Chuyên đề 9: NHỮNG VẤN ĐỀ MỚI TRONG ĐƯỜNG LỐI ĐỐI NGOẠI
CỦA ĐẢNG VÀ NHÀ NƯỚC VIỆT NAM HIỆN NAY
1. Mục tiêu:
a. Về kiến thức
Trang bị cho học viên kiến thức cơ bản về những nội dung mới trong đường lối, chính
sách đối ngoại của Đảng và Nhà nước Việt Nam hiện nay. Làm rõ quá trình triển khai, kết
quả thực hiện đường lối đối ngoại và chủ trương hội nhập quốc tế của Đảng, Nhà nước
Việt Nam trong thời gian qua.
b. Về kỹ năng
Thông qua những kiến thức đã được trang bị, giúp học viên có kỹ năng phân tích,
tổng hợp và khái quát được chính sách đối ngoại của Đảng và Nhà nước ta trong bối cảnh
tình hình thế giới hiện nay, trên cơ sở đó vận dụng thực hiện thắng lợi nhiệm vụ đối ngoại
trong điều kiện hoạt động thực tiễn cụ thể của mình.
c. Về thái độ
Giúp học viên thấy được tính đúng đắn của chính sách đối ngoại thời kỳ đổi mới của
Đảng và Nhà nước ta; vai trò, tầm quan trọng của đối ngoai trong sự nghiệp xây dựng và
bảo vệ tổ quốc Việt Nam XHCN, từ đó trên cương vị công tác của mình sẽ góp phần thực
hiện thắng lợi đường lối, chính sách đối ngoại của nước ta hiện nay.
2. Tài liệu tham khảo
- Tài liệu bồi dưỡng, cập nhật kiến thức cho cán bộ thuộc diện BTV huyện ủy, quận
ủy, thành ủy thuộc tỉnh và tương đương quản lý, NXB Lý luận chính trị, Hà Nội 2017.
- Tài liệu nghiên cứu chuyên đề lớp bồi dưỡng, cập nhật kiến thức dành cho cán bộ
lãnh đạo thuộc diện BTV tỉnh ủy Hưng yên quản lý, năm 2017 của Học viện Chính trị
Quốc gia Hồ Chí Minh.
- Đảng Cộng sản Việt Nam (1996), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII,
Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
- Đảng Cộng sản Việt Nam (2006): Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X,
Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
- Đảng Cộng sản Việt Nam (2011), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI,
Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
1

Hai là, sự phát triển mạnh mẽ của khoa học - công
nghệ.
Ba là, đấu tranh giai cấp, dân tộc có xu hướng ngày
càng tăng; xung đột dân tộc, sắc tộc; tôn giáo diễn biến
phức tạp, nguy cơ khó lường.
Bốn là, sự cạnh tranh gay gắt của các nước lớn.
Năm là, nhiều vấn đề mang tính toàn cầu nổi lên,
tác động lớn đến đời sống quan hệ quốc tế
Sáu là, tình hình khu vực Đông Á
Đại hội VI của Đảng (12-1986) khởi xướng công cuộc
đổi mới toàn diện đất nước, đồng thời cũng mở đầu quá
trình hình thành chính sách đối ngoại thời kỳ đổi mới. Đại
hội xác định nhiệm vụ hàng đầu là: “Tranh thủ điều kiện
quốc tế thuận lợi cho sự nghiệp xây dựng chủ nghĩá xã hội
và bảo vệ Tổ quốc”. Nhấn mạnh sự cần thiết phải đổi mới
tư duy đối ngoại, thực hiện chính sách đối ngoại thêm bạn,
bớt thù; phá thế bị bao vây, cấm vận; mở rộng quan hệ
quốc tế.

3


- Đại hội VII của Đảng (6-1991) là bước phát triển mới trong việc hình

thành chính sách đối ngoại đổi mới. “Việt Nam muốn là bạn với tất cả các
nước trong cộng đồng thế giới, phấn đấu vì hòa bình, độc lập và phát triển”,
đồng thời khẳng định chính sách đối ngoại hòa bình, độc lập, tự chủ, đa
phương hóa, đa đạng hóa của Nhà nước Yiệt Nam.
- Đại hội VIII của Đảng (6-1996) tiếp tục bổ sung, phát triển đường lối
đối ngoại đổi mới. “xây dựng nền kinh tế mở, đẩy nhanh quá trình hội nhập

2.1. Mục tiêu, nguyên tắc, nhiệm vụ, phương châm đối ngoại
2.2.1. Mục tiêu
“Bảo đảm lợi ích tối cao của quốc gia - dân tộc, trên cơ sở các nguyên
tắc cơ bản của luật pháp quốc tế, bình đẳng và cùng có lợi”; “ Góp phần vào
1

Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quổc lần thử X, Nxb.Chính trị quốc gia, H.2006,
tr. 112.

4


sự nghiệp hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội”.
2.2.2. Nguyên tắc
- Nguyên tắc cơ bản, xuyên suốt, bao trùm trong đường lối đối ngoại của
Đảng và Nhà nước Việt Nam là hòa bình, độc lập, thống nhất và chủ nghĩa xã
hội; đồng thời, phải sáng tạo, năng động, linh hoạt trong xử lý các tình
huống. Trong xử lý tình huống, cần ba tránh: tránh bị cô lập; tránh xung đột;
tránh đối đầu.
- Các nguyên tắc cụ thể:
+ Tôn trọng độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ, không can thiệp vào
công việc nội bộ của nhau;
+ Không dùng vũ lực hoặc đe dọa dùng vũ lực trong quan hệ quốc tế;
+ Giải quyết các bất đồng và tranh chấp thông qua thương lượng hòa
bình;
+ Tôn trọng lẫn nhau, bình đẳng và cùng có lợi.
2.2.2. Nhiệm vụ đối ngoại
Đại hội lần thứ XII của Đảng xác định; “Trên cơ sở vừa hợp tác, vừa đấu
tranh, hoạt động đối ngoại nhằm phục vụ mục tiêu giữ vững môi trường hòa
bình, ổn định, tranh thủ tối đa các nguồn lực bên ngoài để phát triển đất