Một số biện pháp giúp học sinh lớp 4 và lớp 5 học tốt môn Thể dục
phần đội hình đội ngũ ở Trường Tiểu học

MỤC LỤC
A. TÊN ĐỀ TÀI
B. PHẦN MỞ ĐẦU:…………………………………………………
I. Lý do chọn đề tài……………………………………………………
1. Cơ sở lý luận………………………………………………………..
2. Cơ sở thực tiễn……………………………………………………...
II. Mục đích, đối tượng và phương pháp nghiên cứu……………........
1. Mục đích nghiên cứu……………………………………………….
2. Đối tượng nghiên cứu………………………………………………
3. Đối tượng khảo sát và thực nghiệm………………………………..
4. Phương pháp nghiên cứu…………………………………………...
III. Phạm vi nghiên cứu……………………………………………….
IV. Kế hoạch nghiên cứu ……………………………………………..
C. PHẦN NỘI DUNG:………………………………………………
I. Thực trạng và các vấn đề cần được giải quyết……………………...
1. Thực trạng………………………………………………………….
2. Các vấn đề cần được giải quyết…………………………………….
II. Các biện pháp giải quyết vấn đề…………………………………...
1. Các biện pháp thực hiện……………………………………………
1.1. Đối với nhà trường………………………………………………
1.2. Đối với giáo viên………………………………………………...
1.3. Đối với học sinh…….……………………………………………
2. Kết quả thực nghiệm……………………………………………….
D. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ:…………………………………..
I. Kết luận…………………………………………………………….
II. Kiến nghị…………………………………………………………..
Xác nhận của Thủ trưởng Đơn vị……………………………………..
E. TÀI LIỆU THAM KHẢO: ………………………………………

1
Người thực hiện: Viên Đình Huyền

Trường TH Hướng Phùng


Một số biện pháp giúp học sinh lớp 4 và lớp 5 học tốt môn Thể dục
phần đội hình đội ngũ ở Trường Tiểu học

A. TÊN ĐỀ TÀI:
MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP HỌC SINH LỚP 4 VÀ LỚP 5 HỌC
TỐT MÔN THỂ DỤC PHẦN ĐỘI HÌNH ĐỘI NGŨ Ở TRƯỜNG
TIỂU HỌC
B. PHẦN MỞ ĐẦUP
I. Lý do chọn đề tài:
Ngày 27/03/1946 Bác Hồ đã ra lời kêu gọi toàn dân tập thể dục: “ Giữ gìn
dân chủ, xây dựng nước nhà, gây đời sống mới, việc gì cũng cần có sức khoẻ
mới thành công. Một người dân yếu ớt tức làm cho cả nước yếu ớt, một người
dân mạnh khoẻ tức làm cho cả nước khoẻ mạnh …” và vì thế : “ Luyện tập thể
dục, bồi bổ sức khoẻ là bổn phận của người dân yêu nước”.
1. Cơ sở lí luận:
Đội hình đội ngũ là một nội dung quan trọng của chương trình thể dục từ lớp
1 đến lớp 5. Bởi vì, nếu không có giáo viên không thể nào tổ chức có hiệu quả một
giờ dạy và học thể dục. Vì vậy trong quá trình giảng dạy cho học sinh, giáo viên
cần kết hợp rèn luyện một số nề nếp, kỉ luật, tác phong và tư thế cơ bản cho học
sinh (sách hướng dẫn giảng dạy môn thể dục, nhà xuất bản năm 2006 ).
Trong quá trình giảng dạy và sử dụng các phương pháp dạy học theo hướng
tích cực của học sinh. Ngoài việc nghiên cứu nội dung chương trình chúng ta cần
phải dành nhiều thời gian để tổ chức tập luyện, thực hành thành thạo những bài tập,
động tác kĩ thuật để làm mẫu cho học sinh.

Một tín hiệu rất đáng mừng trong những năm gần đây được sự quan tâm của
ngành một số trường tiểu học đã có giáo viên dạy các môn chuyên như Thể dục,
Âm nhạc, Mỹ thuật, Ngoại ngữ,... Chắc chắn,chất lượng các bộ môn này được nâng
lên, đáp ứng được yêu cầu mục tiêu của giáo dục đào tạo trong giai đoạn hiện nay.
II. Mục đích, đối tượng và phương pháp nghiên cứu
1. Mục đích nghiên cứu:
Mục đích của giáo dục thể chất phát triển toàn diện thế hệ trẻ Việt Nam, thế
hệ trẻ đó phải được phát triển thể chất có chủ định để thực hiện mục tiêu giáo dục
toàn diện của Đảng và Nhà nước.
Giáo dục thể chất nói chung và môn học thể dục trong nhà trường nói riêng
thể chất giữ vai trò quan trọng trong việc giáo dục toàn diện. Thể dục là một biện
pháp tích cực, tác động nhiều tới sức khoẻ học sinh, nhằm cung cấp cho học sinh
những kiến thức, kỹ năng vận động cơ bản, làm cơ sở cho học sinh và rèn luyện
thân thể bồi dưỡng đạo đức tác phong con người mới.
Ở tuổi học sinh Tiểu học tính vui tươi, hồn nhiên, hiếu động là không thể
thiếu được trong các em. Đặc biệt là mặt tâm sinh lý của các em có nhiều thay đổi
lớn. Vì vậy, trong môn thể dục không nên theo khuynh hướng thể dục đơn thuần,
máy móc, gây cho các em sự mệt mỏi, căng thẳng, nhàm chán, dẫn đến phản tác
dụng rèn luyện mà phải kích thích, tác động đến hoạt động toàn diện cả về mặt tâm
sinh lý ở các em, tạo nên sự hứng thú, giúp các em ham thích, tập luyện tốt hơn.
2. Đối tượng nghiên cứu:
Tình hình giảng dạy đội hình đội ngũ trong môn Thể dục trường Tiểu học
Hướng Phùng.
3. Đối tượng khảo sát và thực nghiệm:
Học sinh lớp 4 và lớp 5 trường tiểu học Hướng Phùng.
4. Phương pháp nghiên cứu:
Bạn muốn chọn những động tác đội hình đội ngũ cho một tiết dạy nào đó ở
thể dục lớp 4-5 phải biết lựa chọn thể loại đội hình đội ngũ phù hợp với nội dung
từng tiết dạy, phù hợp với điều kiện sân bãi, cảnh quan tự nhiên, chủ đề nhằm rèn
luyện cơ thể phát triển các tố chất năng lực hoạt động cơ bản giáo dục phẩm chất

- Cuối tháng 3 năm 2017, soạn hoàn thành sáng kiến kinh nghiệm gửi về
trường.

C. PHẦN NỘI DUNG
I. Thực trạng và các vấn đề cần được giải quyết:
1. Thực trạng:
Trường Tiểu học Hướng Phùng là trường thuộc xã vùng đặc biệt khó khăn.
Học sinh đa số là con em dân tộc thiểu số, trình độ dân trí còn thấp, do ảnh hưởng
của phong tục tập quán, điều kiện kinh tế còn nhiều khó khăn, học sinh đi học
không đều, thiếu sự quan tâm của gia đình, dẫn đến việc học tập của các em còn
nhiều bất cập, ở các môn học nói chung và môn thể dục nói riêng. Hơn nữa, qua
các năm được phân công giảng dạy môn Thể dục lớp 4 và 5 tôi nhận thấy về kĩ
năng thực hành về đội hình đội ngũ của các em còn nhiều hạn chế. Các em còn mắc
phải những lỗi như sau:
* Đối với học sinh còn nhiều em mắc phải các lỗi sau:
Dóng hàng không phân biệt dùng tay nào, cự li quá gần.
Điểm số hay quay cả người về sau.
Tư thế đứng nghiêm, nghỉ đặt bàn chân, tay chưa đúng, thường khom người
về trước.
Quay phải, quay trái không xác định được hướng xoay, xoay quá 90 độ,
không xoay theo chiều kim đồng hồ.
Giậm chân tại chỗ và đi đều sai chân, sai nhịp, đi đều không biết chân nào
bước trước, chân nào bước sau, đánh tay sai, chân bước quá dài hay quá ngắn, co
gối quá cao, đặt cả bàn chân xuống mặt đất, đi khom người ... Chính vì vậy, tôi xác
định muốn giảng dạy đạt hiệu quả tốt cần phải khắc phục, sửa chữa lỗi mà học sinh
mắc phải nêu trên.

4
Người thực hiện: Viên Đình Huyền


2. Các vấn đề cần giải quyết :
Trong chương trình Thể dục tiểu học từ lớp 1 đến 5 có bốn phần cơ bản
tương ứng với bốn Chương, từ Chương I đến Chương IV, riêng lớp 4 và 5 có thêm
Chương V là nội dung lựa chọn. Nội dung Chương trình được xây dựng theo
nguyên tắc đồng tâm và được nâng cao dần về kiến thức và kĩ năng.
Chương trình thể dục lớp 4 và 5 gần như là ôn tập những nội dung chương
trình mà các em đã được học từ lớp 1 đến lớp 3 và được nâng dần, mở rộng về kiến
thức, kĩ năng.
Được sự quan tâm tạo điều kiện của Nhà trường về mặt cơ sở vật chất cho
giáo viên môn thể dục giảng dạy và nghiên cứu một cách tốt nhất.
Những phản ứng tích cực của học sinh khi tham gia đội hình đội ngũ trong
quá trình học đội hình đội ngũ tại trường Tiểu học Hướng Phùng. Thông qua tập
luyện học sinh hiểu được tác dụng của điều lệnh tổ chức tập luyện đội hình đội ngũ,
bồi dưỡng tính tổ chức kỉ luật, tính tự giác, tinh thần tập luyện cho học sinh, thúc
đẩy sự phát triển cơ thể đồng thời rèn luyện tư thế cơ bản đúng cho học sinh tạo
điều kiện thuận lợi cho việc hoàn thành phần cơ bản của bài tập.
II. Các biện pháp giải quyết vấn đề:
1. Các biện pháp thực hiện:
1.1. Đối với nhà trường
Vào đầu năm học nhà trường phối hợp với phụ huynh học sinh, tổ chức cho
y tế địa phương kiểm tra sức khoẻ cho học sinh để các em có một sức khoẻ tốt
trong học tập.
Nhà trường liên hệ thường xuyên gia đình có con em khuyết tật, đặc biệt một
số em bị bệnh tim để có biện pháp khắc phục.
Trong lớp có em bị bệnh tim hoặc khuyết tật nhẹ thì giáo viên không yêu cầu
các em tập đúng biên độ động tác và lượng vận động của các em cũng nhẹ hơn
lượng vận động của các em bình thường. bài tập không yêu cầu các em tập hết biến
độ động tác, tập không hết sức mình như các em khác trong lớp.
1.2. Đối với giáo viên
Để kịp thời khắc phục những thiếu sót, những lỗi của học sinh thường mắc

cách hô kéo dài dự lệnh còn động lệnh hô dứt khoát và nhấn giọng phần động lệnh.
Muốn cán sự bộ môn sử dụng đúng thuật ngữ chuyên môn là phải cho học sinh ghi
chép vào sổ tay hoặc vở và yêu cầu các em phải học thuộc lòng. Khi sử dụng thuật
ngữ chuyên môn không được thừa hay thiếu, cần phải ngắn gọn, chính xác và có
tính thống nhất.
* Khi tập hợp hàng dọc, dóng hàng điểm số:
Tập hợp hàng dọc:
+ Khẩu lệnh: Toàn lớp (tổ) chú ý – Thành 1 (2, 3, 4,…) hàng dọc tập hợp.
+ Động tác: Trước khi phát lệnh,người chỉ huy xác định vị trí thích hợp rồi
dùng hiệu lệnh thổi một hồi còi dài hoặc hô “Toàn lớp chú ý!”, nhằm giúp học sinh
trật tự và lắng ghe khẩu lệnh. Sau đó chỉ huy hô tiếp khẩu lệnh: - “Thành 1(2, 3, 4,
…) hàng dọc tập hợp!”.
Dóng hàng dọc:
+ Khẩu lệnh: “Nhìn trước – thẳng!”
+ Động tác: Tổ trưởng tổ một đúng ngay ngắn, tay trái áp nhẹ vào đùi, tay
phải giơ lên cao và hô “có” . Các tổ trưởng tổ hai, tổ ba, tổ bốn,..lần lượt chống tay
phải vào hông và dịch chuyển sao cho khuỷu tay vừa chạm vào người đứng bên
phải mình, đồng thời chỉnh hàng ngang cho thẳng. Các thành viên tổ một đưa tay
trái, đầu ngó tay chạm vai người phía trước để dãn cho đúng cự ly, đồng thời nhìn
vào gáy bạn để dóng cho thẳng hàng. Các thành viên tổ hai, tổ ba, tổ bốn,…nhìn
các thành viên tổ một để dóng hàng ngang và nhìn người đứng trước để dóng hàng
dọc (không cần giơ tay ra trước dóng hàng như tổ một). Nghe khẩu lệnh, các em
nhìn về phía trước dóng hàng cho thẳng, em sau cách em trước một cánh tay, các
em hàng bên theo hàng bên phải điều chỉnh cho thẳng hàng ngang và hàng dọc.
Khi có khẩu lệnh “Thôi”, em giơ tay làm chuẩn mới hạ tay xuống, các em
trong hàng thứ nhất hạ tay đặt lên vai bạn xuống thành tư thế tự nhiên.
6
Người thực hiện: Viên Đình Huyền

Trường TH Hướng Phùng

+ Khẩu lệnh: “Từ một đến hết điểm số!”
+ Động tác: Nghe khẩu lệnh, thứ tự từng em đứng đầu hàng (bên phải của
các em) hô số 1, em thứ 2 hô số 2 và cứ như vậy lần lượt điểm số đến hết. Khi điểm
số, các em làm đông tác quay mặt về bên trái và nhanh chóng trở về tư thế đứng
nghêm, em cuối cùng điểm số xong hô “hết”.
Sửa sai về dóng hàng ngang và hàng dọc:
Nội dung dóng hàng các em đã đuợc học từ lớp 1 đến lớp 5. Trong quá trình
thực hành các em thường đặt tay sai khi tay phải khi tay trái, em đứng gần quá, em
đứng xa quá dẫn đến khom nguời giáo viên thường xuyên quan tâm uốn nén.
Giáo viên sửa sai bằng cách cho học sinh xem tranh hoặc cho các em xem
mẫu, làm mẫu để các em làm theo.
Sửa sai về tư thế đứng nghiêm, đứng nghỉ:
* Nghiêm:
+ Khẩu lệnh: “Nghiêm!”
+ Động tác: Khi nghe khẩu lênh đứng nghiêm, hai chân khép lại (gót chấn
sát nhau) đầu hai bàn chân chếch hình chữ V mở ra một góc 60 o hai đầu gối khép
lại, người đứng thẳng, trọng tâm dồn vào hai chân, ngực ướn thẳng, hai vai giưu
7
Người thực hiện: Viên Đình Huyền

Trường TH Hướng Phùng


Một số biện pháp giúp học sinh lớp 4 và lớp 5 học tốt môn Thể dục
phần đội hình đội ngũ ở Trường Tiểu học

thăng bằng, hai tay buông thẳng để sát hai bên đùi, bàn tay khép lại, ngón cái dọc
theo đùi, cổ vươn thẳng, miệng ngậm, mắt nhìn thẳng về phía trước.
* Nghỉ:
+ Khẩu lệnh: “Nghỉ!”

Muốn cho học sinh đi đều đúng giáo viên cần tập kỹ phần giậm chân tại chỗ
rồi mới cho đi đều. Khi các em thực hiện phần giậm chân đúng nhịp, nhuần
nhuyễn, đúng nhịp 2-4 (nhịp 2-4 đã đuợc học ở môn âm nhạc). Trong quá trình tập
giậm chân tại chỗ nên cho các em tập đếm thầm theo 1-2, 1-2… Nhịp 1 rơi vào
chân trái, nhịp 2 rơi vào chân phải. Để tạo hứng thú cho các em khi tập luyện chúng
ta có thể vận dụng, sử dụng các bài hát theo nhạc hành khúc nhịp 2/4 như bài: Hành
khúc Đội Thiếu niên tiền phong hoặc bài Đội ta lớn lên cùng đất nuớc…
8
Người thực hiện: Viên Đình Huyền

Trường TH Hướng Phùng


Một số biện pháp giúp học sinh lớp 4 và lớp 5 học tốt môn Thể dục
phần đội hình đội ngũ ở Trường Tiểu học

Huớng dẫn cho học sinh giậm chân trái rơi vào nhịp mạnh, chân phải rơi vào
nhịp yếu của bài hát.
Ví dụ: Lời bài hát: Đi ta đi lên nối tiếp bao anh hùng…( Hành khúc Đội TNTP )
+ + +
+
P T P T
P T P
(P: giậm chân phải, T: giậm chân trái)
Khi các em đã giậm chân tại chổ nhuần nhuyễn, đúng nhịp lúc đó chúng ta
mới chuyển sang cho các em sang đi đều sẽ rất dễ dàng hơn.
Khi đi đều nhịp 1 chân trái bước lên, nhịp 2 chân phải bước lên và cứ thế lặp
đi lặp lại theo nhịp 1-2, 1-2, ... Khi học sinh đã đi đều tốt chúng ta mới dạy cho các
em đi đều vòng phải vòng trái.
1.3. Đối với học sinh


Chưa HT
25%
0%

5
HT
35%
30%

HT Tốt
50%
70%

Chưa HT
15%
0%

D. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
I. Kết luận:
Với đề tài “Một số biện pháp giúp học sinh lớp 4 và lớp 5 học tốt môn Thể
dục phần đội hình đội ngũ” là những gì tôi đã đúc kết được trong quá trình giảng
9
Người thực hiện: Viên Đình Huyền

Trường TH Hướng Phùng


Một số biện pháp giúp học sinh lớp 4 và lớp 5 học tốt môn Thể dục
phần đội hình đội ngũ ở Trường Tiểu học

Tôi xin cam đoan đây là SKKN của
mình viết, không sao chép nội dung của
người khác.
Người viết
(Ký và ghi rõ họ tên)

Nguyễn Mai Trọng

Người thực hiện: Viên Đình Huyền

Viên Đình Huyền

10
Trường TH Hướng Phùng


Một số biện pháp giúp học sinh lớp 4 và lớp 5 học tốt môn Thể dục
phần đội hình đội ngũ ở Trường Tiểu học

E. TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Hướng dẫn rèn luyện đội viên của ban thanh thiếu niên
2. Sách giáo viên thể dục lớp 1, 2, 3, 4, 5

NXB GD

3. Băng đĩa hình dạy mẫu của trung tâm nghe nhìn Giáo dục
4. Một số tài liệu tham khảo khác

Người thực hiện: Viên Đình Huyền