ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN
----------

NGUYỄN THỊ HỒNG NGỌC

NGHIÊN CỨU PHÁT TRIỂN DU LỊCH LÀNG NGHỀ
TRUYỀN THỐNG TỈNH BẮC NINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC

HÀ NỘI – 2014


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN
----------

NGUYỄN THỊ HỒNG NGỌC

NGHIÊN CỨU PHÁT TRIỂN DU LỊCH LÀNG NGHỀ
TRUYỀN THỐNG TỈNH BẮC NINH
Chuyên ngành: Địa lý học
Mã số: 60310501

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. Nguyễn Thị Hải

HÀ NỘI – 2014


2.1. Khái quát về du lịch Bắc Ninh..................... Error! Bookmark not defined.
2.1.1. Giới thiệu chung ..................................... Error! Bookmark not defined.
2.1.2. Thực trạng phát triển du lịch tỉnh Bắc Ninh........... Error! Bookmark not
defined.
2.2. Điều kiện phát triển du lịch làng nghề truyền thống tỉnh Bắc Ninh ....... Error!
Bookmark not defined.
2.2.1. Nhu cầu của du khách .............................. Error! Bookmark not defined.
2.2.2. Tài nguyên du lịch .................................... Error! Bookmark not defined.
2.2.3. Nguồn nhân lực ........................................ Error! Bookmark not defined.
2.2.5. Cơ sở hạ tầng, cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ du lịch làng nghề
truyền thống ....................................................... Error! Bookmark not defined.
2.2.6. Hoạt động xúc tiến phát triển du lịch làng nghề truyền thống ......... Error!
Bookmark not defined.
2.2.7. Đánh giá chung ......................................... Error! Bookmark not defined.
2.3. Thực trạng du lịch làng nghề ở làng gốm Phù Lãng và làng tranh dân gian
Đông Hồ ................................................................. Error! Bookmark not defined.
2.3.1. Lý do lựa chọn .......................................... Error! Bookmark not defined.
2.3.2. Khách du lịch........................................... Error! Bookmark not defined.
2.3.3. Sản phẩm du lịch ..................................... Error! Bookmark not defined.
2.3.4. Cơ sở hạ tầng và cơ sở vật chất kĩ thuật phục vụ du lịch ................. Error!
Bookmark not defined.
2.3.5. Doanh thu du lịch ..................................... Error! Bookmark not defined.
2.4. Tác động của hoạt động du lịch làng nghề truyền thống tỉnh Bắc Ninh Error!
Bookmark not defined.
2.4.1. Tác động tới chất lượng cuộc sống .......... Error! Bookmark not defined.


2.4.2. Tác động tới việc bảo tồn giá trị của làng nghề ..... Error! Bookmark not
defined.
2.4.3. Tác động tới môi trường trong khu vực ... Error! Bookmark not defined.


Bảng 2.1: Lượng khách du lịch đến Bắc Ninh giai đoạn 2006 - 2013 .............. Error!
Bookmark not defined.
Bảng 2.2: Số lượng các làng nghề tỉnh Bắc Ninh - năm 2013 Error! Bookmark not
defined.
Bảng 2.3: Cơ cấu ngành nghề ở làng nghề tỉnh Bắc Ninh - 2013.. Error! Bookmark
not defined.
Bảng 2.4: Lao động trong ngành du lịch tỉnh Bắc Ninh (2007 - 2013) ........... Error!
Bookmark not defined.
Bảng 2.5: Mức độ tham gia các hoạt động du lịch làng nghề truyền thống ..... Error!
Bookmark not defined.
Bảng 2.6: Tỉ lệ cơ sở sản xuất tại làng nghề nhận được sự hỗ trợ trong........... Error!
Bookmark not defined.
Bảng 2.7: Số lượng cơ sở lưu trú du lịch tỉnh Bắc Ninh (2006 - 2013) ............ Error!
Bookmark not defined.
Bảng 2.8: Lượng khách du lịch đến Phù Lãng và Đông Hồ giai đoạn 2009-2013
................................................................................... Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.9: Hình thức đi du lịch của khách khi đến làng nghề . Error! Bookmark not
defined.
Bảng 2.10: Số lần khách đến làng nghề .................... Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.11: Điểm hấp dẫn du khách khi đến với làng nghề .... Error! Bookmark not
defined.
Bảng 2.12: Tình hình tiêu dùng các loại hình dịch vụ du lịch của LN gốm Phù Lãng
và tranh Đông Hồ ...................................................... Error! Bookmark not defined.


DANH MỤC BIỂU ĐỒ, HÌNH
Biểu đồ 2.1: Cơ cấu khách du lịch quốc tế đến Bắc Ninh phân theo thị trường (Giai
đoạn 2006 - 2013 ) .................................................... Error! Bookmark not defined.
Biểu đồ 2.2: Cơ cấu khách du lịch quốc tế đến Bắc Ninh phân theo mục đích chuyến

Doanh nghiệp Nhà nước

ĐBSCL

Đồng bằng sông Cửu Long

ĐBSH

Đồng bằng sông Hồng

GD - ĐT

Giáo dục - đào tạo

KT - XH

Kinh tế - xã hội

LATS

Luận án tiến sĩ

LN

Làng nghề

LNTT

Làng nghề truyền thống


1.Lí do chọn đề tài
Ngày nay, sự phát triển mạnh mẽ của du lịch toàn cầu và những xu hướng du
lịch mới xuất hiện trong thời gian gần đây đã và đang thúc đẩy cạnh tranh mạnh mẽ
giữa các quốc gia trên thế giới. Trong bối cảnh chung, Du lịch Việt Nam đã có sự
chuyển biến mạnh mẽ và tăng trưởng liên tục, đóng góp đáng kể cho phát triển kinh
tế, văn hoá, xã hội nước ta, khẳng định chủ trương đường lối đúng đắn của Đảng,
Nhà nước về phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong công cuộc
đổi mới, CNH - HĐH đất nước.
Trong xu thế hội nhập và mở cửa, LNTT đang dần lấy lại vị trí quan trọng của
mình trong đời sống kinh tế, văn hoá, xã hội của mỗi dân tộc mỗi quốc gia. Mỗi LN
như một hình ảnh đầy bản sắc, khẳng định nét riêng biệt, độc đáo không thể thay
thế; một cách giới thiệu sinh động về đất nước và con người của mỗi vùng miền, địa
phương. Phát triển du lịch LN chính là một hướng đi đúng đắn và phù hợp, được
nhiều quốc gia ưu tiên trong chính sách quảng bá và phát triển du lịch. Những lợi
ích to lớn của việc phát triển du lịch LN không chỉ thể hiện ở những con số tăng
trưởng lợi nhuận kinh tế, ở việc giải quyết nguồn lao động địa phương mà hơn thế
nữa, còn là một cách thức gìn giữ và bảo tồn những giá trị văn hoá của dân tộc. Đó
là những lợi ích lâu dài không thể tính được trong ngày một ngày hai.
Trong những năm gần đây, loại hình du lịch LNTT ở Việt Nam ngày càng hấp
dẫn du khách, đặc biệt là du khách nước ngoài, bởi những giá trị văn hóa lâu đời và
cách sáng tạo sản phẩm thủ công đặc trưng ở mỗi vùng. Đi dọc chiều dài đất nước,
du khách gần như có thể dừng chân ở bất cứ địa phương nào để tìm hiểu về LNTT.
Theo thống kê của Hiệp hội Làng nghề Việt Nam, hiện nay cả nước có khoảng hơn
3000 LN thủ công, thuộc 11 nhóm nghề chính là sơn mài, gốm sứ, thêu ren, mây tre
đan, cói, dệt, giấy, tranh dân gian, gỗ, đá, kim khí. Trong đó tỉnh Bắc Ninh là địa
phương tập trung nhiều LNTT đặc sắc như: làng đúc đồng Đại Bái, làng gỗ mỹ
nghệ Đồng Kỵ, làng tranh dân gian Đông Hồ, làng mây tre hun Xuân Lai, làng gốm
Phù Lãng… LN ở Bắc Ninh có lịch sử tồn tại từ hàng trăm năm nay, được phân bố

i


ii


DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Bạch Thị Lan Anh (2010), Phát triển bền vững làng nghề truyền thống
vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ, Luận án tiến sĩ kinh tế, Hà Nội.
2. Đào Thế Anh (2005), Phát triển cụm công nghiệp nông thôn từ làng nghề
truyền thống, Tạp trí Xưa và nay.
3. Ban Thường vụ tỉnh ủy Bắc Ninh (2010), Nghị quyết 12/NQ - TW về xây
dựng, phát triển cụm công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp.
4. Nguyễn Thị Ngọc Cẩm (2013), Nghiên cứu phát triển bền vững du lịch
làng nghề tỉnh Thừa Thiên Huế, Kỷ yếu Hội thảo Festival nghề và làng
nghề truyền thống Huế, trang 12 - 16.
5. Hoàng Văn Châu- Phạm Thị Hồng Yến- Lê Thị Thu Hà (2007), Làng
nghề du lịch Việt Nam, NXB Thống Kê, Hà Nội.
6. Nguyễn Như Chung (2012), Quá trình hoàn thiện các chính sách thúc
đẩy phát triển làng nghề ở Bắc Ninh giai đoạn từ 1997 đến 2003, Thực
trạng, kinh nghiệm và giải pháp, Luận án tiến sĩ kinh tế.
7. Nguyễn Trí Dĩnh (Chủ nhiệm) (2005), Những giải pháp nhằm phát triển
làng nghề ở một số tỉnh đồng bằng sông Hồng, Đề tài nghiên cứu khoa
học cấp Bộ, Hà Nội.
8. Vũ Văn Đông (2010), Mỗi làng một sản phẩm, là giải pháp để phát triển
du lịch bền vững - kinh nghiệm từ các nước và Việt Nam, Tạp chí Phát
triển và hội nhập, số 3, trang 34-37.
9. Vũ Thế Hiệp (2008), Tiềm năng phát triển làng nghề du lịch tỉnh Thừa
Thiên Huế, Tạp chí Khoa học và Giáo dục, Trường Đại học Sư phạm
Huế, trang 120-123.
10. Nguyễn Xuân Hoản, Đào Thế Anh (2013), Tiềm năng phát triển du lịch
nông thôn và sự tham gia của các công ty du lịch lữ hành vào việc phát

và hội nhập, số 10, trang 62-66.
20. Trần Nhạn (1996), Du lịch và kinh doanh du lịch, NXB Văn hóa - Thông
tin, Hà Nội
21. Phạm Côn Sơn (2004), Làng nghề truyền thống Việt Nam, NXB Văn hóa
dân tộc, Hà Nội.

iv


22. Sở Công Thương Bắc Ninh, Báo cáo định hướng chiến lược phát triển
các làng nghề, thực trạng đầu tư vào các làng nghề và tình hình phát
triển các làng nghề tại Bắc Ninh, 2012.
23. Sở Công Thương Bắc Binh, Phương hướng và giải pháp phát triển làng
nghề tiểu thủ công nghiệp trong thời kỳ CNH -HĐH, năm 1998.
24. Sở Văn hóa -Thể thao và Du lịch Bắc Ninh, Báo cáo Hoạt động phát
triển du lịch của tỉnh thời kỳ 2006 - 2013.
25. Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch Bắc Ninh, Khai thác làng nghề tỉnh
Bắc Ninh trong các chương trình du lịch của tỉnh, Chuyên đề của Phòng
Nghiệp vụ Du lịch, 2014.
26. Nguyễn Minh Tuệ (1999), Địa lý du lịch, Nxb Thành phố Hồ Chí Minh.
27. Trần Đức Thanh (2008), Nhập môn khoa học du lịch, NXB Đại học
Quốc gia Hà Nội.
28. Nguyễn Thế Thư (2005), Cho vay vốn hỗ trợ các làng nghề truyền thống
một hướng đi đúng góp phần đẩy mạnh CNH - HĐH nông thôn Bắc Ninh,
Tạp chí Giáo dục lý luận, Hà Nội.
29. Trang tin Ban quản lý di tích Khu tưởng niệm các vua nhà Mạc, Tìm
hướng phát triển cho du lịch làng nghề Việt Nam, mactrieu.vn.
30. UBND tỉnh Bắc Ninh (2011) Quy hoạch tổng thể phát triển du lịch tỉnh
Bắc Ninh giai đoạn 2011- 2020 và định hướng đến năm 2030”.
31. Trần Minh Yến (2003), Phát triển làng nghề truyền thống ở nông thôn