ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

NGUYỄN DIỆU LINH

TỔ CHỨC DẠY HỌC DỰ ÁN QUA HOẠT ĐỘNG NGOẠI
KHÓA KHI DẠY HỌC CÁC NỘI DUNG KIẾN THỨC
CHƢƠNG “CÁC ĐỊNH LUẬT BẢO TOÀN”
VẬT LÍ LỚP 10 BAN CƠ BẢN

LUẬN VĂN THẠC SĨ SƢ PHẠM VẬT LÍ

HÀ NỘI – 2009


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

NGUYỄN DIỆU LINH

TỔ CHỨC DẠY HỌC DỰ ÁN QUA HOẠT ĐỘNG NGOẠI KHÓA KHI DẠY
HỌC CÁC NỘI DUNG KIẾN THỨC
CHƢƠNG “CÁC ĐỊNH LUẬT BẢO TOÀN”
VẬT LÍ LỚP 10 BAN CƠ BẢN

LUẬN VĂN THẠC SĨ SƢ PHẠM VẬT LÍ
Chuyên ngành: LÝ LUẬN VÀ PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC
(Bộ môn Vật lí)
Mã số: 60 14 10

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS.TS. ĐỖ HƢƠNG TRÀ

Học sinh

HS

Kiểm tra đánh giá

KTĐG

Nhà xuất bản

NXB

Sách giáo khoa

SGK

Trung học cơ sở

THCS

Trung học phổ thông

THPT


MỤC LỤC
MỤC LỤC ................................................................... Error! Bookmark not defined.
MỞ ĐẦU ....................................................................................................................... 8
1. Lý do chọn đề tài ................................................................................................... 8
2. Mục tiêu nghiên cứu ............................................................................................ 10

1.3.2. Tác dụng, ý nghĩa của hoạt động ngoại khoáError! Bookmark not defined.
1.3.3. Nguyên tắc tổ chức hoạt động ngoại khoá ở THPT. Error! Bookmark not
defined.
1.3.4. Một số phƣơng pháp tổ chức hoạt động ngoại khoá ở THPT ............ Error!
Bookmark not defined.
1.3.5. Các bƣớc tiến hành hội thi vật lí ............... Error! Bookmark not defined.
1.4. Tổ chức dạy học dự án qua hoạt động ngoại khoáError! Bookmark not defined.
1.4.1. Những thuận lợi khi tổ chức dạy học dự án qua hoạt động ngoại khoáError!
Bookmark not defined.
1.4.2. Một số kĩ thuật hoạt động nhóm khi tổ chức dạy học dự án trong hoạt động
ngoại khoá ........................................................... Error! Bookmark not defined.
Kết luận chƣơng 1 ................................................... Error! Bookmark not defined.
Chƣơng 2: TỔ CHỨC DẠY HỌC DỰ ÁN QUA HOẠT ĐỘNG NGOẠI KHOÁError!
Bookmark not defined.
CHƢƠNG “CÁC ĐỊNH LUẬT BẢO TOÀN” ........... Error! Bookmark not defined.
2.1. Nội dung kiến thức chƣơng “Các định luật bảo toàn” .... Error! Bookmark not
defined.
2.1.1. Phân tích nội dung kiến thức SGK chƣơng “Các định luật bảo toàn” lớp 10
THPT ................................................................... Error! Bookmark not defined.
2.1.1.1. Kiến thức về “Các định luật bảo toàn” ở bậc trung học cơ sở: .. Error!
Bookmark not defined.
2.1.1.2. Kiến thức “Các định luật bảo toàn” ở THPT ... Error! Bookmark not
defined.
2.1.2. Mục tiêu dạy học chƣơng “Các định luật bảo toàn” Error! Bookmark not
defined.


2.1.3. Sơ đồ cấu trúc nội dung chƣơng “Các định luật bảo toàn”Error! Bookmark
not defined.
2.1.4. Tìm hiểu tình hình dạy học và tổ chức hoạt động ngoại khoá chƣơng “Các

Chƣơng 3. THỰC NGHIỆM SƢ PHẠM .................... Error! Bookmark not defined.
3.1. Mục đích thực nghiệm sƣ phạm ....................... Error! Bookmark not defined.
3.2. Đối tƣợng thực nghiệm sƣ phạm ...................... Error! Bookmark not defined.
3.3. Thời điểm thực nghiệm .................................... Error! Bookmark not defined.
3.4. Phƣơng pháp thực nghiệm sƣ phạm ................. Error! Bookmark not defined.
3.5. Thu thập số liệu thực nghiệm ........................... Error! Bookmark not defined.
3.6. Những thuận lợi và khó khăn trong quá trình thực nghiệm sƣ phạm và cách khắc
phục ......................................................................... Error! Bookmark not defined.
3.7. Phân tích và đánh giá kết quả thực nghiệm sƣ phạm ...... Error! Bookmark not
defined.
3.7.1. Phân tích kết quả thực nghiệm sƣ phạm ... Error! Bookmark not defined.
3.7.2. Đánh giá hiệu quả của hoạt động ngoại khóa đối với việc phát huy tính tích
cực học tập của học sinh ..................................... Error! Bookmark not defined.
3.7.3. Đánh giá hiệu quả của hoạt động ngoại khoá đối với việc phát huy tính sáng
tạo của học sinh ................................................... Error! Bookmark not defined.
Kết luận chƣơng 3 ................................................... Error! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ.............................. Error! Bookmark not defined.
1. Kết luận ............................................................... Error! Bookmark not defined.
2. Khuyến nghị ........................................................ Error! Bookmark not defined.
TÀI LIỆU THAM KHẢO ........................................................................................... 12

PHỤ LỤC


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Trong thế kỷ hội nhập để phát triển, đất nƣớc đứng trƣớc nhiều thời cơ, vận hội
và cũng nhiều thử thách. Giáo dục đào tạo đƣợc xem là quốc sách hàng đầu của mỗi
dân tộc. Trong số nhiều vấn đề phải cải tổ giáo dục, vấn đề không kém phần quan
trọng là giáo dục thế hệ trẻ trong nhà trƣờng phổ thông thành những con ngƣời mới

lại hiệu quả cao trong học tập, kích thích động cơ hứng thú của ngƣời học, phát triển
năng lực sáng tạo, giúp học sinh biết vận dụng những tri thức đã học để giải quyết các
vấn đề do thực tiễn đời sống đặt ra, đáp ứng yêu cầu đào tạo nhân lực trong thế kỉ XXI,
hƣởng ứng phong trào thi đua “Xây dựng trƣờng học thân thiện, học sinh tích cực”.
Trƣớc đây, đã có nhiều đề tài nghiên cứu về việc tổ chức hoạt động ngoại khoá nhƣ:
“Nghiên cứu việc tổ chức một số buổi học ngoại khoá về phần quang hình cho học sinh
lớp 8 trung học cơ sở miền núi”- Đỗ Thị Minh- luận văn thạc sĩ năm 2000 ở trƣờng
ĐHSP Hà Nội, “Nghiên cứu việc tổ chức hoạt động ngoại khoá về “động học chuyển
động thẳng” ở lớp 10 THPT nhằm phát huy tính tích cực và phát triển năng lực sáng tạo
của học sinh” của Nguyễn Hƣơng Lan- Luận văn thạc sĩ giáo dục năm 2007 hay “Nguyên
cứu tổ chức họat động ngoại khóa về “Tĩnh học vật rắn” ở lớp 10 theo hƣớng phát huy
tính tích cực và phát triển năng lực sáng tạo của học sinh”- Ngô Thị Bình năm 2009…và
cũng có một số đề tài nghiên cứu về dạy học dự án nhƣ: “Tổ chức dạy học dự án nội
dung kiến thức phần máy điện chƣơng “Dòng điện xoay chiều” sách giáo khoa vật lí lớp
12 nâng cao trung học phổ thông”- Vũ Văn Dụng- Luận văn thạc sĩ năm 2009, Tổ chức
dạy học dự án nội dung kiến thức “Dòng điện trong chất bán dẫn” sách giáo khoa vật lí
lớp 11 nâng cao trung học phổ thông”- Phạm Văn Hoạch- Luận văn cao học 2009 hay
trong luận văn cao học năm 2006 của Trần Thị Thuý Hằng và Đào Thu Thuỷ đã vận dụng
dạy học dự án vào việc việc tổ chức các hoạt động nhận thức khi dạy học các kiến thức
về bảo toàn năng lƣợng lớp 9 và cảm ứng điện từ lớp 11. Tuy nhiên chƣa có nghiên cứu
nào về vận dụng dạy học dự án để tổ chức các hoạt động ngoại khoá thông qua hội thi vật
lí cho học sinh khi dạy học nội dung kiến thức chƣơng “Các định luật bảo toàn” Vật lí lớp
10.


Là một học viên cao học đồng thời là một giáo viên dạy học ở trƣờng THPT, tôi
nhận thấy việc tổ chức đƣợc các hoạt động ngoại khoá cho học sinh là cần thiết và có
thể vận dụng dạy học dự án để tổ chức hoạt động ngoại khoá cho học sinh khi dạy học
các nội dung kiến thức chƣơng “Các định luật bảo toàn” vật lí lớp 10 ban cơ bản với
hy vọng có thể giúp học sinh vận dụng đƣợc các kiến thức vật lí vào thực tế đời sống,

+ Tiến hành thực nghiệm sƣ phạm theo nội dung và tiến trình đã soạn thảo. Phân
tích kết quả thực nghiệm thu đƣợc để đánh giá hiệu quả của hoạt động ngoại khóa đã đề
xuất đối với việc phát huy tính tích cực, tự chủ và sáng tạo cũng nhƣ sự vận dụng các
kiến thức vật lí vào thực tế đời sống của học sinh. Từ đó, nhận xét, rút kinh nghiệm, sửa
đổi, bổ sung để có thể tổ chức các hoạt động ngoại khoá khác trên cơ sở vận dụng lí luận
của dạy học dự án cho nhiều nội dung kiến thức trong chƣơng trình vật lí THPT.

4. Đối tƣợng nghiên cứu
Các nội dung kiến thức chƣơng “Các định luật bảo toàn” Sách giáo khoa vật lí
lớp 10 ban cơ bản.
Hoạt động dạy và học các nội dung kiến thức chƣơng “Các định luật bảo toàn”
Sách giáo khoa vật lí lớp 10 ban cơ bản.

5. Giả thuyết khoa học
Nếu vận dụng cơ sở lí luận của dạy học dự án để tổ chức hoạt động ngoại khoá cho
học sinh khi dạy học nội dung kiến thức chƣơng “Các định luật bảo toàn” Vật lí lớp
10 ban cơ bản thì sẽ giúp học sinh vận dụng đƣợc các kiến thức vật lí vào đời sống
thực tiễn, phát huy tính tích cực và phát triển năng lực sáng tạo của học sinh trong học
tập.

6. Phƣơng pháp nghiên cứu
Để thực hiện các nhiệm vụ trên, chúng tôi sử dụng các phƣơng pháp nghiên cứu
sau:
+ Phƣơng pháp nghiên cứu lí luận:
Nghiên cứu các tài liệu về cơ sở lí luận của dạy học dự án, của hoạt động ngoại
khoá để làm cơ sở định hƣớng cho việc thực hiện mục tiêu nghiên cứu.


TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Dƣơng Trọng Bái (chủ biên). Các định luật bảo toàn trong Vật lí THPT. Nxb Giáo

16. Đỗ Văn Thông. Tâm lý học lứa tuổi và tâm lý học sư phạm. Nxb Giáo dục, 2004.
17. Phùng Thị Nguyệt Thu. Hiệu quả của hoạt động ngoại khóa đối với việ cnaang cao
chất lượng giảng dạy- học tập trong nhà trường phổ thông. Kỷ yếu hội thảo hiệu quả của
hoạt động ngoại khoá đối với việc nâng cao chất lƣợng dạy- học trong nhà trƣờng phổ
thông. Viện nghiên cứu giáo dục Trƣờng Đại học Sƣ phạm Thành phố Hồ Chí Minh,
2007.
18. Nguyễn Phúc Thuần, Trần Văn Quang. Những bài tập định tính về vật lý cấp hai.
Nxb Giáo dục, 1980.
19. Phạm Hữu Tòng. Dạy học Vật lý ở trường phổ thông theo định hướng phát triển
hoạt động tích cực, tự chủ, sáng tạo và tư duy khoa học. Nxb Đại học Sƣ phạm.
20. Phạm Hữu Tòng. Lí luận dạy học vật lí ở trường trung học. Nxb Giáo dục, 2001.
21. Đỗ Hƣơng Trà. Phát triển năng lực học tập vật lí cho học sinh thông qua phƣơng
pháp và phƣơng tiện dạy học mới. Tập bài giảng chuyên đề Tổ chức hoạt động nhận thức
cho học sinh cao học. Hà Nội, 2007.
22. Dự án Việt- Bỉ. Tài liệu tập huấn về ba phương pháp dạy và học tích cực, 2007.
23. David Halliday- Robert Resnick- Jearl Walker. Cơ sở vật lí (Bản dịch tiếng Việt),
Tập một: Cơ học I. Nxb Giáo dục, 2007.
24. Tony Buzan. Hướng dẫn sử dụng bản đồ tư duy (Bản dịch tiếng Việt). Nxb Từ điển
bách khoa, 2007.
25. V.G.Ramôxki. Phát triển năng lực sáng tạo của HS trong dạy học Vật lí (bản dịch).
Nxb Giáo dục Matxcơva, 1975.
Các trang web:




/>