BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ NỘI VỤ

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

VŨ HỮU HÒA

PHÁP LUẬT VỀ HOẠT ĐỘNG CỦA ỦY BAN
NHÂN DÂN PHƯỜNG - TỪ THỰC TIỄN
THÀNH PHỐ TAM ĐIỆP, TỈNH NINH BÌNH

Chuyên ngành: Luật Hiến Pháp và Luật Hành chính
Mã số: 60340102

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HIẾN PHÁP VÀ LUẬT HÀNH CHÍNH

HÀ NỘI - 2017


Công trình được hoàn thành tại:
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
Người hướng dẫn khoa học:.TS. PHAN VĂN HÙNG
Phản biện 1: ...…………..........................................…………………….
………………………………………………………………..
Phản biện 2: .............................................……………………………….
………………………………………………………………..

Luận văn được bảo vệ tại: Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia
Địa điểm: Phòng họp......... Nhà ....... Hội trường bảo vệ luận văn thạc sĩ, Học viện Hành
chính Quốc gia

của nhà nước không chỉ phụ thuộc vào cách thức tổ chức quyền lực ở trung ương mà còn
lại phụ thuộc rất nhiều vào cách thức tổ chức, thực thi quyền lực ở cơ sở. Chính quyền
phường phải trong sạch, đủ năng lực để đảm nhận vị trí luôn là cầu nối giữa Đảng, Nhà
nước với Nhân dân, là nơi trực tiếp thực hiện và đưa chủ trương, đường lối của Đảng,
chính sách, pháp luật của Nhà nước vào cuộc sống
Xuất phát từ tình hình thực tiễn đó, tôi xin được lựa chọn đề tài: “Pháp luật về
hoạt động của Ủy ban nhân phường – từ thực tiễn thành phố Tam Điệp, tỉnh Ninh
Bình” làm đề tài luận văn thạc sỹ của mình, để qua đó nghiên cứu và đưa ra được một số
giải pháp khắc phục những hạn chế trong hoạt động của Uỷ ban nhân dân phường hiện
nay.
2.Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
- Nhóm thứ nhất gồm các công trình nghiên cứu về hoạt động của bộ máy nhà
nước và của chính quyền địa phương, trong đó đề cập tới chính quyền xã dưới giác độ là
một bộ phận cấu thành của bộ máy nhà nước nói chung, của chính quyền địa phương nói
riêng. Có thể kể đến một số công trình như cuốn: “Về cải cách bộ máy nhà nước”,
Trường Hành chính quốc gia, Nxb Sự thật, 1991; Cuốn “Thể chế hành chính và tổ chức
hành chính nhà nước”, Ban Tổ chức Cán bộ Chính phủ, Nxb Sự thật, 1992; Cuốn “Tổ
chức chính quyền nhà nước ở địa phương – Lịch sử và hiện tại” của PGS.TS Nguyễn
Đăng Dung, Nxb Đồng Nai, 1997; Cuốn “Cải cách chính quyền địa phương – Lý luận và
thực tiễn” của tác giả Tô Tử Hạ - Nguyễn Hữu Tri – PTS Nguyễn Hữu Đức đồng chủ
biên, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1998; Chuyên đề “Tổ chức và hoạt động của chính
quyền địa phương” của TS Nguyễn Đăng Dung, Tạp chí Thông tin khoa học pháp lý –


2

Bộ Tư pháp, 2001; Cuốn “Đổi mới nội dung hoạt động các cấp chính quyền địa phương
trong kinh tế thị trường và hội nhập kinh tế quốc tế” do Nguyễn Ký, TS.Nguyễn Hữu
Đức, ThS.Đinh Xuân Hà đồng chủ biên, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2006,…
Các chuyên đề, công trình trên đã đề cập, nghiên cứu về bộ máy nhà nước nói

Về thời gian: từ năm 2011 – đến nay
4. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
4.1.Mục đích nghiên cứu


3

Luận văn hướng tới mục đích đề ra những giải pháp hoàn thiện về hoạt động Uỷ
ban nhân dân phường từ thực tiễn thành phố Tam Điệp, tỉnh Ninh Bình.
4.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Hệ thống hóa một số vấn đề lý luận về hoạt động của Uỷ ban nhân dân phường.
Xác định những yếu tố ảnh hưởng về hoạt động của Uỷ ban nhân dân phường.
- Trình bày, phân tích thực trạng hoạt động Ủy ban nhân dân phường ở thành phố
Tam Điệp, tỉnh Ninh Bình. Tiếp đó, nghiên cứu, đánh giá các mặt đạt được, hạn chế và
nguyên nhân của thực trạng đó.
- Đề xuất, kiến nghị một số giải pháp, biện pháp nhằm hoàn thiện hoạt động
của Uỷ ban nhân dân phường từ thực tiễn thành phố Tam Điệp, tỉnh Ninh Bình.
5. Phương pháp nghiên cứu
5.1. Phương pháp luận nghiên cứu
Luận văn được thực hiện trên cơ sở phương pháp luận duy vật biện chứng và duy
vật lịch sử của Chủ nghĩa Mác-Lênin; tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm, chủ trương,
chính sách của Đảng Cộng sản Việt Nam về đổi mới bộ máy nhà nước, đổi mới hoạt
động của chính quyền địa phương nói chung, chính quyền cấp xã, phường nói riêng.
5.2. Phương pháp nghiên cứu cụ thể
Luận văn sử dụng một số phương pháp nghiên cứu cụ thể, bao gồm: phân tích,
tổng hợp, so sánh, đánh giá, nghiên cứu tài liệu...
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
Kết quả nghiên cứu của luận văn sẽ là những bổ sung cần thiết và quan trọng vào
lý thuyết quản lý công, góp phần làm sáng tỏ những quan điểm của Đảng và Nhà nước ta
về đổi mới hoạt động của Uỷ ban nhân dân phường.

dân do Hội đồng nhân dân cùng cấp bầu ra, là cơ quan chấp hành của Hội đồng nhân
dân, cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương, chịu trách nhiệm trước Nhân dân địa
phương, Hội đồng nhân dân cùng cấp và cơ quan hành chính nhà nước cấp trên”
Theo đó UBND phường là cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương do HĐND
phường bầu ra, chịu trách nhiệm trước Hội đồng nhân dân (HĐND) phường và cơ quan
nhà nước cấp trên về thực hiện chức năng, nhiệm vụ quyền hạn của mình.
1.1.1.2. Khái niệm hoạt động Uỷ ban nhân dân phường
Theo cách hiể u thông thường thì hoa ̣t đô ̣ng, đó là những hành động của các cá
nhân, tổ chức nhằ m đa ̣t mô ̣t mu ̣c đích nào đó.
Theo cách hiể u trong từ điể n thì, hoa ̣t đô ̣ng là: tiế n hành những viê ̣c làm có quan
hê ̣ với nhau chặt chẽ nhằ m một mục đích nhấ t đi ̣nh trong đời số ng xã hội.(từ điển bách
khoa tái bản năm 2011 của Viện Ngôn ngữ học )
Đố i với hoa ̣t đô ̣ng của mô ̣t tổ chức đươ ̣c hiể u là những hành động của các cá nhân,
tổ chức trực thuô ̣c tổ chức đó để thực hiện mô ̣t công viê ̣c, nhiê ̣m vu ̣ nào đó nhằ m hoàn
thành mục tiêu chung.
Hoa ̣t đô ̣ng của UBND phường đươ ̣c hiể u là: những hành đô ̣ng của những cá nhân,
tổ chức trực thuô ̣c UBND phường có thẩ m quyề n, thực hiê ̣n những công viê ̣c trong pha ̣m
vi thẩ m quyề n đó để hoàn thành mu ̣c tiêu quản lý nhà nước trong pha ̣m vi điạ giới hành
chin
́ h đã đươ ̣c xác lâ ̣p.
1.1.1.3. Khái niệm pháp luật về hoạt động của Uỷ ban nhân dân phường


5

Theo giáo trình lý luận chung về Nhà nước và pháp luật của Học viện
Hành
chính Quốc gia, pháp luật là hệ thống những qui tắc xử sự mang tính bắt buộc chung do
nhà nước ban hành hoặc thứa nhận và đảm bảo thực hiện, thể hiện ý chí của giai cấp
thống trị và là nhân tố điều chỉnh các quan hệ xã hội phát triển phù hợp với lợi ích của

quan cấp dưới đòi hỏi phải phù hợp với những quy phạm pháp luật về hoạt động của
UBND phường do cấp trên ban hành.
Thứ tư, các quy phạm pháp luật về hoạt động của UBND phường được đặt ra, sửa
đổi hay bãi bỏ trên cơ sở những quy luật phát triển khách quan của xã hội và những đặc


6

điểm cụ thể trong từng giai đoạn. Trước năm 2003, Việt Nam có Luật tổ chức HĐND và
UBND. Phải đến năm 2015, khi hàng loạt các quan hệ xã hội phát sinh đòi hỏi có sự điều
chỉnh của pháp luật về hoạt động của UBND phường và Quốc hội với tư cách cơ quan
thực thi quyền lập pháp mới thông qua Luật tổ chức chính quyền địa phương năm 2015.
1.1.3. Vai trò pháp luật về hoạt động của Uỷ ban nhân phường
Theo qui định của pháp luật (Hiến pháp 2013 và Luật Tổ chức chính quyền địa
phương năm 2015) UBND phường là cơ quan do HĐND phường bầu ra, là cơ quan chấp
hành của HĐND phường, cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương, chịu trách nhiệm
trước HĐND cùng cấp và cơ quan nhà nước cấp trên.
Vai trò này khẳng định tầm quan trọng của UBND phường trong việc thực thi
pháp luật, các Nghị quyết của HĐND phường và đảm bảo hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà
nước ở địa phương. Chức năng quan trọng của UBND phường là tổ chức và chỉ đạo việc
thi hành Hiến pháp, luật, các văn bản của cơ quan nhà nước cấp trên và Nghị quyết của
HĐND cùng cấp.
UBND phường chỉ đạo, điều hành hoạt động quản lý nhà nước ở địa phương, đảm
bảo sự chỉ đạo, quản lý thống nhất bộ máy hành chính nhà nước từ cấp trên tới cơ sở.
Xét về hê ̣ thố ng các cơ quan hành chiń h nhà nước, UBND phường là cơ quan hành
chin
́ h nhà nước cấ p cuố i cùng trong hê ̣ thố ng các cơ quan hành chiń h nhà nước ở nước ta
hiện nay. Nó là đầ u mố i cơ sở của hê ̣ thố ng các cơ quan hành chin
́ h nhà nước trong 4 cấ p
hành chính chứ không phải là cơ quan hành chính trung gian hoă ̣c cấ p cao nhấ t.

1.2.2. Hoạt động các thành viên Uỷ ban nhân dân phường
- Hoạt động của Chủ tịch Uỷ ban nhân dân
+Tổ chức triển khai kiểm tra việc thực hiện Hiến pháp, Luật và các văn bản của cơ
quan nhà nước cấp trên, nghị quyết của HĐND và quyết định của UBND.
- Đôn đốc kiểm tra công tác của các thành viên UBND và công chức của UBND
cấp mình.
+ Áp dụng cải tiến lề lối làm việc của UBND và điều hành quản lí hiệu quả, ngăn
ngừa đấu tránh kiên quyết đấu tranh chống các biện pháp quan liêu, hách dịch cửa quyền,
tham nhũng, lãng phí.
+ Tổ chức tiếp dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo.
+ Phê chuẩn bãi bỏ các văn bản trái pháp luật của thành viên và công chức chuyên
môn UBND cấp mình.
Các quy định trên đây nhằm đề cao vị trí, vai trò của Chủ tịch UBND trong hoạt
động quản lí cũng như đảm bảo tính thống nhất của quyền lực nhà nước.
Chủ tịch UBND có quyền hạn lớn và đảm nhiệm những nhiệm vụ quan trọng
trong bộ máy hành chính.
- Hoạt động của các thành viên trong Uỷ ban nhân dân
Đây là hình thức hoạt động thường xuyên và có tác dụng rất lớn đến hiệu quả hoạt
động của UBND.
+ Hoạt động của Phó chủ tịch Uỷ ban nhân dân
Phó chủ tịch là người giúp viêc cho Chủ tịch UBND, được Chủ tịch phân công
phụ trách thực hiện công việc nhất định như: kinh tế, tài chính, thương mại, giáo dục, văn
hóa, y tế... chịu trách nhiệm cá nhân về nhiệm vụ quyền hạn trước Chủ tịch UBND.
Thông qua các hoạt động của Phó chủ tịch giúp Chủ tịch UBND nắm được toàn bộ hoạt
động của UBND.
+ Hoạt động của Uỷ viên Uỷ ban nhân dân
Uỷ viên Uỷ ban nhân dân được Chủ tich UBND phân công quản lý ngành chuyên
môn nhất định như: công an, quân sự, kế hoạch, tài chính, văn phòng Uỷ ban nhân dân...
chịu trách nhiệm cá nhân về nghành và lĩnh vực mình được phân công.
1.3. Yếu tố tác động pháp luật đến hoạt động của Uỷ ban nhân dân phường

hoạt động của chính quyền nói chung, UBND nói riêng đối với từng địa bàn quản lý.
Phát triển lên một bước cao hơn, tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX (năm
2001), Đảng ta xác định nhiệm vụ của Chính phủ trong việc xây dựng, ban hành Chương
trình tổng thể cải cách hành chính giai đoạn 2001 – 2010, trong đó có các nội dung về chỉ
đạo công tác xây dựng chính quyền các cấp, bao gồm chính quyền cấp xã. Nghị quyết
Đại hội nêu rõ: “phân công, phân cấp nâng cao tính chủ động của chính quyền địa
phương, kết hợp chặt chẽ quản lý ngành và quản lý theo lãnh thổ, thực hiện đúng nguyên
tắc tập trung dân chủ, tổ chức hợp lý HĐND, kiện toàn các cơ quan chuyên môn của
UBND và bộ máy chính quyền cấp xã, phường, thị trấn” [9, tr.113].
Tại Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa IX đã ban hành
Nghị quyết số 17-NQ/TW về đổi mới và nâng cao chất lượng hệ thống chính trị ở cơ sở
xã, phường, thị trấn. Trong đó xác định 3 nhiệm vụ: Xác định rõ chức năng, nhiệm vụ của


9

chính quyền cơ sở; Đổi mới hoạt động của HĐND; Nâng cao hiệu lực của cơ quan hành
chính.
1.3.2. Yếu tố về pháp luật
Sự hoàn chỉnh của hệ thống pháp luật về hoạt động Uỷ ban nhân dân phường là rất
cần thiết. Đối với việc hoạt động Uỷ ban nhân dân phường hiệu quả hoạt động phụ thuộc
vào mức độ hoàn chỉnh của pháp luật, gồm pháp luật hoạt động của Uỷ ban nhân phường.
Bởi vì nguyên tắc pháp chế đòi hỏi hoạt động của Uỷ ban nhân dân phường hoạt động
hiệu lực hiệu quả đều phải dựa trên cơ sở pháp luật. Đồng thời, hoạt động Uỷ ban nhân
dân phường nói chung và hoạt động của tập thể, cá nhân UBND phường nói riêng thì ý
thức pháp luật, trách nhiệm công vụ là yếu tố góp phần quan trọng quá trình hoạt động sẽ
giúp cho chủ thể quản lý hoạt động UBND phường nói riêng sẽ góp phần nâng cao hiệu
quả, chất lượng hoạt động UBND phường.
Trình độ kỹ thuật pháp lý trong quá trình xây dựng và hoạt động UBND phường
được thể hiện ở việc xây dựng các văn bản pháp luật, và cần tuân theo qui trình khoa học

do đó không đạt được mục tiêu điều chỉnh.


11

Chương 2
THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ HOẠT ĐỘNG CỦA UỶ BAN NHÂN DÂN
PHƯỜNG Ở THÀNH PHỐ TAM ĐIỆP,
TỈNH NINH BÌNH
2.1. Tác động điều kiện cụ thể thành phố Tam Điệp đến hoạt động của Uỷ ban nhân
phường
2.1.1. Tác động điều kiện tự nhiên
Thành phố Tam Điệp nằm ở phía Tây Nam của tỉnh Ninh Bình, là cửa ngõ kế t nối
đồng bằng Bắc Bộ với dải lãnh thổ ven biển miền Trung, trên trục đường giao thông
huyết mạch nối liền Nam - Bắc.
Địa giới hành chính tiếp giáp:
- Phía Bắc và Đông bắc giáp huyện Nho Quan và huyện Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình;
- Phía Đông và Đông nam giáp huyện Yên Mô, tỉnh Ninh Bình;
- Phía Nam và Tây nam giáp thị xã Bỉm Sơn, tỉnh Thanh Hóa;
- Phía Tây và Tây bắc giáp huyện Hà Trung, tỉnh Thanh Hóa.
2.1.2. Tác động điều kiện kinh tế - xã hội
Hiện nay, trên địa bàn thành phố đang triển khai nhiều dự án lớn của Thành phố và
các phường như Dự án đường Vành đai 1, Vành đai 2, dự án đường quốc lộ 1, nhóm dự án
thoát nước giai đoạn 2; dự án xây dựng, cải tạo trường học…, các dự án này đều đang trong
giai đoạn giải phóng mặt bằng và thi công xây dựng nên ảnh hưởng không nhỏ tới trật tự
giao thông, trật tự đô thị, vệ sinh môi trường.
2.2. Thực trạng pháp luật về hoạt động của Uỷ ban nhân dân phường trên điạ bàn
thành phố Tam Điệp, tỉnh Ninh Bình
2.2.1. Thực traṇ g quy đinh
̣ pháp luật về hoa ̣t động của Uỷ ban nhân dân

Là một cơ quan có tính chất Uỷ ban, Uỷ ban nhân dân trước hết phải là cơ quan
tập hợp của những người nhất định được bầu ra và hoạt động theo chế độ tập thể. Theo
chế độ hoạt động tập thể, Uỷ ban nhân dân mỗi tháng họp ít nhất một lần. Chủ tịch Uỷ
ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và người đứng đầu các đoàn thể nhân dân ở địa phương
được mời dự các phiên họp của Uỷ ban nhân dân cùng cấp khi bàn các vấn đề có liên
quan.
Các nhiệm vụ, quyền hạn của tập thể các thành viên Uỷ ban nhân dân là các nhiệm
vụ có ý nghĩa quan trọng đối với hoạt động của cơ quan này, đồng thời đòi hỏi trí tuệ
cũng như trách nhiệm tham gia của tất cả các thành viên của Uỷ ban nhân dân. Luật 2015
quy định các vấn đề sau đây phải được Uỷ ban nhân dân thảo luận tập thể và quyết định:
1. Chương trình làm việc của Uỷ ban nhân dân;
2. Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, dự toán ngân sách, quyết toán ngân sách
hàng năm và quỹ dự trữ của địa phương trình Hội đồng nhân dân quyết định;
3. Kế hoạch đầu tư, xây dựng các công trình trọng điểm ở địa phương trình Hội
đồng nhân dân quyết định;
4. Kế hoạch huy động nhân lực, tài chính để giải quyết các vấn đề cấp bách của
địa phương trình Hội đồng nhân dân quyết định;
5. Các biện pháp thực hiện nghị quyết của Hội đồng nhân dân về kinh tế - xã hội;
thông qua báo cáo của Uỷ ban nhân dân trước khi trình Hội đồng nhân dân;
6. Đề án thành lập mới, sáp nhập, giải thể các cơ quan chuyên môn thuộc Uỷ ban
nhân dân và việc thành lập mới, nhập, chia, điều chỉnh địa giới hành chính ở địa phương.
Các quyết định của Uỷ ban nhân dân phải được quá nửa tổng số thành viên Uỷ ban
nhân dân biểu quyết tán thành.
b. Hoạt động của các thành viên Uỷ ban nhân dân
Uỷ ban nhân dân là cơ quan hoạt động theo chế độ tập thể như đã nói ở trên. Tuy


13

nhiên, để phù hợp với đặc điểm của hoạt động quản lý hành chính, yêu cầu nâng cao hiệu

6. Ra quyết định, chỉ thị để thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của mình.
Các thành viên còn lại của Uỷ ban nhân dân: Phó Chủ tịch và các thành viên khác
thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn do Chủ tịch Uỷ ban nhân dân phân công và phải chịu
trách nhiệm trước Chủ tịch Uỷ ban nhân dân về việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn đã
được giao.
Ngoài hoạt động của tập thể thành viên Uỷ ban nhân dân, từng thành viên Uỷ ban
nhân dân trên đây, hiệu lực, hiệu quả hoạt động của Uỷ ban nhân dân phường còn phụ


14

thuộc vào hoạt động của các bộ phận công tác có tính chất chuyên môn của Uỷ ban nhân
dân phường.
2.2.2. Những kết hoạt động của Uỷ ban nhân phường trên địa bàn thành phố
Tam Điệp
- Đố i với hoạt động phát triể n kinh tế và thu chi ngân sách, trong nô ̣i dung công
viê ̣c này chủ yế u tâ ̣p trung viê ̣c thực hiê ̣n các chủ trương phát triể n kinh tế - xã hô ̣i do
Nghi ̣ quyế t của các HĐND đồ ng cấ p và cơ quan hô ̣i đồ ng cũng như UBND thành phố
đưa ra. Đố i với công tác thu chi ngân sách, với đă ̣c thù là đơn vi ̣ hành chính đô thi,̣ các
nguồ n thu ngân sách chủ yế u của UBND các phường trên điạ bàn thành phố là: Thu tiền
thuê đấ t, Thuế nhà đất, Phí và lệ phí, Lệ phí trước bạ nhà đất, Thuế doanh nghiệp, Thuế
môn bài, Thuế thu nhập cá nhân. Ngoài ra còn có các hoa ̣t đô ̣ng thu đố i với các quỹ như:
Bảo trơ ̣ trẻ em, Đề n ơn, đáp nghiã ; Vì người nghèo; Khuyế n ho ̣c.
- Hoạt động trong liñ h vực đấ t đai, đô thi ̣ và trật tự xây dựng:
- Trong công tác đô thị:
- Trong công tác phòng chố ng bão lụt:
- Trong công tác quản lý trật tự xây dựng:
- Các hoạt động trong công tác văn hoá – xã hội của UBND các phường
- Đố i với văn hóa thông tin:
- Đố i với công tác thương binh xã hội:

các nhiệm vụ cụ thể, đồng thời, bám sát thực tiễn cơ sở nhất.
Thứ ba, trong việc tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính và ý thức chấp hành
chỉ đạo, tổ chức thực hiện của các ngành
Đánh giá chung đối với 5 phường thuộc thành phố Tam Điệp về cơ bản đã quán
triệt và thực hiện nghiêm Quy chế làm việc của UBND; thực hiện kỷ cương, kỷ luật hành
chính; tăng cường công tác kiểm tra, nắm chắc tình hình, sâu sát cơ sở; thực hiện nghiêm
túc việc xác định trách nhiệm liên đới đối với người đứng đầu cơ quan để xảy ra việc cán
bộ, công chức thuộc quyền quản lý trực tiếp của mình có hành vi vi phạm kỷ luật, kỷ
cương hành chính, nhũng nhiễu, gây phiền hà cho người dân và doanh nghiệp.
Thứ tư, công tác phối hợp với các cơ quan thành phố Tam Điêp, Thường trực
HĐND, Ủy ban MTTQ Việt Nam phường và các tổ chức thành viên
Sự phối hợp công tác giữa HĐND, UBND, UB MTTQ phường trong việc chỉ đạo,
hướng dẫn các ngành, các đoàn thể quần chúng đã có nhiều tiến bộ. UBND phường luôn giữ
mối liên hệ chặt chẽ và thường xuyên với Thường trực HĐND trong việc chuẩn bị nội dung
các kỳ họp của HĐND, triển khai thực hiện các Nghị quyết của HĐND và kiến nghị Thường
trực HĐND.
UBND đã chủ động phối hợp nâng cao chất lượng các kỳ họp HĐND, chất lượng
các văn bản trình tại kỳ họp, chất lượng các Nghị quyết được HĐND ban hành. Công tác
chuẩn bị dự thảo các Nghị quyết trình HĐND xem xét tại các kỳ họp thường xuyên cũng
như kỳ họp chuyên đề luôn được UBND phường chú trọng, đảm bảo nội dung chất lượng
cao, hoàn thành đúng tiến độ. Dự thảo các Nghị quyết của UBND phường được căn cứ
theo các quy định của pháp luật, thực hiện đầy đủ các trình tự, thủ tục trước khi trình
HĐND cùng cấp xem xét, thông qua và ban hành.
2.3.1. Hạn chế và nguyên nhân
Bên cạnh những kết quả mà UBND phường thuộc thành phố Tam Điệp lãnh đạo
điều hành đạt được trong những năm qua, cũng còn những hạn chế, vướng mắc cần có
biện pháp khắc phục. Cụ thể:
Thứ nhất, chỉ đạo công tác triển khai quán triệt cụ thể hóa các chủ trương, nghị
quyết ở các cấp, các ngành có lúc vẫn còn chậm, thiếu đồng bộ, hàng năm vẫn còn một số
chỉ tiêu đạt thấp so với Nghị quyết HĐND cùng cấp; còn tổ chức hội họp nhiều, nhưng

hành có mặt còn lúng túng.
Thứ năm, việc tổ chức thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở, nhất là việc áp dụng phù
hợp trong điều kiện thực tế ở từng phường còn nhiều hạn chế. Từ đó, làm ảnh hưởng đến
kết quả thực hiện quản lý, điều hành của UBND;
Nguyên nhân của những hạn chế
Xem xét, đánh giá những vấn đề còn hạn chế trong hoạt động của Uỷ ban nhân
dân phường tại thành phố Tam Điệp, tỉnh Ninh Bình cho thấy có một số nguyên nhân cơ
bản sau đây:
Thứ nhất, chưa thực sự đề cao vai trò của chính quyền cấp phường, coi cấp
phường là cấp chính quyền cuối cùng trong hệ thống bộ máy nhà nước từ trung ương đến
cơ sở nên phải gánh chịu những trách nhiệm, nghĩa vụ mà trong đó có nhiều trách nhiệm,
nghĩa vụ thuộc thành phố và cấp tỉnh. Đồng thời, cấp phường cũng được quan niệm là
cấp thấp nhất, là nơi trực tiếp thực hiện các chủ trương, đường lối, chính sách nên dẫn


17

đến tình trạng tổ chức triển khai đồng loạt, ồ ạt mà thiếu tính toán, cân nhắc nên tạo ra
những khó khăn, trở ngại, quá tải đối với năng lực hoạt động của chính quyền cấp
phường.
Thứ hai, trình độ năng lực chuyên môn nghiệp vụ của đội ngũ cán bộ, công chức
cấp phường tuy đã được cải thiện trong những năm qua nhưng nhìn chung chưa đáp ứng
được yêu cầu của hoạt động quản lý, điều hành trong giai đoạn hiện nay, đặc biệt là yêu
cầu của cải cách hành chính quốc gia; cơ chế tuyển dụng, bổ nhiệm công chức cấp
phường còn nhiều bất cập, chưa chặt chẽ, tiêu chuẩn tuyển dụng còn đơn giản nên chất
lượng tuyển dụng còn chưa cao.
Thứ ba, hệ thống pháp luật quy định về chính quyền địa phương nói chung, chính
quyền cấp xã, phường nói riêng thiếu cụ thể, chậm đổi mới nên chưa tạo được hành lang
pháp lý riêng, phù hợp với đặc thù của từng cấp chính quyền, đặc biệt là chính quyền cấp
phường. Trong giai đoạn vừa qua, việc tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương

Đại hội Đảng lần VI là bước đột phá trong tiến trình hoàn thiện bộ máy nhà nước,
cải cách hệ thống chính trị, cải cách kinh tế, mở rộng quyền tự do dân chủ của nhân dân
Sau 5 năm thực hiện công cuộc đổi mới, Đại hội Đảng toàn quốc lần VII tiếp tục
đưa ra phương hướng cải cách bộ máy nhà nước theo hướng “Nhà nước của dân, do dân,
vì dân”. Đối với chính quyền cơ sở cần “xác định lại chức năng, nhiệm vụ của cả ba cấp
chính quyền để sắp xếp lại tổ chức, đề cao quyền chủ động và trách nhiệm của địa
phương, đông thời đảm bảo sự chỉ đạo thống nhất từ Trung ương… xây dựng chính
quyền phường vững mạnh”
3.2. Phương hướng và giải pháp hoàn thiện pháp luật về hoạt động của Uỷ ban nhân
dân phường
3.2.1. Phương hướng
Xuất phát từ thực trạng hoạt động và chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức của Uỷ
ban nhân dân cấp xã, phường nước ta trong giai đoạn hiện nay, phương hướng đề ra để
nâng cao hiệu quả hoạt động của UBND cấp xã, phường trong việc tổ chức, quản lý mọi
mặt của đời sống xã hội và dân cư trên địa bàn đó là:
Thứ nhất, đổi mới hoạt động của Uỷ ban nhân dân phường
Xác định lại chức năng, nhiệm vụ, xem xét lại toàn bộ cơ cấu, nguyên tắc, phương
thức hoạt động của Uỷ ban nhân dân cấp xã, phường cùng chất lượng đội ngũ cán bộ,
công chức làm cho bộ máy tinh gọn, hoạt động có hiệu quả.
Trước hết, việc tuyển chọn cán bộ, công chức phải được tiến hành một cách công
khai, dân chủ để dân có thể kiểm soát, tham gia đóng góp, xây dựng bộ máy đó ngày
càng hoàn thiện. Đổi mới tổ chức của Uỷ ban nhân dân phường nhằm nâng cao hiệu quả
hoạt động của Uỷ ban nhân dân phường, cải cách một bước nền hành chính quốc gia. Để
làm được điều đó thì mục tiêu đề ra là phải xây dựng Uỷ ban nhân dân phường thật


19

vững mạnh, trong sạch, có phương pháp quản lý khoa học nhằm đáp ứng tốt nhất yêu cầu
của xã hội. Cụ thể:

chủ yếu và quan trọng nhất của Uỷ ban nhân dân phường. Tại các phiên họp của Uỷ ban
nhân dân phường tập trung đầy đủ các thành viên của Uỷ ban nhân dân, thể hiện được
sự đóng góp trí tuệ tập thể, thảo luận tập thể và quyết định theo đa số những nội dung
thuộc chương trình phiên họp. Trên thực tế chất lượng phiên họp của Uỷ ban nhân dân
phường chưa cao, còn mang tính hình thức, chưa nhận được sự đóng góp tâm huyết của
các thành viên Uỷ ban nhân dân. Vai trò của Chủ tịch Uỷ ban nhân dân phường vẫn


20

chưa thực sự nổi bật và phát huy được hết chức năng, nhiệm vụ của mình. Vì vậy cần
phải quy định rõ các tiêu chuẩn về chính trị, đạo đức, năng lực, nghiệp vụ chuyên môn,
đồng thời có kế hoạch bồi dưỡng kiến thức pháp luật, kiến thức quản lý Nhà nước, quản
lý kinh tế cho các thành viên của Uỷ ban nhân dân cấp xã, phường trong đó nhấn mạnh
các tiêu chuẩn đối với Chủ tịch Uỷ ban nhân dân phường.
3.2.2. Giải pháp hoàn thiện pháp luật về hoạt động của Uỷ ban nhân phường ở
thành phố Tam Điệp, tỉnh Ninh Bình hiện nay
3.2.2.1. Hoàn thiện các quy định của pháp luật về Uỷ ban nhân dân các cấp trong
đó có những quy định chi tiết, cụ thể đối với Uỷ ban nhân dân phường
Uỷ ban nhân dân phường có chức năng, nhiệm vụ tổ chức thực hiện các chủ
trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, các mục tiêu kinh tế, văn hoá, xã hội, an ninh
quốc phòng ở cơ sở; thực hiện việc quản lý hành chính nhà nước trên địa bàn theo thẩm
quyền được giao, chỉ đạo và hướng dẫn hoạt động tự quản của dân, tạo thuận lợi cho
nhân dân phát triển kinh tế. Nhưng hiện nay, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Uỷ
ban nhân dân phường cũng như các thành viên của Uỷ ban nhân dân vẫn chưa được
quy định thống nhất, rõ ràng, cụ thể trong một văn bản pháp luật mà lại nằm rải rác ở các
văn bản pháp luật chuyên ngành như: Luật Đất đai năm 2013, Luật Ngân sách Nhà nước
năm 2015….
Thứ nhất, cần phân cấp và quy định rõ nhiệm vụ, quyền hạn cụ thể cũng như
trách nhiệm của Uỷ ban nhân dân trong việc thực hiện hoạt động quản lý hành chính nhà

cơ sở, có hai mối quan hệ quan trọng nhất pháp luật cần điều chỉnh là UBND phường với
Đảng ủy phường và quan hệ giữa UBND phường và Mặt trận tổ quốc phường và các
thành viên.
- Pháp luật về hoạt động UBND phường cần xác định hoạt động UBND phường
phù hợp với tính chất và đặc điểm quản lý nhà nước ở khu vực thành thị và nông thôn.
- Pháp luật về hoạt động UBND phường cần xác định các nhiệm vụ quyền hạn phù
hợp với vị trí tính chất của UBND phường trên cơ sở tăng cường phân cấp cho UBND
phường và đảm bảo tính khả thi khi thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn.
- Pháp luật cần qui định mô hình UBND phườngđa dạng với nhiều loại hình như
xã, phường, thị trấn.
- Pháp luật cần đổi mới hoạt động của UBND phường đảm bảo cơ cấu gọn nhẹ,
phân rõ trách nhiệm của tập thể UBND với chủ tịch UBND và các thành viên của UBND
nhằm hoạt động có hiệu quả.
* Giải pháp hoàn thiện pháp luật về hoạt động UBND phường về hình thức
Về hình thức cần khác phục tình trạng pháp luật về hoạt động của UBND phường
được thể hiện quá nhiều trong văn bản qui phạm pháp luật dễ dẫn đến mâu thuẫn, trồng
chéo, đồng thời do qui đinh chung trong một đạo luật với UBND cấp tỉnh và chính quyền
cấp quận, huyện nên chưa thể hiện được đặc thù của UBND phường là một cấp hành
chính – tự quản cần phải thực hiện những giải pháp sau:
- Cần ban hành một đạo luật riêng về tổ chức hoạt động của chính quyền đô thị
trong đó qui định chi tiết cụ thể về hoạt động của UBND phường để điều chỉnh những
quan hệ xã hội nảy sinh mà đặc thù là chính quyền đô thị, và qui định cụ thể trong quan
hệ với cơ quan nhà nước khác phù hợp với đặc thù của chính quyền cấp này. Đây có thể
coi là văn bản pháp luật cơ bản, chủ yếu nhất điều chỉnh về hoạt động UBND phường và
các văn bản khác khi đề cập tới những vấn đề cụ thể khác liên quan đến hoạt động của
UBND phường cần phải căn cứ phù hợp với đặc điểm này có như vậy mới đảm bảo tính
thống nhất trong pháp luật về hoạt động của UBND phường trong đạo luật này cần qui
định chi tiết cụ thể về chức năng, nhiệm vụ quyền hạn cũng như cơ cấu tổ chức của chính
quyền xã, thị trấn và chính quyền phường.


- Cần tăng biên chế đối với công chức Địa chính cấp phường. Nhiệm vụ, quyền
hạn phân cấp cho UBND phường trong hoạt động quản lý đất đai rất nhiều trong khi các,
phường mới chỉ được biên chế một công chức Địa chính. Điều này sẽ ảnh hưởng đến khả
năng giải quyết công việc của công chức Địa chính cấp phường, không đảm bảo được về
thời gian và chất lượng công việc.
- Cần có cơ chế hỗ trợ kinh phí cho các hoạt động của Tổ hoà giải tranh chấp đất
đai, bởi hoạt động của Tổ hoà giải có ý nghĩa rất quan trọng trong việc giải quyết dứt
điểm các tranh chấp đất đai, hạn chế các vụ kiện hay các khiếu nại về đất đai có thể xảy
ra.
- Thực hiện cơ chế một cửa liên thông trong hoạt động quản lý đất đai của
UBND cấp xã, phường theo Quyết định 93/2007/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về


23

việc thực hiện cơ chế một cửa, một cửa liên thông tại cơ quan hành chính nhà nước ở địa
phương. Trong lĩnh vực đất đai, pháp luật quy định: người dân chỉ phải đến trụ sở của
UBND cấp xã, phường để nộp hồ sơ yêu cầu giải quyết vụ việc. UBND cấp xã, phường
có trách nhiệm tiếp nhân hồ sơ, trong trường hợp vụ việc không thuộc thẩm quyền của
UBND cấp xã, phường Uỷ ban sẽ chuyển lên cơ quan có thẩm quyền giải quyết, tránh
tình trạng dân phải đi tới quá nhiều cửa để thực hiện yêu cầu của mình, tạo điều kiện
thuận lợi nhất cho nhân dân khi có yêu cầu.
Thứ hai, trong hoạt động chứng thực
- Cần nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức làm công tác tư pháp- hộ
tịch ở cấp phường. Xây dựng phương án đào tạo mới và đào tạo lại đội ngũ cán bộ, công
chức làm công tác chứng thực để đạt chuẩn theo quy định của pháp luật và đòi hỏi của
thực tế công việc. Đối với những cán bộ, công chức không đáp ứng được yêu cầu của
công viêc, không hoàn thành nhiệm vụ sẽ loại bỏ khỏi bộ máy.
- Bổ sung số lượng công chức Tư pháp- Hộ tịch cho phường đặc biệt là những
nơi có trên 10.000 dân theo quy định của Chính phủ. Bởi hiện tại, công việc của công