ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRUNG TÂM ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG GIẢNG VIÊN LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

Lê Hoài Nam

Vấn đề nâng cao ý thức pháp luật cho học sinh các trường
chuyên nghiệp ở tỉnh Yên Bái hiện nay

Luận văn Thạc sĩ Triết học
Mã số: 60 22 80
Người hướng dẫn: PGS.TS. Hồ Trọng Hoài

Hà Nội - 2008

1


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của
dân, do dân, vì dân là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm đổi mới hệ
thống chính trị, phát huy dân chủ, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế, xã hội ở
nước ta và hội nhập với thế giới hiện nay. Vì vậy, Đảng ta chỉ rõ: “Tăng
cường giáo dục pháp luật, nâng cao hiểu biết và ý thức tôn trọng pháp luật,
sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật, bảo đảm cho pháp luật được
thi hành một cách nghiêm minh, thống nhất và công bằng”[25, tr.57]. Do đó,
việc nâng cao ý thức pháp luật cho công dân là vấn đề có ý nghĩa lý luận và
thực tiễn to lớn được các cơ quan nhà nước, các cấp, các ngành, các tổ chức
xã hội và các đoàn thể quần chúng đặc biệt quan tâm nhằm góp phần xây
dựng một xã hội văn minh, kỷ cương, pháp luật của nhà nước được tăng
cường.

thiện Nhà nước pháp quyền XHCN ở nước ta hiện nay.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài
Những vấn đề về pháp luật, ý thức pháp luật, vai trò của pháp luật, giáo
dục pháp luật, biện pháp giáo dục pháp luật trong nhà trường, tình hình chấp
hành pháp luật của học sinh, sinh viên... ở nước ta hiện nay đã được nhiều tác
giả quan tâm nghiên cứu. Có thể kể đến các công trình như: “Những đặc điểm
của quá trình hình thành ý thức pháp luật ở Việt Nam hiện nay”, Luận án TS
Triết học của Đào Duy Tấn (2000); “Giáo dục pháp luật trong các trường đại
học, trung học chuyên nghiệp và dạy nghề (không chuyên luật) ở nước ta hiện
nay”, Luận án PTS Luật học của Đinh Xuân Thảo (1996); Đào Trí Úc với
“Xây dựng ý thức và lối sống theo pháp luật” (Chương trình khoa học công
nghệ cấp nhà nước KX 07-17); PTS.Trần Ngọc Đường - Dương Thanh Mai
với “Bàn về giáo dục pháp luật” (1995); “Một số vấn đề về giáo dục pháp
luật ở miền núi và vùng dân tộc thiểu số” của Nguyễn Duy Lãm chủ biên
(1996); TS. Nguyễn Đình Đặng Lục với “Giáo dục pháp luật trong nhà
trường” (2004); “Tăng cường giáo dục pháp luật cho đồng bào dân tộc miền

3


núi tỉnh Yên Bái trong giai đoạn hiện nay” Luận văn tốt nghiệp cao cấp chính
trị của Lò Thị Nga (Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, 2001); Vương
Thanh Hương – Nguyễn Minh Đức với “Thực trạng phạm tội của học sinh,
sinh viên trong mấy năm gần đây và vấn đề giáo dục pháp luật trong nhà
trường”(1995)… ngoài ra còn nhiều công trình nghiên cứu, bài báo, bài viết
về vấn đề này, nhưng đều nghiên cứu ở tầm vĩ mô. Vì vậy, nghiên cứu về ý
thức pháp luật của học sinh các trường chuyên nghiệp ở một tỉnh miền núi
thông qua điều tra tại các trường này là đề tài hết sức mới mẻ, chưa từng được
quan tâm, tìm hiểu.
3. Mục đích, nhiệm vụ của luận văn

Phương pháp nghiên cứu:
- Dựa trên phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ
Chí Minh.
- Sử dụng các phương pháp: phân tích, so sánh, đối chiếu, tổng hợp, điều
tra, biểu đồ...
6. Đóng góp của luận văn
Về mặt khoa học: Luận văn góp phần khẳng định sự quan thiết của việc
nâng cao ý thức pháp luật của học sinh, sinh viên của các trường chuyên nghiệp
nhằm đáp ứng yêu cầu xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN hiện nay.
Về mặt thực tiễn: Luận văn có thể làm tài liệu tham khảo cho các nhà
trường, các cơ quan pháp luật trong quá trình tuyên truyền và giáo dục ý thức
pháp luật cho học sinh, sinh viên.
7. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục,
kết cấu của luận văn bao gồm 3 chương:
Chương 1: Ý thức pháp luật và tầm quan trọng của việc nâng cao ý thức
pháp luật cho học sinh các trường chuyên nghiệp ở tỉnh Yên Bái hiện nay
Chương 2: Ý thức pháp luật của học sinh các trường chuyên nghiệp ở
tỉnh Yên Bái hiện nay - thực trạng và nguyên nhân
Chương 3: Một số giải pháp nhằm nâng cao ý thức pháp luật cho học
sinh các trường chuyên nghiệp ở tỉnh Yên Bái hiện nay.

5


DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Nguyễn Lâm Tuấn Anh - Nguyễn Thị Minh Phương (2006), Một số yếu tố
văn hoá và giáo dục ảnh hưởng đến sự phát triển làng xã, NXB. Thế giới, Hà
Nội.

của học sinh, sinh viên trong mấy năm gần đây và vấn đề giáo dục pháp luật
trong nhà trường, Viện Nghiên cứu và phát triển giáo dục, Hà Nội.
15. Nguyễn Thị Minh Hiền (2008), Tìm hiểu quyền và nghĩa vụ của người lao
động trong các loại hình doanh nghiệp, NXB. Tư pháp, Hà Nội.
16. Hội đồng Trung ương chỉ đạo biên soạn Giáo trình quốc gia các bộ môn
khoa học Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh (2006), Giáo trình Triết học
Mác - Lênin, NXB. Chính trị quốc gia, Hà Nội.
17. Nguyễn Duy Lãm (1996), Một số vấn đề về giáo dục pháp luật ở miền núi
và vùng dân tộc thiểu số, NXB. Chính trị quốc gia, Hà Nội.
18. X.M.Lê-pê-khin (1978), Những nguyên lý Lê-ninnít về giáo dục thanh
niên, NXB. Thanh niên, Hà Nội.
19. Nguyễn Đình Đặng Lục (2004), Giáo dục pháp luật trong nhà trường,
NXB. Giáo dục, Hà Nội.
20. Dương Thị Thanh Mai (1996), Giáo dục pháp luật qua hoạt động tư pháp
ở Việt Nam, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội.
21. Lò Thị Nga (2001), Tăng cường giáo dục pháp luật cho đồng bào dân tộc
miền núi tỉnh Yên Bái trong giai đoạn hiện nay, Luận văn tốt nghiệp cao cấp
chính trị, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội.
22. Ngọ Văn Nhân (2006), “Tác động của dư luận xã hội đối với ý thức pháp
luật”, Tạp chí Triết học (8), tr.11 - 16.
23. Bùi Hoài Sơn (2008), Phương tiện truyền thông mới và những thay đổi
văn hoá xã hội ở Việt Nam, NXB. Khoa học xã hội, Hà Nội.

7


24. Lê Hồng Sơn (2001), Học và làm theo pháp luật (Hỏi - Đáp), NXB. Giáo
dục, Hà Nội.
25. Đào Duy Tấn (2000), Những đặc điểm của quá trình hình thành ý thức
pháp luật ở Việt Nam hiện nay, Luận án Tiến sĩ Triết học, Học viện Chính trị

37. Đào Trí Úc (2006), Xây dựng ý thức và lối sống theo pháp luật, Chương
trình khoa học công nghệ cấp nhà nước KX 07-17.
38. Viện nghiên cứu Nhà nước và pháp luật (1994), Xã hội và pháp luật,
NXB. Chính trị quốc gia, Hà Nội.

9