Đại học quốc gia Hà Nội
Khoa Sư phạm
*****

Khái quát văn học dân gian Việt Nam
(Chương trình Ngữ Văn 10 – Ban cơ bản)

Ngô Thành Trung
06 – 07 - 1985

Lớp Nghiệp vụ sư phạm K3 - 2007

Hà Nội, 2007
[email protected]


Khái quát văn học dân gian Việt Nam
I. Định nghĩa

II. Đặc trưng của văn học dân gian

III. Hệ thống thể loại văn học dân gian

IV. Giá trị cơ bản của văn học dân gian

V. Tổng kết
[email protected].
uk


I. Định nghĩa



2. Tính tập thể

Văn học dân gian là kết quả của sáng tác tập thể
Quá trình sáng tác tập thể: Một người khởi xướng  Tác phẩm hình thành 
Tập thể tiếp nhận  Người khác lưu truyền và sáng tạo.

[email protected].
uk


Tính truyền miệng và tính tập thể là những
đặc trưng cơ bản chi phối, xuyên suốt
quá trình sáng tạo và lưu truyền tác phẩm
văn học dân gian, thể hiện sự gắn bó mật thiết
của văn học dân gian với các sinh hoạt khác
của cộng đồng.

[email protected].
uk


III. HỆ THỐNG THỂ LOẠI CỦA VĂN HỌC DÂN GIAN

• Rất phong phú và đa dạng, gồm: Thần thoại
sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích,
truyện ngụ ngôn, truyện cười, tục ngữ,
câu đố, ca dao, vè, truyện thơ,…
• Các thể loại cần chú ý:

Cổ Loa
[email protected].
uk


3. Truyện cổ tích

Là tác phẩm tự sự dân gian mà cốt truyện và hình tượng được hư cấu có chủ
định kể về số phận bình thường trong xã hội, thể hiện tinh thần nhân đạo
và lạc quan của nhân dân lao động.

Thị rụng bị bà Bà để bà ngửi chứ bà không ăn (Tấm Cám)
[email protected].
uk


4. Ca dao

Là lời thơ trữ tình dân gian, thường kết hợp với âm nhạc khi diễn xướng được
sáng tác nhằm diễn tả thế giới nội tâm của con người.

Thân em như tấm lụa đào
Phất phơ giữa chợ biết vào tay ai

[email protected].
uk


IV. GIÁ TRỊ CƠ BẢN CỦA VĂN HỌC DÂN GIAN


3. Giá trị thẩm mĩ

Là những tác phẩm mẫu mực về nghệ thuật do được thử thách qua thời gian
khiến cho “từ đứa trẻ đầu xanh đến cụ già tóc bạc đều truyền tụng và yêu dấu”

[email protected].
uk


• Trong nhiều thế kỉ khi văn học viết mới hình thành văn học dân gian đóng
vai trò chủ đạo.
• Khi văn học viết phát triển văn học dân gian là nguồn nuôi dưỡng, cơ sở của văn học viết.
• Góp phần làm cho văn học Việt Nam trở nên phong phú đa dạng và đậm đà
• bản sắc dân tộc.

[email protected].
uk


V. TỔNG KẾT

Văn học dân gian chứa đựng những giá trị lớn lao
vì vậy cần trân trọng và phát huy.

[email protected].
uk


Clip một đoạn trích chèo cổ
[email protected].