Hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân cấp
huyện - qua thực tiễn tỉnh Thanh Hóa
Lê Thị Bình Tuyết
Khoa Luật
Luận văn Thạc sĩ ngành: Lý luận và lịch sử nhà nước và pháp luật;
Mã số: 60 38 01 01
Người hướng dẫn: GS.TS. Nguyễn Đăng Dung
Năm bảo vệ: 2014
Keywords. Hoạt động giám sát; Hội đồng Nhân dân; Luật hành chính; Pháp luật Việt
Nam
Content
1. Sự cần thiết của việc nghiên cứu đề tài
Trong tiến trình xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền Việt Nam xã hội chủ
nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân ở nước ta hiện nay, vấn đề tiếp tục kiện toàn tổ
chức, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy Nhà nước nói chung và hệ thống chính
quyền địa phương nói riêng trong đó có Hội đồng nhân dân (HĐND) các cấp là yêu cầu khách
quan và tất yếu. Là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, đại diện cho ý chí, nguyện vọng
và quyền làm chủ của nhân dân, xây dựng hoạt động của HĐND các cấp có thực quyền là một
yêu cầu cấp bách hiện nay. Với hai chức năng cơ bản: chức năng quyết định những vấn đề quan
trọng của địa phương và chức năng giám sát việc thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng,
pháp luật của Nhà nước và Nghị quyết của HĐND thì chức năng giám sát có vị trí, vai trò hết
sức quan trọng, đảm bảo HĐND thực sự là cơ quan đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân
dân, thực hiện đúng nguyên tắc quyền lực Nhà nước thuộc về nhân dân. Thực hiện tốt chức năng
giám sát là một trong những yêu cầu quan trọng để nâng cao hiệu quả hoạt động của HĐND.
HĐND các cấp đã không ngừng đổi mới nội dung, phương thức hoạt động để nâng cao
hiệu quả thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của mình theo quy định của pháp luật, đóng góp tích
cực vào sự phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo an ninh quốc phòng của địa phương. Trong đó,
hoạt động giám sát đã có nhiều chuyển biến rõ rệt, đưa lại nhiều kết quả khả quan, bước đầu góp
phần khắc phục tính hình thức trong hoạt động của HĐND nói chung và hoạt động giám sát nói
riêng.
HĐND cấp huyện là cấp trung gian giữa cấp tỉnh và cấp xã. Hoạt động của HĐND cấp

dân được tổ chức phù hợp với đặc điểm nông thôn, đô thị, hải đảo, đơn vị hành chính
- kinh tế đặc biệt do luật định [33].
Vấn đề đặt ra hiện nay cho chúng ta là phải tăng cường củng cố, kiện toàn HĐND, nhất là
HĐND cấp huyện để HĐND hoạt động thực chất hơn và ngày càng có hiệu lực, hiệu quả tương
xứng với vị trí, vai trò của HĐND như Hiến pháp đã khẳng định.
Trong thực tiễn hoạt động nói chung, hoạt động giám sát nói riêng của HĐND cấp huyện
thời gian qua vẫn còn bộc lộ một số hạn chế, mang tính hình thức, cách thức tổ chức giám sát
chưa khoa học, năng lực giám sát vẫn chưa thực sự hiệu quả, phương thức và nội dung giám sát
chưa được đổi mới, khả năng phát hiện các vấn đề trong quá trình giám sát còn yếu, việc theo
dõi, đôn đốc các cơ quan chức năng liên quan trong việc thực hiện các kết luận, kiến nghị sau
giám sát còn thiếu tính quyết liệt, chưa có chế tài cho hoạt động giám sát dẫn đến làm giảm hiệu
quả giám sát.
Việc nghiên cứu lý luận về hoạt động giám sát của HĐND các cấp nói chung, của HĐND
cấp huyện nói riêng là nhu cầu cấp thiết. Đặc biệt việc đi sâu nghiên cứu thực trạng hoạt động
giám sát của HĐND cấp huyện ở tỉnh Thanh Hóa, trên cơ sở đó, đưa ra quan điểm và giải pháp
nhằm đổi mới hoạt động giám sát của HĐND càng có ý nghĩa thực tiễn quan trọng. Chính vì thế,
tôi đó lựa chọn đề tài: "Hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân cấp huyện - qua thực tiễn
tỉnh Thanh Hóa" làm Luận văn Thạc sĩ Luật học.
2. Mục tiêu nghiên cứu
Luận văn nghiên cứu các qui định của pháp luật về khái niệm, đặc điểm, vai trò hoạt
động giám sát của HĐND cấp huyện. Luận văn đi sâu vào trọng tâm là phân tích, đánh giá thực
trạng hoạt động giám sát của HĐND cấp huyện ở tỉnh Thanh Hóa, từ đó tìm ra các ưu điểm, hạn
chế, nguyên nhân của ưu điểm, hạn chế. Trên cơ sở đó, Luận văn đưa ra các giải pháp nhằm đổi


mới hoạt động giám sát của HĐND cấp huyện ở tỉnh Thanh Hóa.
3. Tình hình nghiên cứu đề tài
Đã có nhiều nghiên cứu về hoạt động giám sát của HĐND nói chung. Gần đây có một số
đề tài nghiên cứu về hoạt động giám sát của HĐND:
Luận văn thạc sĩ Luật học của tác giả Đỗ Thị Phương “Hoạt động giám sát của HĐND

pháp lý về hoạt động giám sát của HĐND cấp huyện nói chung, ở tỉnh Thanh Hóa nói riêng; qua
đó đưa ra được các quan điểm và giải pháp đổi mới hoạt động giám sát của HĐND cấp huyện ở
tỉnh Thanh Hóa.
7. Kết cấu của luận văn
Đề tài nghiên cứu có bố cục các phần: mở đầu, ba chương và kết luận:
Chương 1: Khái niệm, vai trò, đặc điểm hoạt động giám sát của HĐND cấp huyện.
Chương 2: Thực trạng hoạt động giám sát của HĐND cấp huyện ở tỉnh Thanh Hóa từ đầu


nhiệm kỳ 2011- 2016 đến nay.
Chương 3: Một số giải pháp nâng cao hiệu quả giám sát của HĐND huyện ở tỉnh Thanh
Hóa.

References
1.
Đào Duy Anh (1994), Hán Việt từ điển, NXB Thành phố Hồ Chí Minh.
2.
Ban Pháp chế HĐND thành phố Thanh Hóa (2013), Báo cáo thẩm tra các Báo cáo của
UBND thành phố và các cơ quan tư pháp trình tại kỳ họp thứ 8 HĐND thành phố Thanh
Hóa khóa XX, số 144/BC-HĐND ngày 12 /12/2013, Thanh Hóa.
3.
Chủ tịch Chính phủ lâm thời (1945), Sắc lệnh số 63/SL về tổ chức các Hội đồng nhân dân
và Uỷ ban hành chính.
4.
Chủ tịch Chính phủ Việt Nam dân chủ cộng hòa (1948), Sắc lệnh số 255/SL về cách tổ
chức và cách làm việc của Hội đồng nhân dân và Uỷ ban kháng chiến hành chính
trong vùng tạm thời bị địch kiểm soát hoặc uy hiếp.
5.
Chủ tịch Chính phủ Việt Nam dân chủ cộng hòa (1948), Sắc lệnh số 254/SL về tổ chức
chính quyền nhân dân trong thời kỳ kháng chiến.

19. Hoàng Phê (chủ biên) (1997), Từ điển Tiếng Việt, NXB Đà Nẵng, Trung tâm Từ điển học,
Hà Nội - Đà Nẵng.
20. Hoàng Thị Kim Quế (2007), Giáo trình lý luận chung về Nhà nước và pháp luật, NXB Đại
học Quốc gia, Hà Nội.


21.
22.
23.
24.
25.
26.
27.
28.
29.
30.
31.
32.
33.
34.

35.
36.
37.
38.
39.

40.
41.


Phạm Hồng Thái (2002), "Một số vấn đề về vị trí, tính chất của HĐND", Tạp chí Quản lý
nhà nước, (9), tr.8-12.
Lưu Trung Thành (2004), “Hoạt động giám sát của HĐND”, Tạp chí Luật học, (4), tr5560.
Lê Minh Thông (2002), “Một số quan điểm đổi mới tổ chức và hoạt động của chính quyền
địa phương ở nước ta hiện nay”, Nghiên cứu lập pháp, (8), tr.25-34.
Lê Minh Thông (2002), Những vấn đề lý luận và thực tiễn về chính quyền địa phương ở
Việt Nam hiện nay, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
Thường trực HĐND huyện Hà Trung (2013), Báo cáo việc thực hiện giám sát và ban hành
các kiến nghị giám sát của HĐND huyện năm 2012 và 6 tháng đầu năm 2013, số 31/BCHĐND ngày 30/9/2013, Thanh Hóa.
Thường trực HĐND huyện Ngọc Lặc (2012), Báo cáo kết quả giám sát của Thường trực
HĐND, số 56/BC-HĐND ngày 21/12/2012, Thanh Hóa.
Thường trực HĐND thành phố Thanh Hóa (2012), Báo cáo rút kinh nghiệm công tác
chuẩn bị và tổ chức kỳ họp thứ 4 HĐND thành phố khoa XX, số 66/BC-TT.HĐND ngày
27/8/2012, Thanh Hóa.
Thường trực HĐND thành phố Thanh Hóa (2012), Thông báo kết luận của Chủ tịch
HĐND thành phố về rút kinh nghiệm kỳ họp thứ 3 HĐND thành phố Khóa XX, số 12/BCHĐND ngày 13/01/2012, Thanh Hóa.
Thường trực HĐND thành phố Thanh Hóa (2013), Báo cáo rút kinh nghiệm kỳ họp thứ 7
và những nhiệm vụ trọng tâm của HĐND thành phố Thanh Hóa từ nay đến cuối năm
2013, số 89/BC-HĐND ngày 14/8/2013, Thanh Hóa.
Thường trực HĐND thành phố Thanh Hóa (2013), Báo cáo tình hình hoạt động của


45.

46.
47.

48.
49.
50.