ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

LÊ VĂN VÂN

PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ VÀ
SÁNG TẠO CHO HỌC SINH TRONG DẠY HỌC CÁC
CHỦ ĐỀ LỊCH SỬ VIỆT NAM LỚP 11
TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ SƢ PHẠM LỊCH SỬ

HÀ NỘI – 2016


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

LÊ VĂN VÂN

PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ VÀ
SÁNG TẠO CHO HỌC SINH TRONG DẠY HỌC CÁC
CHỦ ĐỀ LỊCH SỬ VIỆT NAM LỚP 11
TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ SƢ PHẠM LỊCH SỬ
CHUYÊN NGÀNH: LÍ LUẬN VÀ PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC
BỘ MÔN LỊCH SỬ
Mã số: 60 14 01 11

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: TS. NGUYỄN THỊ BÍCH


Dạy học lịch sử

GV

Giáo viên

HS

Học sinh

PPDH

Phương pháp dạy học

SGK

Sách giáo khoa

THPT

Trung học phổ thông

ii


MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN ................................................................................................... i
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT ............................................................ ii
DANH MỤC BẢNG ....................................................................................... vi

Chƣơng 2. CÁC BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC GIẢI
QUYẾT VẤN ĐỀ VÀ SÁNG TẠO CHO HỌC SINH TRONG DẠY
HỌC CHỦ ĐỀ LỊCH SỬ VIỆT NAM LỚP 11 Ở TRƢỜNG TRUNG
HỌC PHỔ THÔNG .......................................... Error! Bookmark not defined.
2.1. Vị trí, mục tiêu, nội dung các chủ đề Lị ch sử Việt Nam lớp 11 ở
trường THPT .................................................... Error! Bookmark not defined.

2.1.1. Vị trí, mục tiêu phần Lị ch sửViệt Nam lớp 11 ở trường THPTError! Bookmark n
2.1.2. Nội dung kiến thức phần Lị ch sửViệt Nam lớp 11 THPT – Chương
trình chuẩn ...................................................... Error! Bookmark not defined.
2.2. Xây dựng các chủ đề trong phần Lị ch sử Việt Nam lớp 11 ở trường
THPT ................................................................ Error! Bookmark not defined.
2.2.1. Cơ sở xây dựng các chủ đề trong phần Lị ch sử Việt Nam lớp 11 ở
trường THPT .................................................... Error! Bookmark not defined.

2.2.2. Xây dựng các chủ đề phần lị ch sửViệt Nam lớp 11 THPTError! Bookmark not d
2.3. Các biện pháp phát triển năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo
cho HS trong dạy học các chủ đề Lị ch sử Việt Nam lớp 11 ở trường
THPT ................................................................ Error! Bookmark not defined.
2.3.1. Một số yêu cầu khi lựa chọn các biện pháp phát triển năng lực
giải quyết vấn đề và sáng tạo cho HS trong dạy học các chủ đề Lị ch sử
Việt Nam lớp 11 ở trường THPT ...................... Error! Bookmark not defined.

iv


2.3.2. Một số biện pháp phát triển năng lực giải quyết vấn đề và sáng

tạo của HS trong dạy học các chủ đề lị ch sửViệt Nam lớp 11Error! Bookmark not def
2.4. Thực nghiệm sưphạm ............................. Error! Bookmark not defined.


vii


MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
1. Để giải bài toán về chất lượng giáo dục và đào tạo của nước nhà đáp ứng
nhu cầu của xã hội, cần thiết phải đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục. Kế thừa
Nghị quyết số 29 của Hội nghị Trung ương 8, khóa XI, trong văn kiện đại hội XII,
Đảng ta đưa ra đường lối đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục, đào tạo, phát triển
nguồn nhân lực; xác định đây là quốc sách hàng đầu, tiêu điểm của sự phát triển,
mang tính đột phá, khai mở con đường phát triển nguồn nhân lực Việt Nam trong
thế kỷ XXI; khẳng định triết lý nhân sinh mới của nền giáo dục nước nhà “dạy
người, dạy chữ, dạy nghề”. Một trong những yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện
giáo dục và đào tạo hiện nay là phải chuyển mạnh quá trình giáo dục từ chủ yếu
trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học. Vì
vậy, việc xác định những phẩm chất và năng lực cần hình thành cho học sinh là rất
quan trọng. Để thực hiện đổi mới giáo dục phổ thông sau năm 2015, Bộ Giáo dục
và Đào tạo đã ban hành Dự thảo Chương trình giáo dục phổ thông tổng thể (trong
chương trình giáo dục phổ thông mới) rất khoa học, toàn diện, cụ thể và chi tiết.
Trong đó, có đề cập đến 8 năng lực cần hình thành cho HS, bao gồm: năng lực tự
học, năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo, năng lực thẩm mĩ, năng lực thể chất,
năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác, năng lực tính toán, năng lực công nghệ thông
tin và truyền thông.
2. Thời đại mới đòi hỏi người học phải hết sức năng động, sáng tạo, với
những kiến thức đa dạng, những kĩ năng, phẩm chất và năng lực cần thiết để sống,
tồn tại, thích ứng và phát triển. Một trong những năng lực không thể thiếu được là
năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo. Bởi lẽ, cuộc sống luôn đặt ra muôn vàn vấn
đề đòi hỏi chúng ta phải giải quyết. Nếu vấn đề được giải quyết tốt, đầy sáng tạo
thì sự thành công sẽ nối tiếp thành công. Ngược lại, chúng ta sẽ phải loay hoay

Hà Nội.

9


12. Vũ Quang Hiển, Hoàng Thanh Tú (Chủ biên) (2014), Phương pháp dạy
học môn Lịch sử ở trường phổ thông. Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội.
13. Trần Bá Hoành (2006), Đổi mới phương pháp dạy học, chương trình, sách
giáo khoa. Nxb Đại học sư phạm Hà Nội.
14. Đặng Thành Hƣng (2002), Dạy học hiện đại. Nxb Đại học Quốc gia Hà
Nội.
15. Kiều Thế Hƣng (1999), Hệ thống thao tác sư phạm trong dạy học lịch sử ở
trường phổ thông trung học. Nxb ĐHQG Hà Nội.
16. I.Ia.Lecne (1977), Dạy học nêu vấn đề, Nxb Giáo dục, Hà Nội.
17. I.F. Kharlamốp (1978). Phát huy tích cực học tập của học sinh như thế
nào, tập 1. Nxb Giáo dục, Hà Nội.
18. I.F. Kharlamốp (1978). Phát huy tích cực học tập của học sinh như thế
nào, tập 2. Nxb Giáo dục, Hà Nội.
19. Phan Ngọc Liên (Chủ biên), Trịnh Đình Tùng, Nguyễn Thị Côi (2010),
Phương pháp dạy học Lịch sử, tập 1. Nxb Đại học Sư phạm, Hà Nội.
20. Phan Ngọc Liên (Chủ biên), Trịnh Đình Tùng, Nguyễn Thị Côi (2010),
Phương pháp dạy học Lịch sử, tập 2. Nxb Đại học Sư pham, Hà Nội.
21. Phan Ngọc Liên (2000), Từ điển thuật ngữ Lịch sử phổ thông. Nxb Đại học
Quốc gia Hà Nội.
22. Phan Ngọc Liên, Trịnh Đình Tùng, Nguyễn Thị Côi, Trần Vĩnh Tƣờng
(2002), Một số chuyên đề phương pháp dạy học Lịch sử. Nxb Đại học quốc
gia Hà Nội.
23. Phan Ngọc Liên (2005), Đổi mới phương pháp dạy học lịch sử ở trường
phổ thông (Một số chuyên đề). Nxb Đại học Sư phạm Hà Nội.
24. Phan Ngọc Liên (2009), Lịch sử 11, Sách giáo viên. Nxb Giáo dục.