SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP TÍCH HỢP LIÊN MÔN ĐỂ DẠY BÀI
VẼ TRANH ĐỀ TÀI
A. ĐẶT VẤN ĐỀ.
I. Bối cảnh của đề tài :
Thế kỉ XXI là thế kỉ của hội nhập và phát triển, của nền kinh tế tri thức.
Vì vậy, muốn đáp ứng được yêu cầu chung của xã hội thì giáo dục cần phải đổi
mới đó là điều tất yếu. Để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho thế hệ trẻ,
đáp ứng nguồn nhân lực phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất
nước, đáp ứng nhu cầu hội nhập quốc tế và nhu cầu phát triển của người học, giáo
dục phổ thông đã và đang được đổi mới mạnh mẽ theo bốn trụ cột giáo dục thế kỉ
XXI, mà thực chất là cách tiếp cận kĩ năng sống đó là: Học để biết, Học để làm,
Học để tự khẳng định mình và Học để cùng chung sống. Trong Nghị quyết Hội
nghị Trung ương 8 khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục đào tạo nêu rõ:
“ Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy và học theo hướng hiện đại; phát
huy tích cực, chủ động, sáng tạo và vận dụng kiến thức, kĩ năng của người học;
khắc phục lối truyền thụ áp đặt một chiều, ghi nhớ máy móc. Tập trung dạy cách
học, cách nghĩ, khuyến khích tự học, tạo cơ sở để người học tự cập nhật và đổi
mới tri thưc, kĩ năng, phát triển năng lực. Chuyển từ học chủ yếu trên lớp sang tổ
chức hình thức học tập đa dạng, chú ý các hoạt động xã hội, ngoại khóa, nghiên
cứu khoa học...”.
Nhận thức được tầm quan trọng của việc tăng cường đổi mới dạy học theo chủ đề
tích hợp liên môn, trong những năm qua, Bộ Giáo dục và Đào tạo ( GDĐT) đã tập
trung chỉ đạo đổi mới các hoạt động này nhằm tạo ra sự chuyển biến cơ bản về tổ
chức hoạt động dạy học, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục trong các trường
trung học.
Trước yêu cầu đổi mới toàn diện và đồng bộ của ngành giáo dục, môn Mĩ thuật ở
trường THCS với mục tiêu giáo dục thẩm mĩ cho học sinh, tạo điều kiện cho các
em tiếp xúc, làm quen và thưởng thức vẻ đẹp của thiên nhiên, của các tác phẩm mĩ
thuật, biết cảm nhận và tập tạo ra cái đẹp, qua đó vận dụng những hiểu biết về cái
đẹp vào cuộc sống sinh hoạt và học tập hàng ngày. Cung cấp cho học sinh một
1

nghĩ, sáng tạo của các em bằng nét vẽ trên giấy là rất khó khăn. Nhất là môn vẽ
tranh đề tài. Vì thế trong bài học và nhất là trong quá trình học sinh thực hành rất
2


dễ gây ra tình trạng chán nản, mất hứng thú vì không biết thể hiện ý tưởng của
mình như thế nào. Để tạo hứng thú cho học sinh trong giờ học vẽ tranh đề tài đòi
hỏi người giáo viên cần phải thực sự say mê giảng dạy và có phương pháp tốt thì
mới đạt được hiệu quả bài dạy.
III. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
Đối tượng là học sinh lớp 7
Phạm vi nghiên cứu phân môn vẽ tranh đề tài
IV. Mục đích nghiên cứu:
- Giúp các em có một phương pháp học tập tích cực, tăng tính độc lập, chủ động,
sáng tạo.
- Giúp học sinh có khả năng ứng phó phù hợp và linh hoạt trong các tình huống
của cuộc sống hàng ngày.
- Giúp học sinh vận dụng tốt kiến thức đã học, làm tăng tính thực hành.
V.Điểm mới trong kết quả nghiên cứu:
- Nêu ra một số phương pháp dạy học giúp học sinh vừa hứng thú học tập vừa say
mê sáng tạo trong vẽ tranh.
B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:
I. Cơ sở lý luận:
Dạy học tích hợp liên môn là hình thức liên kết những hình thức giao thoa giữa
môn này với các môn học khác. Chẳng hạn với môn Mĩ thuật thì sẽ tích hợp với
các môn như Lịch sử, Địa lí, GDCD, Âm nhạc, Ngữ văn, Sinh học .... Rèn luyện kĩ
năng sống, giáo dục bảo vệ di sản văn hóa địa phương, giáo dục đạo đức lối sống,
giáo dục ý thức bảo vệ môi trường, Ý thức chấp hành luật ATGT... để học sinh tiếp
thu kiến thức biết vận dụng vào các tình huống thực tiễn vào cuộc sống và ngược
lại từ thực tiễn cuộc sống để giải quyết các vấn đề liên quan đến môn học. Sử dụng

Tôi luôn nghĩ rằng: Trong một tiết học muốn gây được hứng thú và sự thích thú
cho học sinh thì việc chuẩn bị đồ dùng là rất quan trọng.
Giáo viên phải đầu tư cho việc chuẩn bị đồ dùng, thích hợp đáp ứng yêu cầu bài
dạy .
Đồ dùng phải đáp ứng được tính thẩm mỹ không tùy tiện cẩu thả, đồ dùng phải
phong phú và đa dạng .
4


III.Các biện pháp:
- Tìm hiểu về các hình thức vẽ tranh đề tài.
- Khảo sát thực trạng việc thực hành vẽ tranh
- Qua kết quả nghiên cứu, đánh giá những nguyên nhân ảnh hưởng tới quá trình
tiếp thu bài học của học sinh.
- Đề xuất một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả trong giảng dạy môn Mĩ thuật
nói chung và trong việc giảng dạy phân môn vẽ trang trí nói riêng.
- Phương pháp điều tra ( học sinh trả lời câu hỏi)
- Phương pháp thống kê.
- phương pháp phỏng vấn.
- Phương pháp phân tích, tổng hợp ( phân tích nguyên nhân, tổng hợp kết quả).
- Phương pháp so sánh. (So sánh kết quả trước và sau khi thực hiện đề tài).
- Phương pháp thực hành để học sinh tự cảm nhận, đánh giá, nhận xét và ghi nhớ
kiến thức. có kĩ năng sáng tạo.
VD: Khi dạy bài vẽ tranh đề tài phong cảnh mùa hè của lớp 8 tôi đã chuẩn bị các
tranh khác nhau về phong cảnh của các mùa trong năm để so sánh với phong cảnh
mùa hè.
Để học sinh dễ phân tích và quan sát khơi dậy hứng thú cho các em.
Ngoài đồ dùng giáo viên phải sưu tầm thêm tranh vẽ của học sinh. Giúp các em
học tập kinh nghiệm của các bạn và biến nó thành kinh nghiệm của bản thân. Khi
vẽ tranh các em sẽ phát huy được những mặt tối đa và hạn chế những mặt chưa tốt

VD: Khi dạy bài “Đề tài Bộ Đội” cho học sinh lớp 6, tôi cho các em quan sát
các đoạn băng về những hình ảnh các chú bộ đội đang tập luyện trên thao trường.
Khi các em quan sát xong tôi đặt câu hỏi.
Hỏi: Các em có suy nghĩ gì khi nhìn thấy những hình ảnh này?
7


Hỏi: Chúng ta cần làm gì để thể hiện lòng biết ơn của mình đối với các chú
bộ đội?
Như vậy việc giới thiệu đối với một bài mới rất cần thiết và càng cần thiết hơn
nếu người giáo viên tìm được cách giới thiệu gây được sự kích thích, hứng thú đối
với học sinh. Vậy để làm thế nào để có được cách vào bài như thế?
Theo tôi để làm được điều này người thầy trước hết phải tìm hiểu kỹ bài dạy, xem
xét, tìm ra cách lạ hay gây ấn tượng và cụ thể hơn là cách chọn những hình ảnh
phù hợp liên quan đến bài học.
Tạo hứng thú bằng cách đặt những câu hỏi khơi gợi thông tin, kích thích tính tò
mò của học sinh.
Mỗi giáo viên có một cách khai thác bài khác nhau, có thể cho các em khai thác
trên tranh ảnh, hoặc đặt câu hỏi trả lời.
Ở mỹ thuật, phương pháp vấn đáp được sử dụng nhiều. Phương pháp vấn đáp
kích thích được học sinh suy nghĩ, giúp học sinh hiểu, áp dụng vào bài vẽ của
mình.
VD: Bài “Vẽ tranh đề tài phong cảnh’’
Hỏi: Em hãy nêu thế nào là tranh phong cảnh?
(Tranh phong cảnh là tranh vẽ về cảnh vật xung quanh em. Tranh phong cảnh vẽ
cảnh là chính có thể điểm thêm người cho bức tranh thêm sinh động.)
Vì sao lại phải đặt câu hỏi như thế? Phải làm thế nào để có những câu hỏi
vừa sát nội dung của bài lại vừa dễ hiểu với học sinh? Để làm được điều này tôi đã
suy nghĩ và chắt lọc ra những câu hỏi không phải chỉ xoay quanh nội dung bài học
mà còn liên quan và thật gần gũi, quen thuộc với đời sống hàng ngày của các em.

cạnh tranh trong học tập (khen bạn vẽ đẹp), kích thích sự sáng tạo, xóa bỏ tư tưởng
chán học không muốn trong học tập. Từ một nhóm học sinh khá giáo viên có thể
dùng làm hạt nhân kích thích gây ra một làn sóng lan truyền trong học tập.
* Tạo hứng thú cho học sinh khi đánh giá kết quả học tập của các em.
Khi đánh giá tranh vẽ của các em cần phải dựa trên đặc điểm tâm sinh lý của
lứa tuổi, từ các khối lớp khác nhau giữa học sinh lớp 6 và lớp học sinh lớp 8, 9
Không nên áp đạt lấy tiêu chuẩn đánh giá tranh vẽ của người lớn để đánh giá
các em. Dựa trên những yếu tố có thể phân loại và đánh giá đúng với khả năng để
khích lệ học sinh học tập là chủ yếu.
Khi đánh giá cần căn cứ vào yêu cầu của bài học, động viên khuyến khích
các em có tính sáng tạo. Những em học sinh yếu không nên chê bai quá nhiều với
những em chưa đạt mà chỉ nên nhắc nhở, động viên các em bài sau cố gắng vẽ tốt
11


hơn. Như vậy mới tạo ra cho các em sự tìm tòi, hứng thú say mê và thể hiện cái
mới sáng tạo trong bài vẽ của mình.
* Tạo hứng thú cho học sinh qua việc nhận xét bài của bạn.
Khi kết thúc giờ học, giáo viên treo tranh của học sinh để học sinh tự nhận
xét những bài vẽ tốt, qua đó kích thích các em cố gắng trong bài học của mình còn
những bài chưa đẹp các em có thể rút ra kinh nghiệm cho bài học sau.
Phương pháp dạy học phát huy tính tích cực của học sinh được thực hiện ở tất cả
các môn học. Đối với việc giảng dạy môn mỹ thuật càng yêu cầu vận dụng phương
pháp này một cách hợp lý để phát huy tính sáng tạo của các em.
Môn mỹ thuật là một môn học nghệ thuật. Vì vậy giáo viên phải tổ chức sao
cho giờ học nhẹ nhàng thoải mái mang tính nghệ thuật và có thể tổ chức bằng
nhiều hình thức như lồng ghép trò chơi. Lồng ghép trò chơi không chỉ kích thích
các em hoạt động mà còn giúp các em phát triển trí nhớ, trí tưởng tượng sáng tạo
thông qua việc tái tạo nội dung, hình tượng, tiếng kêu, tiếng động …để xây dựng
hình ảnh của bài vẽ.

Học sinh yêu thích hơn môn vẽ tranh và luôn tìm hình ảnh mới cho tranh của mình.
100% học sinh thực hiện được yêu cầu của bài vẽ tranh đề tài.
V. Khả năng ứng dụng triển khai:
Phương pháp này đủ điều kiện để ứng dụng và triển khai vào tất cả các bài vẽ
tranh trong chương trình THCS
C. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
I. Kết luận:
Qua quá trình thực hiện giải pháp tôi thấy trong giờ học học sinh tìm ra được
chủ đề rất lạ, hay. Bố cục và hình vẽ không bị lệ thuộc vào các đồ dùng xung
quanh như sách vở, đồ dùng hay cách vẽ của thầy cô giáo mà các em có tư duy
sáng tạo ra tìm cách vẽ cho riêng mình. Tôi nhận thấy các em có cảm hứng với
môn vẽ tranh hơn trước và đặc biệt có rất nhiều em tiến bộ trong cách vẽ, cách
nghĩ không chép trong sách ra nữa. Vì sao lại vậy?
Bởi các em đã được tiếp cận với phương pháp mới này mà tôi đã thực hiện
trong các giờ lên lớp.
13


Và kết quả thật đáng khả quan khi các em đã vận dụng kiến thức và sự hiểu
biết trong giờ thực hành.
Tôi thiết nghĩ trong quá trình giảng dạy người giáo viên cần truyền đạt bài
học cho học sinh bằng nhiều cách khác nhau để tránh nhàm chán
Người thầy phải thật sự yêu nghề và truyền tình yêu cho học sinh.
Taọ hứng thú cho học sinh trong tiết học bằng cách tạo tâm thế cho học sinh
ngay ở hoạt động vào bài bằng cách sử dụng những hình ảnh, những đoạn nhạc có
hình ảnh liên quan đến bài học.
Giáo viên chú ý tạo hứng thú bằng cách đặt những câu hỏi khêu gợi thông
tin, kích thích trí tò mò và tư duy sáng tạo của học sinh.
Ngoài ra giáo viên chú ý cách phát huy tính tích cực của học sinh bằng cách
lồng ghép trò chơi trong giờ học thực hành để tập cho học sinh “học mà vui, vui