1
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của dề tài
Bình đẳng giới có vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội, là
yếu tố tiền đề để xây dựng một nguồn nhân lực vững mạnh, cũng như đẩy mạnh
chất lượng cuộc sống cho mỗi cá nhân, mỗi gia đình và toàn xã hội.
Trong những năm qua, Đảng và Nhà nước Việt Nam thực hiện nhiều bước
đột phá về nhận thức và hành động, từ khía cạnh luật pháp, chính sách đến thực
tiễn và đạt được nhiều thành tựu quan trọng về bình đẳng giới: Việt Nam được
đánh giá là một trong những quốc gia xóa bỏ khoảng cách giới nhanh nhất trong
vòng 20 năm qua.
Điểm nổi bật trong việc bảo đảm quyền lợi về giới ở Việt Nam là việc
hoàn thiện khung luật pháp, chính sách về bình đẳng giới. Ngay từ năm 1946,
trong Hiến pháp đầu tiên của chế độ mới, mục tiêu bình đẳng giới đã được ghi
nhận. Tiếp đó, trong các lần sửa đổi, bổ sung Hiến pháp, việc bảo đảm bình đẳng
giới đều được quy định rõ ràng. Hiến pháp năm 2013 quy định “công dân nam,
nữ bình đẳng về mọi mặt. Nhà nước có chính sách bảo đảm quyền và cơ hội bình
đẳng giới” và “nghiêm cấm phân biệt đối xử về giới” (Khoản 1 và Khoản 3 Điều
26). Vấn đề bình đẳng giới được cụ thể hóa trong nhiều văn bản quy phạm pháp
luật như Luật Bình đẳng giới (năm 2006), Luật Phòng, chống bạo lực gia đình
(năm 2007) được triển khai thực hiện. Nhiều Bộ luật khác có liên quan mật thiết
đến quyền lợi của nam giới và nữ giới như Luật Phòng, chống mua bán người
(năm 2012), Bộ luật Lao động (năm 2012), Luật Việc làm (năm 2013),… đều
được lồng ghép vấn đề giới. Nhiều Nghị định và văn bản dưới luật được ban
hành để cụ thể hóa các nội dung của Luật Bình đẳng giới và Luật Phòng, chống
bạo lực gia đình...Việt Nam đã ban hành Chiến lược quốc gia về bình đẳng giới
giai đoạn 2011-2020 với mục tiêu nâng cao nhận thức, thu hẹp khoảng cách về
giới và nâng cao vị thế của phụ nữ; tích cực thực hiện các sáng kiến quốc tế và
3
điều kiện cho nạn nhân vay vốn với lãi suất thấp để ổn định cuộc sống và hòa
nhập. Các cấp ủy, chính quyền các cấp có chuyển biến tích cực trong nhận thức
và hành động về thực hiện bình đẳng giới. Quyền bình đẳng giới trên các lĩnh
vực chính trị, kinh tế, bảo vệ sức khỏe, đời sống gia đình,… được thực hiện đầy
đủ hơn.
Củ Chi là huyện ngoại thành nằm ở phía Tây Bắc thành phố Hồ Chí Minh,
nằm ở vị trí thuận lợi để phát triển kinh tế - xã hội (có tốc độ đô thị hóa cao).
Trong những năm qua, cùng với sự quan tâm chăm lo phát triển các lĩnh vực
kinh tế, vấn đề đảm bảo an sinh xã hội luôn được Huyện ủy, Ủy ban nhân dân
huyện Củ Chi tập trung chỉ đạo thực hiện thường xuyên, liên tục và sự tham gia
thực hiện của cả Hệ thống chính trị và nhân dân trên địa bàn huyện.
Trong kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hàng năm, UBND huyện tiếp tục
đưa nội dung thực hiện các mục tiêu bình đẳng giới, nâng cao vị thế của phụ nữ
là một trong những định hướng phát triển, tạo điều kiện thuận lợi công tác bình
đẳng giới và sự tiến bộ của phụ nữ huyện. Từ đó đã tạo được sự chuyển biến tích
cực trong nhận thức và ý thức trách nhiệm của cấp ủy, lãnh đạo các cấp. Một số
đơn vị, địa phương được giao chủ trì thực hiện các mục tiêu, chỉ tiêu trong Chiến
lược đã nắm bắt nội dung trọng tâm công tác, thực hiện thu thập cơ sở dữ liệu về
các chỉ tiêu, mục tiêu liên quan. Công tác tuyên truyền pháp luật về Bình đẳng
giới, về công tác phụ nữ thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất
nước đã được các ngành, các cấp triển khai thực hiện với nhiều nội dung phong
phú, đa dạng, đã góp phần thay đổi nhận thức về giới, về sự tiến bộ của phụ nữ,
về bình đẳng giới của người dân, đặc biệt là đội ngũ cán bộ, công chức, viên
chức trên địa bàn huyện.
Bên cạnh nhứng thành tựu đạt được, vẫn còn những hạn chế nhất định:
thiếu cán bộ chuyên trách, thiếu cán bộ có kinh nghiệm; chế độ đãi ngộ còn thấp;
đẳng giới tại địa phương với quy mô trên địa bàn tỉnh.
Ngoài ra còn nhiều tài liệu, công trình, đề tài nghiên cứu và nhiều bài viết
của các nhà khoa học, chuyên gia có liên quan đến bình đẳng giới được đăng trên
các tạp chí và website…
5
Tuy nhiên chưa có công trình nào nghiên cứu thực trạng vấn đề quản lý
nhà nước về bình đẳng giới trên địa bàn huyện Củ Chi, thành phố Hồ Chí Minh.
Chính vì vậy tác giả mạnh dạn chọn đề tài này hoàn toàn không có sự trùng lắp
với bất kỳ công trình nghiên cứu khoa học nào trước đó. Tuy nhiên, trong quá
trình nghiên cứu và hoàn thành đề tài tác giả có tham khảo và kế thừa thành quả
của các công trình trước đó.
3. Mục đích và nhiệm vụ của đề tài
3.1 Mục đích của đề tài
Đề tài khảo sát, đánh giá thực trạng việc triển khai tổ chức thực hiện công
tác quản lý nhà nước đối với bình đẳng giới tại địa bàn huyện Củ Chi, từ đó chỉ
ra các mặt làm được, các mặt chưa làm được, những bất cập, hạn chế và tìm ra
nguyên nhân, trên cơ sở đó đề ra các giải pháp, kiến nghị nhằm nâng cao vai trò,
hiệu quả quản lý nhà nước về bình đẳng giới tại trên địa bàn huyện Củ Chi trong
giai đoạn hiện nay.
3.2 Nhiệm vụ của đề tài
Để đạt được mục đích đã đề ra, luận văn tập trung giải quyết các vấn đề cơ
bản sau:
- Phân tích cơ sở lý luận và cơ sở pháp lý về bình đẳng giới và quản lý nhà
nước về bình đẳng giới.
- Đánh giá tình hình triển khai, tổ chức thực hiện những quy định của nhà
nước về bình đẳng giới.
- Đánh giá thực trạng quản lý nhà nước về bình đẳng giới trên địa bàn
gồm 03 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý nhà nước về bình đẳng giới
Chương 2: Thực trạng quản lý nhà nước về bình đẳng giới trên địa
bàn huyện Củ Chi
Chương 3: Các giải pháp nâng cao vai trò, hiệu quả quản lý nhà nước
về bình đẳng giới trên địa bàn huyện Củ Chi
8. Đề cương chi tiết
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ BÌNH
ĐẲNG GIỚI
1.1. Tổng quan về bình đẳng giới
1.1.1. Khái niệm giới, giới tính
1.1.2. Bình đẳng giới và bất bình đẳng giới
1.1.2.1. Bình đẳng giới
1.1.2.2. Bất bình đẳng giới
1.1.3. Vai trò của bình đẳng giới đối với sự ổn định chính trị, sự phát triển
kinh tế, văn hóa, xã hội
1.1.3.1. Sự ổn định chính trị
1.1.3.2. Sự phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội
1.2 Quản lý nhà nước về bình đẳng giới
7
1.2.1. Sự cần thiết quản lý nhà nước về bình đẳng giới
1.2.2. Nội dung quản lý nhà nước về bình đẳng giới
1.2.3 Hệ thống cơ quan quản lý nhà nước về bình đẳng giới
Tiểu kết
1.3. Bình đẳng giới tại một số quốc gia trên thế giới và Việt Nam
Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ BÌNH ĐẲNG
GIỚI TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN CỦ CHI
3.1.2. Định hướng của huyện Củ Chi
8
3.2. Các giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động quản lý nhà nước về
bình đẳng giới trên địa bàn huyện Củ Chi
3.2.1. Xây dựng và hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật, chính sách về
bình đẳng giới
3.2.2. Đổi mới nhận thức, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức
trực tiếp làm công tác quản lý nhà nước về bình đẳng giới
3.2.3 Kiện toàn tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về bình đẳng giới
3.2.4 Đổi mới công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật về bình
đẳng giới.
3.2.5 Nâng cao hiệu quả công tác thanh tra, kiểm tra, giải quyết khiếu nại
tố cáo liên quan đến bình đẳng giới
3.2.6 Kinh phí cho hoạt động bình đẳng giới
3.2.7 Đẩy mạnh nghiên cứu khoa học và hợp tác quốc tế về bình đẳng giới
3.3. Một số kiến nghị
Tiểu kết
KẾT LUẬN