VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

TRẦN LÝ THÀNH

THỰC HIỆN
CHÍNH SÁCH TẬP HỢP THANH NIÊN
THAM GIA HOẠT ĐỘNG ĐOÀN
THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH
TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Chuyên ngành: Chính sách công
Mã số: 60 34 04 02

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH SÁCH CÔNG

HÀ NỘI, 2017


Công trình được hoàn thành tại: Học viện Khoa học xã hội.
Người hướng dẫn khoa học: GS.TS Lê Ngọc Hùng
Phản biện 1: PGS.TS. Phạm Minh Tuấn.
Phản biện 2: GS.TS. Nguyễn Hữu Khiển

Luận văn được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ họp tại
Học viện Khoa học xã hội 7 giờ 30 ngày 04 tháng 10 năm 2017.

Có thể tìm hiểu luận văn tại Thư viện Học viện Khoa học xã hội.


MỞ ĐẦU

hợp thanh niên tham gia hoạt động Đoàn trong giai đoạn hiện nay.
2. Tình hình nghiên cứu của đề tài
Đề tài tập hợp thanh niên tham gia hoạt động Đoàn được
nhiều tác giả quan tâm và có nghiên cứu ở mức độ và khía cạnh tiếp
cận khác nhau. Có thể nêu ra một số công trình nghiên cứu, tài liệu
có liên quan đến nội dung tập hợp thanh niên tham gia hoạt động
Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh như: Thành Đoàn Đà Nẵng
(2002), đề tài nghiên cứu khoa học “Đoàn kết, tập hợp thanh niên
trên địa bàn dân cư thành phố Đà Nẵng – Thực trạng và giải pháp”;
Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh (2007), đề tài
nghiên cứu khoa học “Thanh niên các dân tộc Tây Nguyên đoàn kết
và phát triển”; Phạm Văn Uýnh (2010), đề tài nghiên cứu “Thực
trạng thanh niên tỉnh Cà Mau, những giải pháp và chính sách cần
thiết đối với thanh niên trước yêu cầu phát triển kinh tế-xã hội”…
Tóm lại, những tài liệu trên chỉ nêu lên các bài học, giải pháp
mang tính đặc thù địa phương, đơn vị và mang tính lý luận chung.
Khách thể nghiên cứu ở các đề tài cũng chỉ trong phạm vi hẹp như
thanh niên địa bàn dân cư, thanh thiếu niên tôn giáo, sinh viên học
theo học chế tín chỉ, chưa nêu ra được các giải pháp tập hợp thanh
niên nói chung, mang tính chất thuần túy của Đoàn. Vì vậy, đề tài
thực hiện chính sách tập hợp thanh niên tham gia hoạt động Đoàn tại
thành phố Hồ Chí Minh mang tính mới, tập trung vào các giải pháp
tập hợp thanh niên nói chung trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh,
kế thừa những giải pháp chính sách tập hợp thanh niên hiệu quả, có
giá trị tham khảo cho nhiều cơ sở Đoàn và các tỉnh, thành.

2


3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu


Phạm vi nghiên cứu

- Về không gian: Trong phạm vi không gian thành phố Hồ
Chí Minh.
- Về thời gian: Luận văn tập trung nghiên cứu về thực hiện
chính sách tập hợp thanh niên tham gia hoạt động Đoàn Thanh niên
3


Cộng sản Hồ Chí Minh tại thành phố Hồ Chí Minh trong khoảng 05
năm trở lại đây.
- Về nội dung: Trong giới hạn đề tài, trọng tâm nghiên cứu là
các kết quả thực hiện chính sách tập hợp thanh niên tham gia hoạt
động Đoàn tại thành phố Hồ Chí Minh hiện tại, rút ra các bài học
kinh nghiệm, đề xuất các giải pháp chính sách phù hợp.
5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
5.1.

Phương pháp luận

Trong quá trình nghiên cứu, đề tài dựa trên phương pháp
luận duy vật biện chứng, duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác-Lênin,
tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng, Nhà nước, cách tiếp
cận về nghiệp vụ công tác Đoàn về thực hiện chính sách tập hợp
thanh niên tham gia hoạt động Đoàn.
Luận văn vận dụng cách tiếp cận đa ngành, liên ngành xã hội
học và triệt để vận dụng phương pháp luận nghiên cứu chính sách
công.
5.2.

hướng phát triển của thanh niên thành phố.
7.

Cơ cấu

Ngoài phần mở đầu, phần kết luận, danh mục các bảng biểu,
danh mục tài liệu tham khảo, luận văn được chia làm 3 chương, cụ
thể như sau:
Chương 1: Những vấn đề lý luận về thực hiện chính sách tập
hợp thanh niên tham gia hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ
Chí Minh
Chương 2: Thực trạng thực hiện chính sách tập hợp thanh
niên tham gia hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tại
thành phố Hồ Chí Minh.
Chương 3: Tăng cường thực hiện chính sách tập hợp thanh
niên tham gia hoạt động Đoàn tại thành phố Hồ Chí Minh.

5


Chương 1
NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN
VỀ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH TẬP HỢP THANH NIÊN
THAM GIA HOẠT ĐỘNG ĐOÀN
THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH
1.1. Khái quát về chính sách tập hợp thanh niên tham gia
hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh
1.1.1. Một số khái niệm cơ bản về chính sách tập hợp
thanh niên
a) Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh

Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh
Chính sách tập hợp thanh niên tham gia hoạt động Đoàn
Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là hệ thống các quan điểm, chủ
trương, phương hướng, các mục tiêu, giải pháp và công cụ thực hiện
việc tập hợp thanh niên tham gia hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng
sản Hồ Chí Minh nhằm đạt được các mục tiêu xây dựng lực lượng
thanh niên có tư tưởng chính trị vững vàng, lý tưởng sống cao đẹp.
f) Vai trò của chính sách đối với vấn đề tập hợp thanh niên
tham gia hoạt động Đoàn
Chính sách tập hợp thanh niên tham gia hoạt động Đoàn có
vai trò quan trọng trong bồi dưỡng lý tưởng cách mạng, giáo dục
đạo đức lối sống cho thanh niên.
g) Quy trình thực hiện chính sách tập hợp thanh niên tham
gia hoạt động Đoàn
Chính sách tập hợp thanh niên tham gia hoạt động Đoàn
Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh cũng phải đảm bảo đầy đủ 7 giai
đoạn thực hiện chính sách.
7


1.1.2. Vấn đề chính sách tập hợp thanh niên tham gia hoạt
động Đoàn
Hiện tại, một số hoạt động Đoàn chưa đủ sức thu hút đối với
thanh niên, chưa theo kịp xu hướng phát triển, thị hiếu của thanh
niên. Đồng thời một bộ phận không nhỏ thanh niên tham gia hoạt
động Đoàn thiếu bền vững, chỉ tham gia theo phong trào, chưa thể
hiện sự gắn bó lâu dài.
1.1.3. Mục tiêu chính sách tập hợp thanh niên tham gia
hoạt động Đoàn
Nhằm xây dựng lực lượng thanh niên có hoài bão, lý tưởng

Đoàn là là một hệ thống gồm luật, các văn bản dưới luật tạo khuôn
khổ pháp lý cho hệ thống tổ chức Đoàn các cấp.
1.1.7. Các yếu tố ảnh hưởng đến chính sách tập hợp thanh
niên tham gia hoạt động Đoàn
Chính sách tập hợp thanh niên tham gia hoạt động Đoàn
cũng chịu ảnh hưởng của các yếu tố như thể chế chính trị, các yếu tố
bên ngoài, bên trong luôn ảnh hưởng đến tinh thần của chính sách
thông qua chủ thể tạo ra nó.
1.2. Khái niệm, vị trí, vai trò của việc thực hiện chính
sách tập hợp thanh niên tham gia hoạt động Đoàn
1.2.1. Khái niệm thực hiện chính sách tập hợp thanh niên
tham gia hoạt động Đoàn
Là bước chuyển chính sách với mục tiêu, đối tượng, giải
pháp thành những hành động nhất định của các cơ quan nhà nước,
nhất là tổ chức Đoàn ở các cấp.
1.2.2. Vị trí, vai trò thực hiện chính sách tập hợp thanh
niên tham gia hoạt động Đoàn
9


Thực hiện chính sách là một khâu cấu thành chu trình chính
sách, là toàn bộ quá trình chuyển hóa ý chí của chủ thể chính sách
thành hiện thực với các đối tượng quản lý nhằm đạt mục tiêu.
1.3. Nội dung tổ chức thực hiện chính sách tập hợp thanh
niên tham gia hoạt động Đoàn
Nội dung tổ chức thực hiện chính sách tập hợp thanh niên
tham gia hoạt động Đoàn bao gồm các hành động thực tế của các chủ
thể tham gia chính sách nhằm thực hiện mục tiêu chính sách trên cơ
sở các giải pháp và công cụ đã được lựa chọn.
1.4. Quy trình thực hiện chính sách tập hợp thanh niên

1.5.1. Các yếu tố khách quan: Môi trường thực thi chính
sách, Tiềm lực của các nhóm đối tượng, Mối quan hệ giữa các đối
tượng thực hiện chính sách, Đặc tính của đối tượng chính sách, Các
quy định pháp lý về tập hợp thanh niên tham gia hoạt động Đoàn.
1.5.2. Các yếu tố chủ quan: Năng lực thực hiện chính sách
của các chủ thể, Điều kiện vật chất cần cho quá trình thực hiện chính
sách tập hợp thanh niên tham gia hoạt động Đoàn, Mức độ tuân thủ
các bước trong quy trình tổ chức thực hiện chính sách.
Kết luận Chương 1
Chương 1 của luận văn đã đưa ra được khái niệm về chính
sách tập hợp thanh niên tham gia hoạt động Đoàn và thực hiện chính
sách tập hợp thanh niên tham gia hoạt động Đoàn; nghiên cứu và xây
dựng hệ thống lý luận thực hiện chính sách. Đồng thời khẳng định ý
nghĩa, tầm quan trọng của việc triển khai thực hiện chính sách tập
hợp thanh niên tham gia hoạt động Đoàn trong tình hình hiện nay.

11


Chương 2
THỰC TRẠNG
THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH TẬP HỢP THANH NIÊN
THAM GIA HOẠT ĐỘNG ĐOÀN
THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH
TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
2.1. Các yếu tố tác động đến thực hiện chính sách tập hợp
thanh niên tham gia hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ
Chí Minh
2.1.1. Vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên của thành phố Hồ
Chí Minh

vấn đề tiêu cực trong xã hội dẫn đến có sự suy thoái về nhận thức
chính trị và đạo đức, lối sống. Theo báo cáo công tác Đoàn và phong
trào thanh thiếu nhi Thành phố năm 2016, số thanh niên tham gia hoạt
động Đoàn và được kết nạp trở thành đoàn viên là 754.206 người
(bằng 26,93% tổng số thanh niên Thành phố).
2.1.6. Sự đồng tình ủng hộ của người dân địa phương
Việc thực hiện chính sách tập hợp thanh niên tham gia hoạt
động Đoàn tại Thành phố có những thuận lợi nhất định khi nhận
được sự quan tâm, đồng thuận và ủng hộ của người dân Thảnh phố.
2.2. Thực trạng tổ chức thực hiện chính sách tập hợp
thanh niên tham gia hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ
Chí Minh
2.2.1. Xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện chính sách
từ cấp thành đến cơ sở Đoàn
Đối với chính sách tập hợp thanh niên tham gia hoạt động
Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Thành ủy, Ủy ban nhân
dân thành phố Hồ Chí Minh đã xây dựng các kế hoạch, chương trình
13


triển khai thực hiện chỉ đạo của trung ương, đồng thời xác lập vai trò
chủ đạo của Thành Đoàn và hệ thống các cơ sở Đoàn Thành phố
trong việc triển khai thực hiện chính sách.
2.2.2. Phổ biến, tuyên truyền chính sách
Việc phổ biến, tuyên truyền chính sách tập hợp thanh niên
tham gia hoạt động Đoàn tại thành phố Hồ Chí Minh được giao cho
Thành Đoàn chủ trì phối hợp với các cơ quan, tổ chức liên quan và
chỉ đạo các cơ sở Đoàn triển khai thực hiện.
2.2.3. Phân công, phối hợp thực hiện chính sách
Do sự đa dạng của các đối tượng thanh niên cần tập hợp nên

2.3.1. Khái quát về mục tiêu và các giải pháp thực hiện
chính sách tập hợp thanh niên tham gia hoạt động Đoàn tại thành
phố Hồ Chí Minh
- Về mục tiêu:
+ Tập hợp đa dạng các đối tượng thanh niên vào tổ chức
Đoàn, có giải pháp hiệu quả tập hợp các đối tượng thanh niên đặc
thù, thanh niên trên mạng internet.
+ Đa dạng các loại hình tập hợp thanh niên và nâng mức độ
ảnh hưởng của tổ chức Đoàn đến thanh niên Thành phố. Phát triển
mới ít nhất 2.000 câu lạc bộ, đội, nhóm các cấp theo đối tượng, nghề
nghiệp và sở thích của thanh niên.
+ Củng cố, nâng chất tổ chức cơ sở Đoàn và các loại hình tập
hợp thanh niên hiện có; phát huy tính chủ động của các đội hình
trong tổ chức hoạt động.
+ Nâng cao trách nhiệm và kỹ năng tổ chức hoạt động phong
trào, kỹ năng tập hợp thanh niên của cán bộ Đoàn, đoàn viên.
- Về các giải pháp:
+ Giải pháp đổi mới nội dung, phương thức tổ chức hoạt
động Đoàn đi đôi với đầu tư cho công tác tuyên truyền, giới thiệu
hình ảnh của Đoàn.
+ Giải pháp củng cố các đội hình tập hợp thanh niên hiện có,
đa dạng hóa các loại hình và phương thức tập hợp thanh niên.
+ Giải pháp về cán bộ Đoàn.
15


2.3.2. Kết quả thực hiện mục tiêu chính sách tập hợp thanh
niên tham gia hoạt động Đoàn tại thành phố Hồ Chí Minh
Thứ nhất, về mục tiêu: Tập hợp đa dạng các đối tượng thanh
niên vào tổ chức Đoàn, có giải pháp hiệu quả tập hợp các đối tượng

(%)
(%)
Tổng số đoàn 587.587 621.912  5,84
661.08  6,29
viên
7
Số đoàn viên bị xóa 1.738
1.587
 8,69
1.544
 2,71
tên
(Chú thích:  thể hiện biến động tăng;  thể hiện biến động
giảm)
(Nguồn: Báo cáo số 435-BC/ĐTN-BMT.ANQP.ĐBDC ngày
11/9/2015 của Thành Đoàn thành phố Hồ Chí Minh)
16


Tổng số đoàn viên năm 2014 tăng 5,84% so với năm 2013;
năm 2015 tăng 6,29% so với năm 2014. Tuy vậy, kết quả thực hiện
chính sách cũng cho thấy, một bộ phận đoàn viên không tham gia
sinh hoạt Đoàn thường xuyên sau đó đã bị xóa tên khỏi tổ chức Đoàn
cho thấy thực trạng một số cơ sở Đoàn chưa thường xuyên quan tâm,
tạo điều kiện hoặc tạo động lực cho đoàn viên tiếp tục phát triển
Thứ hai là việc thực hiện mục tiêu: Đa dạng các loại hình tập
hợp thanh niên và nâng mức độ ảnh hưởng của tổ chức Đoàn đến
thanh niên Thành phố. Phát triển mới ít nhất 2.000 câu lạc bộ, đội,
nhóm các cấp. Năm 2016 có tổng số 998 câu lạc bộ, đội, nhóm được
thành lập. Con cố này so với năm 2015 tăng 231 câu lạc bộ, đội,

đông đảo các đối tượng thanh niên, mới chỉ chú ý tuyên truyền cho
đoàn viên, cán bộ Đoàn.
- Đối với giải pháp: Củng cố các đội hình tập hợp thanh
niên hiện có, đa dạng hóa các loại hình và phương thức tập hợp
thanh niên bao gồm:
*Mặt tích cực: Hoạt động của các câu lạc bộ, đội, nhóm tiếp
tục được củng cố, ngày càng đa dạng. Tại từng khu vực đối tượng, cơ
sở Đoàn đã chủ động trong xây dựng loại hình tập hợp thanh niên
gắn với kỹ năng, chuyên môn nghề nghiệp, hoạt động tình nguyện.
*Mặt hạn chế:
Phương thức tập hợp thanh niên chậm tiến và tập hợp các đội
hình tình nguyện không do tổ chức Đoàn quản lý còn nhiều bất cập.
- Đối với giải pháp: Nâng chất đội ngũ cán bộ làm công tác
tập hợp thanh niên; Phát huy vai trò của cán bộ Đoàn trong công
tác tập hợp thanh niên:
18


*Mặt tích cực: Công tác đào tạo, huấn luyện cán bộ Đoàn
về các kỹ năng được quan tâm triển khai đầu tư nhiều giải pháp hoạt
động từ cấp Thành đến cơ sở.
*Mặt hạn chế: Số cán bộ Đoàn được tập huấn giảm liên tục
từ năm 2014 đến năm 2016, mức giảm năm 2015 so với năm 2014 là
4.346 người và năm 2016 so với 2015 là 1.165 người.
2.4. Đánh giá khái quát kết quả thực hiện chính sách tập
hợp thanh niên tham gia hoạt động Đoàn Thanh niên Cộng sản
Hồ Chí Minh tại thành phố Hồ Chí Minh
2.4.1. Những mặt đạt được
- Công tác chỉ đạo thực hiện chính sách được Thành Đoàn,
cơ sở Đoàn quan tâm; các hoạt động Đoàn ngày càng được chú trọng

quát kết quả thực hiện chính sách tập hợp thanh niên tham gia hoạt
động Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tại thành phố Hồ Chí
Minh.

20


Chương 3
TĂNG CƯỜNG THỰC HIỆN
CHÍNH SÁCH TẬP HỢP THANH NIÊN THAM GIA HOẠT
ĐỘNG ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH
TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
3.1. Quan điểm, mục tiêu tăng cường thực hiện chính
sách
3.1.1. Quan điểm
- Chính sách tập hợp thanh niên tham gia hoạt động Đoàn là
nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu của các cấp bộ Đoàn, có sự phối hợp
thực hiện với các cơ quan, ban, ngành nhằm phát huy sức mạnh tổng
hợp trong thực hiện chính sách.
- Chính sách tập hợp thanh niên tham gia hoạt động Đoàn
phải bắt kịp sự phát triển về đối tượng và nhu cầu của thanh niên
Thành phố; phát triển đa dạng các loại hình tập hợp thanh niên.
3.1.2. Mục tiêu
Có 5 mục tiêu cần thực hiện để nâng cao hiệu quả thực hiện
chính sách tập hợp thanh niên tham gia hoạt động Đoàn Thanh niên
Cộng sản Hồ Chí Minh tại thành phố Hồ Chí Minh.
3.2. Các giải pháp tăng cường
3.2.1. Giải pháp 1: Tiếp tục quán triệt sâu sắc nhiệm vụ, vai
trò của các cấp bộ Đoàn trong thực hiện chính sách tập hợp thanh
niên tham gia hoạt động Đoàn tại thành phố Hồ Chí Minh.

kiến nghị với Trung ương Đoàn, Thành ủy và Ủy ban Nhân dân
những nội dung phát sinh cần có sự bổ sung, điều chỉnh phù hợp
trong chính sách tập hợp thanh niên tham gia hoạt động Đoàn.

22


Kết luận chương 3
Trên cơ sở phân tích, đánh giá tình hình thực hiện chính sách
tập hợp thanh niên tham gia hoạt động Đoàn tại thành phố Hồ Chí
Minh, ở Chương 3, luận văn đã nêu ra, đề xuất được quan điểm, mục
tiêu và những giải pháp nhằm tăng cường thực hiện chính sách tập
hợp thanh niên tham gia hoạt động Đoàn tại thành phố Hồ Chí Minh
trong thời gian tới. Trong từng giải pháp có nêu rõ mục đích, yêu
cầu, cách làm nhằm thể hiện rõ quyết tâm của luận văn trong việc là
một tư liệu nghiên cứu, góp phần giúp cho việc tổ chức thực hiện tốt
hơn chính sách tập hợp thanh niên tham gia hoạt động Đoàn tại thành
phố Hồ Chí Minh và các tỉnh, thành khác.

23