NGUYÊN NHÂN CỦA NHỮNG HẠN CHẾ TRONG TỔ CHỨC VÀ HOẠT
ĐỘNG CỦA CHÍNH QUYỀN CẤP PHƯỜNG HIỆN NAY
1. Đội ngũ cán bộ, công chức
Theo quan điểm cơ bản về cải cách và phát triển, con người luôn được xem là
nhân tố quyết định của mọi loại hình tổ chức, kể cả tổ chức của hệ thống hành
chính. Nguồn nhân lực trong nền hành chính không chỉ được coi là nguồn lực có
giá trị nhất mà còn là động lực, nguồn hỗ trợ, thúc đẩy các nguồn lực khác nhằm
hướng tới việc đạt được các mục tiêu chính trị - kinh tế - xã hội. Chính quyền cấp
phường là một bộ phận của nền hành chính nhà nước, do đó vai trò của đội ngũ cán
bộ, công chức phường đối với cấp chính quyền này cũng quan trọng như vai trò
của đội ngũ cán bộ, công chức nói chung đối với nền hành chính. Chất lượng của
đội ngũ này là yếu tố cơ bản có tính chất quyết định đối với hiệu quả hoạt động của
chính quyền cấp phường.
Từ những nhận định của các phần trên, ta có thể thấy rằng thực trạng yếu kém
về chất lượng của đội ngũ cán bộ, công chức phường hiện nay là một trong những
nguyên nhân cơ bản dẫn đến hiệu quả quản lý thấp của chính quyền cấp này. Thực
trạng yếu kém đó cũng là tình trạng chung của đội ngũ cán bộ, công chức cả nước
và có thể được truy nguyên về những nguyên nhân chủ yếu sau :
- Thứ nhất là lý do mang tính lịch sử. Từ năm 1945 khi chúng ta giành
được độc lập và bắt đầu xây dựng nền hành chính mới thì chúng ta cũng
bắt đầu phải đương đầu với một cuộc chiến tranh giữ nước. Một nền
hành chính phải phục vụ cho kháng chiến đã mang trong mình nhiều
tính ngoại lệ. Chúng ta đã phải hy sinh thậm chí cả những nguyên tắc
hành chính cơ bản nhất mà loài người đã tích luỹ được để thích ứng với
việc quản lý xã hội thời chiến. Sau khi giành được độc lập, tuy không
hoàn toàn sao chép rập khuôn song thể chế nhà nước Việt Nam đã chịu
ảnh hưởng khá sâu nặng của mô hình nhà nước Liên Xô cũ. Đó là mô
hình quản lý phù hợp với nền kinh tế hiện vật, tập trung quan liêu bao
cấp. Trong mô hình này, vai trò của nhà nước là thể chế hoá đường lối,
chính sách của Đảng, điều hành các hoạt động kinh tế và xã hội bằng hệ
thống pháp luật XHCN. Những yếu tố trên có tác động và ảnh hưởng

cán bộ, là nơi trực tiếp thi hành, thực hiện đường lối, chính sách, pháp
luật trong nhân dân, là nguồn đào tạo cán bộ cung cấp cho cấp trên. Do
vậy, đội ngũ cán bộ cơ sở chưa được chú ý thích đáng để đào tạo nhằm
có được trình độ và năng lực cần thiết cho hoạt động công tác sẽ tạo nên
những tác động tiêu cực tới hiệu lực, hiệu quả quản lý của nền hành
chính nhà nước nói chung và chính quyền cơ sở nói riêng.
- Công tác tuyển dụng công chức chưa được chú trọng đúng mức. Một
thời gian dài chúng ta tuyển dụng công chức không qua thi cử, không
căn cứ vào yêu cầu của cơ quan hay chuyên môn mà theo sự phân công
của nhà nước. Do đó đã khiến cho bộ máy hành chính phình to, nhiều
công chức, ít công việc và hiệu quả công việc thấp.
- Công tác đào tạo, bồi dưỡng công chức nhà nước hiện nay chưa được
quản lý chặt chẽ, chưa đảm bảo chất lượng, chưa theo kịp những yêu
cầu của thực tiễn, kiến thức trang bị cho học viên thường lạc hậu,
phương pháp đào tạo đơn điệu. Đối với việc đào tạo cán bộ chính
quyền cơ sở nói riêng, việc đào tạo chưa có hệ thống theo yêu cầu của
cơ sở mà phần nhiều chỉ là bồi dưỡng một số vấn đề về đường lối, chính
sách dẫn đến tình trạng thiếu hụt kiến thức và hiệu quả công tác và quản
lý nhà nước thấp của đội ngũ cán bộ, công chức chính quyền cơ sở.
Đó là những nguyên nhân cơ bản dẫn đến thực trạng yếu kém về chất lượng
của đội ngũ công chức nhà nước nói chung và cán bộ, công chức chính quyền cấp
phường nói riêng. Những nhược điểm và hạn chế này của đội ngũ cán bộ, công
chức dẫn đến hai vấn đề lớn : một là nhân tài của đất nước, nhất là những người
trẻ tuổi, rất khó bộc lộ và phát huy khả năng; hai là khó tránh khỏi tác phong làm
việc không lành mạnh và một số căn bệnh " trầm kha " của công chức nhà nước
như tham nhũng, quan liêu, lãng phí, lạm dụng chức quyền, sách nhiễu nhân dân....
Và cuối cùng tất cả những điều này đều dẫn đến những ảnh hưởng tiêu cực khiến
cho hiệu quả quản lý nhà nước của các cấp chính quyền giảm sút.
2 Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật
Bên cạnh nguyên nhân chủ quan về chất lượng của đội ngũ cán bộ, công chức

điện, đường, cấp thoát nước, trường học, trạm y tế...... đều do cấp trên
đảm nhiệm, phường chỉ phối hợp với các cơ quan chuyên ngành để giải
quyết khi nảy sinh các vấn đề phức tạp có liên quan đến dân cư trên địa
bàn.
- Về văn hoá, giáo dục, y tế : Đối với công tác giáo dục và đào tạo, tất
cả các trường học đóng trên địa bàn đều do quận quản lý, việc xây dựng
cơ sở vật chất cho các trường cũng do ngân sách quận đảm nhiệm. Về y
tế, trạm y tế phường do trung tâm y tế quận quản lý toàn diện, phường
không có cán bộ chuyên môn để đảm đương việc kiểm tra các cơ sở
hành nghề y dược tư nhân, phường chỉ tham gia vận động tuyên truyền
các phong trào vệ sinh phòng dịch, tiêm chủng mở rộng... Về văn hoá,
phường chỉ làm nhiệm vụ vận động tuyên truyền là chính, còn quản lý
các hoạt động văn hoá, các cơ sở văn hoá là công việc thuộc các cơ
quan ngành dọc.
- Về các vấn đề xã hội : đối với công tác phòng chống tệ nạn xã hội,
phường không có khả năng cũng như chức năng nhiệm vụ để can thiệp
sâu mà chỉ đóng vai trò phối hợp với các cơ quan ngành dọc. Đối với
công tác và chính sách xã hội cũng vậy, phường không có khả năng tự
tổ chức các hình thức nuôi dưõng, chăm sóc các đối tượng có hoàn cảnh
khó khăn cũng như có rất ít điều kiện trong việc giải quyết việc làm cho
đội ngũ lao động thất nghiệp trên địa bàn.
1. Cơ cấu tổ chức bộ máy
Cơ cấu tổ chức bộ máy là một trong ba bộ phận cấu thành nền hành chính nhà
nước nói chung và chính quyền cấp phường nói riêng và đây cũng là một trong
những nguyên nhân cơ bản tạo nên những vướng mắc trong tổ chức và hoạt
động của chính quyền phường hiện nay.
Cơ cấu tổ chức bộ máy của chính quyền phường trong cả nước về cơ bản
thống nhất theo các quy định của pháp luật. Cơ cấu tổ chức này hiện nay còn
tồn tại một số điểm yếu cần xem xét sau đây :
- Theo quy định của luật tổ chức UBND và các văn bản của nhà nước ban

có đem lại một số những lợi ích nhất định cho hoạt động của chính
quyền phường nhưng cũng gây ra những khó khăn đáng kể trong tổ
chức bộ máy của chính quyền cấp này.
- Cơ cấu tổ chức bộ máy cồng kềnh, chưa phù hợp với quy định về chế
độ lương và sinh hoạt phí cho cán bộ, công chức. Theo quy định của
Chính phủ, số cán bộ, công chức phường được hưởng lương công chức
và chế độ sinh hoạt phí là 19 – 25 người / phường, nhưng trên thực tế
con số này ở các phường hầu hết là vượt trội và phường phải hợp đồng
thêm lao động, lấy từ những khoản thu của phường để trả lương cho
những lao động này.
Tóm lại, về cơ bản có thể nói rằng cơ cấu tổ chức bộ máy của chính
quyền cấp phường hiện nay còn nhiều điểm bất cập, gây cản trở cho quá
trình hoạt động và làm giảm hiệu quả quản lý của phường. Cơ cấu tổ chức
này cần được quan tâm, nghiên cứu kiện toàn trong thời gian tới cho phù
hợp với tình hình mới, yêu cầu mới nhằm mục tiêu tăng cường hiệu quả
quản lý nhà nước cho chính quyền cấp phường.

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
1. KẾT LUẬN
Trước yêu cầu đòi hỏi phải có một nhà nước có đủ năng lực, hiệu lực, hiệu quả để
quản lý kinh tế - xã hội trong điều kiện phát triển kinh tế hàng hóa thị trường cạnh
tranh, hội nhập khu vực và quốc tế, giữ vững độc lập chủ quyền, định hướng xã hội
chủ nghĩa, bảo đảm đất nước phát triển bền vững, văn minh giàu mạnh, Đảng và Nhà
nước ta đã xây dựng chiến lược cải cách nền hành chính và coi đó là là trọng tâm của
công cuộc hoàn thiện nhà nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Một trong những nội dung
cơ bản của công cuộc cải cách hành chính là nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý của
các cơ quan hành chính nhà nước từ trung ương đến địa phương trong đó chú trọng
chính quyền cấp cơ sở.
Chính quyền cấp phường là cấp gần dân, tiếp xúc trực tiếp hàng ngày với dân, là
cấp tổ chức đưa đường lối, chính sách, pháp luật vào cuộc sống, đồng thời thực hiện