VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

Trần Ngọc Nhật

PHÁT TRIỂN NĂNG LƯỢNG SẠCH Ở HÀN QUỐC VÀ
BÀI HỌC CHO VIỆT NAM

Chuyên ngành

: Kinh Tế Quốc Tế

Mã số

: 60.31.01.06

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ QUỐC TẾ

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
PGS.TS: Nguyễn An Hà

HÀ NỘI, 2017


LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu ghi
trong luận văn là trung thực. Những kết luận khoa học của luận văn chưa từng được
công bố trong bất kỳ công trình nào khác.
TÁC GIẢ LUẬN VĂN


TT
1
2
3
4

Công nghệ thông tin
Năng lượng
Năng lượng sạch
Năng lượng tái tạo

CNTT
NL
NLS
NLTT

B. Tiếng Anh
STT

Chữ viết tắt

Viết đầy đủ

1

AAGR

Tiếng Anh
Average Annual Growth


5

IAP

indoor air pollution

Ô nhiễm không khí trong
nhà

6

IEA

International Energy
Agency

Tổ chức năng lượng quốc
tế

7

IMF

International Monetary
Fund

Quỹ Tiền tệ Quốc tế

8

Organization for
Economic Cooperation
and Development

Tổ chức Hợp tác và Phát
triển Kinh tế

12

RPS

Renewable Portfolio
Standard

Tiêu chuẩn rót vốn đầu tư
năng lượng tái tạo


13

RHO

Renewable Heat
Obligation

Nghĩa vụ sử dụng nhiệt
bằng năng lượng tái tạo

14


UNIDO

18

UNEP

United Nations Industrial
Development
Organisation
United Nations
Environment Programme

19

WCD

World Commission on
Dams

Chương trình Môi trường
Liên Hiệp Quốc
Uỷ ban Đập nước Thế giới


DANH MỤC BẢNG BIỂU
Bảng 1. Kế hoạch cơ bản về năng lượng quốc gia lần 1..........................................27
Bảng 2. Ngân sách đầu tư cho phát triển NLS của Trung tâm NLS........................34
Bảng 3. Ngân sách chính phủ dành cho các chương trình triển khai NLS và xây
dựng cơ sở hạ tầng năm 2015...................................................................................45
Bảng 4. Công suất lắp đặt điện gió tích lũy tại Hàn Quốc........................................53

thạch để phục vụ nhu cầu năng lượng trong nước. Do nhu cầu về năng lượng lớn và
phụ thuộc cao vào năng lượng nhập khẩu nên các vấn đề an ninh năng lượng từ lâu
đã là mối quan tâm chính của chính phủ Hàn Quốc. Sau suy thoái kinh tế toàn cầu
và sự kiện giá dầu thô tăng đột biến năm 2008, an ninh năng lượng đã trở thành vấn
đề trung tâm tại Hàn Quốc. Các cuộc tranh luận công khai về an ninh năng lượng
diễn ra thường xuyên giữa các cơ quan truyền thông, các tập đoàn kinh tế hàng đầu
và các quan chức chính phủ và căng thẳng ngày càng leo thang sau khi Tổng thống
Lee Myung Bak tuyên bố đảm bảo nguồn cung dầu mỏ và các nguồn năng lượng
khác là "một cuộc cạnh tranh toàn cầu giữa sự sống và cái chết".
Vào tháng 8 năm 2008, Tổng thống Lee Myung-bak tuyên bố chiến lược phát
triển quốc gia mới "tăng trưởng xanh - carbon thấp" trong bài phát biểu kỷ niệm 60
năm ngày độc lập. Những năm sau đó, Hàn Quốc đã thực hiện các bước đi đầu tiên
hướng đến tăng trưởng xanh và các chính sách liên quan đến việc giảm lượng phát
thải khí nhà kính.Chiến lược tăng trưởng xanh năm 2008 là chiến lược quốc gia đầu
tiên Hàn Quốc kết hợp chính sách tăng trưởng kinh tế trong nước với các vấn đề
môi trường. Sự thay đổi là cần thiết để: (1) giải quyết thách thức an ninh năng
lượng Hàn Quốc, chủ yếu liên quan đến rủi ro nguồn cung năng lượng (2) giảm phát
thải khí nhà kính và tăng cường năng lực để thích ứng với biến đổi khí hậu và (3)
giảm sự phụ thuộc vào điện hạt nhân;
(1) Rủi ro nguồn cung năng lượng
Theo Tạp chí Thống kê Năng lượng Thế giới BP, Hàn Quốc là quốc gia tiêu
thụ năng lượng lớn thứ chín thế giới vào năm 2014.Tiêu dùng năng lượng sơ cấp
của Hàn Quốc đã tăng gần 6 lần trong giai đoạn 1980-2013, từ 49,5 triệu tấn dầu qui
chuẩn (Mtoe) năm 1980 đã tăng lên 280,4 Mtoe năm 2013 (KEEI, 2014). Năng

1


lượng tiêu thụ bình quân đầu người cũng tăng nhanh từ 1,1 toe 1980 lên 5,58 toe
năm 2013 (KEEI, 2014). Nhu cầu tiêu thụ năng lượng khổng lồ này một phần xuất

thuộc vào nguồn năng lượng với bên ngoài, đồng thời giảm lượng khí thải CO2 và
tăng năng lượng thích ứng với biến đổi khí hậu.
Tóm lại, Hàn Quốc đang phải đối mặt với nhiều thách thức trong triển khai
chính sách năng lượng trong tương lai. Phát triển kinh tế nhanh chóng khiến Hàn
Quốc đang phải phụ thuộc ngày càng nhiều vào nguồn năng lượng nhập khẩu để
đáp ứng nhu cầu tiêu thụ trong nước. Sự phục thuộc quá mức này có thể khiến Hàn
Quốc rất dễ bị tổn thương trước những biến động của nguồn cung, đặc biệt là nguồn
cung dầu mỏ khi nước này phụ thuộc gần như hoàn toàn vào nguồn cung dầu mỏ từ
khu vực Trung Đông. Ngoài ra, trong thập kỷ qua, thế giới đã chứng kiến sự gia
tăng nhanh chóng trong mức tiêu thụ năng lượng của các nước đang phát triển đặc
biệt là hai quốc gia có khoảng cách địa lý gần gũi với Hàn Quốc là Trung Quốc và
Ấn Độ, dẫn đến cạnh tranh khu vực trong vấn đề đảm bảo an ninh nguồn cung năng
lượng ngày càng gay gắt. Hơn nữa, cường độ sử dụng năng lượng cao, đặc biệt là
nhiên liệu hóa thạch, đã có những ảnh hưởng xấu đến môi trường sinh thái, đến sức
khỏe của con người, đến sự biến đổi khí hậu của Hàn Quốc .
Với tất cả những lý do trên, nghiên cứu “Phát triển năng lượng sạch ở
Hàn Quốc và bài học cho Việt Nam” được học viên chọn làm đề tài luận văn thạc
sĩ.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài
Phân tích các vấn đề liên quan đến phát triển năng lượng sạch không phải là
một vấn đề mới mẻ mà đã được nhắc đến trong nhiều đề tài nghiên cứu, tài liệu,
báo cáo của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước. Dưới đây là một số
công trình nghiên cứu tiêu biểu:
a. Tình hình nghiên cứu ngoài nước của đề tài:
- “Deploying Renewables 2011- Triển khai Năng lượng tái tạo năm 2011” là
cuốn sách do Tổ chức năng lượng quốc tế (IEA) xuất bản năm 2011. Cuốn sách
phân tích những thành công mới đây trong khai thác và sử dụng năng lượng tái tạonguồn năng lượng hiện sản xuất ra 1/5 sản lượng điện của thế giới. Cuốn sách cũng
cho thấy việc thương mại hóa năng lượng bền vững cần phải được thúc đẩy để đáp

3

Sucha Singh Gill, Lakhwinder Signh, Reena Marwah, Nhà xuất bản Routledge, UK,
2010 (461 trang). Nội dung của cuốn sách là tập hợp những bài tham luận của các
tác giả tham dự hội nghị xoay quanh chủ đề môi trường và phát triển kinh tế theo
hướng phát triển bền vững. Cuốn sách được chia thành các phần theo các chủ đề
chính như: (i) Các vấn đề về tính bền vững của nông nghiệp khu vực Châu Á; (ii)
Các mối quan tâm sinh thái học trong lý thuyết và thực tiễn; (iii) Các chủ đề chính

4


Luận văn đầy đủ ở file: Luận văn full