuổi.

- Nhận thức của trẻ chưa đồng đều, trẻ nhanh nhạy và trẻ còn chậm chạp khi tiếp
nhận yêu cầu của cô.
- Nhiều trẻ còn quá hiếu động trong giờ học, hoặc không tập trung trong các hoạt
động.
- Trẻ đã nói ngọng từ khá lâu và trở thành thói quen
- Môi trường giao tiếp của trẻ có: bạn nói ngọng, người thân nói ngọng…
- Ngoài giờ trẻ ở trường, ở nhà trẻ ít được phụ huynh dạy bảo thêm, hoặc phụ
huynh có kèm trẻ nhưng chưa hiệu quả.
6


3.3: Khảo sát thực tế chất lượng đầu năm học:
BẢNG KHẢO SÁT
Nội dung
Số trẻ phát âm nhầm lẫn 2 phụ âm n – l.
Số trẻ phát âm sai phụ âm n
Số trẻ phát âm sai phụ âm l
Số trẻ phát âm đúng 2 phụ âm n –l

Số trẻ
6/40
7/40
5/40
22/40

Tỷ lệ
15%
17,5%
12,5%
55%

mép lưỡi tạo thành âm L (lờ).
Sau đó tôi tập phát âm hàng ngày vào những thời gian rảnh rỗi bằng cách
đọc đi đọc lại nhiều lần những bài thơ, câu chuyện, bài đồng dao, ca dao trong
chương trình giáo dục Mầm non thường dạy trẻ… mà có nhiều phụ âm l - n.
Ngoài ra, tôi thấy việc hát một bài hát có nhiều phụ âm đầu n – l cũng là
cách rèn luyện việc phát âm của mình khá hiệu quả, bởi nó không gò ép chúng ta
mà còn khiến bạn cảm thấy sảng khoái, yêu đời hơn.
Bên cạnh đó tôi tự tìm ra những ví dụ khác để làm phong phú nội dung
luyện tập phát âm l - n cho mình.
VD: 1. Nếu nói lầm lẫn lần này thì lại nói lại. Nếu lầm lẫn lần nữa
thì lại nói lại. Nói cho đến lúc luôn luôn lưu loát hết lầm lẫn mới thôi.
2. Năm nay lũ lớn liên tiếp về làm năng suất lúa nếp của bà con
nông dân thấp lắm.
3.

Lúa nếp là lúa nếp làng

Lúa lên lớp lớp lòng nàng lâng lâng
Khi giao tiếp với mọi người, tôi luôn tự ý thức đến cách phát âm l – n để
kiểm nghiệm và rút kinh nghiệm.
Sau 1 thời gian luyện tập tích cực tôi đã phát âm chuẩn xác phụ âm n - l,
rõ ràng làm tăng hiệu quả bài giảng và tự tin, mạch lạc trong giao tiếp với mọi
người cũng như khi giao tiếp với trẻ.
* Kết hợp với giáo viên cùng lớp:
Tôi cùng đồng nghiệp tự bồi dưỡng việc phát âm chuẩn n –l, ngoài ra cùng
tìm hiểu, thống nhất các phương pháp rèn trẻ phát âm, đưa ra những ý kiến đóng
8


góp cho nhau trong việc xây dựng kế hoạch giảng dạy… Đây cũng là sự cần thiết

Tôi mời trẻ đọc bài thơ: “Gà học chữ” với giọng nhẹ nhàng, vừa phải, khi tôi giơ
tay cao yêu cầu trẻ đọc to hơn, khi hạ tay xuống trẻ lại trở về mức độ đọc bình
thường. Tôi chú ý giơ tay cao ở những chỗ có từ phụ âm đầu n-l.
VD: Bài thơ: Gà học chữ.
Ngày đầu đến lớp

Nét chữ xiêu vẹo

Cô dạy chữ O

Hàng thấp hàng cao

Gà Trống thích chí

Mái Mơ hớn hở

Gáy vang “ ó… ò”

Nộp bài cho cô

Thương cô Gà Mái

Tục ta tục tác

Đánh vần chẳng xong

Quả trứng tròn vo

Lục cà lục cục


những câu chuyện cổ tích như đưa trẻ lạc vào thế giới thần tiên với những ông
bụt, cô tiên, hay quả vàng quả bạc… với sự phân biệt rõ rệt giữa người giàu – kẻ
nghèo, người chăm chỉ - kẻ lười biếng, người hiền lành – kẻ độc ác… Với các
tiết dạy truyện này, tôi đã tập kể chuyện trước khi kể cho trẻ nghe sao cho thật
mạch lạc trong nội dung câu chuyện, rõ ràng về mặt phát âm, sau đó tôi thường
động viên trẻ để trẻ có thể kể lại những gì trẻ đã được nghe, được quan sát tranh
hay xem clip minh họa qua sự trò chuyện, đàm thoại về nội dung câu chuyện,
hay trong những giờ kể chuyện sáng tạo... Trong khi trẻ kể tôi không chỉ chú ý
đến kĩ năng kể và ghi nhớ của trẻ mà còn đặc biệt quan tâm đến phát âm của trẻ,
bởi nếu trẻ phát âm nhầm lẫn có thể khiến các bạn khác khó hiểu, hoặc lạc nội
dung, ý nghĩa câu nói, câu chuyện.
VD: Câu chuyện: Cây rau của Thỏ út.
…. “ Ít ngày sau, hạt giống nảy mầm. Những cây rau bé li ti hiện ra. Hai
luống rau của các anh cây mọc đều, trông như những chiếc khăn màu xanh tươi
phủ lên mặt đất, còn luống rau của Thỏ út thì cây mọc thưa thớt, cây cao, cây
thấp. Thế nhưng Thỏ út vẫn mải chơi chẳng chịu chăm bón gì cả.
Tới vụ thu hoạch, cây rau nào của các anh lá cũng to, củ cũng to, còn
những cây rau của Thỏ út thì cằn cỗi vì thiếu nước, củ bé tí teo. Thỏ út xấu hổ
quá, biết nói sao với mẹ bây giờ?....”
- Với những tiết dạy trẻ đọc và tìm hiểu các bài thơ, tôi càng chú ý hơn tới
sự phát âm của trẻ, và sửa sai kịp thời cho trẻ (nếu có):
VD: Bài thơ: Hạt gạo làng ta.
…Có hương sen thơm

…Nước như ai nấu

Trong hồ nước đầy

Chết cả cá cờ


Âm nhạc có lẽ là hoạt động dễ cuốn hút trẻ nhất bởi nó diễn ra nhẹ nhàng,
giúp trẻ vui tươi, sảng khoái tinh thần. Hoạt động âm nhạc bao gồm hoạt động
biểu diễn văn nghệ theo chủ đề dưới các hình thức dạy – học hát, vận động, sinh
hoạt văn nghệ, cô khuyến khích trẻ thể hiện bài hát có sự tham gia của cô hoặc
cô hát cho trẻ nghe. Cho nên phần luyện phát âm này có rất nhiều điều kiện để cô
và trẻ cùng luyện mà không nhàm chán. Đặc biệt hơn, hoạt động âm nhạc có thể
được tổ chức ở mọi lúc mọi nơi như kết hợp với thể dục buổi sáng, khi đi dạo
chơi …Đây là một trong những điều kiện thuận lợi nhất giúp cho việc luyện phát
âm chuẩn l, n. Khi trẻ hát, có những lúc tôi không sử dụng nhạc đệm để sửa cao
12


độ, trường độ của bài hát đồng thời sửa lỗi phát âm cho trẻ, đặc biệt với những
bài hát có nhiều câu, từ có phụ âm đầu n – l.
VD: Bài hát: Đường và chân:
“ Đường và chân là đôi bạn thân. Chân đi chơi chân đi học. Đường ngang
dọc mà dẫn tới nơi. Chân nhớ đường cất bước đi, đường yêu chân in dấu lại.
Đường và chân là đôi bạn thân.”
Bài hát: Bác đưa thư vui tính:
“Kính coong kính coong, bác đưa thư đang tới nhà em. Xe đạp kêu kính
kính coong. Thấy chiếc xe em chạy lon ton. Cầm lấy thư nói cảm ơn.
“Này em bé ngoan cầm ngay lá thư đưa mau lên cho bố nhé” Kính coong
kính coong. Bác đưa thư đi rồi.”
+) Hoạt động: Thể dục
Thông qua tên bài tập, các vận động, các trò chơi như: Lăn bóng theo
đường dích dắc, Ném xa … Trò chơi: Gieo hạt nảy mầm, Làm theo hiệu lệnh,
Lắng nghe… tôi luyện phát âm cho trẻ.
VD: Trẻ nói lại tên bài tập, trẻ lắng nghe khẩu lệnh, thực hiện vận động và nhận
xét việc thực hiện của các bạn….
Hoặc có thể kí hiệu các vị trí, các ô vòng, các quả bóng gắn các chữ cái nl…VD: Bật chụm tách chân qua 7 ô vòng. Ô chụm gắn chữ n, ô tách chân gắn

Ngay trong giờ ăn, khi giới thiệu hay trò chuyện cùng trẻ về các món ăn,
tôi cũng dành thời gian để sửa lỗi phát âm cho trẻ (nếu có).
4.4: Rèn trẻ kĩ năng tự sửa lỗi phát âm cho mình và cho bạn.
Trẻ ở độ tuổi này rất biết nghe lời và thích được khích lệ, động viên, nếu
trẻ được khen trẻ sẽ có động lực để tự nhận lỗi và sửa sai, nên cô giáo cần luôn
động viên trẻ, nhẹ nhàng, gần gũi với trẻ, biến cái sai của trẻ trở thành nhẹ nhàng
chỉ là sự nhầm lẫn nhỏ… Đơn giản trong giao tiếp giữa các cháu với nhau, tham
gia Hoạt động góc, khi trẻ gọi tên bạn, đóng vai hay nói chuyện với bạn tôi chú ý
lắng nghe trẻ nói, nếu sai tôi nhẹ nhàng mời trẻ nhắc lại câu trẻ vừa nói và chậm
rãi nói lại từng từ, khuyến khích trẻ nói theo.
14


Và khuyến khích trẻ khi giao tiếp với bạn hãy tập trung lắng nghe những
gì bạn nói và phát hiện lỗi sai ở bạn trong cách phát âm. Sau đó nhẹ nhàng cùng
bạn sửa lỗi sai. Tuy nhiên, khi đó cô giáo cũng cần động viên những bạn nhầm
lẫn, và tuyên dương những bạn đã có những phát âm đúng.
Có thể lồng ghép một trò chơi nhỏ mà cô là người đóng vai chính, mang
tên: Cô đúng hay sai? (Khi cô phát âm, yêu cầu trẻ nhận xét và sửa lỗi sai của cô,
phát âm lại cho chuẩn xác).
Việc trẻ tự tìm lỗi sai và sửa sai cho mình và bạn cần luôn có sự động viên
của cô, vậy nên để trở thành kĩ năng cho trẻ cô cần cho trẻ giao tiếp, thực hành
hoạt động nhóm, đôi thường xuyên.
4.5: Kết hợp với phụ huynh trong việc rèn trẻ phát âm tại nhà.
Ngoài thời gian trẻ học tập tại trường, thời gian trẻ ở nhà cũng khá nhiều,
và môi trường sống khi trẻ ở nhà và ở trường là khác nhau. Bởi vậy nếu không
có sự thống nhất, hay giúp đỡ của phụ huynh thì việc rèn trẻ phát âm sẽ trở nên
khó khăn.
Để có thể rèn trẻ phát âm chuẩn một cách tốt nhất, tôi thường xuyên trao
đổi với phụ huynh về đặc điểm ngôn ngữ của trẻ tại lớp. Gửi đến phụ huynh


Sau khi thực hiện các

Số trẻ phát âm nhầm

biện pháp
Số trẻ
Tỉ lệ
6/40
15%

biện pháp
Số trẻ
Tỉ lệ
1/40
2,5%

lẫn 2 phụ âm l - n
Số trẻ phát âm sai phụ

7/40

17,5%

2/40

5%

âm n
Số trẻ phát âm sai phụ

+ Cô giáo phải là người phát âm chính xác phụ âm n – l, chú trọng tới lời nói khi
giao tiếp với trẻ, mọi người ở mọi lúc, mọi nơi.
+ Cô giáo cần gần gũi với trẻ, nắm bắt đặc điểm tâm sinh lý của trẻ, chú ý tới đặc
điểm ngôn ngữ của từng trẻ trong các hoạt động cũng như trong giao tiếp của trẻ
với mọi người, khích lệ trẻ tự sửa lỗi, và sửa lỗi giúp bạn
+ Kết hợp chặt chẽ với phụ huynh quan tâm tới ngôn ngữ giao tiếp của trẻ.
+ Tìm hiểu, sưu tầm, tìm ra những biện pháp tốt nhất để rèn phát âm cho trẻ.

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
1. Kết luận:

17


Việc rèn kĩ năng phát âm chuẩn cho trẻ thực sự rất cần thiết, đặc biệt là
việc rèn phát âm n – l cho trẻ lớp tôi hiện nay. Do ảnh hưởng của môi trường
giao tiếp, nên đã gặp nhiều khó khăn trong việc rèn trẻ phát âm chuẩn n – l.
Qua tìm hiểu nghiên cứu đề tài và thực nghiệm, tôi nhận thấy việc kết hợp
tất cả các biện pháp giải quyết với nhau mang lại hiệu quả cao nhất, kết quả hầu
hết trẻ lớp tôi đã có kĩ năng phát âm chuẩn 2 chữ cái này, tạo điều kiện phát triển
ngôn ngữ, mở rộng hiểu biết, và tạo sự tự tin trong giao tiếp cho trẻ.
2. Khuyến nghị:
Đối với Nhà trường, và các cấp lãnh đạo tôi kính mong nhận được sự nhận
xét, đóng góp ý kiến chân thành để tôi rút kinh nghiệm và có thể tìm ra những
giải pháp tiến bộ hơn.
Đối với phụ huynh học sinh kính mong nhận được sự ủng hộ, giúp đỡ
nhiệt tình để tôi thực nghiệm đề tài đạt kết quả cao.

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Chương trình Giáo dục Mầm non

1.2. Mục đích nghiên cứu ……………………………………………………….5
1.3. Đối tượng nghiên cứu ………………………………………………………5
1.4. Phương pháp nghiên cứu……………………………………………………5
2. Cơ sở lý luận của vấn đề ……………………………………………………6
3. Thực trạng của vấn đề ……………………………………………………...6
3.1: Thuận lợi……………………………………………………………………6
3.2: Khó khăn …………………………………………………………………...6
3.3. Khảo sát thực tế chất lượng đầu năm học ………………………………….7
4. Các giải pháp, biện pháp thực hiện ………………………………………..7
4.1: Giáo viên tự bồi dưỡng cho mình việc phát âm chuẩn n – l ………………..7
4.2: Rèn phát âm n –l cho trẻ thông qua hoạt động học ………………………..9
4.2.1: Rèn phát âm n –l cho trẻ thông qua hoạt động: Làm quen chữ cái ………9
4.2.2: Rèn phát âm n – l cho trẻ thông qua các hoạt động học khác …………..10
4.3: Rèn phát âm n-l cho trẻ mọi lúc, mọi nơi …………………………………14
4.4. Rèn trẻ kĩ năng tự sửa lỗi phát âm cho mình và cho bạn …………………14
4.5: Kết hợp với phụ huynh trong việc rèn trẻ phát âm tại nhà ………………..14
20


5. Kết quả đạt được …………………………………………………………...16
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ …………………………………………...18
1. Kết luận ……………………………………………………………………..18
2. Khuyến nghị ………………………………………………………………..18
TÀI LIỆU THAM KHẢO ……………………………………………………19
MỤC LỤC ……………………………………………………………………..20

21