LỜI CẢM ƠN
Từ khi bước vào học tập ở Trường Đại học Nội vụ Hà Nội, tôi đã
nhận được nhiều sự quan tâm, giúp đỡ, chỉ bảo của thầy cô và bạn bè.
Tôi xin gửi lời cảm ơn tới khoa Nhà nước và Pháp luật - Trường
Đại học Nội vụ Hà Nội đã tạo điều kiện cho chúng tôi học tập môn Pháp
luật về chính quyền địa phương giúp chúng tôi có thêm v ốn tri th ức quý
báu nhất cho chúng tôi trong suốt th ời gian h ọc tập tại tr ường. Và đ ặc
biệt đây là môn học rất hữu ích cho sinh viên ngành Qu ản lý nhà n ước
chúng tôi cũng như là sinh viên các nghành khác trong trường.
Tôi xin chân thành cảm ơn TS. Tạ Quang Ngọc đã tận tình h ướng
dẫn chúng tôi qua những buổi học trên lớp và những giờ th ảo luận sôi
nổi. Nếu không có sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tâm c ủa th ầy thì tôi nghĩ
mình rất khó có thể hoàn thành được bài tiểu luận này. Một lần n ữa, tôi
xin chân thành cảm ơn thầy.
Bài tiểu luận được thực hiện trong khoảng thời gian 01 tuần,
trong thời gian làm bài tôi đã nỗ lực hết mình nhưng do trình độ đặc biệt
là kinh nghiệm còn hạn hẹp nên còn nhiều thiếu sót. Do v ậỵ tôi r ất
mong nhận được sự góp ý của thầy, cô và các bạn trong lớp đ ể đề tài của
tôi được hoàn thiện hơn.
Cuối cùng, tôi xin kính chúc các thầy trong khoa Nhà nước và Pháp
luật có một sức khỏe dồi dào để tiếp tục truyền đạt những kiến thức và
kinh nghiệm cho chúng tôi và các thế hệ sinh viên tiếp sau c ủa tr ường

1


2


DANH MỤC CHỮ CÁI VIẾT TẮT
1.

tiếp đưa các chủ chương, chính sách của Đảng và Nhà n ước vào đ ời
sống.
Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng từng khẳng định “Nền tảng của m ọi
công tác là cấp xã và cấp xã là cấp gần gũi dân nh ất, là n ền t ảng c ủa n ền
hành chính- cấp xã làm được thì mọi công việc đều xong xuôi”. L ịch s ử
phát triển của dân tộc đã cho ta thấy minh ch ứng rõ ràng nh ất: ở m ỗi
thời kì phát triển của chính trị- xã hội có phát tri ển ổn đ ịnh hay không,
tùy thuộc một phần không nhỏ vào sự ổn định của cấp xã.
Tuy nhiên, trên thực tế hoạt động của CQ cấp xã v ẫn ch ưa đ ược
chuyên sâu, thiếu ổn định về nhân sự, bên cạnh đó, trình độ quản lý
chuyên môn, nghiệp vụ của đội ngũ cán bộ, công chức xã còn nhiều h ạn
chế, rơi vào tình trạng lúng túng, ngỡ ngàng trước sự thay đổi và xu th ế
phát triển chung của thời đại, dẫn đến hiệu quả hoạt đ ộng của UBND
chưa cao, chư đáp ứng được yêu cầu của xã hội.
Trong những năm gần đây, CQ cấp xã đã có nh ững mặt ti ến b ộ rõ
nét, chuyển biến rõ rệt, nhất là sự chuy ển biến cả v ề tổ ch ức và ho ạt
động về nhận thức, tư duy, phong cách lãnh đạo quản lý không còn th ụ
động hành chính như trước. Đặc biệt là CQĐP cấp xã ở một số khu v ực
miền núi, vùng sâu, vùng xa đã có sự thay đ ổi rõ nét, góp ph ần vào s ự
phát triển đồng bộ, nhanh chóng của đất nước.

5


Nhận thức được tầm quan trọng của CQĐP cấp xã trong hệ thống
chính trị nước ta. Tôi xin lựa chọn đề tài “Tổ chức và hoạt động c ủa
chính quyền xã Hiền Quan - huyện Tam Nông - tỉnh Phú Th ọ”, đ ể làm bài
tiểu luận của mình.
Đề tài gồm phần mở đầu, phần nội dung và phần kết luận. Ph ần
nội dung bao gồm các chương sau:

đường lối chính sách của Đảng , pháp luật của NN, nâng cao m ọi m ặt đ ời
sống tinh thần của ND.
CQ cấp xã bao gồm HĐND và UBND, thực hiện nhiệm vụ quy ền
hạn của mình theo hiến pháp và pháp luật, các văn bản của các văn b ản
của các cơ quan quản lý NN cấp trên, phát huy quy ền làm ch ủ c ủa ND,
tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa, ngăn ngừa và ch ống các bi ểu hiện
quan liêu, vô trách nhiệm, hách dịch của quyền, tham nhũng, lãng phí và
các biểu hiện tiêu cực khác trong cơ quan, cán bộ, công ch ức NN và trong
bộ máy CQ địa phương.
CQ phường xã có những đặc điểm khác với CQ các cấp nh ư sau:
•

CQ cơ sở trực tiếp tiếp xúc với ND, ở ngay trong ND,cán bộ cấp xã hằng

7


ngày sinh hoạt với dân, mối quan hệ không chỉ là CQ v ới dân mà là quan
hệ gia tộc, xóm làng lâu đời. Những vấn đề thuộc phạm vi, th ẩm quy ển,
chức năng của CQ cơ sở giải quyết trực tiếp liên quan đến sinh hoạt
hằng ngày của ND, có thể nói công việc h ằng ngày của CQ là công vi ệc
của dân và ngược lại công việc của dân cũng chính là công vi ệc của CQ.
•

CQ xã có chức năng nhiệm vụ tổ chức thực hiện các ch ủ tr ương, chính
sách của Đảng và NN, các mục tiêu kinh tế, văn hóa xã h ội, an ninh qu ốc
phòng; thực hiện quản lý hành chính trên địa bàn theo th ẩm quy ền đ ược
giao; hướng dẫn và giám sát các hoạt động tự quản của ND, t ạo thu ận
lợi cho ND và doanh nghiệp làm ăn theo qui định pháp luật. Ngoài ra còn
có chính quyền cấp trên ủy quyền thực hiện một số nhiệm vụ như: Thu


Đây là cấp gần dân nhất, là cầu nối giữa Đảng, CQ v ới ND. Điều này nói
lên chất lượng hoạt động của CQ cơ sở sẽ ảnh hưởng lớn đến uy tín c ủa
Đảng va NN, ảnh hưởng đến sự tín nhiệm của của người dân.

•

Là cấp trực tiếp thực thi chủ trương chính sách, pháp luật của Đ ảng và
NN vào cuộc sống; ngược lại là cấp kiểm nghiệm tính giá tr ị của chính
sách và tính hiệu lực của hệ thống thể chế chính sách.

•

Là cấp tiếp nhận nhanh nhất những phản ánh tâm tư, nguyện vọng, lợi
ích của ND, cũng như thể hiện rõ nét nhất hoàn cảnh của địa ph ương. Do
đó, hoạt động quản lý NN có sát thực tế, có chủ động, sáng t ạo, có đáp
ứng dược nguyện vọng và lợỉ ích hợp pháp của người dân hay không,
đều phụ thuộc vào chất lượng hoạt động của cấp CQ này.

•

Là cấp tham gia xây dựng và phát triển tiến trình dân chủ tại địa
phương, dân chủ địa phương là cơ sở của nền dân chủ xã hội, đ ộng l ực
của sự phát triển và tiến bộ xã hội mà mọi quốc gia đều quan tâm. Trong
xây dựng và phát triển nền dân chủ xã hội chủ nghĩa ở nước ta, n ội dung
quan tâm hàng đầu là phải hoàn thiện nền dân chủ cơ sở, b ước căn c ơ
đầu tiên của việc phát triển tinh thần dân chủ xã hội nóỉ chung. Ch ất
lượng giải quyết nội dung này lại thuộc về năng lực thực nghiệm qui

9


bầu 20 đại biểu.
c) Xã miền núi, vùng cao và hải đảo có trên 2000 dân đ ến 3000 dân đ ược

10


bầu 25 đại biểu;có trên 3000 dân thì cứ thêm 1000 dân đ ược bầu thêm
1 đại biểu, nhưng tổng số không quá 35 đại biểu.
d) Xã không thược các quy định tại các điểm a, b, c kho ản này có t ừ 4000

dân trở xuống được bầu 25 đại biểu; có trên 4000 thì cứ thêm 2000 dân
được bầu thêm 1 đại biểu, nhưng tổng số không quá 35 đại biểu.
Thường trực HĐND xã gồm: Chủ tịch HĐND, một Phó Chủ tịch
HĐND Phó Chủ tịch HĐND xã là đại biểu HĐND dân hoạt động chuyên
trách.
HĐND xã thành lập Ban pháp chế, Ban kinh tế - xã h ội. Ban c ủa
HĐND xã gồm có Trưởng ban, một Phó Trưởng ban và các Ủy viên. S ố
lượng Ủy viên của các Ban của HĐND xã do HĐND xã quy ết định. Tr ưởng
ban, Phó Trưởng ban và các Ủy viên của các Ban của HĐND xã hoạt đ ộng
kiêm nhiệm.
1.2.1.2. Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của HĐND cấp xã.
1. Ban hành nghị quyết về những vấn đề thuộc nhiệm vụ, quy ền
hạn của HĐND xã.
2. Quyết định biện pháp bảo đảm trật tự, an toàn xã h ội, đ ấu
tranh, phòng, chống tội phạm và các hành vi vi phạm pháp lu ật khác,
phòng, chống quan liêu, tham nhũng trong phạm vi được phân quy ền;
biện pháp bảo vệ tài sản của cơ quan, tổ chức, bảo hộ tính mạng, t ự do,
danh dự, nhân phẩm, tài sản, các quyền và lợi ích hợp pháp khác của
công dân trên địa bàn xã.


và loại III có một Phó Chủ tịch.
1.2.2.2. Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của UBND cấp xã.
1. Xây dựng, trình Hội đồng nhân dân xã quyết định các n ội dung quy đ ịnh

tại các khoản 1, 2 và 4 Điều 33 của Luật này và t ổ ch ức th ực hi ện các
nghị quyết của Hội đồng nhân dân xã.
2. Tổ chức thực hiện ngân sách địa phương.
3. Thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn do cơ quan nhà n ước cấp trên phân

cấp, ủy quyền cho Ủy ban nhân dân xã.

13


Chương 2:
THỰC TRẠNG TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA CHÍNH QUYỀN
ĐỊA PHƯƠNG XÃ HIỀN QUAN.
2.1. Khái quát về xã Hiền Quan.
2.1.1. Vị trí địa lý, đặc điểm tự nhiên, dân số, tiềm năng thế
mạnh và những nét đặc trưng
Xã Hiền Quan là một xã miền núi nằm ở phía Bắc huyện Tam Nông
có vị trí địa lý:
- Phía Bắc giáp xã Vực Trường
- Phía đông giáp Sông Hồng
- Phía Tây Giáp xã Hương Nha
- Phía Nam Giáp xã Thanh Uyên

14


Bí thư Đảng ủy xã
Phó Bí thư Đảng ủy
Chủ tịch HĐND
Phó Chủ tịch HĐND
Chủ tịch UBND

15


•

Phó chủ tịch UBND
Chủ tịch UB MTTQ
Bí thư Đoàn Thanh niên cộng sản HCM
Chủ tịch Hội liên hiệp Phụ nữ
Chủ tịch Hội Nông dân
Chủ tịch Hội Cựu Chiến binh
Chỉ huy quân sự
Trưởng công an xã
Văn phòng thống kê kiểm toán ngân sách địa phương giúp việc cho Ch ủ

•

tịch UBND xã
Ban thông tin xã hội chịu trách nhiệm tuyên truyền và vận động ND th ực

•
•
•
•

•
•
•

3 công chức Văn phòng Uỷ ban
2 chức danh kế toán tài chính- ngân sách
2 địa chính địa chính – xây dựng, địa chính lâm nghiệp- giao thông th ủy
lợi
2 chức danh công chức Tư pháp- Hộ tịch, Tư pháp tuyên truyền
2 công chức Văn hóa- Xã hội, công ch ức chính sách vi ệc làm và m ột s ố
cán bộ nhân viên hợp đồng.
UBND họp ít nhất mỗi tháng 1 lần.
Các quyết định của UBND được quá nửa tổng số thành viên UBND
biểu quyết tán thành. UBND thảo luận tập thể và quyết định theo đa số

16


các vấn đề sau:
•

Chương trình làm việc của UBND
Kế hoạch phát triển kinh tế- xã hội, dự toán ngân sách, quy ết toán ngân

•

sách hằng năm và quỹ dự trữ cảu địa phương tình HĐND quyết định
Kế hoạch đầu tư, xây dựng các công trình trọng điểm của đ ịa ph ương

•

báo cóa cơ quan hành chính NN, cơ quan tài chính cấp trên tr ực tiếp và
tổ chức thực hiện kế hoạch đó.
Lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đai của xã và tổ ch ức th ực
hiện các chương trình, kế hoạch, đề án, cải thiện điều kiện làm vi ệc
nâng cao sản xuất,... Kiểm tra việc quản lý các công trình công c ộng,
đường giao thông, trụ sở trường học,... các công trình cơ sở hạ tang khác
của địa phương.
Phối hợp với các cơ quan NN cấp trên để tổ chức thực hiện theo

19


từng lĩnh vực như: thu thuế, phí và lệ phí đảm bảo thu đúng, thu đ ủ, thu
kịp thời và báo cáo ngân sách theo quy định của pháp luật.
Thực hiện nhiệm vụ đảm bảo an ninh chính trị, kinh tế, xã hội
trên địa bàn xã. Tuyên truyền giáo dục pháp luật, kiểm tra việc ch ấp
hành hiến pháp, luật, các văn bản của cơ quan NN cấp trên, Ngh ị quy ết
của HĐND xã trong cơ quan NN, tổ chức kinh tế, tổ ch ức xã h ội, an ninh
quốc phòng.
Xây dựng trật tự an ninh xã hội, đảm bảo an ninh chính tr ị, th ực
hiện nhiệm vụ xây dựng lực lượng vũ trang và xây d ựng qu ốc phòng
toàn dân, quản lý hộ khẩu, hộ tịch ở địa phương, quản lý việc cư trú c ủa
công dân, đi lại của người nước ngoài ở địa phương.
Phòng chống thiên tai, bảo vệ tài sản của NN, tổ ch ức xã hội, bảo
vệ tính mạng, tự do, danh dự, tài sản, các quy ền, l ợi ích khác c ủa công
dân, chống buôn lậu, ma túy, tham nhũng, bài trừ mê tín d ị đoan trong
ND.
Tuyên truyền ND tham gia tích cực vào công tác xã hội c ủa đ ịa
phương.
2.2. Thực trạng hoạt động của CQĐP xã Hiền Quan.

thời gian quy định, bảo quản hồ sơ, bản đồ địa giới hành chính, bản đồ
chuyên ngành, các mốc địa giới theo kế hoạch sử dụng đất.

•

Hoạt động chứng thực.
Hoạt động chứng thực do công chức Tư pháp- Hộ tịch thực hiện
dưới sự chỉ đạo, điều hành của Chủ tịch hoặc Phó ch ủ tịch UBND, giúp
lãnh đạo chứng thực bản sao từ bản chính, các giáy tờ văn bản bằng
tiếng Việt, chứng thực chữ kí trong các giấy tờ văn bản bằng tiếng Vi ệt.
UBND công tác chứng thực được thực hiện một cách trung thực,
khách quan, đáp ứng đủ số lượng bản sao theo yêu cầu của người dân.
Thực tế công tác chứng thực là một công tác chiếm số lượng công
việc nhiều và các văn bản, giấy tờ thì đa dạng. Trong công tác này cán b ộ
Tư pháp đã thể hiện tinh thần trách nhiệm cao, khách quan, trung th ực,
chính xác. Bên cạnh đó còn phải đảm nhiệm tới 15 công việc c ủa h ộ t ịch.
Sau Nghị định 79/2007/NĐ-CP, cán bộ phải đảm nhiệm thêm công tác

21


chứng thực khiến cho khối lượng công việc của cán bộ T ư pháp r ất l ớn.
Tuy nhiên cán bộ Tư pháp vẫn cố gắng hoàn thành tốt nhiệm vụ, đấy là
điều đáng được biểu dương.
•

Hoạt động của HĐND và UBND.
Đổi mới phong cách điều hành và chỉ đạo, từ chỉ đạo theo cách đối
phó tình thế sang chỉ đạo theo quy chế.
Linh hoạt hơn trong gải quyết tình hình của địa ph ương, ngày càng

nên ngân sách của xã luôn trong tình trạng thiếu hụt trầm trọng.
Chính sự bao cấp có tính bình quân của NN đối v ới ngân sách cấp
xã đã tạo nên tình trạng trì truệ trong các quan hệ tài chính- ngân sách.
Đặc biệt do sự thiếu hụt ngân sách, một số cán bộ ph ụ trách ngân sách
đã phải đại diện cơ quan đứng ra chịu trách nhiệm tr ước các kho ản chi
phí hoạt động phát sinh của xã. Từ đấy luôn tạo ra tâm lý chán n ản và
chờ đợi sự cấp phát kinh phí từ cấp trên.
Ngoài ra cò có trường hợp xã sử dụng kinh phí sai m ục đích, làm
hao hụt ngân sách. Xã còn chưa quan tâm, chú trọng đ ến việc đ ầu t ư,
nuôi dưỡng các nguồn thu, sử dụng lãng phí và thả nổi các công tác quản
lý tài nguyên của xã.
•

Về quản lý đất đai:
Việc quản lý đất đai là một nhiệm vụ rất quan trong, do tính chất
của xã là vùng núi diện tích đất đai rộng lớn. Tuy nhiên việc qu ản lý v ẫn
chưa được sát sao, dẫn đến tình trạng lấn chiếm đất đai, s ử d ụng ch ưa
đúng mục đích.
Trong hoạt động giải quyết khiếu nại, tố cáo về đất đai do việc
phân chia ranh giới đất chưa rõ ràng, lấn chiếm đất, cấp giấy ch ứng
nhận quyền sử dụng đất không đúng quy định và đảm bảo th ời gian nên
thường xảy ra tình trạng khiếu nại của người dân, đòi phân chia l ại
gianh giới đất.
Một số cán bộ địa chính xã vẫn chưa được trang bị đầy đủ về
chuyên môn, nghệp vụ nên việc giải quyết các tranh chấp đất đai bị đình
truệ, kéo dài và đùn đẩy lên cấp trên. Gây búc xúc và m ất lòng tin cho
nhân dân.

•


24


•

Chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức.
Khối lượng giải quyết công việc trên thực tế rất lớn, số lượng cán
bộ chuyên trách chưa đảm bảo làm nhiều công việc của xã không đuc ợ
giải quyết kịp thời, nhanh chóng.
Cán bộ công chức qua đào tạo Đại học rất ít, ch ủ y ếu là cao đ ẳng
và trung cấp, số cán bộ chưa qua đào tạo vẫn còn. Dẫn đến chất l ượng
hoạt động chưa cao.
Một nguyên nhân quang trọng khác là sự nghèo nàn, thiếu thốn các
điều kiện tối thiểu, cần thiết cho hoạt động công quy ền của UBND c ấp
xã. Đến nay trụ sở làm việc của xã vẫn còn tạm bợ, xuống c ấp tr ầm
trọng, chỉ có 4 nhà cấp 4 nhỏ, hẹp. Trang bị ph ương tiện kĩ thu ật ch ưa
đáp ứng được nhu cầu hoạt động. Không tạo được diện m ạo c ủa c ơ
quan công quyền theo yêu cầu cảu một nền hành chính hiện đại, ho ạt
động có hiệu quả.
2.3. Những thuận lợi và khó khăn.
2.3.1. Thuận lợi:
Xã Hiền Quan là địa phương có diện tích đất rộng, đất đai ở đ ịa
phương rất màu mỡ, là điều kiện cho người dân sử dụng canh tác, phát
triển nông nghiệp: trồng lúa, ngô, sắn và các loại cây trồng khác.
Những giá trị văn hoá phi vật thể truyền thống hoà quy ện v ới
lòng yêu văn hoá văn nghệ, trân trọng những giá trị của đời sống tinh
thần thúc đẩy việc xây dựng con người mới trên vùng đất Hiền Quan.
Khơi dậy tiềm năng phát triển kinh tế du lịch trong t ương lai . Hiện nay
xã đang quy hoạch và phát triển cụm di tích lịch sử Đền, Chùa trong đó
hội phết là tiêu biểu và đặc trưng của địa phương được nhà nước xếp