Số hóa bởi trung tâm học liệu

/>
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM

PHẠM VĂN LONG

BIỆN PHÁP QUẢN LÝ KIỂM TRA,
ĐÁNH GIÁ THỰC HIỆN QUY CHẾ CHUYÊN MÔN
CỦA HIỆU TRƢỞNG CÁC TRƢỜNG THPT
HUYỆN TIỀN HẢI, TỈNH THÁI BÌNH

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO
DỤC

THÁI NGUYÊN, NĂM 2013


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM

PHẠM VĂN LONG

BIỆN PHÁP QUẢN LÝ KIỂM TRA,
ĐÁNH GIÁ THỰC HIỆN QUY CHẾ CHUYÊN MÔN
CỦA HIỆU TRƢỞNG CÁC TRƢỜNG THPT
HUYỆN TIỀN HẢI, TỈNH THÁI BÌNH
Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO
DỤC Mã số: 60.14.01.14


Các thầy, cô giáo trực tiếp giảng dạy, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học
tập và làm luận văn tốt nghiệp.
Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới TS Phan Hữu Tham,
ngƣời thầy đã trực tiếp hƣớng dẫn, tận tình, chỉ bảo, giúp đỡ tôi trong suốt
quá trình nghiên cứu, hoàn thành luận văn.
Lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo, Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện
Tiền Hải, của Tỉnh Thái Bình đã tạo điều kiện về mọi mặt giúp đỡ tôi trong quá
trình hoàn thành luận văn.
Chi bộ, Ban Giám hiệu, tập thể cán bộ, giáo viên, các tổ bộ môn, các
phòng, ban của ba trƣờng: THPT Tây Tiền Hải, THPT Nam Tiền Hải, THPT
Đông Tiền Hải đã tạo điều kiện về mọi mặt giúp tôi nghiên cứu, khảo sát và
cung cấp thông tin, tƣ liệu cho luận văn.
Tôi xin chân thành cảm ơn những ngƣời thân trong gia đình, vợ con, bạn
bè đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi để tôi hoàn thành luận văn này.
Mặc dù có nhiều cố gắng trong quá trình thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu,
song luận văn không tránh khỏi sai sót, kính mong đƣợc sự chỉ dẫn, góp ý của
các thầy giáo, cô giáo, các bạn đồng nghiệp để luận văn đƣợc hoàn thiện hơn.
Xin trân trọng cảm ơn!
Thái Bình, ngày 19 tháng 8 năm 2013
Tác giả

Phạm Văn Long

ii


MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN.................................................................................................i
LỜI CẢM ƠN..................................................................................................... ii
MỤC LỤC..........................................................................................................iii


1.2.3. Đánh giá...................................................................................................10
1.2.3.1. Chức năng của đánh giá............................................................10
1.2.3.2. Các nguyên tắc đánh giá............................................................11
1.2.3.3. Các hình thức đánh giá..............................................................11
1.2.3.4. Chức năng của đánh giá trong giáo dục....................................13
1.2.4. Quản lý kiểm tra, đánh giá thực hiện quy chế chuyên môn.................... 13
1.2.4.1. Khái niệm quản lý.....................................................................13
1.2.4.2. Quản lý giáo dục........................................................................15
1.2.4.3. Quản lý trƣờng THPT...............................................................16
1.2.4.4. Quản lý thực hiện quy chế chuyên môn....................................17
1.2.4.5. Kiểm tra, đánh giá thực hiện quy chế chuyên môn...................17
1.2.5. Biện pháp kiểm tra, đánh giá thực hiện quy chế chuyên môn.................17
1.2.5.1. Biện pháp..................................................................................17
1.2.5.2. Biện pháp quản lý thực hiện quy chế chuyên môn...................17
1.2.5.3. Biện pháp kiểm tra, đánh giá thực hiện quy chế chuyên môn.....18
1.2.6. Các chức năng quản lý và mối quan hệ của kiểm tra, đánh giá với
các chức năng quản lý..............................................................................18
1.2.7. Phân biệt các loại hình kiểm tra, đánh giá trong quản lý.........................19
1.3. Vai trò của kiểm tra, đánh giá thực hiện quy chế chuyên môn đối với
việc nâng cao chất lƣợng giáo dục..........................................................19
1.4. Cơ sở pháp lý của kiểm tra, đánh giá thực hiện quy chế chuyên môn
trong nhà trƣờng......................................................................................21
1.5. Các nội dung quản lý thực hiện quy chế chuyên môn................................25
1.5.1. Biện pháp quản lý chƣơng trình, nội dung DH.......................................26
1.5.2. Biện pháp quản lý soạn bài......................................................................26
1.5.3. Biện pháp quản lý giảng bài.................................................................... 27
1.5.4. Biện pháp quản lý kiểm tra chấm và chữa bài.........................................28
1.5.5. Biện pháp quản lý vào điểm.................................................................... 29
1.5.6. Biện pháp quản lý nền nếp ra vào lớp..................................................... 29

2.2.1. Quy mô trƣờng, lớp.................................................................................41
2.2.2. Số lƣợng, chất lƣợng đội ngũ cán bộ QLGD, GV và HS ở các
Trƣờng THPT huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình.......................................42
2.2.2.1. Đội ngũ cán bộ quản lý..............................................................42
2.2.2.2. Đội ngũ giáo viên......................................................................43
2.2.2.3. Học sinh.....................................................................................44
2.2.3. Cơ sở vật chất phục vụ hoạt động dạy học..............................................46
2.2.4. Chỉ đạo dạy và học..................................................................................47
2.2.5. Đổi mới quản lý giáo dục.......................................................................48
2.2.6. Thanh tra, kiểm tra...................................................................................48
v


Số hóa bởi trung tâm học liệu

/>
2.3. Thực trạng quản lý của Hiệu trƣởng đối với việc thực hiện quy chế
chuyên môn của giáo viên tại các trƣờng THPT của huyện Tiền
Hải,
tỉnh Thái Bình............................................................................................51
2.3.1. Nội dung nghiên cứu...............................................................................51
2.3.1.1. Điều tra.................................................................................................51
2.3.1.2. Phỏng vấn.............................................................................................51
2.3.2. Kết quả nghiên cứu nhận thức về tầm quan trọng của hoạt động
KTĐG trong việc thực hiện QCCM..................................................................52
2.3.2.1. Nhận thức của HT, PHT, TTCM, TPCM về tầm quan trọng
của hoạt động kiểm tra, đánh giá đối với việc thực hiện
quy
chế chuyên môn..........................................................................52
2.3.2.2. Nhận thức của giáo viên về tầm quan trọng của hoạt động


/>
2.4.3. Do tổ chuyên môn....................................................................................75
2.4.4. Do giáo viên............................................................................................76
2.4.5. Do Sở Giáo dục và Đào tạo.....................................................................76
Tiểu kết chƣơng 2.............................................................................................76
Chƣơng 3. BIỆN PHÁP QUẢN LÝ KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ THỰC
HIỆN QUY CHẾ CHUYÊN MÔN CỦA HIỆU
TRƢỞNG CÁC TRƢỜNG THPT HUYỆN TIỀN HẢI,
TỈNH THÁI BÌNH
................79
3.1. Một số nguyên tắc của việc đề xuất biện pháp quản lý thực hiện
kiểm tra, đánh giá quy chế chuyên môn...................................................79
3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ của các biện pháp.............................79
3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn của các biện pháp............................79
3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi của các biện pháp...............................80
3.2. Các biện pháp quản lý................................................................................80
3.2.1. Biện pháp 1: Xây dựng tiêu chí, tiêu chuẩn, thang đo trong kiểm
tra, đánh giá GV thực hiện QCCM..........................................................80
3.2.1.1. Mục tiêu của biện pháp............................................................80
3.2.1.2. Nội dung của biện pháp...........................................................80
3.2.1.3. Cách thực hiện biện pháp........................................................81
3.2.1.4. Điều kiện thực hiện biện pháp.................................................91
3.2.2. Biện pháp 2: Kế hoạch hóa công tác quản lý kiểm tra, đánh giá
thực hiện QCCM của Hiệu trƣởng, Tổ trƣởng chuyên môn...................91
3.2.2.1. Mục đích của biện pháp...........................................................91
3.2.2.2. Nội dung của biện pháp...........................................................91
3.2.2.3. Cách thức thực hiện biện pháp................................................93
3.2.2.4. Điều kiện thực hiện biện pháp.................................................93
3.2.3. Biện pháp 3: Hiệu trƣởng ủy quyền cho PHT, TTCM, TPCM,

3.2.7.1. Mục đích của biện pháp............................................................108
3.2.7.2. Nội dung của biện pháp............................................................108
3.2.7.3. Cách thực hiện biện pháp..........................................................109
3.2.7.4. Các điều kiện thực hiện biện pháp............................................109
3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp...............................................................109
3.4. Khảo sát về mức độ cần thiết và tính khả thi của các biện pháp
đã đề xuất...............................................................................................110
.................................................................................. 110
................................................................................. 110
ết quả

................................................................ 110

Tiểu kết chƣơng 3............................................................................................115
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ................................................................116
1. Kết luận........................................................................................................116
1.1. Công tác kiểm tra GV thực hiện QCCM..................................................116
1.2. Điều kiện và quy trình kiểm tra GV thực hiện QCCM:...........................117
2. Khuyến nghị................................................................................................118
viii


Số hóa bởi trung tâm học liệu

/>
2.1. Đối với các cơ sở đào tạo..........................................................................118
2.2. Đối với Sở Giáo dục & Đào tạo................................................................118
2.3. Đối với bản thân ngƣời Hiệu trƣởng.......................................................119
TÀI LIỆU THAM KHẢO.............................................................................120


KT-XH PPCT
Quy chế chuyên môn Trung học phổ thông
THCSTrung học cơ sở Trung
Tổ trƣởng
tâm giáo
chuyên
dụcSGK
môn
thƣờng
Tổ
Hội đồng nhân dân

TTGDTX

CNTT

HĐND

CSVC
ĐDDH- TBDH
Đồ d

4

UBND

Ủy ban nhân dân

NDDH



của các trƣờng THPT

huyện Tiền Hải

...........................................45

Bảng 2.5.

Kết quả học lực, hạnh kiểm HS năm học 2012-2013..................45

Bảng 2.6.

Cơ sở vật chất phục vụ cho HĐDH.............................................46

Bảng 2.7.

Quy mô đại lƣợng điều tra...........................................................51

Bảng 2.8.

Kết quả điều tra nhận thức của HT, PHT, TTCM, TPCM
về tầm quan trọng của hoạt động KTĐG đối với việc thực
hiện QCCM..................................................................................52

Bảng 2.9.

Kết quả nhận thức của giáo viên về mức độ quan trọng
của việc kiểm tra quy chế thực hiện chƣơng trình, nội
dung dạy học................................................................................53

Bảng 2.15.

Kết quả ý kiến của GV về nội dung kiểm tra GV thực hiện
quy chế chƣơng trình, nội dung DH............................................61

Bảng 2.16.

Kết quả ý kiến của GV về nội dung kiểm tra GV thực hiện
quy chế soạn bài...........................................................................61

Bảng 2.17.

Kết quả ý kiến của GV về nội dung kiểm tra GV thực hiện
quy chế giảng bài.........................................................................63

Bảng 2.18.

Kết quả ý kiến của GV về nội dung kiểm tra GV thực hiện
quy chế chấm, chữa bài................................................................64

Bảng 2.19.

Kết quả ý kiến của GV về nội dung kiểm tra GV thực hiện
quy chế vào điểm.........................................................................67

Bảng 2.20.

Kết quả ý kiến của GV về nội dung kiểm tra GV thực hiện
quy chế ra vào lớp........................................................................68


vi


Số hóa bởi trung tâm học liệu

/>
DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ
Sơ đồ 1.1:

Vị trí của trƣờng THPT trong hệ thống giáo dục quốc dân......16

Sơ đồ 1.2.

Mối quan hệ giữa các chức năng quản lý................................19

Sơ đồ 1.3.

Quá trình kiểm tra....................................................................20

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
Biểu đồ 2.1.

Đội ngũ GV năm học 2012- 2013...........................................44

Biểu đồ 3.1.

Tƣơng quan giữa mức độ cần thiết và tính khả thi của
các biện pháp.........................................................................114

DANH MỤC CÁC BIỂU MẪU

khung pháp lý và kiểm tra, thanh tra, giám sát việc thực thi pháp luật, tạo môi
trƣờng cạnh tranh lành mạnh trong giáo dục và đào tạo, chống bệnh thành tích.
Trong hoạt động quản lý, kiểm tra, đánh giá vừa là biện pháp vừa là một
trong 4 chức năng quản lý, đó là: Hoạch định kế hoạch, tổ chức thực hiện, chỉ
đạo và kiểm tra, đánh giá. Kiểm tra, đánh giá đóng vai trò quan trọng đối với
việc nâng cao chất lƣợng giáo dục. Muốn có quyết định quản lý đúng đắn thì
phải kiểm tra đánh giá, không có kiểm tra, đánh giá thì không có quản lý.
Trong c«ng t¸c kiÓm tra th× ®ánh giá có thể ảnh hƣởng đến việc xác
định về điểm số, sự tiến bộ, sự sắp xếp, nhu cầu giảng dạy, và chƣơng trình
1


giảng dạy. Kiểm tra, đánh giá là một thành tố không thể thiếu trong hoạt
động dạy học, đặc biệt là kiểm tra, đánh giá các hoạt động chuyên môn.

1


Thc hin quy ch chuyờn mụn l mt trong nhng hot ng chuyờn
mụn ch yu ca GV trong nh trng. Mun qun lý hot ng chuyờn mụn
thỡ Hiu trng phi kim tra vic GV thc hin quy ch chuyờn mụn. Khụng
kim tra hoc khụng kim tra n ni n chn thỡ s khụng iu khin c
hot ng dy hc ỳng vi mc tiờu, yờu cu ra. Quy ch chuyờn mụn l c
s Hiu trng nh trng, Phú Hiu trng, T trng t chuyờn mụn
c giao giỳp Hiu trng t chc thc hin nhim v ging dy v ỏnh giỏ
mc thc hin nhim v chuyờn mụn ca cỏn b, giỏo viờn trong mi t,
k v nm hc. L cn c (nguồn minh chứng) ỏnh giỏ, xp loi giỏo
viờn theo Công văn số: 660/BGDĐT-NGCBQLGD, ngày 09 tháng
02 năm 2010 về việc Hớng dẫn đánh giá, xếp loại giáo viên
trung học theo Thông t 30/2009/TT-BGDĐT, ngày 22 tháng 10

3. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu: Hoạt động quản lý của Hiệu trƣởng trong trƣờng
THPT
3.2. Đối tượng nghiên cứu: Các biện pháp kiểm tra, đánh giá của Hiệu trƣởng
đối với việc thực hiện quy chế chuyên môn của GV các trƣờng THPT huyện
TiÒn H¶i tỉnh Th¸i B×nh.
4. Giả thuyết khoa học
Quy chế chuyên môn là một trong những công cụ quan trọng để giáo
viên tiến hành các hoạt động chuyên môn và cơ sở để Hiệu trƣởng chỉ đạo,
kiểm tra, đánh giá hoạt động chuyên môn của giáo viên. Ở các trƣờng THPT
huyÖn TiÒn H¶i, tỉnh Th¸i B×nh, công tác quản lý kiểm tra, đánh giá
thực hiện quy chế chuyên môn còn có một số bất cập. Nếu Hiệu trƣởng có các
biện pháp quản lý kiểm tra, đánh giá việc thực hiện quy chế chuyên môn một
cách phù hợp, khoa học thì hiệu quả của công tác này ở các trƣờng THPT
huyện TiÒn H¶i, tỉnh Th¸i B×nh sẽ đƣợc nâng cao.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1. Nghiên cứu một số vấn đề lý luận liên quan đến đề tài của luận văn:
các khái niệm, các hình thức kiểm tra, đánh giá việc thực hiện QCCM...
5.2. Nghiên cứu thực trạng công tác quản lý kiểm tra, đánh giá và các biện
pháp quản lý của Hiệu trƣởng đối với việc thực hiện QCCM của GV.
5.3. Xây dựng các biện pháp quản lý công tác kiểm tra, đánh giá của Hiệu
trƣởng đối với việc thực hiện quy chế chuyên môn của GV.
3


6. Giới hạn nghiên cứu
Đề tài chỉ nghiên cứu một số biện pháp quản lý kiểm tra, đánh giá của
Hiệu trƣởng đối với việc GV thực hiện quy chế chuyên môn ở 03 trƣờng
THPT công lập huyện TiÒn H¶i, tỉnh Th¸i B×nh.
7. Phƣơng pháp nghiên cứu

số liệu mà đề tài đã nghiên cứu thu thập đƣợc.
8. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục. Nội dung
chính của luận văn đƣợc chia làm 3 chƣơng:
Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý kiểm tra, đánh giá thực hiện quy chế
chuyên môn trong trƣờng học.
Chƣơng 2: Thực trạng công tác quản lý kiểm tra, đánh giá thực hiện
quy chế chuyên môn của Hiệu trƣởng các trƣờng THPT huyện Tiền Hải, tỉnh
Thái Bình.
Chƣơng 3: Biện pháp quản lý kiểm tra, đánh giá thực hiện quy chế
chuyên môn của Hiệu trƣởng các trƣờng THPT huyện Tiền Hải, tỉnh Thái
Bình.


Chƣơng 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ KIỂM TRA,
ĐÁNH GIÁ THỰC HIỆN QUY CHẾ CHUYÊN MÔN
TRONG TRƢỜNG HỌC
1.1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu
1.1.1. Ngoài nước
Có rất nhiều tác giả nghiên cứu về công tác đánh giá chất lƣợng GD đặc
biệt là đánh giá hoạt động dạy học và giáo dục (R.J. Dietel, J.L. Herman, và
R.A. Knuth NCREL, Oak Brook, 1991) cho rằng: Đánh giá có thể ảnh hƣởng
đến việc xác định về điểm số, sự tiến bộ, sự sắp xếp, nhu cầu giảng dạy và
chƣơng trình giảng dạy. Ông đƣa ra mục đích của việc đánh giá cho từng đối
tƣợng sử dụng thông tin đánh giá nhƣ Bảng 1.1 sau:
Bảng 1.1. Đối tƣợng sử dung thông tin và mục đích
của việc sử dụng thông tin đánh giá
Ai cần thông tin

đánh giá để:
- Chấm điểm