Một số biện pháp nâng cao hiệu quả phân môn Tập đọc cho học sinh lớp 4
MỤC LỤC
A. TÊN ĐỀ TÀI ……………………………...………………………………….2
B. PHẦN MỞ ĐẦU……………………………...…………………..………… 2
I. Lí do chọn đề tài………………………………………………....……..……...2
II. Mục đích nghiên cứu…….……………………………....……….…………...2
III. Đối tượng nghiên cứu ……………………………………………………….2
IV. Đối tượng khảo sát, thực nghiệm …………………………………………....2
V. Phương pháp nghiên cứu……………………...…………….……….…….....2
VI. Phạm vi và kế hoạch nghiên cứu...…….……...………………..…………....3
C. PHẦN NỘI DUNG………………………...…………………..…………….3
I. Cơ sở lí luận ......……………………...…………………………..…………..3
II. Hiện trạng………………………………….......………..……….....................4
III. Giải pháp ………………………………….......………..………....................4
IIV. Kết quả………….………………………………………….…………….....8
D. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.......………...………………………………..9
Tài liệu tham khảo .……………………………………...….…..…………...11

Giáo viên: Nguyễn Lệ Trinh

Trường Tiểu học Hướng Phùng
1


Một số biện pháp nâng cao hiệu quả phân môn Tập đọc cho học sinh lớp 4
A. TÊN ĐỀ TÀI: MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ PHÂN
MÔN TẬP ĐỌC CHO HỌC SINH LỚP 4.
B. PHẦN MỞ ĐẦU
I. Lí do chọn đề tài
1. Cơ sở lí luận
Trong cuộc sống xã hội hoạt động đọc được tồn tại ở mọi nơi, mọi lúc.

Hiện trạng học tập phân môn Tập đọc của học sinh.
Các phương pháp dạy giúp học sinh học tốt phân môn Tập đọc lớp 4.
IV. Đối tượng khảo sát, thực nghiệm
Học sinh lớp 4A trường Tiểu học Hướng Phùng.
V. Phương pháp nghiên cứu
Để tiến hành tìm hiểu nội dung của đề tài bản thân tôi đã kết hợp nhiều
phương pháp, cụ thể là: Phương pháp trò chuyện -Trò chuyện tìm hiểu nguyện
Giáo viên: Nguyễn Lệ Trinh

Trường Tiểu học Hướng Phùng
2


Một số biện pháp nâng cao hiệu quả phân môn Tập đọc cho học sinh lớp 4
vọng, sở thích, thói quen, tâm lý của học sinh ; nghiên cứu tài liệu lí thuyết;
phương pháp điều tra, thống kê phân loại- điều tra thực trạng đọc, viết của học
sinh, điều tra hoàn cảnh gia đình của từng học sinh và thống kê kết quả học tập
của các em theo từng tháng; phương pháp thử nghiệm sư phạm, thực hành luyện
tập- thực hành các phương pháp dạy học mới trên đối tượng khảo sát; phương
pháp quan sát; phương pháp đối chứng...
VI. Phạm vi, kế hoạch nghiên cứu
5.1. Phạm vi nghiên cứu
Đề tài nghiên cứu của tôi tập trung nghiên cứu một số vấn đề sau:
Hoàn cảnh, tâm lí của học sinh lớp 4.
Năng lực học tập của học sinh vùng Bản.
Phương pháp dạy học Tập đọc lớp 4.
5.2. Kế hoạch nghiên cứu
Kế hoạch này được tiến hành từ tháng 9/2016 đến hết tháng 3/2017.
C. PHẦN NỘI DUNG
I. Cơ sở lí luận:



Một số biện pháp nâng cao hiệu quả phân môn Tập đọc cho học sinh lớp 4
II. Hiện trạng
Thuận lợi: Trường tiểu học Hướng Phùng nằm ở một xã vùng cao của
huyện Hướng Hóa. Tuy vậy vị trí địa lý và giao thông đi lại khá thuận lợi so với
các trường trong huyện. Phương tiện thông tin đại chúng khá phổ biến, nên cập
nhật các thông tin về kinh tế, chính trị, văn hóa và xã hội của huyện, tỉnh, Trung
ương kịp thời và liên tục. An ninh quốc phòng khá đảm bảo, dân trí ngày càng
phát triển. Lớp học luôn được sự quan tâm sát sao của ban giám hiệu nhà
trường. Giáo viên nắm vững quy trình dạy phân môn Tập đọc, phát huy được
tính chủ động sáng tạo và linh hoạt trong việc vận dụng các phương pháp dạy
học. Chuyên môn của trường đã tích cực chủ động trong việc bồi dưỡng nâng
cao tay nghề dạy học Tập đọc cho giáo viên.
Khó khăn: Là một đơn vị thuộc vùng dân tộc thiểu số nên mức độ tiếp
thu bài của học sinh còn nhiều hạn chế. Kỹ năng đọc đúng và đọc diễn cảm của
học sinh chưa cao. Giáo viên chưa chủ động trong việc rèn kỹ năng đọc cho học
sinh. Mặc dù đã đảm bảo kế hoạch chương trình cộng với sự nổ lực, cố gắng của
cô và trò song kết quả của phân môn tập đọc chưa cao. Chính vì vậy mà việc tìm
ra một giải pháp giúp học sinh lớp 4 học tốt phân môn Tập đọc là một việc làm
cần thiết.
Qua điều tra khảo sát chất lượng học sinh ngay từ đầu năm học tôi đều
thấy số lượng học sinh đã biết đọc diễn cảm bài văn, bài thơ rất ít. Cụ thể điều
tra chất lượng đọc của học sinh lớp 4A đầu năm học 2016 -2017 này, tôi có số
liệu cụ thể như sau:
*Tổng số học sinh toàn lớp: 29 em (trong đó có 7 em là học sinh dân
tộc Vân Kiều, 2 em là học sinh khuyết tật hòa nhập)

Tổng số học sinh Đọc nhỏ, ấp úng
29

cực nghiên cứu, học hỏi kinh nghiệm giảng dạy, cách truyền thụ kiến thức, đặc
biệt là việc rèn luyện kĩ năng đọc diễn cảm cho học sinh. Muốn rèn cho học sinh
đọc diễn cảm tốt, trước hết trong mọi giờ tập đọc giáo viên cần hướng dẫn học
sinh cách phát âm chuẩn, đọc đúng đắn, có ý thức, trôi chảy, sau đó mới yêu cầu
học sinh đọc diễn cảm. Trong phương pháp dạy học những yêu cầu đó gọi là
chất lượng đọc được thể hiện đồng thời và chi phối lẫn nhau. Tính đúng đắn sẽ
nâng cao tốc độ đọc và cho phép đọc có ý thức hơn. Nếu không hiểu cái đang
đọc thì không thể đọc lưu loát và diễn cảm được.
1.1. Phân loại học sinh
Sau khi nhận lớp, tôi đã ổn định chung tổ chức lớp. Qua tìm hiểu điều tra
để nắm chắc đối tượng học sinh và lựa chọn, đặc biệt là về kĩ năng đọc và phân
loại học sinh theo ba đối tượng:
Đối tượng 1: Học sinh biết đọc diễn cảm
Đối tượng 2: Học sinh mới chỉ biết đọc to, rõ, lưu loát.
Đối tượng 3: Học sinh đọc nhỏ, ấp úng, ngọng.
Dựa vào đó, tôi đã sắp xếp chỗ cho học sinh những em đọc yếu ngồi cạnh
những em đọc khá, đọc tốt để đôi bạn cùng tiến. Tôi tiến hành công việc tiếp
theo là giới thiệu cấu tạo chương trình môn Tập đọc để các em nắm được các
chủ đề chính trong từng học kì và cả năm học. Đồng thời nêu tầm quan trọng,
yêu cầu cơ bản về việc rèn luyện kỹ năng đọc diễn cảm giúp các em cảm thụ bài
văn, bài thơ của từng chủ đề. Hướng dẫn mỗi em đóng một quyển sổ để ghi
những câu, những đoạn, bài văn, bài thơ hay có giá trị về nội dung và nghệ
thuật.
1.2. Quá trình dạy học:
Tổ chức tiết học hoạt động sôi nổi gây hứng thú học tập cho học sinh. Đối
với học sinh Tiểu học điều này vô cùng quan trọng, nó có ý nghĩa quyết định
thành công giờ học. Lứa tuổi 6 đến 10 tuổi là lứa tuổi năng động, khả năng chú ý
đúng mức chỉ trong vòng 20 đến 25 phút (cho nên tiết học hiện nay chỉ còn 35 –
40 phút). Đối với các em phải ngồi yên một chỗ không được nói chuyện, nghịch
ngợm là một việc làm thật khó. Vì vậy người giáo viên cần hướng tính năng

Cuối học kỳ II học sinh đọc khoảng 90 tiếng / phút
(Đối với học sinh khá, giỏi đọc trên 90 tiếng / 1 phút)
Đọc đúng các âm dễ lẫn: đọc đúng là phát âm đúng hệ thống ngữ âm
chuẩn. Nói cách khác là phải đọc đúng chính âm (Không đọc theo cách phát âm
của địa phương mà cách phát âm có sự sai lệch so với âm chuẩn). Phát âm đúng
Tiếng Việt là yêu cầu cần thiết. Đọc đúng đòi hỏi thể hiện chính xác âm vị. Để
học sinh đọc đúng trong quá trình giảng dạy tôi đã cho các em phát hiện, so
sánh, phân biệt, để từ đó các em phát âm đúng hay đọc đúng các âm đầu trong
các bài tập đọc và trong giao tiếp. Ví dụ: Khi chúng ta dạy bài: “Dế Mèn bênh
vực kẻ yếu” - Tiếng Việt lớp 4 tập 1. Là bài học đầu tiên của chương trình, tôi đã
tiến hành hướng dẫn cho học sinh phát hiện, phân biệt để đọc đúng các phụ âm
đầu, thanh hay đọc lẫn như sau: (Các tiếng có phụ âm đầu “s/x”, “tr/ch”, các
tiếng có dấu) học sinh đọc bài một lượt toàn lớp đọc thầm. Học sinh đưa ra các
từ hay đọc lẫn ở trong bài đó. Gọi một học sinh đọc các từ đó. Cho học sinh
khác nhận xét xem bạn bạn đọc đúng, sai. Nếu học sinh đọc vẫn sai – Giáo viên
đọc mẫu - Học sinh đọc lại. Mặt khác, cho học sinh có thể so sánh phân biệt để
đọc cho đúng. Ví dụ: Phải đọc là “ Nhà Trò”, chứ không đọc là “Nha Tro” hay
“Nhà Chò”. Như vậy chúng ta cần chỉ rõ cho học sinh khi nào phát âm là “s/x”,
“tr/ch”, khi nào đến tiếng có thanh hỏi, sắc, nặng… thì phải chú ý đọc đúng
không để mất dấu sẽ dẫn đến hiểu sai ý nghĩa của từ.
Không những yêu cầu học sinh đọc đúng phụ âm đầu s/x, ch/tr, thanh như
trên mà cần rèn luyện cho các em đọc đúng cả những vần khó, tiếng khó, vần có
nguyên âm đôi mà các em hay phát âm sai tôi đã hướng dẫn như sau: Ví dụ: Tôi
cho các em lớp tôi đọc từ con “cừu”, mua “rượu”, đêm “khuya”, nếu học sinh
đọc sai tôi ghi lên bảng và sửa cho học sinh. Không đọc là “cìu”, “riêu”,
“khua”…. Gọi học sinh đọc lại các từ cô vừa ghi lên bảng. Giáo viên uốn nắn
sửa luôn cho học sinh. Bên cạnh hướng dẫn học sinh đọc đúng âm, dấu như trên.
Giáo viên: Nguyễn Lệ Trinh

Trường Tiểu học Hướng Phùng

Ví dụ: Khi dạy bài tập đọc “Đôi giày ba ta màu xanh” - Tiếng Việt lớp 4
tập 1. Bài tập đọc này có 2 đoạn:
Đoạn 1: Giọng đọc hồi tưởng, nhẹ nhàng, nhấn giọng một số từ….Chao
ôi!/ Đôi giày mới đẹp làm sao! /Cổ giày ôm sát chân. /Thân giày làm bằng vải
cứng, / dáng thon thả,/màu vải như màu da trời…..
Đoạn 2: Nhấn giọng những từ ngữ tả sự xúc động, niềm vui sướng của
cậu bé. Hôm nhận giày, tay Lái run run,/ môi cậu mấp máy,/ mắt hết nhìn đôi
giày,/lại nhìn xuống đôi chân mình đang ngọ nguậy dưới đất. / Lúc ra khỏi lớp,/
Lái cột hai chiếc giày vào nhau,/ đeo vào cổ,/nhảy tưng tưng.
Như vậy, để rèn luyện kỹ năng đọc diễn cảm cho học sinh, chúng ta ngoài
việc rèn đọc đúng âm, dấu, tiếng cần đọc đúng ngữ điệu của bài văn, bài thơ.
Bên cạnh đó chúng ta cần rèn cho học sinh biết đọc hiểu.
1.6. Hướng dẫn học sinh đọc hiểu:
Đọc hiểu là thông qua đọc, người đọc hiểu được nội dung tư tưởng chủ đề
đơn giản của bài. Nhận biết được đề tài, chủ đề đơn giản của bài. Nắm được dàn
ý sơ lược, tóm tắt được nội dung chính của bài, của đoạn, phát hiện được giá trị
của tác phẩm trong việc biểu đạt nội dung. Hiểu được ý nghĩa của bài. Hình
thành kỹ năng đọc nắm ý chính hoặc lựa chọn thông tin. Biết ghi các thông tin
Giáo viên: Nguyễn Lệ Trinh

Trường Tiểu học Hướng Phùng
7


Một số biện pháp nâng cao hiệu quả phân môn Tập đọc cho học sinh lớp 4
cần thiết. Chính vì thế để rèn kỹ năng đọc cho học sinh, tôi đã chú ý rèn kỹ năng
đọc hiểu.
·
Rèn luyện kĩ năng tìm hiểu nội dung của đoạn, bài: Tôi đã cho học sinh
dựa vào các câu hỏi trong sách giáo khoa để tìm hiểu như:

truyền được nội dung, cảm xúc của bài văn, thơ tới người nghe và chưa cần phải
giảng.
IV. Kết quả thực hiện:
Thực hiện tốt sự kết hợp của các giải pháp trên, cũng như sự tích cực rèn luyện,
dưới sự hướng dẫn của giáo viên trong thời gian qua của lớp tôi - trường Tiểu
học Hướng Phùng tôi thấy về chất lượng đọc đã có nhiều tiến bộ rõ rệt. Thể hiện
rõ trong bảng so sánh kết quả đầu năm cho đến giữa học kỳ II như sau:

Giáo viên: Nguyễn Lệ Trinh

Trường Tiểu học Hướng Phùng
8


Một số biện pháp nâng cao hiệu quả phân môn Tập đọc cho học sinh lớp 4

ĐẦU NĂM

XẾP LOẠI

CUỐI HỌC KỲ
I

GIỮA HỌC KỲ
II

So sánh kết quả
(giữa học kì II
và đầu năm)


Tăng 31 %

Hoàn thành

21

72.4

16

55.2

12

41.4

Giảm 31 %

Chưa hoàn
thành

0

0

0

0

0

bệnh lí đồng thời các em còn cảm nhận được sự gần gũi, yêu thương của thầy
cô, biết hoà đồng cùng các bạn, biết chia sẻ những vui, buồn, khó khăn với bạn
bè, thầy cô. Các em tự tin trong học tập và thực sự thấy mỗi ngày đến trường là
một ngày vui. Làm nền móng tốt cho các em học lên lớp trên, tạo đà để chất
lượng học tập ngày một tốt hơn. Một số phụ huynh nhận thấy rõ vai trò của gia
đình trong quá trình giáo dục con em mình, nhiệt tình chỉ bảo, quan tâm tới các
em nhiều hơn, thường xuyên giữ mối liên hệ với nhà trường, hiểu được tầm
quan trọng của sự kết hợp giữa nhà trường và gia đình.
D. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
I. Kết luận:
Để học sinh đọc đúng, đọc hay thì người giáo viên phải rèn đọc cho học
sinh mọi nơi, mọi lúc, mọi bài học phải đọc đúng tốc độ, lưu loát, đúng âm, từ ,
câu, đoạn thơ, đoạn văn, đọc đúng, đọc hay và hiểu văn bản. Đặc biệt giáo viên
phải chú ý lỗi đọc sai của mỗi học sinh để sửa chữa cho học sinh kịp thời, uốn
nắn cách đọc của các em. Đọc đúng, để sách đọc vừa tầm, đủ ánh sáng cũng là
một yếu tố giúp học sinh nhìn rõ chữ để đọc tốt hơn.
Giáo viên: Nguyễn Lệ Trinh

Trường Tiểu học Hướng Phùng
9


Một số biện pháp nâng cao hiệu quả phân môn Tập đọc cho học sinh lớp 4
Chất lượng dạy và học chính là thước đo giá trị của nhà trường, để mục
đích cuối cùng tạo một nguồn nhân lực bao gồm những con người có đức có tài,
ham học hỏi, thông minh sáng tạo, được chuẩn bị tốt về văn hoá. Để hoàn thành
nhiệm vụ này người đòi hỏi người giáo viên phải tâm huyết với nghề, luôn tìm
tòi và có biện pháp phù hợp trong quá trình dạy học, luôn luôn tìm ra giải pháp
hợp lí, vận dụng các phương pháp phù hợp với từng đối tượng học sinh nhằm
nâng cao chất lượng dạy học nói chung và phân môn Tập đọc nói riêng, tạo tiền

10


Một số biện pháp nâng cao hiệu quả phân môn Tập đọc cho học sinh lớp 4
Hướng Phùng, ngày 25 tháng 3 năm 2017
XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ

Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình viết,
không sao chép nội dung của người khác.
Người viết

Nguyễn Lệ Trinh

Tài liệu tham khảo
1. Sách giáo khoa Tiếng Việt 4 - Nhà xuất bản Giáo Dục.
2. Sách giáo viên Tiếng Việt 4 - Nhà xuất bản Giáo Dục.

3.Các trang web: ; ;
/>Giáo viên: Nguyễn Lệ Trinh

Trường Tiểu học Hướng Phùng
11