Sáng kiến kinh nghiêm
MỤC LỤC
NỘI DUNG
Phần I. PHẦN MỞ ĐẦU
I.1. Lí do chọn đề tài
I.2. Mục đích viết sáng kiến
I.3. Đối tượng
I.4. Phạm vi nghiên cứu
I.5. Giả thuyết khoa học
I.6. Nhiệm vụ nghiên cứu
I.7. Phương pháp nghiên cứu
I.8. Đóng góp mới của đề tài nghiên cứu
Phần 2: II. NỘI DUNG
I. Tầm quan trọng của nhảy xa kiểu ngồi
II. Thực trạng dạy và học
III. Giải pháp cho thực trạng trên
Phần III. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

SỐ TRANG
2
2
3
4
4
4
4
4
5
6
6
6

tập thể dục, đặng giữ gìn và bồi đắp sức khoẻ.
Dân cường thì quốc thịnh. Tôi mong đồng bào ai cũng gắng tập thể dục. Tự
tôi, ngày nào tôi cũng tập thể dục.”
Những năm gần đây thể dục thể thao nước nhà phát triển rất mạnh mẽ đã đạt
đựoc nhưng thành tích đáng khích lệ. Đặc biệt là thể thao thành tích cao như các
môn: Điền kinh, Cờ vua, Bơi lội… nâng cao vị thể thao Việt Nam trên đấu trường
khu vực, châu lục và thế giới. Rất nhiều vận động viên được tuyển chọn đào tạo để
trở thành những tài năng thể thao từ các Hội khoẻ phù đổng như: Duy Bằng,
Nguyễn Thị Tĩnh, Nguyễn Ngọc Trường Sơn… Thể thao học đường được xem là
tiền đề cho thể thao thành tích cao, là nơi đầu tiên để những tài năng thể thao toả
sáng.

Năm học: 2016 - 2017

2


Sáng kiến kinh nghiêm
Trong hệ thống giáo dục thể chất trường học thì Điền kinh là môn thể thao
chủ yếu xuyên suốt mọi cấp học, bậc học. Bởi nó giữ vai trò quan trọng và cơ bản
làm nền tảng cho hầu hết các môn thể thao.
Với các môn như chạy, nhảy, ném, đẩy giúp cho học sinh, phát triển các tố
chất vận động sức nhanh, sức mạnh, sức bền, sự mềm dẻo và khéo léo, nhằm phát
triển toàn diện thể chất, trí tuệ cho học sinh góp phần đảm bảo các mục tiêu giáo
dục đề ra.
Là một người thầy làm công tác giáo dục thể chất ở bậc trung học cơ sở,
trong quá trình giảng dạy các môn thể thao trong chương trình thể dục chính khoá.
Tôi nhận thấy môn nhảy xa kiểu ngồi là môn học rất khó ở bậc trung học cơ sở.
Học sinh thường mất tự tin sợ sệt dẫn đến những sai lầm mắc phải ảnh hưởng đến
thành tích của môn học. Để nâng cao thành tích môn học nhảy xa kiểu ngồi, tôi

I.6. Nhiệm vụ nghiên cứu:
- Kĩ thuật nhảy xa kiểu ngồi
- Tìm hiểu những sai lầm thường mắc trong học kĩ thuật nhảy xa kiểu ngồi.
- Áp dụng một số bài tập vào quá trình giảng dạy.
I.7. Phương pháp nghiên cứu:
Để giải quyết hai nhiệm vụ trên trong quá trình nghiên cứu tôi đẫ sử dụng
những phương pháp sau:
- Phương pháp đọc và phân tích tổng hợp tài liệu:
Tôi đã đọc, tổng hợp, phân tích các tài liệu có liên quan đến hai nhiệm vụ
nêu trên.
- Phương pháp phỏng vấn toạ đàm:
Để đảm bảo cho đề tài mang tính khoa học và thực tiển, tôi đã sử dụng phiếu
hỏi đẻ phỏng vấn các thầy cô bộ môn Thể dục trong và ngoài huyện để cho thấy
những sai lầm mà học sinh mắc phải và ý kiến đề xuất những sai lầm đó.
- Phương pháp quan sát sư phạm:
Cùng với phiếu phỏng vấn, tôi đã quan sát sư phạm các giờ lên lớp của các
em học sinh lớp: 9A Trường THCS Thắng Tượng. Trên cơ sở đó tìm ra những
nguyên nhân sai lầm để áp dụng các bài tập và đề xuất một số biện pháp khắc phục.
- Phương pháp toán học thống kê:
Để giải quyết các nhiệm vụ một cách chính xác và hoàn thiện tôi đã sử dụng
phương pháp toán học thống kê để sử lý các số liệu.
I.8. Đóng góp mới của đề tài nghiên cứu:
Năm học: 2016 - 2017

4


Sáng kiến kinh nghiêm
- Về mặt khoa học: đây có thể xem là tư liệu để các đồng nghiệp tham khảo,
nghiên cứu trong công tác giảng dạy.

Bên cạnh giáo viên dạy tốt, nhiệt tình với công việc vẫn còn một số giáo viên
thiếu kinh nghiệm do mới ra trường, thiếu kiến thức chuyên môn do dạy chéo môn,
… nên chất lượng bộ môn còn thấp.
Từ những thực trạng trên tôi đã xác định được những sai lầm thường mắc
phải của học sinh khi học nhảy xa kiểu ngồi như sau:
Đà không đúng (chạy đà đặt chân không đúng ván).
Tốc độ chạy đà giảm dần.
Năm học: 2016 - 2017

6


Sáng kiến kinh nghiêm
Giậm nhảy không tích cực.
Giậm nhảy với góc độ nhỏ hoặc quá lớn.
Thu chân giậm quá sớm, làm thiếu tư thế bước bộ.
Gập thân lệch dẫn đến mất thăng bằng.
Tiếp đất một cách thụ động do các động tác trước đó không chuẩn.
Góc độ tiếp đất quá nhỏ hoặc quá lớn.
III. GIẢI PHÁP CHO THỰC TRẠNG TRÊN:
1. GIẢI QUYẾT NHIỆM VỤ 1:
1.1. Cơ sở lí luận giảng dạy kĩ thuật động tác:
Trong hoạt động TDTT nói chung và môn nhảy xa nói riêng, việc thực hiện
kĩ thuật động tác là một nhân tố quan trọng. Nếu biết phối hợp chính xác, nhịp
nhàng các yếu tố cấu thành động tác sẽ đem lại kết quả cao trong quá trình tập
luyện và thi đấu. Do đó, một bộ phận chính của huấn luyện kĩ thuật thể thao phải
hướng vào sự lãnh hội, nắm vững các kĩ thuật mà phần nào sử dụng thành thạo
trong hoạt động cho người học.
Quá trình này được tiến hành dựa trên những nguyên tắc giáo dục, giáo
dưỡng thể chất. Cho dù một hoạt động đơn giản hay phức tạp nào của người dạy và

Kĩ thuật chạy đà: Kĩ thuật chạy đà như kĩ thuạt chạy cự li ngắn về tần số
nhưng độ dài phải được tăng dần. Thân người được nâng cao dần lên phối hợp ăn
nhịp với đánh tay và đặc biệt phải tăng dần tốc độ cho đến khi đạt tốc độ hợp lí thì
duy trì tốc độ đó cho đến khi giậm nhảy. Để duy trì tốc độ cao phải ổn định độ dài
và tần số bước chạy, phải phối hợp nhịp nhàng giữa chân với tay và tránh bị tâm lí
lỡ đà làm rối loạn bước chạy.
Khi chạy, đặt nửa trước bàn chân chạm đất, thời kì đạp sau cần đạp tích cực
như khi chạy 60m. Riêng bước cuối cùng khi đặt chân vào ván giậm nhảy cần bước
nhanh và ngắn hơn bước trước đó 0,5 – 1 bàn chân để đặt cả bàn chân chạm ván
chuẩn bị cho giai đoạn giậm nhảy. Lúc này thân không ngã về trước hoặc ngã ra
sau mà giữ thẳng đứng, 2 tay sẵn sàng phối hợp với giậm nhảy đưa người ra trước –
lên cao.
Chạy đà là giai đoạn quan trọng nhất trong nhảy xa ở tất cả các kiểu nhảy
khác nhau. Thông thường, tốc độ chạy càng cao, giậm nhảy càng mạnh, thành tích
Năm học: 2016 - 2017

8


Sáng kiến kinh nghiêm
đạt được càng cao. Chính vì vậy những người có tốc độ chạy cự li ngắn tốt thường
có thành tích tốt trong nhảy xa. Tuy nhiên, trong thực tế không phải những nhà vô
địch chạy cự ngắn lại là những người vô địch nhảy xa. Ở đây có một yếu tố quan
trọng là sự phối hợp hết sức chính xác, ăn nhịp giữa chạy đà và giậm nhảy. Vì vậy
tập chạy đà trong nhảy xa là vô cùng quan trọng, không những để phát huy tốc độ,
mà còn để tập cách đặt chân giậm nhảy vào ván sao cho chính xác và đúng góc độ
cần thiết.
* Một số hình ảnh mô phỏng của giai đoạn chạy đà:
- Hình 1 Tư thế chuẩn bị.
- Hình 2 kỉ thuật chạy đà.

lại và đưa ra trước nâng cao gối, tay khác bên với chân giậm, cũng đưa ra trước –
lên cao cùng với tay bên chân giậm nhảy. Tiếp theo đánh 2 tay ra trước vòng xuống
dưới – ra sau kết hợp với thân ngả nhiều về phía trước và vươn 2 chân để chuẩn bị
tiếp đất.
* Một số hình ảnh mô phỏng của giai đoạn trên không:

Năm học: 2016 - 2017

10


Sáng kiến kinh nghiêm

d. Giai đoạn tiếp đất:
Giai đoạn tiếp đất bắt đầu khi 2 chân tiếp đất, cần chủ động co chân để giảm
chấn động và dướn người cùng 2 tay ra trước, không để bất kì một bộ phận nào
của cơ thể chạm đất phía sau 2 chân. Tiếp theo, đứng lên rời khỏi hố cát “không đi
sang ngang hoặc lùi”. Động tác tiếp đất cần khéo léo, chủ động sẽ tận dụng được
tối đa thành tích do chạy đà và giậm nhảy tạo nên.
* Một số hình ảnh mô phỏng của giai đoạn tiếp đất:

1.3. Xác định những sai lầm thường mắc phải bằng phương pháp quan
sát sư phạm:

Năm học: 2016 - 2017

11


Sáng kiến kinh nghiêm

10
26
21

96.8
87.1
32.3
83.9
67.7

đó không chuẩn.
Góc độ tiếp đất quá nhỏ hoặc quá lớn.

26

83.9

STT

Nội dung sai lầm

1

Đà không đúng (chạy đà đặt chân không đúng ván).
Tốc độ chạy đà giảm dần.

2
3
4
5

Đà không đúng
Tốc độ chạy đà giảm dần
Giậm nhảy không tích cực
Giậm nhảy với góc độ nhỏ hoặc quá lớn
Thu chân giậm quá sớm làm thiếu tư thế

6
7

bước bộ
Gập thân lệch dẫn đến mất thăng bằng
Tiếp đất một cách thụ động do các động

8

tác trước đó không chuẩn
Góc độ tiếp đất quá nhỏ hoặc quá lớn

Tỉ

lệ

đồng

7
7
9
8

%


4

40

8

80

2

20

ý
1
2
3
4
5

SỐ PHIẾU
Tỉ Không

lệ %
30
30
10
20

Từ bảng 2 kết quả của phương pháp phỏng vấn trên, tôi nhận thầy rằng các

4

5

6

7

8

87,1 96,8 87,1 32,3 83,9 67,7 83,9
70
90
80
30
80
60
80

Qua bảng 3 tôi đã thấy kết quả thực của những phương pháp phù hợp với
nhau, các sai lầm 1,2,3,4,6,7,8 vẩn chiếm tỉ lệ cao.
Tôi xem đây là những sai lầm học sinh thường mắc phải khi học kĩ thuật
nhảy xa kiểu ngồi.
1.5. Xác định những nguyên nhân dẫn đến những sai lầm thường mắc.
Dựa vào bảng 3 và lí luận chuyên môn, kinh nghiệm thực tiễn tôi xác định
những nguyên nhân dẫn đến sai lầm là:
-

Do học sinh ít có điều kiện tiếp xúc môn nhảy xa.


Tập chạy đà 3 bước giậm nhảy.
Tập chạy đà 5 bước giậm nhảy.

Tập chạy đà tự do.
Chạy đà với tốc độ nhanh dần đều, bước cuối cùng cần bước ngắn hơn các
bước trước đó khoảng 20 – 30cm. Tập luyện theo nhóm nam nữ, các em thường
xuyên giậm nhảy không đúng ván tập nhiều hơn.
Bài tập 2: Chạy đà tốc độ 15 – 30m trên đường chạy đà băng qua hố nhảy.
Bài tập này giúp các em tự tin chạy đà, không bị phân tán bởi ván giậm nhảy.
Khi các em đã quen với đường chạy, bước chạy đà với ván giậm nhạy. Thì giáo
viên cho kết hợp 2 giai đoạn chạy đà - giậm nhảy.
Hình thức tập luyện theo nhóm nam nữ, các trường hợp khác cho tập theo
chế độ đối đãi cá biệt.
Bài tập 3: Tập đặt chân giậm nhảy vào ván.
Năm học: 2016 - 2017

15


Sáng kiến kinh nghiêm
Trong 4 gai đoạn của kĩ thuật nhảy xa kiểu ngồi thì giai đoạn giậm nhảy
đóng vai trò quan trọng nó quyết định đến thành tích của người tập luyện.
Bài tập này cho các em chạy đà 3 bước, 5 bước giậm nhảy vào ván lao người
về trước. Tư thế giậm nhảy của bàn chân lên ván giậm chuyển từ gót lên nữa bàn
chân trước, nhanh và mạnh như sức bật của lò xo. Bài tập này nên cho học sinh
giậm nhảy ở góc độ lớn, để học sinh quen với cách giậm nhảy tích cực.

Bài tập này giáo viên nên thị phạm nhiều lần, sau đó tập theo nhóm năng lực
của học sinh.
Bài tập 4: Tập thể lực phát triển sức mạnh của chân.

phải làm mẫu nhiều lần để học sinh tiếp thu được kĩ thuật động tác. Đồng thời giáo
viên dùng dụng cụ trực quan trong quá trình giảng dạy để giúp học sinh thấy rỏ hơn
kĩ thuật động tác này.
- Tập chạy đà 3 – 5 bước thực hiện giai đoạn trên không - tiếp đất.

Hình thức tập luyện theo nhóm nam - nữ và năng lực của học sinh.
Bài tập 6: Nhảy từ trên cao xuống đất để tập cách chùng gối khi tiếp đất.
Năm học: 2016 - 2017

18


Sáng kiến kinh nghiêm
Trong quá trình giảng dạy tôi thấy học sinh tiếp đất rất thụ động, sai kĩ thuật.
Vì vậy rất dễ xãy ra chấn thương và ảnh hưởng đến thành tích. Bài tập này giúp cho
các em tự tin và có cảm giác khi tiếp đất. Nếu tập tốt bài tập bổ trợ này thì thành
tích của các em cũng được cải thiện.

Hình thức tập luyện theo nhóm giới tính, tình trạng sức khoẻ.
Bài tập 7: Bài tập hoàn thiện các giai đoạn kĩ thuật động tác.
Bài tập này có ý nghĩa hết sức quan trọng giúp các em kết hợp được 4 giai
đoạn kĩ thuật động tác. Trong quá trình tập luyện, bằng phương pháp quan sát sư
phạm người giáo viên cần phải sửa sai kịp thời, đúng lúc, để học sinh sửa chửa một
cách kịp thời các động tác sai.

Hình thức tập luyện theo nhóm nam - nữ và nhóm năng lực của học sinh.
Sau khi áp dụng các bài tập trên thì chất lượng bộ môn được nâng cao rõ rệt.
Kết quả thống kê mức độ kĩ thuật trước và sau khi áp dụng các bài tập như sau:
Năm học: 2016 - 2017



2

áp dụng bài tập
Số học sinh sau khi
áp dụng bài tập

Bên cạnh đó thành tích được nâng cao rõ rệt, kết quả thống kê thành tích
trước và sau khi áp dụng các bài tập như sau:
BẢNG 5: TỔNG HỢP KẾT QUẢ THÀNH TÍCH TRƯỚC VÀ SAU KHI
ÁP DỤNG CÁC BÀI TẬP:
Thành tích
Số học sinh trước khi
áp dụng bài tập
Số học sinh sau khi áp
dụng bài tập

3,00m 3,50m 4,00m 4,50m

4,70m 5,00m 5,20m

3

2

5

14

5


Năm học: 2016 - 2017

20


Sáng kiến kinh nghiêm
Nhìn chung ở lứa tuổi học sinh lớp 9 khoảng từ 14 – 16 tuổi thể lực rất yếu,
cho nên việc phát triển thể lực cho học sinh là một vấn đề hết sức quan trọng. Để từ
đó có tiền đề học các kĩ thuật có hiệu quả và nâng cao thành tích.

Năm học: 2016 - 2017

21


Sáng kiến kinh nghiêm
PHẦN III. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
1. Kết quả đạt được:
Quá trình tìm hiểu và áp dụng trong giảng dạy tôi đã thu được kết quả như
sau:
Những học sinh mới đầu học kĩ thuật nhảy xa kiểu ngồi thường mắc phải
những sai lầm:
Đà không đúng (chạy đà đặt chân không đúng ván).
Đà Tốc độ chạy đà giảm dần.
Giậm nhảy không tích cực.
Giậm nhảy với góc độ nhỏ hoặc quá lớn.
Thu chân giậm quá sớm, làm thiếu tư thế bước bộ.
Gập thân lệch dẫn đến mất thăng bằng.
Tiếp đất một cách thụ động do các động tác trước đó không chuẩn.

Trong quá trình công tác tôi trao đổi với đồng nghiệp cùng tổ chuyên môn, áp dụng
vào quá trình giảng dạy cho toàn khối đã đạt được kết quả khả thi.
3. Kiến nghị:
Chú trọng hơn nữa cơ sở vật chất sân bãi tập luyện.
Tăng cường các dụng cụ bổ trợ.
Tăng cường các hoạt động TDTT trong và ngoài nhà trường.
Tôi xin chân thành cám ơn các thầy cô đã giúp đỡ tôi hoàn thành đề tài
này !

TÀI LIỆU THAM KHẢO
Năm học: 2016 - 2017

23


Sáng kiến kinh nghiêm
1. Sách giáo viên thể dục lớp 6,7,8,9 nhà xuất bản GD
2. Sác điền kinh nhà xuất bản thể thao
3. Rèn luyện và phương pháp TDTT nhà xuất bảnTDTT.
4. Sinh lý học TDTT nhà xuất bản TDTT.
5. Điền kinh và thể dục nhà xuất bản bộ GD&ĐT – Vụ GD thể chất.
6. Văn bản chống tiêu cực và bệnh thành tích của bộ GD&ĐT.MỤC LỤC

Năm học: 2016 - 2017

24