BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TPHCM
KHOA ÀO TO SAU I HC
  
LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ
 TÀI
PHÁT TRIN TH TRNG TRÁI PHIU
KÈM QUYN MUA NHÀ T TI VIT NAM Chuyên ngành : Kinh t Tài chính – Ngân hàng
Mã s : 60.3112

Ngi hng dn khoa hc: TS. Trn Th Thùy Linh
Ngi thc hin : Phm Th Ngc Trang TP Hồ Chí Minh – Năm 2009


 chng 2 đc tng hp, tham kho t các website, t
công ty đa c Sacomreal cng nh t nhng kho sát ca
tôi.
Tôi cam đoan, đ tài nghiên cu này không đc sao
chép t các công trình nghiên cu khoa hc khác.

Hc viên
Phm Th Ngc Trang MC LC
Li cam đoan
Li cm n
Danh mc các s đ
Danh mc các biu đ
Danh mc các bng
Các ký hiu và ch vit tt
Phn m đu 1
CHNG 1: C S LÝ LUN V TP VÀ TPKQMN 4
1.1.Khái nim v trái phiu và chng kh 4
1.1.1. Khái nim v trái phiu 4
1.1.2. Các ni dung liên quan đn trái phiu 5
1.1.2.1. Các thành t ca mt trái phiu 5
1.1.2.2. Các nhân t nh hng đn trái phiu 6
1.1.2.3. Các loi ri ro đu t trái phiu 7
1.1.3. Phân loi trái phiu 8
1.1.4. Chng kh 9

2.2.2. Huy đng vn thông qua phát hành TPKQMN 48
2.2.2.1. Huy đng vn thông qua phát hành TPKQMN ti Vit Nam trong
thi gian qua 48
2.2.2.2. iu kin và quy trình phát hành TPKQMN ti Vit Nam 52
2.2.2.3. Tác đng ca vic huy đng vn thông qua phát hành TPKQMN ti
Vit Nam 54
2.3. Phân tích kho sát điu tra các doanh nghip BS 58
2.4.Nhng thành tu, hn ch ca th trng TPKQMN ti Vit Nam, nguyên
nhân ca nhng hn ch đó 61
2.4.1. Nhng thành tu ca th trng TPKQMN ti Vit Nam 61
2.4.2. Nhng thành tu ca th trng TPKQMN ti Vit Nam 62
2.4.3. Nguyên nhân ca nhng hn ch trên 64
Kt lun chng 2 66
CHNG 3: GII PHÁP PHÁT TRIN TH TRNG TRÁI PHIU KÈM
QUYN MUA NHÀ T TI VIT NAM 67
3.1. nh hng phát trin th trng vn Vit Nam 67
3.2. D báo th trng BS Vit Nam trong thi gian ti 69
3.3. Gii pháp phát trin th trng TPKQMN ti Vit Nam 71
3.3.1. C s đ xut h thng gii pháp cho s phát trin th trng TPKQMN ti
Vit Nam 71
3.3.2. Gii pháp đi vi th trng TPKQMN 72
3.3.2.1. Xây dng hành lang pháp lý cho vic hình thành và phát trin th
trng TPKQMN 73
3.3.2.2.Các gii pháp đc thc hin bi các công ty BS 75
3.3.2.3. Phát trin các công ty MTN ti Vit Nam 79
3.3.2.4. Xây dng đng cong lãi sut chun 81
3.3.2.5. Gii pháp đi vi th trng TPDN 82
3.3.3. Gii pháp đi vi th trng BS 83
3.3.4. Mt s gii pháp khác 86
Kt lun chng 3 89


Bng 2.1 : Tc đ tng trng GDP giai đon 1997-2009
Bng 2.2 : Ch s lm phát giá tiêu dùng và ch s lm phát c bn
Bng 2.3 : Din bin Lãi sut 2008-2009
Bng 2.4 : Quy mô niêm yt th trng ti SGD TP.HCM đn tháng 12/2009
Bng 2.5 : Quy mô niêm yt th trng ti SGD Hà Ni đn tháng 12/2009
Bng 2.6: Quy mô niêm yt th trng UPCoM
Bng 2.7 : Tình hình phát hành TPCP theo k hn
Bng 2.8 : Tình hình phát hành TP đô th TP.HCM đn 09/2006
Bng 2.9 : Tình hình phát hành TPCQP qua các nm
Bng 2.10: Tình hình niêm yt TPDN qua các nm
Bng 2.11: Tình hình giao dch TPDN qua các nm
Bng 2.12: Tóm tt các đt phát hành TPKQMN ca Sacomreal
Bng 2.13: Tóm tt các doanh nghip phát hành TPKQMN
Bng 2.14: Kt qu điu tra theo loi hình doanh nghip
Bng 2.15: Kt qu điu tra v vn điu l ca các doanh nghip
Bng 2.16: Kt qu điu tra v ngun vn đc s dng ti các doanh nghip
Bng 2.17: Kt qu điu tra v vic s dng TP đ huy đng vn
Bng 2.18: Kt qu điu tra s hiu bit đi vi TPKQMN
Bng 2.19: Kt qu điu tra v mc đ quan tâm ca DN đi vi TPKQMN
Bng 2.20: Kt qu điu tra v nguyên nhân ca vic không s dng TPKQMN
Bng 2.21: Kt qu điu tra v các gii pháp đ xut cho s phát trin ca th trng
TPKQMN
DANH MC CÁC BIU 

Biu đ 2.1: VN Index 2005-2009
Biu đ 2.2: T l giao dch CP, TP ti HASTC
Biu đ 2.3: Din bin HaSTC Index đn 09/2009
Biu đ 2.4 : Bin đng giá nm 2008 ca mt s chung cu cao cp
Biu đ 2.5: Giá tr TPCP phát hành qua các nm

Khi khng hong xy ra, hai th trng b tác đng mnh m và rõ rt nht
là: th trng vn và th trng BS.
i mt vi nhng khó khn v vn, các c quan nhà nc có th vn đng
và tip nhn đc các ngun vn h tr t nhiu phía nh: ODA, FDI hay các
ngun vn huy đng t dân c. Tuy nhiên, vic b sung vn đi vi các t chc
kinh t khác nh: công ty TNHH, công ty c phn… ch có th trông cy vào các
kênh truyn thng nh: vay ngân hàng, hay thông qua th trng chng khoán. Huy
đng vn thông qua th trng chng khoán bao gm hai hình thc: phát hành c
phiu và phát hành TP.
Ti Vit Nam, huy đng vn qua phát hành c phiu khá ph bin nhng li
còn khá hn ch đi vi hình thc huy đng vn thông qua phát hành TP. Loi TP
chim t trng ln c v giá tr phát hành cng nh giá tr giao dch là TPCP. Chính
s hn ch này đã làm cho các doanh nghip Vit Nam mt đi mt kênh huy đng
vn hu hiu. Bên cnh các loi TP truyn thng, các doanh nghip còn có th tng

2

tính hp dn ca TP phát hành bng s lai ghép, kt hp gia TP và mt s loi
chng khoán khác, to nên s đa dng v chng loi cho th trng TP Vit Nam.
Ðu nm 2008, th trng BS cng nh th trng chng khoán Vit Nam
đã xôn xao chng kin s ra đi mt công c huy đng vn mi. Ðây là s sáng to
ca chính các công ty BS trong cn khát vn đu t, trong b tc do khng hong.
TPKQMN đã ra đi đã có tác đng gii ta cn khát vn cng nh to ra mt loi
hình sn phm mi cho th trng tài chính Vit Nam.
Xut phát t thc t này, tôi đã chn nghiên cu đ tài:
“PHÁT TRIN TH TRNG TRÁI PHIU KÈM QUYN MUA
NHÀ T TI VIT NAM”
2. i tng và phm vi nghiên cu
 tài nghiên cu v TPKQMN, c s lý lun và nhng bài hc kinh
nghim t các nc, t đó đa ra gii pháp phát trin TPKQMN ti Vit Nam.

Chng 3: Gii pháp phát trin th trng TPKQMN ti Vit Nam.
Vi kt cu truyn thng gm ba chng nh trên, tác gi mong mun
chuyn ti đc ý tng ca đ tài cng nh mong mun đ tài s có ý ngha thc
tin đi vi s phát trin trong tng lai ca TPKQMN.

4

CHNG 1: C S LÝ LUN V TRÁI PHIU VÀ TRÁI PHIU KÈM
QUYN MUA NHÀ T
1.1. KHÁI NIM V TRÁI PHIU VÀ CHNG KH
1.1.1. Khái nim v trái phiu
Theo Lut Chng khoán Vit Nam s 70/2006/QH11, TP là mt loi chng
khoán xác nhn quyn và li ích hp pháp ca ngi s hu đi vi mt phn vn
n ca t chc phát hành.
Theo T đin Kinh t Tài chính Ngân hàng, TP là mt chng khoán tài chính
do mt xí nghip hoc chính ph phát hành nh mt công c vay n dài hn. Các
TP đc phát hành tiêu biu là TP dài hn. Chúng đc hoàn tr khi đáo hn vi
mt lãi sut ký danh c đnh (theo phiu lãi ca chng khoán – coupon). Mt khi
các TP đã đc phát hành theo giá tr ký danh, lúc đó giá tr th trng s thay đi
đ gi cho lãi sut TP có hiu qu phù hp vi lãi sut hin hành. Ngoài vai trò nh
là phng tin tín dng, các nhà chc trách tin t dùng các TP ca Nhà nc nh

khi EBIT gim thì EPS cng s gim đi nhiu hn. Có th đa ra nhn đnh nh th
này: mt thay đi tích cc hay tiêu cc ca EBIT s có tác đng rt tích cc hoc
rt tiêu cc đi vi EPS ca doanh nghip.
Thêm na, chi phí s dng vn thông qua phát hành TP là chi phí không chu
thu thu nhp doanh nghip. Do đó, phát hành TP là doanh nghip đã s dng hiu
qu ca tm chn thu. Tùy thuc vào thu sut thu thu nhp doanh nghip ca các
quc gia mà giá tr ca tm chn thu s cao hay thp mt cách tng ng.
1.1.2. Các ni dung liên quan đn trái phiu
1.1.2.1. Các thành t ca mt trái phiu
Dù là bt c loi TP nào thì trên mi TP đu có nhng nhân t chính c bn
nh sau:
- T chc phát hành: Là t chc có quyn và các ngha v liên quan đn TP
(trong đó quan trng nht là ngha v thanh toán các khon lãi và gc)
- Mnh giá TP: Ti Vit Nam, TP thng có mnh giá là bi s ca 100.000
đng.
- Thi hn ca TP: là khong thi gian t khi TP đc phát hành cho đn khi
TP đáo hn.

6

- Lãi sut: là lãi đc tr đnh k cho TP, thng đc qui đnh theo t l
phn trm ca mnh giá. Lãi sut TP có th đc quy đnh c đnh hoc th ni theo
lãi sut th trng.
1.1.2.2. Các nhân t nh hng đn giá tr trái phiu
TP là mt loi hàng hóa đc lu thông trên TTCK. Chính vì vy, cng nh
các loi hàng hóa khác, giá ca TP đc quyt đnh bi cung cu TP. Và chính các
nhân t nh hng đn cung cu TP là các nhân t nh hng đn giá ca TP.
* Thc trng ca t chc phát hành

Ti các nc phát trin trên th gii, h s đnh mc tín nhim chính là mt

* T giá hi đoái

ây là nhân t có nh hng trc tip các loi TP có mnh giá phát hành
bng ngoi t.
1.1.2.3. Các loi ri ro đu t trái phiu
* Ri ro lãi sut
Giá ca mt TP đin hình s thay đi ngc chiu vi s thay đi ca lãi
sut: khi lãi sut tng thì giá TP s gim; khi lãi sut gim thì giá s tng. Nu nhà
đu t phi bán TP trc khi nó đáo hn trong điu kin lãi sut tng thì nhà đu t
đó s b l vn, tc là bán TP di giá mua. Ri ro này gi là ri ro lãi sut hay ri
ro th trng. Tt c các loi TP tr TP có lãi sut th ni, đu phi chu loi ri ro
này.
Mc đ nhy cm ca giá TP trc nhng thay đi ca lãi sut th trng
ph thuc vào nhng đc tính khác nhau ca đt phát hành nh lãi cung phiu,
thi gian đáo hn.
* Ri ro tái đu t:

Phép tính li sut ca mt TP đc gi đnh rng các dòng tin nhn đc s
đc tái đu t. Khon thu nhp b sung t vic tái đu t đó (còn gi là lãi ca lãi)
ph thuc vào lãi sut hin hành ti thi đim tái đu t, cng nh vào chin lc
tái đu t. Kh nng thay đi lãi sut tái đu t ca mt chin lc xác đnh do s
thay đi ca lãi sut th trng, dn ti tính không chc chn ca dòng li tc d
kin nhn đc t TP, gi là ri ro tái đu t.
* Ri ro thanh toán
Còn đc gi là ri ro tín dng, là ri ro mà t chc phát hành có th b v
n, mt kh nng thanh toán các khon gc và lãi ca đt phát hành. Ri ro thanh
toán đc xác đnh bng mc xp hng cht lng tín nhim do các công ty đnh

8

PHÂN LOI TRÁI PHIU
THEO HÌNH
THC PHÁT
HÀNH
THEO CH
TH PHÁT
HÀNH
THEO THI
HN PHÁT
HÀNH
THEO PHM
VI PHÁT
HÀNH
THEO LI
TC TRÁI
PHIU
TP vô danh

TP ký danh

TPCP

TPCQP

TP Công ty

TP ng



nh

TP chi

t kh

u9

1.1.4. Chng kh (warrant)
Theo t đin kinh t, chng kh là mt loi chng khoán phái sinh (cng có
tài liu đnh ngha chng kh ch đn thun là mt giy chng nhn), thng đc
phát hành kèm theo trái phiu hay c phiu u đãi, cho phép ngi nm gi quyn
đc mua chng khoán vi mt giá xác đnh (thng cao hn so vi giá th trng
ti thi đim phát hành) trong tng lai. Trong trng hp giá c phiu trong tng
lai cao hn so vi giá thc hin ca chng kh thì nhà đu t s thc hin quyn
mua và thu đc li nhun t chênh lch giá. Ngc li, trong trng hp giá c
phiu xung thp hn giá n đnh ca các chng kh trong sut thi gian hiu lc
ca chng kh thì các chng kh s tr nên vô giá tr. Cng tng t nh quyn
chn mua, các chng kh này cng gia tng khu v cho nhà đu t bng nim tin
vào vic tng giá ca c phiu trong tng lai.
Giá ca chng kh s đng bin vi giá c phiu trên th trng. Nu không
mua c phiu mi, nhà đu t nm gi chng kh có th bán li chng kh cho
ngi khác. Ngoài ra, giá ca chng kh còn ph thuc vào thi hn ca chng kh,
thi hn ca chng kh càng dài thì giá ca chng kh càng cao và ngc li.
Hu ht các chng kh có th tách ri ra khi chng khoán đi kèm sau mt
thi gian phát hành nht đnh và khi đó đc giao dch riêng bit. Ch có mt s

517, 518 Lut Dân s Cng hòa Pháp, iu 86 Lut Dân s Nht Bn, iu 130
Lut Dân s CHLB Nga, iu 94, 96 Lut Dân s CHLB c ).
Theo B lut Dân s nm 2005 ca nc CHXHCN Vit Nam, ti iu 174
có quy đnh: “BS là các tài sn bao gm: t đai; Nhà, công trình xây dng gn
lin vi đt đai, k c các tài sn gn lin vi nhà, công trình xây dng đó; Các tài
sn khác gn lin vi đt đai; Các tài sn khác do pháp lut quy đnh”.
* Th trng bt đng sn:
Th trng BS là ni din ra các giao dch, mua bán có liên quan đn BS.
Th trng BS mang các đc đim sau
- Hu ht th trng BS đu hình thành và phát trin qua 4 cp đ: s khi,
tp trung hóa, tin t hóa và tài chính hóa. Không nht thit mi th trng đu tun
t tri qua tng giai đon, tng cung bc nh trên, cng nh có th không đng nht
v mt thi gian cho tng giai đon c th.
- Trong mi cp đ phát trin ca th trng BS, quá trình vn đng ca th
trng đu có chu k dao đng tng t nh nhiu th trng khác: phn vinh, suy

11

thoái, tiêu điu và phc hi. Ví d nh th trng BS M, trong vòng mt th k
(1870-1973) đã tri qua 6 chu k dao đng, bình quân mi chu k 18 nm
- Th trng BS mang tính vùng, tính khu vc sâu sc và không tp trung,
tri rng trên khp vùng min ca đt nc. Ví d nh, ti khu vc này, giá đt có
th rt cao, th trng BS đang phát trin rt nóng thì có th ti mt khu vc khác
ca đt nc thì giá đt li rt thp và th trng BS hu nh “đóng bng”.
- Th trng BS chu s chi phi ca yu t pháp lut.
- Th trng BS là mt dng th trng không hoàn ho (thông tin không đy
đ, thiu mt s t chc ca th trng)
- Th trng BS có mi liên h mt thit vi th trng vn và tài chính.
ng thái phát trin ca th trng này tác đng ti nhiu loi th trng trong nn
kinh t.


TPKQMN đc phát hành bi các doanh nghip BS hin đang có nhng
d án đu t cn huy đng vn. Da theo quy đnh v điu kin phát hành TP,
doanh nghip s phát hành TPDN. Và đ tng thêm tính hp dn cho TP, doanh
nghip BS s phát hành kèm theo quyn mua cn h hoc các BS đang cn
ngun vn huy đng t phát hành TP. Ti Vit Nam, vic phát hành TPKQMN
TPDN (thông
thng)
Warrant
(quyn mua
nhà đt)
+

TPKQMN

13

đc thc hin theo ngh đnh 52/2006/N-CP. (Chi tit Ngh đnh, xin xem ph
lc 2)
1.2.2.2. c đim ca trái phiu kèm quyn mua nhà đt
 làm rõ nhng đc đim ca TPKQMN, cn đt TPKQMN trong mi
quan h so sánh vi các loi TP khác
S đ 1.3: So sánh TPKQMN vi các loi TP khác


BS
K hn TP Thng có k hn ngn và tùy
thuc vào thi gian thc hin
d án BS
K hn TP thng > 1
nm
Thu nhp NT Gc + lãi + tr giá quyn mua
BS
Gc + lãi TP
Ri ro u chu tt c các loi ri ro
ca TP thng nhng mc đ
ri ro lãi sut và ri ro lm phát
thp hn do thi hn ca
TPKQMN thp hn so vi
các loi TP thng.
u chu tt c các loi
ri ro TP.
Lãi sut Cao hn lãi sut ngân hàng, có
th nh hn hoc bng lãi sut
TP thng cùng thi hn do
kèm quyn mua BS có chit
khu vi t l % v giá.
Cao hn lãi sut ngân
hàng.
S lng nhà đu t Thng hn ch v s lng
nhà đu t do hn ch s lng
BS.
S lng nhà đu t
thng ln.


TPKQMN
* So vi TP chuyn đi sang nhà đt
Bng 1.3: So sánh TPKQMN và TP chuyn đi sang nhà đt
Nhân t TPKQMN TP chuyn đi sang nhà
đt
Mi quan h gia
TP và quyn mua
BS
Quyn mua BS và TP có th tách ri
Quyn mua BS và TP
không th tách ri.
Cu trúc vn DN
Không thay đi cu trúc vn ca
doanh nghip khi nhà đu t thc hin
quyn
Thay đi cu trúc vn, gim
N trong cu trúc vn ca
doanh nghip khi nhà đu t
thc hin quyn

16

1.2.3. Nhng u đim ca vic tài tr bng trái phiu kèm quyn mua nhà
đt so vi các ngun tài tr khác đi vi doanh nghip bt đng sn
i vi bt k mt loi hình doanh nghip nào, ngun vn luôn là mt yu t
vô cùng quan trng, quyt đnh s sng còn, thnh suy ca chính doanh nghip đó,
hay nói cách khác, ngun vn chính là thành phn dinh dng không th thiu đi
vi sc khe ca doanh nghip. Các doanh nghip có hai cách tip cn vi ngun
vn là thông qua vn vay t h thng ngân hàng hoc ngun vn huy đng đc t
ngun tin nhàn ri ca các đông đo các nhà đu t.  cách thc tip cn vn th