LỜI CẢM ƠN
Trong suốt thời gian học tập tại Trường Đại học Nội vụ Hà Nội –Khoa
hành chính học, đã tạo điều kiện cho em học tập cũng như cũng như toàn thể
các thầy cô đã truyền đạt lại kiến thức cơ sở ngành quý báu cho e. Cho đến
nay khi được học liên thông lên hệ Đại học trau dồi kiến thức chuyên môn sâu
hơn, e đã được TS. Tạ Quang Ngọc giảng dạy bộ môn học Pháp luật về chính
quyền địa phương, để em hiểu sâu hơn và đúng hơn về Pháp luật chính quyền
địa phương. Và để hoàn thành bài tiểu luận với đề tài “Tìm hiểu hoạt động
của chính quyền địa phương tại xã Thanh Luông, Huyện Điện Biên, Tỉnh
Điện Biên”
Để hoàn thành bài tiểu luận này, e xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến
TS. Tạ Quang Ngọc người đã trực tiếp hướng dẫn, giảng dạy bộ môn này.
Em cũng xin gửi lời cảm ơn đến ban lãnh đạo, cán bộ công nhân viên
tại UBND xã Thanh luông Huyện Điện Biên, Tỉnh Điện Biên đã tạo điều kiện
thuận lợi và cung cấp cho e tài liệu quý báu giúp e thưc hiện bài tiểu luận này.
Mặc dù đã có nhiều cố gắng, để hoàn thành tốt bài tiểu luận song do
kiến thức tiếp cận với thực tế còn nhiều hạn chế nên không tránh khỏi thiếu
sót trong bài tiểu luận. Em rất mong nhận được sự góp ý của quý Thầy cô.
Kính chúc các quý Thầy cô gặt hái được nhiều thành công trong sự
nghiệp cao quý cũng như trong cuộc sống.
Em xin chân thành cảm ơn!


LỜI CAM ĐOAN
Em xin cam đoan đây là đề tài nghiên cứu của e trong thời gian qua.
Những kết quả và số liệu trong bài tiểu luận hoàn toàn là số liệu xác thực mà
e đã được UBND Tỉnh Điện Biên cung cấp, không sao chép bất kỳ nguồn nào
khác. Em xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trước thầy cô và nhà trường về bài
tiểu luận này.



phủ là phải nhằm vào một mục đích duy nhất là mưu cầu tự do hạnh phúc cho
mọi người, cho nên Chính phủ nhân dân bao giờ cũng phải đặt quyền lợi lên
trên hết thảy”. Chính quyền cấp xã là nơi thể hiện cụ thể nhất về tinh thần đó.
Tuy nhiên trên thực tế hoạt động chính quyền của cấp xã vẫn chưa phát
huy được tầm quan trọng, chưa chuyên sâu, các Đảng bộ, chi bộ ở xã còn
thiếu nhận thức và chưa phát huy được tính chủ động sáng tạo và tinh thần
trách nhiệm trong việc thực hiện đường lối của Đảng. Và còn nhiều hạn chế
dẫn đến hiệu quả hoạt động chưa cao chưa đấp ứng được yêu cầu của xã hội.

5


Cho đến nay chính quyền cấp xã đã có nhiều chuyển biến tiến bộ trong
tổ chức và đặc biệt về hoạt động nhận thức tư duy không còn thụ động như
trước. Đặc biệt chính quyền địa phương cấp xã khu vực miền núi đã đạt được
kết quả đáng khen ngợi trong việc nâng cao đời sống bà con nhân dân dân tộc
thiểu số góp phần tạo sự phát triển đất nước.
Với tư cách là “Nền tảng của hành chính nhà nước” và nhận thức được
tầm quan trọng hoạt động chính quyền cấp xã em xin lựa chọn đề tài “Tìm
hiểu hoạt động chính quyền địa phương tại xã Thanh Luông”. Với mong
muốn góp phần làm rõ hơn về hoạt động của chính quyền địa phương, từ đó
đưa ra giải pháp nhằm tiếp tục hoàn thiện hoạt động chính quyền tại xã Thanh
Luông, đồng thời tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước ở địa phương trong
quá trình công ngiệp hóa – hiện đại hóa đất nước.
2. Lịch sử vấn đề.
Hiện nay đã có rất nhiều bài nghiên cứu liên quan đến tình hình hoạt
động chính quyền địa phương. Được đăng tải trên các diễn đàn hoặc trang
web uy tín.
Để chứng minh cho lý thuyết học tại trường và nhằm vận dụng vào
thực em đã tiếp tục nghiên cứu đề tài này với mục đích giúp cho công tác hoạt

hoạt động CQĐP tại xã Thanh Luông

7


CHƯƠNG 1:
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ PHÁP LÝ VỀ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG
CỦA CQĐP TẠI XÃ THANH LUÔNG
1.1. CQĐP cấp xã – khái niệm, đặc điểm vị trí, vai trò.
1.1.1. Khái niệm, đặc điểm CQĐP cấp xã
Chính quyền cấp xã được coi là cơ quan cơ sở: là cấp chính quyền cuối
cùng trong hệ thống cơ quan 4 cấp, là nền tảng của hệ thống chính trị, là cấp
chính quyền trực tiếp quan hệ nhân dân trong tổ chức bộ máy hành chính nhà
nước, là cơ sở thực tiễn hình thành chủ chương, đường lối của Đảng, chính
sách pháp luật của Việt Nam.
Đây là cấp gần dân nhất, sát dân nhất, trực tiếp thực hiện quản lý nhà
nước ở địa phương có chức năng quản lý, điều hành các lĩnh vực đời sống xã
hôi theo hiến pháp và pháp luật. Là nơi trực tiếp thực hiện đường lối chính
sách của Đảng, pháp luật của nhà nước, nâng cao chất lượng đời sống xã hội
của nhân dân.
Chính quyền cấp xã bao gồm HĐND và UBND, thực hiện nhiệm vụ
quyền hạn theo hiến pháp và pháp luật, các văn bản của các cơ quan quản lý
Nhà nước cấp trên, phát huy quyền lực làm chủ của nhân dân, tăng cường

8


pháp chế xã hội chủ nghĩa, ngăn ngừa và chống các biểu hiện quan lieu, vô
trách nhiệm, hách dịch, nhũng quyền, tham nhũng lãng phí và các biểu hiện
tiêu cực trong cơ quan, cán bộ công chức nhà nước và bộ máy CQĐP.

chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân, do nhân dân địa phương
bầu ra, chịu trách nhiệm trước nhân dân địa phương, và cơ quan nhà nước cấp
trên.
UBND do HĐND cung cấp bầu ra, là cơ quan chấp hành của HĐND,
cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương, chịu trách nhiệm chấp hành Hiến
pháp và pháp luật, các văn bản của cơ quan nhà nước cấp trên và HĐND cùng
cấp.
Trong lịch sử hành chính Việt Nam thì chính quyền cơ sơ luôn có vai
trò, vị trí quan trọng là nền móng của bộ máy nhà nước trong quản lý mọi mặt
đời sống xã hội của địa phương.
Đây là cấp gần nhất, là cầu nối giữa Đảng, chính quyền với nhân dân.
Điều này nói lên chất lượng hoạt động của chính quyền cơ sở ảnh hưởng lớn
đến uy tín của Đảng và nhàn ước, ảnh hưởng tới sự tín nhiệm của nhân dân.
Luật tổ chức chính quyền địa phương vừa được kỳ họp thứ 9, Quốc hội
khóa XIII thông qua xác định các đơn vị hành chính gồm có tỉnh, thành phố
trực thuộc Trung ương (cấp tỉnh); huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh,
thành phố thuộc thành phố trực thuộc Trung ương (cấp huyện); xã, phường,
thị trấn (cấp xã) và đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt (Điều 2). Cấp xã được
coi là cấp thấp nhất trong hệ thống đơn vị hành chính và chính quyền xã được
xác định là chính quyền địa phương ở nông thôn (Điều 4). Chính quyền cấp
xã hiện nay được tổ chức ở tất cả các đơn vị hành chính xã thuộc huyện trên
cả nước. Chính quyền địa phương ở cấp xã được xác định là một cấp chính
quyền đầy đủ, gồm có Hội đồng nhân dân (HĐND) và Ủy ban nhân dân
(UBND). Chính quyền cấp xã chịu sự giám sát và kiểm soát quyền lực của

10


chính quyền cấp trên, có vai trò quan trọng trong việc đảm bảo đời sống
người dân, gắn kết các mối quan hệ làng xóm, làm nền tảng cho sự bền vững

trong quá trình thực hiện để báo cáo chính quyền cấp trên tháo gỡ và hỗ trợ
khi cần thiết.
1.1.3.Mối quan hệ giữa chính quyền địa phương ở xã với hệ thống
chính trị cơ sở
1.1.3.1.Quan hệ giữa chính quyền địa phương ở xã với Đảng ủy cơ sở
Đảng cộng sản Việt Nam được Hiến pháp thừa nhận là lực lượng lãnh
đạo nhà nước và xã hội. Do đó trong mọi hoạt động của mình, HĐND và
UBND cấp xã phải chấp hành đường lối chủ trương của Đảng và chịu sự lãnh
đạo của Đảng bộ cơ sở.
1.1.3.2. Mối quan hệ giữa HĐND với Mặt trận Tổ quốc và các đoàn
thể nhân dân
HĐND chính quyền ở xã phối hợp chặt chẽ với MTTQ cùng cấp và các
tổ chức thành viên, các tổ chức xã hội khác ở địa phương xây dựng mối quan
hệ làm việc để hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình.
Mỗi năm chủ tịch HĐND cấp xã thông báo bằng văn bản đến chủ tịch
MTTQ cùng cấp về tình trạng hoạt động của HĐND với Uỷ ban MTTQ.
Trong kỳ họp thường lệ của HĐND, Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc cùng cấp
báo cáo về hoạt động của Mặt trận tham gia xây dựng chính quyền, về những
ý kiến, kiến nghị của Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc đối HĐND, UBND và đại biểu
HĐND cùng cấp.

12


Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân thường xuyên giám
sát việc thực hiện nhiệm vụ của đại biểu HĐND, đề nghị khen thưởng những
đại biểu có thành tích xuất sắc, đề nghị bãi nhiệm những đại biểu không còn
xứng đáng với sự tín nhiệm cuả nhân dân theo quy định của pháp luật.
1.1.3.3. Mối quan hệ giữa UBND với Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể
nhân dân

d) Xã không thuộc quy định tại các điểm a, b và c khoản này có từ bốn
nghìn dân trở xuống được bầu hai mươi lăm đại biểu; có trên bốn nghìn dân
thì cứ thêm hai nghìn dân được bầu thêm một đại biểu, nhưng tổng số không
quá ba mươi lăm đại biểu.
Thường trực Hội đồng nhân dân xã gồm Chủ tịch Hội đồng nhân dân,
một Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân. Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã là
đại biểu Hội đồng nhân dân hoạt động chuyên trách.
Hội đồng nhân dân xã thành lập Ban pháp chế, Ban kinh tế - xã hội.
Ban của Hội đồng nhân dân xã gồm có Trưởng ban, một Phó Trưởng ban và
các Ủy viên. Số lượng Ủy viên của các Ban của Hội đồng nhân dân xã do Hội
đồng nhân dân xã quyết định. Trưởng ban, Phó Trưởng ban và các Ủy viên
của các Ban của Hội đồng nhân dân xã hoạt động kiêm nhiệm.
1.2.1.2. Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của HĐND cấp xã.

14


1. Ban hành nghị quyết về những vấn đề thuộc nhiệm vụ, quyền hạn
của Hội đồng nhân dân xã.
2. Quyết định biện pháp bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, đấu tranh,
phòng, chống tội phạm và các hành vi vi phạm pháp luật khác, phòng, chống
quan liêu, tham nhũng trong phạm vi được phân quyền; biện pháp bảo vệ tài
sản của cơ quan, tổ chức, bảo hộ tính mạng, tự do, danh dự, nhân phẩm, tài
sản, các quyền và lợi ích hợp pháp khác của công dân trên địa bàn xã.
3. Bầu, miễn nhiệm, bãi nhiệm Chủ tịch Hội đồng nhân dân, Phó Chủ
tịch Hội đồng nhân dân, Trưởng ban, Phó Trưởng ban của Hội đồng nhân dân
xã; bầu, miễn nhiệm, bãi nhiệm Chủ tịch Ủy ban nhân dân, Phó Chủ tịch Ủy
ban nhân dân và các Ủy viên Ủy ban nhân dân xã.
4. Quyết định dự toán thu ngân sách nhà nước trên địa bàn; dự toán thu,
chi ngân sách xã; điều chỉnh dự toán ngân sách xã trong trường hợp cần thiết;

3. Thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn do cơ quan nhà nước cấp trên phân
cấp, ủy quyền cho Ủy ban nhân dân xã.

16


17


CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA
CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG TẠI XÃ THANH LUÔNG
2.1. Khái quát chung về xã Thanh Luông.
2.1.1. Vị trí địa lý xã Thanh luông
Thanh Luông là một xã thuộc huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên. Tổng
diện tích tự nhiên 3.665,50ha;
Xã Thanh Luông giáp với: các xã Thanh Hưng, xã Thanh Chăn,
phường Thanh Trường, phường Thanh Bình, cũng là xã giáp danh biên giới
Lào. So với trước kia thì xã có đường đi lại thuận lợi dễ dàng hơn, gần thành
phố Điện Biên thuận lợi cho việc phát triển kinh tế của xã.
Là môt xã được thiên nhiên ưu đãi xã có nhiều rừng, đất đai phì nhiêu.
Khí hậu trong lành, mát mẻ. Có cánh đồng Mường Thanh đặc trưng.
Kinh tế chủ yếu của xã là sản xuất nông nghiệp ( chủ yếu là tự cung, tự
cấp), có 1 số hộ kinh doanh vừa và nhỏ.
2.1.2. Về dân cư.
Đến 2016, toàn xã có 8969 nhân khẩu, mật độ dân số 245 người/km2.
Có 3 dân tộc anh em chung sống đoàn kết là dân tộc Kinh, Thái dân tộc
H’Mông. Trong đó dân tộc Thái chiếm tỷ lệ 55%, dân tộc tỷ lệ 40% và dân
tộc H’Mông chiếm tỷ lệ 5%.
Do vậy tạo thuận lợi trong việc quản lý nhà nước trong các lĩnh vực
hoạt động ở địa phương, địa bàn xã rộng, gần thành phố tạo thuận lợi phát


19


Chỉ huy quân sự
Trưởng công an xã
Văn phòng thống kê kiểm toán ngân sách địa phương giúp việc cho
Chủ tịch UBND xã
Ban thông tin xã hội chịu trách nhiệm tuyên truyền và vận động nhân
dân thực hiện các chủ trương chinh sách
Tư pháp – Hộ tịch
Địa chính – Xây dựng
Văn hóa - xã hội
Căn cứ luật tổ chức HĐND và UBND tai kỳ họp của hội đồng nhân dân
xã Thanh Luông nhiệm kỳ 2011-2016 đã bầu ra các đồng chí vào vị trí lãnh
đạo của UBND xã bao gồm 5 thành viên:
Đồng chí Chủ tịch UBND xã: Đồng chí Quàng Văn Mấng
Đồng chí Phó Chu tịc UBND phụ trách kinh tế: Đông chí Nguyễn Văn
An
Đồng chí Trưởng công an, ủy viên: Đồng chí Lường Văn Ơn
Đồng chí Chỉ huy Quân sự ủy viên:Lò Văn Toàn
Cán bộ giúp việc cho UBNĐ gồm:
2 công chức Văn phòng Ủy ban
1 chức danh kế toán tài chính ngân sách
1 địa chức danh địa chính xây dưng địa chính lâm nghiệp – giao thông
thủy lợi
1 chức danh công chức tư pháp Hộ tịch
1 công chức văn hóa xã hội
UBND họp ít nhất mỗi tháng 1 lần
Các quyết định của UBND được quá nửa tổng số thành viên UBND

Thực hiện vụ đảm bảo an ninh – quốc phòng, kinh tế xã hội trên địa

21


bàn xã, tuyên truyền giáo dục pháp luật, kiểm tra việc chấp hành hiến pháp,
các văn bản của cơ quan nhà nước cấp trên, nghị quyết của HĐND xã trong
cơ qan nhà nước, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội – an ninh quốc phòng.
Xây dựng trật tự an ninh xã hội, đảm bảo an ninh quốc phòng, thực hiệ
nhiệm vụ xây dựng lực lượng vũ trang và xây dựng quốc phòng toàn dân,
quản lý hộ khẩu hộ tịch ở địa phương, quản lý việc cư trú của công dân.
Phòng chống thien tai bảo vệ tài sản của nhà nước, tổ chức xã hộ, bảo
vệ tính mạng, tự do, danh dự, tài sản, các quyền, lợi ích khác của công dân.
Chống buôn lậu, ma túy, tham nhũng, bài trư mê tins dị đoan trong cả nước.
*Chế độ, chính sách đãi ngộ đối với cán bộ, công chức xã
- Chế độ tiền lương: Bí thư Đảng ủy và Chủ tịch UBND mức
6000.000đ/tháng; Phó Bí thư và Phó Chủ tịch 5.500.000đ/tháng; các chức
danh khác 3.500.000đ/tháng
- Chế độ phụ cấp: Ngoài các phụ cấp thâm niên vượt khung, Phụ cấp
kiêm nhiệm chức danh lãnh đạo còn có phụ cấp Phụ cấp khu vực, khu vực
biên giới.
- Chế độ bảo hiểm: Cán bộ xã được hưởng chế độ bảo hiểm xã hội khi
nghỉ hưu và chế độ bảo hiểm Y tế miễn phí.
* Đánh giá số lượng, chất lượng, trình độ cán bộ xã
Trong thời kỳ đổi mới toàn diện đất nước, đội ngũ cán bộ ở xã Thanh
Luông đã có những chuyển biến kịp thời, đáp ứng được yêu cầu của quá trình
đổi mới; trong thực thi nhiệm vụ đã năng động sáng tạo hơn; tư tưởng bao
cấp, tác phong thụ động từng bước được khắc phục, từ đó tạo ra sức làm việc
mới, đóng vai trò tích cực trong cải cách hành chính của tỉnh nói chung.
Trong đó đáng kể là những tiến bộ về tinh thần, thái độ phục vụ nhân

Từ đầu nhiệm kỳ đến nay, Hội đồng nhân dân xã Thanh Luông tổ chức

23


được 2 kỳ họp thường kỳ trong năm; ngoài ra còn tổ chức được các kỳ họp
bất thường, chuyên đề để thực hiện những nhiệm vụ quan trọng, cấp bách
thuộc thẩm quyền của Hội đồng nhân dân.
Thời gian họp mỗi lần thường 1 ngày.
Hạn chế:
- Việc tiếp xúc cử tri còn mang tính hình thức.
- Việc tự kiểm điểm, đánh giá hoạt động của đại biểu Hội đồng nhân
dân xã trước cử tri nơi ứng cử chưa thực hiện có nền nếp
- Trong kỳ họp, tại diễn đàn, một bộ phận không nhỏ đại biểu HĐND
không tham gia phát biểu thảo luận, chất vấn.
- Việc chuẩn bị nội dung trả lời và giải trình những ý kiến chất vấn của
đại biểu còn chung chung, không rõ trách nhiệm, chưa thoả đáng.
- Việc chất vấn của một số đại biểu HĐND chưa mang tính xây dựng,
chưa thể hiện được yêu cầu chung, thậm chí còn mang tính cá nhân trong
công việc.
- Chức năng, nhiệm vụ của HĐND xã rất lớn, rất nhiều, nhưng nội
dung các kỳ họp, chất lượng các Nghị quyết của HĐND xã lại rất hạn chế,
chưa có hiệu lực hiệu quả cụ thể.
- Ở một số địa phương, hoạt động quyết định của Hội đồng nhân dân
còn mang tính hình thức. Tại một số kỳ họp, dự thảo Nghị quyết do Uỷ ban
nhân dân chuẩn bị chưa đảm bảo chất lượng, tính khả thi chưa cao nên phải
đưa ra khỏi chương trình trước kỳ họp hoặc không thông qua được tại kỳ họp.

24