VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
NGUYỄN THỊ THU THỦY
PHÁP LUẬT VỀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG QUA THỰC TIỄN
NGÀNH CÔNG NGHIỆP DỆT MAY TẠI VIỆT NAM
Chuyên ngành: Luật kinh tế
Mã số
: 60 38 01 07
LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS. VŨ THỊ DUYÊN THỦY
HÀ NỘI, 2017
LỜI CAM ĐOAN
Tôi đã đọc và hiểu về các hành vi vi phạm sự trung thực trong học thuật.
Tôi xin cam kết bằng danh dự và cá nhân rằng nghiên cứu này do tôi tự thực
hiện và không vi phạm yêu cầu về sự trung thực trong học thuật. Các số liệu
nêu trong luận văn là đúng sự thật, có nguồn gốc rõ ràng và chưa từng được
công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Các thông tin nghiên cứu trong luận
văn là do tôi tự tìm tòi, nghiên cứu phù hợp với thực tế.
Tác giả
DN
: Doanh nghiệp
TĐMT
: Tác động môi trường
XHCN
: Xã hội chủ nghĩa
MTKK
: Môi trường không khí
XLNT
: Xử lý nước thải
KCN
: Khu công nghiệp
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Cùng xu thế chung của thế giới, là một quốc gia đang phát triển, Việt
Nam đã đạt được những thành công nhất định trong xóa đói, giảm nghèo,
phải được thực hiện thống nhất trên cơ sở xác định rõ trách nhiệm của các
Bộ, ngành, phân cấp cụ thể giữa Trung ương và địa phương; kết hợp phát huy
vai trò của cộng đồng, các tổ chức quần chúng và hợp tác với các nước trong
khu vực và trên thế giới…”[45].
Với những lợi thế về nguồn nhân lực đông đảo, chăm chỉ, có tay nghề
cao và có truyền thống lâu đời, ngành Dệt may của Việt Nam đã và đang là
ngành kinh tế mũi nhọn, có đóng góp lớn vào nền kinh tế, đặc biệt chiếm tỉ lệ
cao trong hoạt động xuất khẩu. Với những nhà máy dệt, may, nhuộm lớn, vấn
đề BVMT trong hoạt động sản xuất, kinh doanh của ngành Dệt may luôn là
vấn đề nóng bỏng và được quan tâm của Nhà nước. Trong những năm vừa
qua, thực hiện pháp luật về BVMT nói chung, ngành Dệt may Việt Nam đã
tích cực, chủ động thực hiện chiến lược BVMT trong hoạt động sản xuất kinh
doanh của mình. Các nhà máy dệt may đã tích cực thực hiện các cam kết
BVMT, thực hiện đầy đủ các biện pháp báo cáo đánh giá TĐMT trong triển
khai dự án. Tuy nhiên, trên thực tế, trong những năm vừa qua, vẫn có một số
dự án dệt may được triển khai và đi vào hoạt động nhưng có những vi phạm
pháp luật về môi trường như: không tiến hành lập báo cáo đánh giá TĐMT
đối với những dự án cần phải lập báo cáo, vi phạm quy định của pháp luật về
nước thải... Điển hình như một số dự án dệt nhuộm khu vực dọc sông Nhuệ
thuộc Hà Nội và Hà Nam, dự án nhà máy dệt nhuộm Vinatex Quốc tế Toms
Hải Lăng tại Quảng Trị...
Do đó, việc nghiên cứu chính sách, pháp luật về BVMT trong lĩnh vực
đặc thù là dệt may có ý nghĩa vô cùng quan trọng nhằm đưa ra được các giải
2
pháp có tính thực tiễn cao từ đó góp phần hoàn thiện pháp luật và nâng cao
hiệu quả BVMT trong lĩnh vực này. Từ những phân tích trên, tác giả quyết
định chọn đề tài “Pháp luật về bảo vệ môi trường qua thực tiễn ngành công
Nội và Công ty Dệt Nam Định” của Bộ Công nghiệp (nay là Bộ Công
Thương), do PGS.TS. Trần Văn Nhân, Chủ nhiệm đề tài, thực hiện vào năm
2002
Đề tài “Điều tra khảo sát, xây dựng quy chuẩn quốc gia về nước thải
ngành Dệt – May ở Việt Nam” của Vụ Môi trường, Bộ Tài nguyên và Môi
trường, do GS.TS. Đặng Kim Chi, Chủ nhiệm đề tài, thực hiện vào năm 2007.
Ngoài ra, dưới góc độ nghiên cứu các biện pháp bảo vệ môi trường đã
có một số tác giả nghiên cứu như: sách “Một số vấn đề bảo vệ môi trường với
sự phát triển kinh tế ở nước ta hiện nay” của TS. Nguyễn Văn Ngừng, NXB.
Chính trị quốc gia, Hà Nội; sách “Vấn đề môi trường trong quá trình công
nghiệp hóa, hiện đại hóa” của GS.TSKHVũ Hy Chương, NXB Khoa học xã
hội, Hà Nội; sách “Chính sách công nghiệp định hướng phát triển bền vững –
những vấn đề lý luận và kinh nghiệm thế giới” do TS. Trần Ngọc Ngoạn chủ
biên, NXB Khoa học xã hội, Hà Nội, 2008; sách “Ứng dụng kinh tế môi
trường để đánh giá diễn biến môi trường trong thời kỳ công nghiệp hóa –
hiện đại hóa vùng kinh tế trọng điểm phía Nam” do GS.TS Lâm Minh Triết,
ThS. Nguyễn Thanh Hùng, ThS. Nguyễn Thị Thanh My thực hiện; đề tài luận
văn thạc sĩ “Pháp luật môi trường Việt Nam trong xu thế thương mại hóa môi
trường” của Phan Thị Tường Vi; bài viết “Thực hiện đồng bộ các giải pháp
bảo vệ môi trường trong thời kì công nghiệp hóa, hiện đại hóa” của Phạm
Khôi Nguyên, Tạp chí Khoa học xã hội Việt Nam, 4/2006; bài viết “Giải
quyết tốt các vấn đề môi trường trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế” của
TS. Đoàn Văn Khải, Tạp chí Lý luận chính trị, 10/2007.
4
Những công trình nghiên cứu trên đây đã đưa ra một phần khái niệm
mang tính gợi mở về vấn đề bảo vệ môi trường nói chung. Tuy nhiên cho đến
hiện nay, chưa có bất kỳ công trình nghiên cứu nào ở cấp độ một luận văn
môi trường trong lĩnh vực Dệt may nói riêng.
Đề tài có phạm vi nghiên cứu là pháp luật về bảo vệ môi trường tại Việt
Nam, cụ thể là Luật bảo vệ môi trường năm 2014 và các văn bản hướng dẫn
thi hành.
Tuy nhiên, trong phạm vi của một luận văn thạc sỹ đề tài đi sâu nghiên
cứu quy định của pháp luật và việc thực hiện quy định của pháp luật về bảo vệ
môi trường qua ba vấn đề cơ bản của Luật bảo vệ môi trường là các quy định
về đánh giá môi trường; các quy định về kiểm soát ô nhiễm môi trường và
bảo vệ các nguồn tài nguyên thiên nhiên; các quy định về xử lý vi phạm pháp
luật bảo vệ môi trường.
5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
Luận văn được trình bày trên cơ sở vận dụng các quan điểm, chủ
trương, đường lối của Đảng và Nhà nước nhằm phát triển ngành Dệt may Việt
Nam phù hợp với định hướng phát triển bền vững chung của nền kinh tế.
Trong khuôn khổ luận văn, tác giả sử dụng các nguyên tắc, phương
pháp luận triết học duy vật biện chứng và duy vật lịch sử. Đồng thời, luận văn
cũng vận dụng các phương pháp nghiên cứu cụ thể như: nghiên cứu lý thuyết,
tổng hợp tài liệu trong và ngoài nước; tìm hiểu thực tế, phỏng vấn chuyên gia;
6
Luận văn đầy đủ ở file: Luận văn full