VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

ĐẶNG ÁI XOAN

CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC TUYÊN TRUYỀN MIỆNG
CỦA ĐỘI NGŨ BÁO CÁO VIÊN Ở
TỈNH HÀ GIANG HIỆN NAY
Chuyên ngành: Chính trị học
Mã số: 60 31 02 01

LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH TRỊ HỌC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
PGS.TS. PHẠM MINH SƠN

HÀ NỘI - 2017


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan luận văn “Chất lượng công tác tuyên truyền miệng

của đội ngũ báo cáo viên ở tỉnh Hà giang hiện nay ” là công trình nghiên cứu
của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nghiên cứu trình bày trong luận văn là trung thực,
được trích dẫn từ các nguồn công khai, hợp pháp, không sao chép từ bất kỳ công
trình nào khác.
TÁC GIẢ LUẬN VĂN

ĐẶNG ÁI XOAN




DANH MỤC BẢNG, BIỂU
BẢNG

Bảng 2.1: Trình độ chuyên môn, lý luận chính trị của đội ngũ báo cáo viên . 40
Bảng 2.2: Kết quả khảo sát cơ sở vật chất phục vụ công tác tuyên truyền ..... 44
BIỂU
Biểu 2.1: Khảo sát chất lượng nội dung tuyên truyền .................................... 33
Biểu 2.2: Mức độ phù hợp của thông tin ........................................................ 34
Biểu 2.3: Các lĩnh vực được thông tin ............................................................ 34
Biểu 2.4: Khảo sát về chất lượng báo cáo viên ............................................... 42


MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Công tác tuyên truyền là một trong những bộ phận quan trọng của công tác
tư tưởng, có nhiệm vụ phổ biến, truyền bá hệ tư tưởng, chủ trương, đường lối của
Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến quần chúng nhân dân. Cùng với các
công cụ, phương tiện tuyên truyền khác, tuyên truyền miệng có vai trò rất quan
trọng trong công tác tư tưởng của Đảng, góp phần truyền bá sâu rộng trong cán bộ,
đảng viên và các tầng lớp nhân dân về chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí
Minh, là sợi dây nối liền Đảng với quần chúng, Nhà nước với công dân, Trung
ương, địa phương với cơ sở, tạo sự thống nhất về chính trị, tư tưởng trong Đảng, sự
đồng thuận trong xã hội. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: "Tuyên truyền là đem lại
một việc gì nói cho dân hiểu, dân nhớ, dân làm".
Sau hơn 30 năm đổi mới, Việt Nam đã đạt được những thành tựu to lớn, toàn
diện có ý nghĩa lịch sử trên các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hóa - xã hội, đối
ngoại, quốc phòng - an ninh. Tuy nhiên, đất nước vẫn đứng trước nhiều khó khăn,
thách thức lớn, đan xen nhau, tác động tổng hợp và ngày càng diễn biến phức tạp.

một số hạn chế, yếu kém như: (1) Do vẫn còn một số cấp ủy chưa thực sự quan tâm
lãnh đạo, chỉ đạo công tác tuyên truyền miệng nên công tác kiện toàn tổ chức và
quản lý, hướng dẫn hoạt động của đội ngũ báo cáo viên các cấp còn nhiều bất cập. Đội
ngũ báo cáo viên các cấp đông nhưng chưa mạnh, trình độ lý luận chính trị, chuyên
môn và kỹ năng nghiệp vụ còn nhiều hạn chế; (2) Việc kiểm tra công tác tuyên truyền
miệng và hoạt động báo cáo viên chưa được tiến hành thường xuyên, ở cả Trung ương
và địa phương; (3) Việc xây dựng nội dung chương trình, nhất là việc lựa chọn các
chuyên đề chuyên sâu, đảm bảo tính thời sự, tính thiết thực, đáp ứng nhu cầu thông tin
nhanh, những vấn đề “nóng”, bức xúc, nhạy cảm cho đội ngũ và việc xây dựng kế
hoạch, tổ chức hội nghị báo cáo viên thường kỳ, hoặc đột xuất các cấp còn giản đơn,
thiếu khoa học, chưa có nhiều phương án để lựa chọn nên có lúc, có nơi chất lượng còn
hạn chế. Chưa có nhiều chuyên đề hay, ấn tượng; chưa xây dựng và kết nối chặt chẽ
được một đội ngũ cộng tác viên tâm huyết, chuyên nghiệp. Còn bị động trong việc mời
giảng viên, một số giảng viên kỹ năng thuyết trình còn chưa đạt yêu cầu, thông tin
thiếu tính định hướng, tính dự báo còn thấp, chưa sát với tình hình... Chưa làm tốt
chức năng tham mưu để tổ chức bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, phổ biến kinh

2


nghiệm cho đội ngũ báo cáo viên ở các địa phương; (4) đội ngũ báo cáo viên, vẫn
còn một bộ phận năng lực diễn thuyết, đối thoại và ứng dụng công nghệ thông tin
vào công tác tuyên truyền còn hạn chế. Vì vậy, thông tin từ Trung ương tới cơ sở
chưa được thông suốt hoặc chậm; tuyên truyền đấu tranh phản bác những quan điểm
sai trái và âm mưu, hoạt động “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch còn hạn
chế [61, tr.7]
Yêu cầu đặt ra lúc này là vừa phát triển kinh tế xã hội nhanh, bền vững, vừa
đảm bảo giữ trật tự an toàn xã hội, đòi hỏi các cấp ủy đảng, chính quyền, Mặt trận
tổ quốc và các đoàn thể, nhất là đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên cần nỗ lực
góp phần thực hiện cụ thể hóa chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà

Ngô Huy Tiếp (2011), Những vấn đề lý luận về công tác tư tưởng của Đảng
hiện nay. Cuốn sách trình bày và làm rõ có hệ thống những vấn đề lý luận cơ bản về
công tác tư tưởng của Đảng trong giai đoạn hiện nay, trong đó, đề cập đến khái
niệm và các hình thức hoạt động của công tác tuyên truyền nói chung, tuyên truyền
miệng nói riêng và cổ động của Đảng.
Trần Doãn Tiến, Trần Viết Lưu (2015), Nâng cao chất lượng, hiệu quả công
tác tuyên giáo, đáp ứng yêu cầu của tình hình mới, Tạp chí Tuyên giáo số 1 – 2015.
Bài viết đã nêu lên những nhận định của Hội nghị Toàn quốc tổng kết công tác
tuyên giáo năm 2014, triển nhiệm vụ trọng tâm của công tác tuyên giáo trong năm
2015.
Nguyễn Mạnh Hùng (2015), Ninh Bình: Lựa chọn giải pháp đối thoại để
nâng cao hiệu quả tuyên truyền miệng, Tạp chí Tuyên giáo số 3 - 2015, bài viết đã
nêu hình thức đối thoại như một giải pháp nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền
miệng tại tỉnh.
Nguyễn Văn Vững, Bắc Ninh, Chú trọng đổi mới, nâng cao chất lượng đội
ngũ báo cáo viên, Tạp chí Báo cáo viên tháng 3-2016. Bài viết nêu rõ nhận thức của
cấp ủy đảng về vị trí, vai trò và tầm quan trọng của công tác tuyên truyền miệng,
quá trình lãnh đạo đổi mới về nội dung, hình thức tuyên truyền của Đảng bộ tỉnh
Bắc Ninh, đồng thời đề ra các giải pháp tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng hoạt
động của báo cáo viên trong thời gian tới.
Nguyễn Văn Tuấn, Hòa Bình, Mười năm triển khai, thực hiện Chỉ thị số 17CT/TW của Ban Bí thư Trung ương Đảng trong hoạt động báo cáo viên, Tạp chí
Báo cáo viên tháng 5-2017. Bài viết nêu rõ nhận thức của cấp ủy đảng về vị trí, vai
trò và tầm quan trọng của công tác tuyên truyền miệng, việc lãnh đạo đổi mới về nội

4


dung, hình thức tuyên truyền của Đảng bộ tỉnh Hòa Bình, đồng thời rút ra những bài
học kinh nghiệm về đổi mới, nâng cao chất lượng hoạt động của báo cáo viên trên
địa bàn tỉnh.


các đảng bộ quận ở Thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay; đồng thời đề
xuất giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao chất lượng công tác tuyên truyền miệng của
các đảng bộ quận ở Thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn hiện nay.
Vũ Thị Diễm Hương (2013), Chất lượng công tác tuyên truyền miệng ở tỉnh
Thanh Hóa hiện nay, Luận văn Thạc sĩ Khoa học chính trị - Học viện Báo chí và
Tuyên truyền. Đề tài đã phân tích làm rõ cơ sở lý luận và thực trạng trong công tác
tuyên truyền miệng của tỉnh Thanh Hóa thời gian qua. Từ đó đề xuất giải pháp chủ
yếu nhằm từng bước nâng cao chất lượng công tác tuyên truyền miệng ở tỉnh Thanh
Hóa hiện nay.
Phạm Chí Hiếu (2015), Đổi mới công tác tuyên truyền của Đảng bộ thành phố
Cần Thơ giai đoạn hiện nay, Luận văn Thạc sĩ Khoa học chính trị - Học viện Chính trị
quốc gia Hồ Chí Minh. Đề tài đã khẳng định tuyên truyền miệng là một trong những
hình thức quan trọng nhất của công tác tuyên truyền.
Đánh giá chung, các công trình khoa học nêu trên, đã đề cập tương đối toàn
diện đến công tác tư tưởng nói chung, công tác tuyên truyền miệng nói riêng, góp
phần tuyên truyền, giáo dục chủ trương của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà
nước; xây dựng và củng cố niềm tin của cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân
dân vào sự lãnh đạo của Đảng và con đường đi lên CNXH ở Việt Nam; đấu tranh
chống lại các quan điểm sai trái, các luận điệu phản động của các thế lực thù
địch.
Nhằm kế thừa và phát huy hiệu quả các công trình nghiên cứu khoa học, tiếp
tục nâng cao chất lượng công tác tuyên truyền miệng của đội ngũ báo cáo viên, cần
xây dựng đề tài nghiên cứu về chất lượng công tác tuyên truyền miệng của đội ngũ
báo cáo viên ở tỉnh Hà Giang hiện nay.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở làm rõ một số vấn đề về lý luận và thực trạng chất lượng công tác
tuyên truyền miệng của đội ngũ báo cáo viên ở tỉnh Hà Giang, luận văn đề xuất các
giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác này đáp ứng yêu cầu thực tiễn hiện

Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam, chủ
trương, đường lối, nghị quyết của Đảng ta về công tác chính trị - tư tưởng, công tác
tuyên truyền, hoạt động tuyên truyền miệng và hoạt động của đội ngũ báo cáo viên,
tuyên truyền viên.

7


5.2. Phương pháp nghiên cứu
Luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu cơ bản của khoa học xã hội
và nhân văn:
5.2.1. Phương pháp phân tích, tổng hợp
- Thu thập, tổng hợp, phân tích những công trình nghiên cứu của các tác giả
trong nước, trong tỉnh, các địa phương xung quanh vấn đề công tác tuyên truyền nói
chung, tuyên truyền miệng nói riêng.
- Phân tích, tổng hợp các số liệu, các luận cứ thực tiễn từng thời điểm từ đó
có đánh giá, đề xuất các giải pháp giải quyết xung quanh các vấn đề về công tác
tuyên truyền miệng.
5.2.2. Phương pháp nghiên cứu, so sánh
- Thu thập các số liệu, tổng hợp, so sánh, đánh giá mặt mạnh, mặt yếu thông
qua các công trình nghiên cứu, tình hình thực tiễn trong từng giai đoạn cụ thể.
- Tìm hiểu thông tin trên các báo, tạp chí, báo cáo của các địa phương khác
để so sánh, vận dụng đưa ra các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác tuyên
truyền miệng ở Hà Giang
5.2.3. Phương pháp điều tra xã hội học kết hợp phỏng vấn sâu
- Xây dựng kế hoạch điều tra về chất lượng, hiệu quả công tác tuyên truyền
miệng và hoạt động của đội ngũ báo cáo viên tỉnh Hà Giang.
- Chọn mẫu phiếu hỏi, kết hợp phỏng vấn sâu một số đối tượng tuyên truyền
để trả lời trực tiếp và ghi kết quả trên phiếu; chọn thời gian điều tra vào tháng 6,
7/2017; thiết kế phiếu hỏi…


9


Chương 1
MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC
TUYÊN TRUYỀN MIỆNG CỦA ĐỘI NGŨ BÁO CÁO VIÊN
1.1. Khái niệm, vai trò, nội dung và đặc điểm công tác tuyên truyền
miệng của đội ngũ báo cáo viên
1.1.1. Khái niệm tuyên truyền, công tác tuyên truyền miệng, đội ngũ báo
cáo viên
Tuyên truyền: Là một bộ phận cấu thành của công tác tư tưởng. Khi xem xét
công tác tư tưởng như một quá trình liên tục, V.I. Lênin khẳng định công tác tư
tưởng có ba hình thái: Công tác lý luận, công tác tuyên truyền và công tác cổ động
(hay gọi là ba bộ phận). Ba hình thái đó tương ứng với quá trình tư tưởng gồm: Sản
xuất ra hệ tư tưởng; phổ biến, truyền bá hệ tư tưởng; cổ vũ, động viên quần chúng
thực hiện.
Theo tiếng Latinh, “Tuyên truyền” (propaganda) là truyền bá, truyền đạt một
quan điểm nào đó. Trong tác phẩm Người tuyên truyền và cách tuyên truyền, Chủ
tịch Hồ Chí Minh cho rằng: “Tuyên truyền là đem một việc gì nói cho dân hiểu, dân
nhớ, dân làm” [36, tr.162].
Theo nghĩa rộng, tuyên truyền là việc truyền bá những kiến thức, những giá
trị tinh thần đến đối tượng, nhằm biến những kiến thức, giá trị tinh thần đó thành
nhận thức, niềm tin, tình cảm của đối tượng, thôi thúc đối tượng hành động theo
những định hướng, những mục tiêu đề ra.
Theo nghĩa hẹp, tuyên truyền là sự truyền bá những quan điểm lý luận chính trị nhằm xây dựng cho quần chúng thế giới quan nhất định phù hợp với lợi ích
thế giới quan ấy. Với quan điểm này, tuyên truyền theo nghĩa hẹp chính là tuyên
truyền chính trị, tuyên truyền tư tưởng mà mục đích của nó là hình thành ở đối
tượng được tuyên truyền một thế giới quan nhất định, một kiểu ý thức xã hội nhất
định và cổ vũ tính tích cực xã hội của con người.

tuyên truyền miệng trong tổ chức Đảng, đoàn thể, cơ quan Nhà nước và nhân dân
dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp của các cấp ủy Đảng và cơ quan nhà nước. Báo
cáo viên, tuyên truyền viên được coi như là người phát ngôn, thông tin chính thống
của Đảng và Nhà nước. Các cấp ủy Đảng từ Trung ương đến địa phương có trách
nhiệm lựa chọn và quyết định công nhận đội ngũ báo cáo viên, hướng dẫn, quản lý
và tổ chức hoạt động của đội ngũ báo cáo viên. Mạng lưới báo cáo viên được tổ

11


chức từ Trung ương đến tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, huyện, quận, thị xã,
thành phố thuộc tỉnh; xã, đảng bộ cơ cở và tương đương [5].
1.1.2. Vai trò của công tác tuyên truyền miệng của đội ngũ báo cáo viên
Công tác tuyên truyền có vai trò quan trọng trong sự nghiệp cách mạng cũng
như trong qúa trình phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững an ninh - quốc phòng và trật
tự an toàn xã hội. Công tác tuyên truyền miệng góp phần truyền bá, phổ biến hệ tư
tưởng cách mạng trong xã hội; khơi dậy tính sáng tạo, động viên lực lượng quần
chúng nhân dân tham gia sự nghiệp cách mạng; góp phần tổ chức các phong trào
cách mạng, các phong trào thi đua yêu nước và là nền tảng tư tưởng, cơ sở lý luận
giúp con người tổ chức thực hiện nhiệm vụ cách mạng đáp ứng yêu cầu đổi mới đất
nước. Vì vậy, công tác tuyên truyền miệng trở thành một công tác cách mạng và là
công tác cách mạng đầu tiên của bất kỳ giai cấp cách mạng và tổ chức cách mạng nào.
Đối với cách mạng Việt Nam, nhận thức rõ vị trí, tầm quan trọng của công
tác tuyên truyền miệng, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiến hành công tác tuyên truyền
miệng ngay sau khi tìm thấy hệ tư tưởng tiên tiến của thời đại nhằm truyền bá chủ
nghĩa Mác - Lênin và con đường cách mạng vô sản vào phong trào công nhân và
phong trào yêu nước.
C.Mác đã viết: “Vũ khí của sự phê phán cố nhiên không thể thay thế được sự phê
phán của vũ khí, lực lượng vật chất chỉ có thể bị đánh đổ bằng lực lượng vật chất; nhưng
lý luận cũng sẽ trở thành lực lượng vật chất, một khi nó thâm nhập vào quần chúng”

chúng nhân dân, tạo sự thống nhất trong Đảng, đồng thuận trong xã hội.
Đảng ta khẳng định cần tiếp tục quán triệt ý nghĩa, vai trò, tầm quan trọng
của công tác tuyên truyền miệng, hoạt động của đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền
viên, xác định đây là một trong những kênh thông tin quan trọng nhất, trực tiếp
truyền bá sâu rộng chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, phổ biến, giáo
dục, quán triệt các quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà
nước; định hướng tư tưởng cho cán bộ, đảng viên và nhân dân trước các vấn đề thời
sự quan trọng trong nước và quốc tế; góp phần tạo sự thống nhất tư tưởng trong
đảng, sự đồng thuận của xã hội, củng cố niềm tin, cổ vũ phong trào cách mạng.
Đồng thời, đây là một trong những vũ khí sắc bén, kịp thời đấu tranh chống âm
mưu, thủ đoạn “diễn biến hoà bình” trên lĩnh vực tư tưởng – văn hóa, phê phán các
quan điểm sai trái, lệch lạc, phản động của các thế lực thù địch.

13


1.1.3. Nội dung công tác tuyên truyền miệng của đội ngũ báo cáo viên
Xác định công tác tuyên truyền miệng là kênh thông tin chủ yếu, chính thống
nhằm giáo dục, phổ biến, quán triệt mọi chủ trương, đường lối của Đảng, chính
sách, pháp luật của Nhà nước đến với quần chúng nhân dân; nội dung tuyên truyền
miệng rất rộng, đa dạng, liên quan đến sự nghiệp cách mạng của Đảng và nhân dân
ta, là quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, giáo dục
lòng yêu quê hương đất nước; đặc biệt liên quan trực tiếp đến các lĩnh vực của đời
sống kinh tế - xã hội, an ninh- quốc phòng và trật tự an toàn xã hội. Cụ thể:
* Tuyên truyền chính trị: Là tập trung vào việc phổ biến, truyền bá hệ tư
tưởng của Đảng, bao gồm:
- Tuyên truyền chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh.
- Tuyên truyền về quan điểm, đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách,
pháp luật của Nhà nước.
- Tuyên truyền về truyền thống lịch sử, văn hóa của dân tộc, của

những chiến công hiển hách trong đấu tranh giành và bảo vệ nền độc lập.
- Tuyên truyền về những chủ trương, giải pháp lớn xây dựng Quân đội nhân
dân và Công an nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ và từng bước hiện đại.
- Tuyên truyền các văn bản pháp luật của Nhà nước về các nghĩa vụ của công
dân tham gia quân đội, dân quân tự vệ, giáo dục quốc phòng…[6, tr.11].
* Tuyên truyền về đối ngoại: Trong thời đại toàn cầu hóa, thực hiện đường
lối đối ngoại mở rộng, đa phương hóa, đa dạng hóa, chủ động hội nhập quốc tế,
tuyên truyền đối ngoại cóa vai trò rất quan trọng. Nội dung chủ yếu là:
- Tuyên truyền về đương lối, chính sách và các hoạt động đối ngoại của
Đảng và Nhà nước.
- Tuyên truyền về quan hệ hợp tác, hữu nghị của Đảng và Nhà nước ta với
các quốc gia, tổ chức quốc tế trên thế giới.
- Thông tin có định hướng tình hình thời sự quốc tế, các sự kiện quốc tế lớn
diến ra trên thế giới [6, tr.12].
* Tuyên truyền đấu tranh chống các quan điểm sai trái của các thế lực thù
địch trên lĩnh vực tư tưởng – văn hóa
Trong điều kiện cách mạng thế giới lâm vào tình trạng thoái trào, tuyên
truyền để bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng càng trở nên quan trọng và cần thiết.
Nội dung chủ yếu là:

15


- Đấu tranh phê phán các quan điểm sai trái, phản động nhằm bác bỏ chủ
nghĩa Mác- Lênin, tưởng Hồ Chí Minh…, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.
- Bảo vệ quan điểm, đường lối của Đảng, đấu tranh phê phán các luận điệu
cơ hội chính trị.
- Đấu tranh với các hành động làm trái với đường lối, chính sách, pháp luật,
tình trạng vô tổ chức, vô kỷ luật trong hành động, trong phát ngôn [6, tr .12].
1.1.4. Đặc điểm công tác tuyên truyền miệng của đội ngũ báo cáo viên

nhằm giải đáp những vấn đề bức xúc của thực tiễn đời sống, định hướng tư tưởng chính
trị cho cán bộ, đảng viên và nhân dân. Chính vì vậy, mặc dù có nhiều phương tiện thông
tin mới hiện đại ra đời, nhưng không có phương tiện truyền thông nào có thể thay thế
được tuyên truyền miệng, một phương thức tuyên truyền có lịch sử lâu đời nhất, gắn liền
với truyền thống công tác tư tưởng, tuyên truyền vận động cách mạng của Đảng và của
nhân dân ta.
Tuy nhiên, công tác tuyên truyền miệng cũng có những khó khăn, hạn chế đó
là: Phạm vi tuyên truyền hẹp, số lượng hạn chế, nội dung tuyên truyền phải thường
xuyên đổi mới, đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyên viên phải thực sự có kinh
nghiệm, trình độ, kỹ năng tổng hợp, phân tích, dự báo… là những yêu cầu không
thể đáp ứng ngay một lúc, nhất là đối với các địa bàn vùng cao, vùng đặc biêt khó
khăn, biên giới…
1.2. Quan niệm về chất lượng, tiêu chí đánh giá và các yếu tố ảnh hưởng
đến chất lượng công tác tuyên truyền miệng của đội ngũ báo cáo viên
1.2.1. Quan niệm về chất lượng công tác tuyên truyền miệng của đội ngũ
báo cáo viên
Theo “Đại từ điển tiếng Việt”, chất lượng là: “Cái làm nên phẩm chất, giá trị
của một con người, sự vật” [67, tr. 331].
Theo nghĩa triết học: “Chất” là phạm trù triết học dùng để chỉ tính quy định
khách quan vốn có của sự vật, hiện tượng, đó là sự thống nhất hữu cơ của những
thuộc tính, những yếu tố cấu thành sự vật, hiện tượng, nói lên sự vật, hiện tượng đó
là gì, phân biệt nó với các sự vật, hiện tượng khác. “Lượng” là phạm trù triết học
dùng để chỉ tính quy định vốn có của sự vật về mặt số lượng, quy mô, trình độ, nhịp
điệu của sự vận động và phát triển cũng như các thuộc tính của sự vật, biểu hiện
bằng con số các thuộc tính, các yếu tố cấu thành nó. Cả chất và lượng đều là cái
khách quan, không phụ thuộc vào ý chí, ý thức của con người.

17




18


trên nền tảng hiệu quả chung của công tác tư tưởng. Công tác tư tưởng là hoạt động
có mục đích của con người mà hiệu quả công tác tư tưởng là sự tương quan giữa
mục đích và kết quả đạt được của công tác tư tưởng. Hiệu quả công tác tư tưởng là
sự tương quan giữa những kết quả đạt được do tác động tư tưởng mang lại với mục
đích của công tác tư tưởng trong một điều kiện xã hội nhất định và với một chi phí
nhất định.
1.2.2. Tiêu chí đánh giá chất lượng công tác tuyên truyền miệng của đội
ngũ báo cáo viên
1.2.2.1. Tiêu chí về nội dung, hình thức tiến hành công tác tuyên truyền
Nhiệm vụ, nội dung công tác tuyên truyền thường có sự chỉ đạo thống nhất,
định hướng của Trung ương, việc đánh giá chất lượng nội dung, phương thức tiến
hành công tác tuyên truyền phải xem xét kết quả thực hiện chỉ thị, hướng dẫn của
trên và việc vận dụng sáng tạo ở cấp cơ sở.
Việc duy trì nền nếp, đi đôi với đổi mới, cập nhật nội dung, phương pháp,
hình thức công tác tuyên truyền có thể coi là một tiêu chí trọng tâm để đánh giá chất
lượng công tác tuyên truyền. Nội dung đúng đắn, khách quan, khoa học, ngắn gọn;
phương pháp, hình thức phong phú, hấp dẫn là yếu tố bảo đảm cho công tác tuyên
truyền có chất lượng, đạt hiệu quả cao.
1.2.2.2. Tiêu chí về tổ chức bộ máy, phẩm chất và năng lực của đội ngũ báo
cáo viên trong công tác tuyên truyền miệng
Trước yêu cầu nhiệm vụ chính trị, công cuộc đổi mới của đất nước, để thực
hiện có hiệu quả công tác tuyên truyền miệng trong giai đoạn hiện nay, cấp ủy
Đảng, Ban Tuyên giáo cấp ủy các cấp phải đưa nhiệm vụ củng cố, kiện toàn và tổ
chức bộ máy hoạt động của đội ngũ báo cáo viên là một trong những nhiệm vụ quan
trọng hàng đầu, xác định rõ báo cáo viên là lực lượng nòng cốt, trực tiếp làm công
tác tuyên truyền miệng của cấp ủy Đảng. Cấp ủy Đảng các cấp cần phát huy vai trò

Nắm vững lý luận Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của
Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.
Có trình độ hiểu biết cơ bản về các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội,
khoa học. Biết vận dụng tâm lý học, phương pháp sư phạm và nghiệp vụ tuyên truyền,
nhất là tuyên truyền miệng trong hoạt động tuyên truyền.

20


Có trải nghiệm thực tiễn; có năng lực tiếp nhận và xử lý thông tin; có khả năng
diễn đạt rõ ràng các vấn đề nêu lên, phương pháp vận động, thuyết phục quần chúng
nhân dân; có năng lực tự chủ trong giao tiếp, đối thoại với người nghe.
Ngoài những tiêu chuẩn chủ yếu trên, báo cáo viên cần được lựa chọn và bồi
dưỡng từ những người có năng khiếu, sở trường về tuyên truyền miệng, giọng nói,
phong cách giao tiếp và diễn đạt.
Nhiệm vụ rèn luyện, nâng cao phẩm chất, năng lực của báo cáo viên:
Trước hết cần rèn luyện bản lĩnh chính trị, sự nhạy bén chính trị để nói đúng
quan điểm, đường lối của Đảng, không tùy tiện phát ngôn theo tùy hứng chủ quan;
thận trọng, nhưng dám nói lên sự thật, nói đúng sự thật, bảo vệ chân lý một cách
phù hợp.
Rèn luyện tinh thần độc lập suy nghĩ, có ý thức trách nhiệm cao, nhiệt tình,
yêu nghề, coi tuyên truyền như một nghề nghiệp, gắn bó, tâm huyết để truyền tâm
huyết, niềm tin đến người nghe.
Hoạt động của báo cáo viên là loại hình lao động trí tuệ tổng hợp, cần có sự cần
cù, sâu sắc, khoa học, sáng tạo nghiên cứu, xử lý thông tin. Báo cáo viên cần thường
xuyên tham dự các lớp tập huấn, bồi dưỡng, hội nghị thông tin để được cung cấp thông
tin mới và phải có nhận thức sâu sắc, hiểu biết toàn diện, sâu rộng về kiến thức xã hội,
phương pháp nghiệp vụ, nhất là đối với các báo cáo viên mới tham gia công tác.
1.2.2.3. Tiêu chí về tài chính, cơ sở vật chất, phương tiện công tác tuyên
truyền: Cơ sở vật chất (Cần có những điều kiện tối thiểu về tài liệu, hội trường, các