VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

TRẦN LÝ THÀNH

THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH
TẬP HỢP THANH NIÊN THAM GIA HOẠT ĐỘNG ĐOÀN
THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH
TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH SÁCH CÔNG

HÀ NỘI, 2017


VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

TRẦN LÝ THÀNH

THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH
TẬP HỢP THANH NIÊN THAM GIA HOẠT ĐỘNG ĐOÀN
THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH
TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Chuyên ngành: Chính sách công
Mã số: 60 34 04 02
LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH SÁCH CÔNG
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH TẬP
HỢP THANH NIÊN THAM GIA HOẠT ĐỘNG ĐOÀN THANH NIÊN
CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH ....................................................................................8
1.1. Khái quát về chính sách tập hợp thanh niên tham gia hoạt động Đoàn Thanh
niên Cộng sản Hồ Chí Minh........................................................................................8
1.2. Khái niệm, vị trí, vai trò của việc thực hiện chính sách tập hợp thanh niên
tham gia hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh .................................23
1.3. Nội dung tổ chức thực hiện chính sách tập hợp thanh niên tham gia hoạt động
Đoàn ..........................................................................................................................24
1.4. Quy trình thực hiện chính sách tập hợp thanh niên tham gia hoạt động Đoàn
...................................................................................................................................26
1.5. Các yếu tố tác động đến thực hiện chính sách tập hợp thanh niên tham gia
hoạt động Đoàn .........................................................................................................31
Chương 2 THỰC TRẠNG THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH TẬP HỢP THANH
NIÊN THAM GIA HOẠT ĐỘNG ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ
MINH TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ..........................................................35
2.1. Các yếu tố tác động đến thực hiện chính sách tập hợp thanh niên tham gia
hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh ................................................35
2.2. Thực trạng tổ chức thực hiện chính sách tập hợp thanh niên tham gia hoạt
động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh........................................................41
2.3. Kết quả thực hiện chính sách tập hợp thanh niên tham gia hoạt động Đoàn
Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh ..........................................................................52
2.4. Đánh giá khái quát kết quả thực hiện chính sách tập hợp thanh niên tham gia
hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tại thành phố Hồ Chí Minh ...66
Chương 3 TĂNG CƯỜNG THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH TẬP HỢP THANH
NIÊN THAM GIA HOẠT ĐỘNG ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ
MINH TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ..........................................................70
3.1. Quan điểm, mục tiêu tăng cường thực hiện chính sách ..................................70
3.2. Các giải pháp tăng cường ................................................................................71
KẾT LUẬN ..............................................................................................................79

Thành phố. Dự thảo văn kiện Đại hội Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh
thành phố Hồ Chí Minh nhiệm kỳ 2017-2022 nhận định, trong giai đoạn 2012-2017,
tình hình thanh niên thành phố tăng nhanh về số lượng, từ 2,4 triệu người lên gần
2,8 triệu người; nhìn chung, đa số thanh niên Thành phố có tinh thần yêu nước, yêu
lao động, tích cực trong học tập, rèn luyện, yêu thích tham gia các hoạt động tình
nguyện và mong muốn được đóng góp nhiều hơn cho cộng đồng xã hội.
Nhiều năm qua, Thành Đoàn thành phố Hồ Chí Minh là một trong những
đơn vị dẫn đầu cả nước về các chương trình dành cho thanh niên, giữ vai trò thực
hiện chính sách tập hợp thanh niên tham gia các hoạt động Đoàn nhằm giáo dục lý
tưởng, lối sống đẹp, đồng hành cùng thanh niên lập thân, lập nghiệp, khích lệ thanh
niên tiếp tục tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, cống hiến trí tuệ, năng lực góp
phần vào công cuộc xây dựng đất nước. Thành Đoàn thành phố Hồ Chí Minh cũng
là nơi xây dựng, thí điểm và đề xuất với Trung ương Đoàn nhiều chính sách tình
nguyện, chính sách tập hợp thanh niên tham gia hoạt động Đoàn, trong đó có những
mô hình tập hợp thanh niên hiệu quả đã được nhân rộng ra cả nước như: Mùa hè
xanh, Tiếp sức mùa thi…
Tuy vậy, cùng với sự phát triển của xã hội, với sự tác động nhiều chiều của
cuộc sống tại thành phố phát triển năng động nhất cả nước, việc thực hiện chính
sách tập hợp thanh niên tham gia hoạt động Đoàn đang là một thử thách lớn cho tổ
chức Đoàn của Thành phố. Thanh niên ngày nay quan tâm đến vấn đề mưu sinh,
học tập ngoại khóa và những nhu cầu giải trí khác nhiều hơn các hoạt động Đoàn.
Nhiều yêu cầu bức thiết của thanh niên, tổ chức Đoàn của Thành phố vẫn còn chưa
1


đáp ứng được. Mặt khác, nhiều tổ chức lợi dụng vấn đề nhân quyền, dân chủ, tôn
giáo đang ra sức lôi cuốn thanh niên tham gia vào tổ chức với mưu đồ lật đổ chính
quyền, làm xói mòn lòng tin của thanh niên vào Đảng và Nhà nước.
Trong quá trình thực hiện các giải pháp chính sách tập hợp thanh niên tham
gia hoạt động Đoàn, các cơ sở Đoàn của Thành phố cũng nhận thức là bên cạnh

(2012), đề tài nghiên cứu khoa học “Xây dựng các mô hình hoạt động Đoàn thanh
niên ở Học viện Tài chính phù hợp theo học chế tín chỉ”; Phạm Văn Uýnh (2010),
đề tài nghiên cứu khoa học “Thực trạng thanh niên tỉnh Cà Mau, những giải pháp và
chính sách cần thiết đối với thanh niên trước yêu cầu phát triển kinh tế-xã hội”;
Nguyễn Đắc Vinh (2014), tham luận “Không ngừng củng cố, mở rộng mặt trận
đoàn kết tập hợp thanh niên, phát huy vai trò xung kích, tình nguyện của thanh niên
trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”. Các nghiên cứu này đều khẳng định
tầm quan trọng của việc thực hiện chính sách tập hợp thanh niên tham gia hoạt động
Đoàn. Đồng thời, các nghiên cứu này cũng phát hiện thấy giải pháp tập hợp thanh
niên tham gia hoạt động Đoàn rất phong phú, đa dạng, mỗi địa phương, đơn vị vận
dụng chính sách sẽ có những giải pháp tập hợp thanh niên phù hợp. Chẳng hạn, giải
pháp tập hợp thanh niên qua mô hình về thanh niên tình nguyện, văn hóa văn nghệ thể dục thể thao và các cuộc vận động của tổ chức Hội Liên hiệp Thanh niên địa
phương (La Thị Ơn, 2010); giải pháp tập hợp thanh niên qua mô hình câu lạc bộ
học thuật, đội nhóm kỹ năng (Đoàn Thanh niên Học viện Tài chính, 2012); giải
pháp tập hợp thanh niên qua các chi hội ngành nghề, sở thích, tổ công tác xã hội
(Phạm Văn Uýnh, 2010); giải pháp nâng cao kỹ năng cán bộ Đoàn thực hiện chính
sách tập hợp thanh niên, nâng cao tính hấp dẫn của hoạt động Đoàn (Thành Đoàn
Đà Nẵng, 2002); giải pháp tập hợp thanh niên qua các mô hình giao lưu văn hóa,
học tập, tạo việc làm cho thanh niên các dân tộc Tây Nguyên (Trung ương Đoàn,
2007); giải pháp tập hợp thanh niên qua phong trào thanh niên tình nguyện, giới
thiệu việc làm, đào tạo nghề (Nguyễn Đắc Vinh, 2014).
Tuy vậy, các nghiên cứu vẫn chưa nhấn mạnh đến các giải pháp tập hợp
thanh niên tham gia hoạt động Đoàn qua mạng internet, mạng xã hội, đồng thời các
giải pháp chủ yếu hướng đến đối tượng đã là đoàn viên hoặc những đối tượng thanh
niên dễ tập hợp tham gia hoạt động Đoàn như thanh niên ở khu vực trường học,
3


thanh niên tích cực tại địa phương, chưa có giải pháp cụ thể cho đối tượng thanh
niên đặc thù, tổ chức Đoàn khó tiếp cận. Nhiều giải pháp vẫn mang tính chất lý luận

tập trung vào các giải pháp tập hợp thanh niên nói chung trên địa bàn thành phố Hồ
Chí Minh, kế thừa những giải pháp chính sách tập hợp thanh niên hiệu quả, có giá
trị tham khảo cho nhiều cơ sở Đoàn, các tỉnh, thành bạn, góp phần hoàn thiện thêm
các giải pháp thực hiện chính sách tập hợp thanh niên tham gia hoạt động Đoàn.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích nghiên cứu
Mục đích của luận văn là qua nghiên cứu việc thực hiện chính sách tập hợp
thanh niên tham gia hoạt động Đoàn tại thành phố Hồ Chí Minh phát hiện những
thuận lợi, khó khăn cần tháo gỡ, đồng thời đề xuất những mô hình, giải pháp phù
hợp nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách tập hợp thanh niên tham gia hoạt động
Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tại thành phố Hồ Chí Minh.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
Nghiên cứu hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về chính sách tập hợp
thanh niên tham gia hoạt động Đoàn tại thành phố Hồ Chí Minh.
Phân tích thực trạng thực hiện chính sách tập hợp thanh niên tham gia hoạt
động Đoàn tại thành phố Hồ Chí Minh. Phát hiện những điểm tích cực, những điểm
hạn chế trong chính sách tập hợp thanh niên, tìm ra nguyên nhân của những hạn chế
trong việc tập hợp thanh niên tham gia hoạt động Đoàn.
Trên cơ sở lý luận và phân tích thực trạng chính sách tập hợp thanh niên
tham gia hoạt động Đoàn tại thành phố Hồ Chí Minh, đề xuất các giải pháp để các
cơ sở Đoàn thực hiện tốt chính sách tập hợp thanh niên tham gia hoạt động Đoàn tại
thành phố Hồ Chí Minh phù hợp với điều kiện thực tế.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu của đề tài
Là những cơ sở lý luận và thực tiễn về thực hiện chính sách tập hợp thanh
niên tham gia hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tại thành phố Hồ
Chí Minh.
5