ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
LÊ THỊ THANH YẾN
NGHIÊN CỨU PHÁT TRIỂN DU LỊCH LÀNG NGHỀ
TRUYỀN THỐNG TẠI THÀNH PHỐ SA ĐÉC,
TỈNH ĐỒNG THÁP
Chuyên ngành: Du lịch
(Chương trình đào tạo thí điểm)
LUẬN VĂN THẠC SĨ DU LỊCH
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. TS. TRẦN THÚY ANH
Hà Nội, 2015
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan, những số liệu, những kết quả điều tra được trình bày trong
luận văn là trung thực khách quan mà bản thân tôi trực tiếp thực hiện, những số liệu,
kết quả trên chưa được sử dụng, công bố bảo vệ trong bất kì công trình nghiên cứu
nào.
Tôi cũng cam đoan các số liệu, thông tin trích dẫn trong luận văn đều được trích
dẫn rõ nguồn gốc.
Hà Nội, ngày 15 tháng 09 năm 2014
Tác giả luận văn
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
STT
Chữ viết tắt
Ý nghĩa đầy đủ
01
TNDL
Tài nguyên du lịch
02
SPDL
Sản phẩm du lịch
03
LNTT
Làng nghề truyền thống
04
TCMN
Hiện đại hóa
MỤC LỤC
Trang
MỞ ĐẦU .................................................................................................................... 4
1. Tính cấp thiết của đề tài .......................................................................................... 4
2. Lịch sử nghiên cứu .................................................................................................. 6
3. Mục đích, nhiệm vụ và ý nghĩa nghiên cứu của đề tàiError! Bookmark not defined.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ......................... Error! Bookmark not defined.
5. Phương pháp nghiên cứu ....................................... Error! Bookmark not defined.
6. Bố cục của luận văn .............................................. Error! Bookmark not defined.
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN DU
LỊCH LÀNG NGHỀ TRUYỀN THỐNG ............. Error! Bookmark not defined.
1.1. Các khái niệm cơ bản liên quan ......................... Error! Bookmark not defined.
1.1.1. Du lịch ............................................................. Error! Bookmark not defined.
1.1.2. Tài nguyên du lịch ........................................... Error! Bookmark not defined.
1.1.3. Sản phẩm du lịch ............................................. Error! Bookmark not defined.
1.1.4. Làng nghề ........................................................ Error! Bookmark not defined.
1.1.5. Làng nghề truyền thống .................................. Error! Bookmark not defined.
1.1.6. Làng nghề truyền thống phục vụ du lịch ......... Error! Bookmark not defined.
1.1.7. Phát triển du lịch làng nghề truyền thống ...... Error! Bookmark not defined.
1.2. Làng nghề truyền thống và mối quan hệ của nó với phát triển du lịchError! Bookmark not
1.2.1. Sự cần thiết phải khôi phục và phát triển làng nghề truyền thống trong việc
phát triển du lịch ....................................................... Error! Bookmark not defined.
1.2.2. Vai trò của làng nghề truyền thống trong phát triển kinh tế - xã hộiError! Bookmark no
2.3.4. Nhìn từ góc độ quản lý nhà nước .................... Error! Bookmark not defined.
2.3.5. Về sản phẩm du lịch ........................................ Error! Bookmark not defined.
Tiểu kết chương 2 ...................................................... Error! Bookmark not defined.
CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DU LỊCH LÀNG NGHỀ TRUYỀN
THỐNG TẠI THÀNH PHỐ SA ĐÉC, TỈNH ĐỒNG THÁPError! Bookmark not defined.
3.1. Những căn cứ để đưa ra các giải pháp ............... Error! Bookmark not defined.
3.1.1. Kế hoạch phát triển tổng hợp kinh tế quốc dân tỉnhError! Bookmark not defined.
3.1.2. Nhu cầu thị trường khách du lịch thế giới và trong nước thời gian tớiError! Bookmark n
3.1.3. Thực trạng về khai thác và mức độ thu hút khách du lịch tại các làng nghề
truyền thống trong thời gian qua .............................. Error! Bookmark not defined.
2
3.2. Các giải pháp phát triển du lịch làng nghề truyền thống tại thành phố Sa Đéc,
tỉnh Đồng Tháp ......................................................... Error! Bookmark not defined.
3.2.1. Giải pháp về sản phẩm du lịch ........................ Error! Bookmark not defined.
3.2.2. Giải pháp về kết cấu hạ tầng du lịch .............. Error! Bookmark not defined.
3.2.3. Giải pháp về đào tạo và phát triển nguồn nhân lựcError! Bookmark not defined.
3.2.4. Chú trọng công tác quy hoạch phát triển du lịch làng nghềError! Bookmark not define
3.2.5. Huy động sự tham gia của cộng đồng trong việc bảo tồn giá trị văn hóa và
khai thác sản phẩm của làng nghề phục vụ phát triển du lịchError! Bookmark not defined.
3.2.6. Giải pháp về vốn ............................................. Error! Bookmark not defined.
3.2.7. Xúc tiến xác lập thương hiệu điểm đến cho làng nghề truyền thốngError! Bookmark not
3.2.8. Các giải pháp về cơ chế, chính sách ............... Error! Bookmark not defined.
3.2.9. Cải thiện môi trường trong các làng nghề truyền thốngError! Bookmark not defined.
giai đoạn đất nước ta đang trong quá trình đổi mới, hội nhập và phát triển hiện nay.
Các LNTT ở Việt Nam đã và đang có nhiều đóng góp cho GDP của đất nước
nói chung và đối với nền kinh tế nông thôn nói riêng. Nhiều LNTT hiện nay đã
được khôi phục, đầu tư phát triển với quy mô và kỹ thuật cao hơn, hàng hóa không
những phục vụ nhu cầu trong nước mà còn cho xuất khẩu với giá trị lớn. Tuy nhiên,
một trong những thách thức đang đặt ra đối với các làng nghề là vấn đề sản xuất và
tiêu thụ sản phẩm, vấn đề khai thác giá trị văn hóa và tạo ra các sản phẩm độc đáo
phục vụ cho hoạt động du lịch.
4
Lịch sử hình thành và phát triển của thành phố Sa Đéc được bắt đầu từ công cuộc
khẩn hoang của các cộng đồng cư dân di cư từ miền Bắc và miền Trung khoảng thế
kỷ XVII, XVIII. Trải qua tiến trình khai phá đất hoang, kiên cường đấu tranh, đất và
người nơi đây đã hun đúc nên bản lĩnh kiên cường, bất khuất và truyền thống yêu
nước, cách mạng. Quá trình đó bồi đắp nên những giá trị nhân văn qua nhiều thế hệ,
hình thành những giá trị văn hóa truyền thống mang sắc thái riêng. Phát triển làng
nghề gắn với du lịch đã trở thành một điểm nhấn quan trọng trong tiến trình phát
triển du lịch ở thành phố Sa Đéc bởi nó thể hiện được nét văn hóa đặc trưng của
mỗi ngành nghề ở từng khu vực và được nhiều du khách quan tâm.
Hiện nay, thành phố Sa Đéc có 6 LNTT và các LNTT này đã trở thành tiêu
điểm chú ý gắn với hoạt động du lịch thu hút du khách đến tham quan như làng hoa
kiểng Sa Đéc, làng nghề sản xuất bột, làng làm kim hoàn... Thành phố Sa Đéc đang
đầu tư phát triển du lịch gắn với việc bảo tồn các giá trị LNTT, văn hóa dân cư bản
địa và phối hợp chặt chẽ với người dân địa phương trong việc xây dựng, quy hoạch
làng nghề gắn với du lịch...
Giá trị của các LNTT là vô cùng to lớn, nó gắn bó mật thiết với hoạt động du
lịch và được xem là tài nguyên của du lịch, song điều quan trọng là việc bảo tồn và
phát huy những giá trị của nó như thế nào để phát triển bền vững trong giai đoạn
hình trung ương và địa phương, mạng internet… cũng có giới thiệu nhiều bài
viết của các nhà nghiên cứu không chuyên, các nhà báo, các du khách về vấn
đề phát triển du lịch làng nghề ở tỉnh Đồng Tháp và thành phố Sa Đéc cũng như
cung cấp những thông tin bổ ích về hình ảnh các LNTT ở Sa Đéc cho mỗi người
dân được biết về vẻ đẹp của Sa Đéc và nét độc đáo của các làng nghề. Những
nghiên cứu đã qua cho thấy, thực tiễn các làng nghề ở Sa Đéc còn nhiều bất cập.
Các sản phẩm truyền thống không những là những mặt hàng có giá trị kinh tế cao,
tạo công ăn việc làm cho nhiều lao động nông thôn, giảm thiểu thời gian nông nhàn,
mà còn có ý nghĩa văn hóa dân tộc sâu sắc. Thành phố Sa Đéc cũng có nhiều tiềm
năng cho phát triển du lịch LNTT như nguồn lao động khéo léo, giàu kinh nghiệm,
nguồn nguyên liệu phong phú… Song tốc độ phát triển các làng nghề như hiện nay
chưa tương xứng với tiềm năng, đặc biệt hiện trạng phát triển và trình độ công nghệ
6
TÀI LIỆU THAM KHẢO
TIẾNG VIỆT
1. Trần Thúy Anh (chủ biên - 2011), giáo trình “Du lịch văn hóa – những vấn đề
lý luận và nghiệp vụ”, NXB Giáo dục Việt Nam.
2. Hoàng Duy, Hội thảo quốc tế “Hướng tới việc phát triển bền vững du lịch văn
hóa dựa trên cộng đồng”, Báo Tuổi Trẻ, 2007.
3. Nguyễn Đình Hòe, Vũ Văn Hiếu (2001), Du lịch bền vững, NXB ĐHQG Hà
Nội.
4. Đinh Trung Kiên, Một số vấn đề về du lịch Việt Nam, NXB Đại học quốc gia,
Hà Nội.
5. Luật Du lịch (2005), NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
6. Pháp lệnh du lịch (1999), NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội.
7. Nguyễn Văn Lưu (chủ biên – năm 2009), Thị trường Du lịch, NXB Đại học
quốc gia, Hà Nội.
23. Bùi Thị Hải Yến (2005), Tuyến điểm du lịch, NXB Giáo dục.
24. Nguyễn Văn Doanh (2005), Phát triển làng nghề truyền thống kết hợp với phát
triển du lịch, NXB Hà Tây, Hà Nội.
25. Bộ công thương, Các giải pháp phát triển làng nghề Việt Nam thời hội nhập,
Tạp chí công nghiệp, 25/12/2008.
26. Lê Hải, 2006, Môi trường làng nghề với việc phát triển du lịch bền vững, Tạp
chí Du lịch Việt Nam, tr51-52, số 3.
27. Mai Thế Hởn, 1998, Phát triển một số làng nghề truyền thống trong quá trình công
nghiệp hóa, hiện đại hóa ở vùng ven thủ đô, NXB Chính trị Quốc gia.
28. Bạch Quốc Khang, Bùi Đình Toái, Nguyễn Thị Thu Quế, 2005, Sổ tay hướng
dẫn xây dựng kế hoạch phát triển làng nghề sử dụng phương pháp có sự tham
gia của cộng đồng, NXB Nông nghiệp.
29. Dương Bá Phượng, 2001, Bảo tồn và phát triển các làng nghề trong quá trình
Công nghiệp hóa, Hiện đại hóa, NXB Khoa học xã hội.
30. Bùi Văn Vượng, 1998, Làng nghề thủ công truyền thống Việt Nam, NXB Văn
hóa dân tộc.
31. Trần Minh Yến (2003), Phát triển làng nghề truyền thống ở nông thôn Việt
Nam trong quá trình CNH – HĐH, Luận án Tiến sĩ Kinh tế, Viện Kinh tế học.
8
32. Bộ Công nghiệp (1996), Kỷ yếu Hội thảo quốc tế về Bảo tồn và phát triển làng
nghề truyền thống Việt Nam, Hà Nội.
33. Từ điển bách khoa Việt Nam (2002), NXB Từ điển bách khoa, Hà Nội.
34. UBND Thành phố Hà Nội – Sở Kế hoạch đầu tư, Báo cáo tổng hợp quy hoạch
phát triển nghề và làng nghề thành phố Hà Nội đến năm 2010.
35. Nguyễn Quốc Thịnh (2003), “Giải pháp cho đào tạo nghề thủ công mỹ nghệ”,
Tạp chí thương mại, (28).
36. Tổng cục Thống kê (2004), Niên giám thống kê 2003, NXB Thống kê, Hà Nội.