Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lợng dạy học môn hình học ở trờng THCS
A. T VN
Mụn Toỏn l mụn hc cú tớnh thc t rt cao. Nú nh hng ln n i sng
con ngi, nh hng i vi cỏc mụn hc khỏc. Mt nh t tng Anh ó núi:
Ai khụng hiu bit Toỏn hc thỡ khụng th hiu bit bt c mt khoa hc no khỏc
v cng khụng th phỏt hin ra s dt nỏt ca bn thõn mỡnh. V trong thi i
ngy nay khi nn Cụng Ngh Thụng Tin phỏt trin nh v bo thỡ mụn Toỏn cng
tr nờn cp thit hn bao gi ht. Chớnh vỡ nhng lớ do ú m ngnh giỏo dc t ra
mc tiờu cho mụn toỏn trong nh trng THCS l:
* V kin thc:
- Cung cp cho hc sinh nhng kin thc v s (t s t nhiờn n s thc),
v cỏc biu thc i s, v phng trỡnh bc nht, bc hai, v h phng trỡnh v
h bt phng trỡnh bc nht, v tng quan hm s, v mt vi dng hm s n
gin v th ca chỳng
- Mt s hiu bit ban u v thng kờ
- Nhng kin thc m u v hỡnh hc phng, quan h bng nhau v quan h
ng dng gia hai hỡnh phng, mt s yu t ca lng giỏc, mt s vt th
trong khụng gian
- Nhng hiu bit ban u v mt s phng phỏp Toỏn nh: D oỏn v
chng minh; quy np v suy din; phõn tớch v tng hp. . .
* V k nng: Hỡnh thnh v rốn luyn cỏc k nng tớnh toỏn v s dng bng s,
mỏy tớnh b tỳi; thc hin cỏc phộp bin i cỏc biu thc; gii phng trỡnh v bt
phng trỡnh bc nht mt n, gii phng trỡnh bc nht hai n; gii h phng
trỡnh bc nht hai n; v hỡnh, o c, c lng. Bc u hỡnh thnh kh nng
vn dng kin thc Toỏn vo trong i sng v cỏc mụn hc khỏc.
* V thỏi : Hỡnh thnh cho hc sinh kh nng quan sỏt, d oỏn, phỏt trin trớ
tng tng khụng gian; kh nng suy lun lụgớc; kh nng s dng ngụn ng
chớnh xỏc, bi dng cỏc phm cht ca t duy nh linh hot, c lp v sỏng
to ;bc u hỡnh thnh thúi quen t hc, din t chớnh xỏc v sng sa ý tng
ca mỡnh v hiu c ý tng ca ngi khỏc. Gúp phn hỡnh thnh cỏc phm
cht lao ng khoa hc cn thit ca ngi lao ng trong thi i mi

thnh chớnh nhng kin thc y trong lch s. Do ú PPDH mụn Toỏn phi c
tin hnh t quy np phõn tớch n suy din tng hp. Tuy nhiờn PPDH cng coi
trng vic ging gii trỡnh by kin thc cú h thng, khỏi quỏt v lm mm mi t
duy bng nhiu hot ng a dng, c ỏo, to tin cho sỏng to.
- GV cn nm vng kin thc trng tõm, xõy dng h thng cõu hi, bi tp
dn dt HS gii quyt tỡnh hung hc tp v ỏp dng cỏc bin phỏp s phm
giỏo dc v hỡnh thnh tỏc phong ca con ngi toỏn hc cho hc sinh.
Hỡnh hc l mụn hc c coi l cú tớnh tru tng cao, h thng kin thc
rng, cỏc kin thc lin h cht ch vi nhau. Mụn hỡnh hc cú rt nhiu ng dng
trong thc t v vic hc tt mụn hỡnh s hỡnh thnh hc sinh tớnh cn thn, phỏn
oỏn chớnh xỏc, suy lun lụgớc.
II. Thc trng:
Qua quỏ trỡnh dy hc mụn Toỏn nhiu nm tụi nhn thy vic hc mụn hỡnh
ca hc l rt khú khn, cỏc em khụng bit nờn bt u t õu chng minh mt
bi ton hỡnh, v trong quỏ trỡnh chng minh nờn vn dng nhng kin thc no,
nờn trỡnh by li gii nh th no cho ỳng trỡnh t ..... Chớnh nhng khú khn ú
ó nh hng khụng nh n cht lng mụn Toỏn núi chung v mụn Hỡnh núi
riờng, cỏc em l l trong vic hc cng nh chun b bi. C th theo kt qu iu
tra mt s lp trong trng cui hc kỡ I nm hc 2007 2008 thu c kt qu
nh sau:
Ngời thực hiện: Nguyễn Minh Thanh 2
Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lợng dạy học môn hình học ở trờng THCS
1. Lm bi tp nh:
T gii: 35 %
Trao i vi bn bố gii: 13, 21%
Chộp bi gii t sỏch: 51, 79%
2. Chun b dng c hc tp (compa, ờke, thc thng, thc o )
y : 42.27 % Thiu dng c: 57,
73%
3. Hc sinh hng thỳ hc mụn hỡnh

hỡnh hn. Ngoi ra khi hc hỡnh m khụng cú dng c thỡ d gõy ra tỡnh trng sai
lch trong phỏn oỏn dn n xõy dng chng trỡnh gii sai.
Vớ d: Ch cn compa v thc thng (khụng chia vch) ta cú th dng c tia
phõn giỏc ca gúc, dng c trung im ca on thng, .........
hc sinh thng xuyờn chun b dng c y cho mt tit hc hỡnh thỡ GV
cn phi tin hnh mt s bin phỏp sau:
- Thng xuyờn kim tra dng c ca hc sinh trc khi vo bi hc mi
Ngời thực hiện: Nguyễn Minh Thanh 3
Mét sè gi¶i ph¸p nh»m n©ng cao chÊt lîng d¹y häc m«n h×nh häc ë trêng THCS
- Chỉ ra những điều cần thiết phải có dụng cụ khi học môn hình
- Hướng dẫn HS sử dụng dụng cụ một cách có hiệu quả
- Tổ chức các cuộc thi đố vui toán học để tặng những em nghèo học giỏi
những dụng cụ của bộ môn toán.
- Thường xuyên trao đổi với cán sự bộ môn Toán để theo dõi, khắc phục
những khó khăn trong quá trình chuẩn bị của HS.
- Kết hợp với giáo viên chủ nhiệm lớp để có biện pháp xử lí đối với những
em không có dụng cụ.
2. Giải pháp dạy học môn hình:
Tùy vào từng bài học mà chúng ta xây dựng kế hoạch hoạt động khác nhau, phù
hợp với nội dung của bài và đồng thời đảm bảo học sinh hiểu và vận dụng được
kiến thức bài học một cách thành thạo. Căn cứ vào thực trạng học sinh trong
trường, căn cứ vào tình hình thực tế của trường học, căn cứ vào tình hình chung
của địa phương, theo tôi thì dạy môn hình học nên chia ra làm hai kiểu bài lên lớp:
Một là lên lớp cho một tiết lí thuyết; Hai là lên lớp cho một tiết giải bài tập
a. Đối với tiết lí thuyết
Để học sinh nắm được hệ thống kiến thức của bài và vận dụng kiến thức vào giải
bài tập đây là một quá trình rất khó khăn, đòi hỏi cả người dạy lẫn người học phải
cố gắng nỗ lực. Để cho việc cung cấp kiến thức lí thuyết được nhẹ nhàng mà học
sinh hứng thú học thì GV cần thực hiện các bước sau:
Bước 1: Tổ chức cho học sinh quan sát, tiếp thu

y
K
Mét sè gi¶i ph¸p nh»m n©ng cao chÊt lîng d¹y häc m«n h×nh häc ë trêng THCS
Qua bảng phụ đó GV dể dàng dẫn HS đi vào phát biểu định lí về tiếp tuyến của
đuờng tròn
Giai đoạn này có tác dụng gây hứng thú cho HS, giúp HS phát hiện kiến thức
một cách chủ động nhưng mức độ ghi nhớ kiến thức không lâu dài, để khắc phục hạn
chế này GV cần tiếp hành bước tiếp theo.
Bước 2: Thảo luận nhóm
Đây là cách để HS trao đổi với nhau về những vấn đề vướng mắc mà đối với
GV các em sợ không giám trao đổi, đồng thời giúp cho các em thấy được cái hay
trong sự vận dụng kiến thức vào bài tập, giúp các em học yếu có cơ hội khắc sâu kiến
thức thông qua ý kiến của các em học khá hơn. Nhưng trong quá trình thảo luận
nhóm GV và HS cần lưu ý các điểm sau:
* Đối với GV:
- Cần phân chia nhóm một cách có chọn lọc để đảm bảo làm saok trong nhóm
có đầy đủ các đối tượng, số lượng từ 2 đến 8 HS
- Khi giao nhiệm vụ cho nhóm có thể giao cùng một nhiệm vụ hoặc giao cho
mỗi nhóm một nhiệm vụ khác nhau
- Nội dung câu thảo luận phải rõ ràng, kích thích được sự ham hiểu biết của
HS, liên quan trực tiếp đến nội dung bài học
- Thời gian làm việc của nhóm phải duy trì từ 7 đến 10 phút
- Khi gọi HS trả lời nội dung câu hỏi cần phải gọi một cách ngẫu nhiên để kích
thích tất cả các đối tượng trong nhóm phải nổ lực tìm hiểu và mang vinh quang về
cho nhóm
- Đánh giá câu trả lời của các nhóm cần phải đảm bảo sự công bằng, đảm bảo
khích lệ được các em trong học tập
* Đối với HS:
- Trong quá tình thảo luận các thành viên trong nhóm cần chú ý, giữ trật tự, tập
trung suy nghĩ