PHỤ LỤC
PHẦN MỘT ĐẶT VẤN ĐỀ
Trang 2
PHẦN HAI
GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. Cơ sở lí luận
Trang 3
II. Thực trạng vấn đề
Trang 4
III. Các giải pháp và tổ chức thực hiện
Trang 5
IV. KIỂM NGHIỆM
Trang 14
PHẦN BA
KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT
1. Kết luận
Trang 14
2. Đề xuất
Trang 15
PHẦN MỘT: ĐẶT VẤN ĐỀ
1
Người Việt Nam siêng năng, cần cù, chịu khó, ham học hỏi để nâng cao tầm
hiểu biết, những kiến thức,kỹ năng thích ứng với yêu cầu của cuộc sống hiện
đại. Nghị quyết TW 2 khóa 8 đã nhấn mạnh: “ Muốn tiến hành công nghiệp
hóa, hiện đại hóa thắng lợi, phải phát triển mạnh mẽ Giáo dục- Đào tạo, phát
huy nguồn lực con người. Yếu tố cơ bản của sự phát triển nhanh và bền
vững”(Văn kiện Hội nghị lần thứ 2 BCH TW 2 khóa 8- trang 19). Đảng ta nhận
định tầm quan trọng của việc bồi dường nguồn lực con người, vừa là mục tiêu
vừa là động lực phát triển xã hội. Như vậy, vai trò của giáo dục và đào tạo là vô
cùng to lớn, có tính chất quyết định đến sự phát triển kinh tế xã hội. Giáo dục và
đào tạo phải góp phần tạo nên một thế hệ người lao động có tri thức, có đạo đức,

với nội dung từng bài học. Các phương pháp dạy học môn Giáo dục công dân rất
đa dạng và phong phú, bao gồm các phương pháp truyền thống và hiện đại. Tuy
2
nhiên dạy học môn Giáo dục công dân nói chung và lớp 12 nói riêng không thể
tách rời việc liên hệ với thực tiễn cuộc sống. Vì nó hình thành ý thức pháp luật
của mỗi công dân, là điều kiện để nâng cao ý thức đạo đức và năng lực thực hiện
những hành vi đạo đức góp phần trong việc hình thành ý thức, chấp hành những
quy phạm chung của xã hội, giúp con người có hành vi ứng xử văn minh .
Xuất phát từ lí do trên, trong quá trình giảng dạy, tôi đã nghiên cứu và áp
dụng đề tài: “Sử dụng phương pháp tình huống pháp luật để liên hệ tính
thực tiễn trong dạy học môn Giáo dục công dân lớp 12 trường THPT Tĩnh
Gia IV nhằm nâng cao ý thức pháp luật cho học sinh”
PHẦN HAI: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ.
I- CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ
1.Khái niệm phương pháp tình huống:
Là một phương pháp dạy học, học sinh tự lực nghiên cứu một tình huống
thực tiễn và giải quyết các vấn đề của tình huống đặt ra. Tình huống là một hoàn
cảnh diễn ra trong thực tế trong đó chứa đựng những mâu thuẫn xung đột.
Người ta phải đưa ra một quyết định trên cơ sở cân nhắc các phương án khác
nhau, tình huống cũng có thể là một hoàn cảnh gắn với câu chuyện cốt chuyện,
nhân vật, có chứa đựng xung đột, có tính phức hợp được viết ra để minh chứng
một vấn đề vấn đề của cuộc sống. Tình huống dạy học là những thực hoặc mô
phỏng theo tình huống thực.Trên cơ sở đó, học sinh được bộc lộ thái độ, ý kiến,
cách làm riêng của mình, hoặc so sánh, đối chiếu với nội dung bài học để hiểu
sâu sắc hơn điều cần học, và cũng có thể so sánh, đối chiếc thái độ, hành vi của
mình với nội dung bài học để củng cố những mặt tốt, kịp thời sửa chữa sai lầm
hoặc ngăn chặn nhưng hành vi sai lầm.
Phương pháp tình huống pháp luật là phương pháp người dạy cung cấp cho
học sinh những tình huống pháp luật diễn ra trong cuộc sống thực tiễn mà có
thật, thông qua tình huống mà học sinh có thái độ, ý kiến riêng của mình về tình

3. Cách tiến hành phương pháp tình huống pháp luật:
*Giáo viên: Chuẩn bị các tình huống pháp luật có nội dung phù hợp với bài
học và có tính giáo dục pháp luật cho học sinh. Giáo viên phô tô, in nguyên văn
câu chuyện pháp luật, chuẩn bị trên video hay một băng cát-xét mà không phải ở
dạng viết chữ hoặc ghi chép nguyên văn tình huống pháp luật đưa lên máy
chiếu, để đưa vào bài học.
Tình huống cần liên hệ vơí những kinh nghiệm hiện tại và với nghề nghiệp
trong tương lai của người học.Tình huống có thể diễn giải theo cách nhìn của
người học và để mở nhiều hướng giải quyết khác nhau.
Giáo viên đặt câu hỏi theo cách “Cùng suy nghĩ” và những câu hỏi liên quan
đến nội dung bài học sau tình huống giúp học sinh làm căn cứ trả lời. Giáo viên
lắng nghe, phân tích và tổng hợp các ý kiến của học sinh đã thảo luận hoặc tự
tìm hiểu về nội dung tình huống pháp luật. Giáo viên tổng kết các nội dung
chính xác nhất đưa lên máy chiếu giúp học sinh nắm vững bài học
*Học sinh:
Học sinh đọc (Hoặc xem hay nghe) tình huống pháp luật thực tế và suy nghĩ
các câu hỏi mà giáo viên cung cấp theo từng cá nhân hoặc theo nhóm. Học sinh
phân tích và trả lời câu hỏi ở cuối câu chuyện mà giáo viên đã nêu (Từng cá
nhân trả lời hoặc đại diện theo nhóm) tuỳ cách tổ chức của giáo viên. Đại diện
các nhóm hoặc các cá nhân khác bổ sung, nhận xét ý kiến mà các bạn vừa nêu.
II- THƯC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ
1. Thực trạng của việc vận dụng phương pháp tình huống pháp luật trong dạy học
môn Giáo dục công dân lớp 12:
a. Thuận lợi:
4
Nội dung chương trình Giáo dục công dân lớp 12 liên quan chặt chẽ đến
các nội dung cơ bản của pháp luật. Học sinh được học tập các nội dung này và
vận dụng vào cuộc sống để giải quyết những vấn đề trong thực tiễn
Sử dụng phương pháp tình huống pháp luật để liên hệ tính thực tiễn nhằm
nâng cao ý thức pháp luật của học sinh ,rất phù hợp với nội dung bộ môn như

Thực tế cho thấy nhiêù học sinh thiếu hiểu biết pháp luật mà hành vi cư xử
với mọi người thiếu văn hoá xúc phạm đến nhân phẩm và danh dự của người
khác thậm chí còn vi phạm đến thân thể và chổ ở của người khác, hoặc bị người
khác xâm hại đến quyền và lợi ích của mình mà không biết nhờ pháp luật bảo
vệ.
Mặt khác, do môn Giáo dục công dân lớp 12 không phải là môn thi tốt
nghiệp nên tâm lí học sinh ít quan tâm sâu sắc như những môn học khác. Chính
vì học sinh có thái độ thờ ơ với môn học, thậm chí có học sinh xem thường môn
5
học nên giáo viên đã gặp khó khăn rất lớn trong quá trình đổi mới phương pháp
dạy học. Để gây hứng thú và kích thích cho các em học tập tích cực bằng
phương pháp này thì đòi hỏi giáo viên phải nổ lực hết mình trong giờ dạy, đây
cũng là khó khăn chung cho bộ môn.
Để vận dụng có hiệu quả phương pháp tình huống pháp luật trong giảng dạy
bộ môn Giáo dục công dân lớp 12, thì yêu cầu Giáo viên và Học sinh phải sưu
tầm được nguồn tài liệu. Tuy nhiên, nội dung giảng dạy pháp luật của chương
trình lớp 12 rất rộng nên việc sưu tầm tài liệu cần phải chọn lọc. Việc chọn lọc
câu chuyện pháp luật cũng rất mất thời gian đối với cả giáo viên và học sinh.
Nếu sưu tầm không có chọn lọc thì tài liệu đôi khi không sử dụng được do
không đúng trọng tâm bài học hoặc quá dài và nhiều thông tin sẽ không có hiệu
quả trong giờ dạy. Bên cạnh nội dung rất rộng của môn học ảnh hưởng đến vấn
đề thời gian sưu tầm tài liệu thì việc dành thời gian để cập nhật thông tin hàng
ngày cũng rất cần thiết. Giáo viên phải đầu tư thời gian để cập nhật các câu
chuyện pháp luật mới nhất, có tính thời sự và liên quan đến nội dung bài học.
Do đó việc đầu tư thời gian không thường xuyên hoặc không sắp xếp được thời
gian là một khó khăn của việc sử dụng phương pháp này.
Tài liệu tham khảo của nhà trường chưa nhiều, cũng là một khó khăn cho
việc giảng dạy môn Giáo dục công dân lớp 12.
Qua bài kiểm tra 15 phút về làm bài tập tình huống Pháp luật lớp 12 đầu năm
học 2012-2013, kết quả bài làm của học sinh còn thấp, nhiều học sinh chưa biết

a. Sưu tầm các tình huống pháp luật có trong thực tế.
6
Để tiến hành có hiệu quả nội dung bài học thông qua tình huống pháp luật
thì những tình huống pháp luật có liên quan để trực tiếp sưu tầm, tìm hiểu câu
chuyện pháp luật và cách giải quyết tình huống pháp luật trước khi đến lớp. Câu
chuyện pháp luật phải phù hợp với nội dung bài học và phải ngắn gọn để tiết
kiệm thời gian.(Giáo viên hướng dẫn học sinh sưu tầm tình huống pháp luật
phải đảm bảo yêu cầu sư phạm)
-Tình huống phải phù hợp với nội dung bài học.
-Tình huống phải hấp dẫn phù hợp với trình độ nhận thức của học sinh
-Tình huống phải hấp dẫn gần gũi với cuộc sống thực tế của học sinh
-Tình huống cần có độ dài vừa phải.
- Tình huống phải chứa đựng mâu thuẫn cần giải quyết
Để kích thích được tính tích cực và sáng tạo của học sinh và rèn luyện ý
thức chuẩn bị bài ở nhà, học sinh nào tìm đúng và có chất lượng câu chuyện
pháp luật, giáo viên nên cho điểm
Nguồn sưu tầm các câu chuyện pháp luật để vận dụng trong giảng dạy cũng
rất đa dạng, học sinh có thể sưu tầm trên các loại sách, báo, tạp chí, đài phát
thanh, đài truyền hình, mạng internet và sưu tầm theo từng chủ đề, từng nội
dung cụ thể trong bài dạy.
b. Phân loại tình huống.
Những tình huống pháp luật thường kết thúc bằng các câu hỏi sau: Bạn nghĩ
điều gì sẽ xảy ra tiếp theo? Bạn sẽ làm gì nếu bạn là nhân vật A? Nhân vật
B? Vấn đề này có thể ngăn chặn như thế nào ? Lúc này cần phải làm gì để hạn
chế tính trầm trọng của vấn đề ?
Vì vậy thực tế ở trường THPT đa số học sinh chưa biết cach phân loại tình
huống vậy bước đầu tiên giáo viên phải dạy cho học sinh cách phân loại tình
huống. Có nhiều cách phân loại tình huống :
-Thứ nhất:Tình huống định hướng học sinh nhận xét đánh giá. Câu hỏi nghiên
cứu, câu hỏi định hướng giải quyết tình huống.

pháp luật
1.Tại sao chị B lại căn cứ vào điều115 Bộ luật lao động để khiếu nại quy
định của Giám đốc Công ti A?
2. Nếu không dựa vào điều115 Bộ luật lao động, chị B có thể bảo vệ
quyền và lợi ích hợp pháp của mình không?
3.Theo em pháp luật có vai trò như thế nào đối với công dân? .Pháp luật
thực hiện và bảo vệ , lợi ích hợp pháp của công dân bằng cách nào?
HS trả lời sau đó giáo viên nhận xét chiếu lên bảng. xác định đây là :Tình
huống học sinh nhận xét đánh giá.
1.Vì Đ115 Bộ luật lao động là cơ sở pháp lí quy định quyền lợi của
người lao động.
2. Nếu không dựa vào điều115 Bộ luật lao động chị B không bảo vệ
quyền và lợi ích hợp pháp của mình.vì không có cơ sở pháp lí .
3.Pháp luật là phương tiện để công dân thực hiện quyền và nghĩa vụ của
mình .
Thông qua các quy định trong các luật và văn bản dưới luật, pháp luật xác
lập quyền của công dân trong các lĩnh vực đời sống xã hội.Căn cứ vào các quy
định này, công dân thực hiện quyền của mình.
Bài 2: Thực hiện pháp luật
Ở bài này chúng ta có thể vận dụng câu chuyện pháp luật vào mục 2 Vi
phạm pháp luật và trách nhiệm pháp lí.
Tình huống pháp luật 2:
Sáng ngày 21-1-2008,Toà án nhân dân quân Thanh Xuân, thành phố Hà Nội
xết xử sơ thẩm vụ án hình sự hành hạ người khác và gây tổn hại sức khoẻ cho
người khác.
Thủ phạm vụ án là hai vợ chồng làm nghề bán phở:Chu Văn Đức (sinh năm
1963) và Trịnh Thị Hạnh Phương (Sinh năm 1962) trú tại 241/108 Nguyễn Trãi,
phường Tân Chính, quận Thanh là Xuân, thành phố Hà Nội làm nghề bán phở.
Theo cáo trạng của Viện kiểm soát, từ năm 1993 vợ chồng Đức - Phương nuôi
8

2.Vợ chồng Đức Phương vi phạm pháp luật ,tội đặc biệt nghiêm trọng
xâm hại sức khoẻ, nhân phẩm của bé Bình, ảnh hưởng tới sức khoẻ tâm lí của trẻ
em. Hành động cố ý chịu trách nhiệm pháp luật:
3.Vợ chồng Đức Phương Việc em Bình bị đánh đập hành hạ đã để lại trên
khắp cơ thể em 424 vết sẹo, gây tổn hại sức khoẻ 34% . Hội đồng xét xử tuyên
phạt vợ chồng Đức - Phương về tội: “Hành hạ người khác” và “Gây tổn hại sức
khoẻ cho người khác” theo khoản 1 Điều 110 và khoản 2 Điều 104 Bộ luật hình
sự. Cụ thể Chu Văn Đức 36 tháng tù cho hưởng án treo, Trịnh Thị Hạnh Phương
45 tháng tù giam, buộc 2 bị cáo bồi thường thiệt hại, về vật chất cho nạn nhân
theo quy định của pháp luật.
Học sinh:Rút ra những dấu hiệu của vi phạm pháp luật và trách nhiệm pháp lí
(khái niệm và ý nghĩa)
Vi phạm pháp luật có 3 dấu hiệu:
9
Ý nghĩa:-Giáo dục cho học sinh biết cha mẹ(cha mẹ đẻ, cha mẹ nuôi) không
được đánh đập hành hạ các con(Đ60-HP92.Đ34-Luật hôn nhân và gia đình2000)
-Cha mẹ đánh đập hành hạ con thì con có quyên nhờ pháp luật bảo vệ
-Khi đánh giá một người vi phạm pháp luật phải đủ 3 dấu hiệu nêu trên (Giáo
viên có thể áp dụng tình huống trên vào bài 4: Quyền bình đẳng của công dân
trong một số lĩnh vực của đời sống xã hội
Bài 2: Thực hiện pháp luật .Phần 2c: Các loại vi phạm pháp luật và trách
nhiệm pháp lí.
Tình huống3:
Sau buổi học,để về nhà thanh đi vào đường ngược chiều nên bị chú công
an viết giấy xử phạt vi phạm hành chính.
10
Mẹ thanh cho rằng chú công an xử phạt như vậy là sai. Vì thanh mới 15
tuổi,chưa đủ tuổi xử phạt hành chính.
Theo em,ý kiến của mẹ thanh là đúng hay sai? Vì sao?
Giáo viên cho học sinh thảo luận sau đó nhận xét đánh giá.

hiện quyền bình đẳng của công dân trong lao động.
Tình huống 5
Bài 6:Công dân với các quyền tự do cơ bản.
Tìm hiểu nội dung quyền bất khả xâm phạm của công dân giáo viên đưa ra
tình huống sau:
Ngày 26/8/2006, tin từ Công an Hà Nội cho biết Công an quận Hoàng Mai
vừa bắt giữ ba đối tượng có hành vi bắt giam giữ người trái pháp luật và tống
tiền cán bộ công an.
11
Theo thông tin ban đầu , trưa 25/8,tai khu sân bóng Giáp Tứ (phường Thịnh
Liệt, quận Hoàng Mai),các đối tượng Dương Hồng Hiệp ( 28 tuổi,ở 26 ngõ
Trung Tả,phường thổ quan ) và Lưu Xuân Hiệp (22 tuổi,ở P103, tập thể242
Minh Khai) đã bắt giữ anh Nguyên Xuân Thông( 30 tuổi,ở Nghi Lộc Nghệ An).
Sau đó,các đối tượng này điện thoại cho anh Trần Công Luyện( anh ho anh
Thông ) là cán bộ X28-Bộ Công an phải mang 15 triệu đồng nộp cho chúng,
nếu không chúng sẽ giết anh Thông.
Ngay sau nhận được tin báo vụ việc công an huyện Hoàng mai đã triển khai
truy xét và bắt giữ ccác đối tượng. Bước đầu cơ quan công an làm rõ anh thông
đã vay cuả các đối tượng này 3 triệu đồng nhưng chưa trả do đó chúng đã bắt
giữ anh Thông để tống tiền.
Câu hỏi thảo luận :
1. Lí do băt giam giữ người của đối tượng là gì?
2. Trình độ hiểu biết pháp luật của đối tượng như thế nào?
3. Pháp luật cho phép bắt giam giư người trong những trường hợp nào?Tại sao?
HS trình bấy ý kiên Sau đó giáo viên tống hợp, kết luận chiếu lên bảng.xác
định đây là Tình huống học sinh nhận xét đánh giá.
1.Lí do bắt giam giữ người của đối tượng là để tống tiền.
2.Đối tượng thiếu hiểu biết pháp luât cho nên tự ý bắt giam giữ người :( không
biết những ai và trong trường hợp nào mới có quyền bắt giam giữ người).
3.Pháp luât cho phép bắt người trong trường hợp sau

Bạn vi phạm pháp luật đấy, vì vậy bạn nên xin lỗi mình và cải chính lại thông
tin của bạn đưa ra.
-Thứ hai : Thuý có thể nhờ pháp luật bảo vệ nhân phẩm và danh dự cho mình.
(Theo Đ71-HP92).
Tình huống 8:
H và G ngồi cạnh nhau.trong giờ kiểm tra môn vật lí, H không làm được hết bài.
H cứ loai hoay muốn nhìn bài G nhưng bị G từ chối che lại. Kết quả bài kiểm tra
của G đạt điểm 10, còn h chỉ đạt đỉêm 7.Vì ghen ghét H đã tung tin G giở sách
làm bài hôm đó nên mới đạt điểm 10.G bị một số bạn trong lớp xa lánh , nhìn G
với con mắt thiếu thiện cảm. G buồn lắm :
Câu hỏi:1.Hành vi của H đã xâm phạm đến quyền gì của G?
2. H có thể và cần làm gì trong trường hợp này để bảo vệ mình?
Giáo viên cho học sinh thảo luận và nhận xét ,xác định cho học sinh đây là
tình huống định hướng học sinh đề xuất cách ứng xử:.
1. Hành vi của H xâm phạm quyền được pháp luật bảo hộ tính mạng sức khoẻ
nhân phẩm và danh dự của công dân.
2- Thứ nhất :G nói với Hlà hành vi của bạn là bịa đặt điều xấu,tung tin xấu xúc
phạm người khác để hạ uy tín và gây thiệt hại về danh dự của người đó . Bạn vi
phạm pháp luật đấy, vì vậy bạn nên xin lỗi mình và cải chính lại thông tin của
bạn đưa ra.
-Thứ hai : H có thể nhờ pháp luật bảo vệ nhân phẩm và danh dự cho mình.
(Theo Đ71-HP92).
Bài 2:Phần1b : Các hình thức thực hiện pháp luật.
Tình huống 3:
? Pháp luật quy định về những nội dung nào?( khoanh tròn vào câu trả lời
đúng nhất)
A.Về những việc không được làm
B.Về những việc được làm
C.Về những việc phải làm
D.Về những việc không được làm ,về những việc được làm ,về những việc phải

IV-KIỂM NGHIỆM
Trong quá trình giảng dạy, tôi đã nghiên cứu đề tài: “Sử dụng phương pháp
tình huống pháp luật để liên hệ tính thực tiễn trong dạy học môn Giáo dục
công dân lớp 12 trường THPT Tĩnh Gia IV nhằm nâng cao ý thức pháp luật
cho học sinh” Sáng kiến đã được áp dụng vào việc giảng dạy và đã thu được
những kết quả giáo dục tốt hơn khi chưa áp dụng đề tài. Cụ thể qua qua bảng số
liệu sau
Khối
TS
HS
Điểm kém
0-<3,5
Điểm yếu
3,5-< 5.0
Điểm TB
5.0-< 6.5
Điểm khá
6,5-< 8.5
Điểm
giỏi
8,5 - 10
SL % SL % S
L
% SL % SL %
12A1
43 0 0 0 0 30 69.7 10 23.3 3 6.9
12A2
45 0 0 0 0 36 80 8 17.8 1
2.2
12A3

tham khảo trong nhà trường chưa nhiều, một số học sinh còn thờ ơ với môn
học
Như vậy để phát huy được tính tích cực của phương pháp liên hệ thực tiễn
thông qua tình huống pháp luật nhằm nâng cao ý thức pháp luật của học sinh và
khắc phục được những hạn chế là yêu cầu đặt ra cho mỗi giáo viên khi vận dụng
vào bài dạy. Muốn phát huy tính tích cực cũng như khắc phục hạn chế của
phương pháp này đòi hỏi cả giáo viên và học sinh phải nỗ lực hết mình trong
quá trình dạy và học, khi đứng trên bục giảng phải thực sự tâm đắc với bài dạy
của mình. Đây cũng là yêu cầu trong quá trình đổi mới phương pháp dạy học nói
chung và của bộ môn Giáo dục công dân lớp 12 nói riêng.
Trong khoảng thời gian cho phép, Sáng kiến kinh nghiệm sẽ không thể
tránh được những hạn chế, thiếu sót. Bản thân tôi rất mong được sự đóng góp ý
kiến, của hội đồng khoa học nhà trường, hội đồng khoa học Sở giáo dục & Đào
tạo, để tôi rút được kinh nghiệm cho mình.
Tôi xin chân thành cảm ơn !
15
2. Đề xuất
- Về phía nhà trường:
Nhà trường cần bổ sung thiết bị dạy và học, và tổ chức chuyên đề pháp luật,
xây dựng tủ sách pháp luật nhà trường phong phú hơn.
- Đề xuất Sở Giáo dục:
Sở Giáo dục tạo điều kiện cho giáo viên có cơ hội giao lưu học hỏi và rút
kinh nghiệm qua các hội thảo chuyên đề.
XÁC NHẬN
CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ
Tĩnh gia, ngày 20 tháng 05 năm 2013
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình
viết, không sao chép nội dung của người
khác.
Người thực hiện