BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THĂNG LONG
----------------------------------
Đồng Đức Anh – C00159
GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
ĐỘI NGŨ CÁN BỘ, CÔNG CHỨC CẤP XÃ
TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH HẢI DƯƠNG
LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH DOANH VÀ QUẢN LÝ
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN TRỊ KINH DOANH
MÃ SỐ: 60340102
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
PGS.TS Nguyễn Thị Đông
Hà Nội – Năm 2016
LỜI MỞ ĐẦU
1.1. Tính cấp thiết của đề tài
Xã, phường, thị trấn (sau đây gọi chung là cấp xã) là một cấp
trong hệ thống hành chính bốn cấp, là nền tảng của hệ thống kinh tế,
chính trị, xã hội của Nhà nước Việt Nam. Cấp xã giữ một vai trò, vị trí
hết sức quan trọng, là nơi trực tiếp thực hiện chủ trương đường lối của
Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và nhiệm vụ cấp trên giao, là
cấp trực tiếp chăm lo đến đời sống của nhân dân, là cầu nối giữa nhà
nước với nhân dân.
CBCC. Trong những năm gần đây, đội ngũ CBCC cấp xã trong cả nước
nói chung và tỉnh Hải Dương nói riêng đã có những mặt tiến bộ rõ nét.
Tuy nhiên, so với yêu cầu nhiệm vụ mới của đất nước, của địa
phương thì đội ngũ CBCC cấp xã còn nhiều bất cập
Trong bối cảnh trên, cần có một sự nghiên cứu toàn diện về đội
ngũ CBCC cấp xã để có giải pháp nâng cao trình độ năng lực của đội
ngũ CBCC cấp xã ở tỉnh Hải Dương. Từ những phân tích nêu trên tác
giả lựa chọn nội dung: "Giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ,
công chức cấp xã trên địa bàn tỉnh Hải Dương" để làm đề tài luận văn
Thạc sĩ. Đây là vấn đề cấp bách, phù hợp với yêu cầu cải cách nền hành
chính nhà nước hiện nay, phù hợp với thực tiễn của địa phương.
1.2. Tổng quan các công trình nghiên cứu
1.3. Mục tiêu nghiên cứu
1.3.1. Mục tiêu chung
Mục tiêu của đề tài là đề xuất phương hướng và những giải pháp
nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ CBCC cấp xã của tỉnh Hải Dương
trong giai đoạn hiện nay.
1.3.2. Mục tiêu cụ thể
Để thực hiện được mục tiêu nêu trên, đề tài cần phải giải quyết
những nội dung cụ thể sau:
- Góp phần hệ thống cơ sở lý luận và thực tiễn về CBCC cấp xã
3
và chất lượng đội ngũ CBCC cấp xã.
- Phân tích thực trạng chất lượng đội ngũ CBCC cấp xã, các
nguyên nhân làm hạn chế đến chất lượng đội ngũ CBCC cấp xã của tỉnh
Hải Dương
- Đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng, đội ngũ CBCC cấp
1.5.3. Phương pháp điều tra
- Chọn điểm điều tra
- Đối tượng điều tra
1.5.4. Phương pháp phân tích tổng hợp
Là phương pháp phổ biến trong phân tích kinh tế được vận dụng
trong quá trình nghiên cứu đề tài nhằm phân tích từng nội dung tiêu chí qua
tổng hợp nhận xét đánh giá về chất lượng đội ngũ CBCC của từng loại đối
tượng điều tra. Từ đó đưa ra các kết luận tổng hợp.
1.5.5. Phương pháp chuyên gia, chuyên khảo
Từ các kết quả nghiên cứu các đơn vị điển hình trên địa bàn
tỉnh Hải Dương, tập hợp ý kiến của những chuyên gia về lĩnh vực có
liên quan, tham gia ý kiến của các cấp chính quyền tác giả sẽ đưa ra các
giải pháp phù hợp.
1.6. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần bố cục khác, nội dung luận văn chia làm 3 chương :
Chương 1 : Cơ sở lý luận chung về chất lương cán bộ, công
chức đơn vị hành chính cấp xã
Chương 2 : Thực trạng chất lượng cán bộ công chức cấp xã trên
địa bàn tỉnh Hải Dương.
Chương 3 : Một số giải pháp nâng cao chất lượng cán bộ công
chức cấp xã trên địa bàn tỉnh Hải Dương.
5
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ CHẤT LƯỢNG CÁN BỘ CÔNG
CHỨC ĐƠN VỊ HÀNH CHÍNH CẤP XÃ
1.1. Cấp xã và một số vấn đề về CBCC cấp xã
1.2.3. Các yế u tố ảnh hưởng đến chất lượng, hiệu lực hoạt
động của đội ngũ CBCC cấp xã
- Một là, vấn đề đào tạo, bồi dưỡng CBCC cấp xã.
- Hai là, cơ chế tuyển dụng, bổ nhiệm đội ngũ CBCC cấp xã.
- Ba là, chế độ, chính sách và vị thế của người CBCC cấp xã.
- Bốn là, công tác quản lý, kiểm tra, giám sát đội ngũ CBCC
cấp xã.
7
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
Cán bộ, công chức cấp xã có vị trí, vai trò rất quan trọng: cán
bộ, công chức cấp xã là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân, là
người gần dân, sát dân, trực tiếp nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của
dân, là người trực tiếp vận động nhân dân thực hiện đường lối, chủ
trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước, là người trực
tiếp giải quyết những yêu cầu, thắc mắc về lợi ích chính đáng của
nhân dân, là người trực tiếp tập hợp khối đại đoàn kết toàn dân, phát
huy tính tự quản của cộng đồng dân cư. Trong những năm qua, phát
huy vị trí và vai trò của mình, cán bộ, công chức chính quyền cấp xã
đã có những đóng góp lớn vào giữ vững ổn định chính trị, đảm bảo an
ninh - quốc phòng, phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
Trước yêu cầu của thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại
hoá đất nước, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của
nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân, thực trạng năng lực của cán bộ,
công chức cấp xã là chưa ngang tầm với đòi hỏi xây dựng thành công
xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam, vấn đề cấp thiết đặt ra là phải nâng cao
năng lực quản lý nhà nước của cán bộ, công chức cấp xã.
2.2.2.2. Chỉ tiêu đánh giá chất lượng đội ngũ CBCC cấp xã
theo trình độ chuyên môntrên địa bàn tỉnh Hải Dương
- Đánh giá chất lượng CBCC cấp xã về phẩm chất chính trị
- Đánh giá chất lượng CBCC về phẩm chất đạo đức
- Đánh giá chất lượng CBCC cấp xã về trình độ năng lực
- Đánh giá chất lượng CBCC cấp xã về khả năng tổ chức, tập
hợp, vận động quần chúng
- Đánh giá chất lượng CBCC cấp xã qua hiệu quả thực hiện
chức năng, nhiệm vụ
- Đánh giá chất lượng CBCC cấp xã về khả năng hoàn thành
nhiệm vụ
2.3. Đánh giá thực trạng về chất lượng đội ngũ CBCC cấp
xã tỉnh Hải Dương
2.3.1. Ưu điểm
Đa số cán bộ, công chức chính quyền cấp xã có phẩm chất
chính trị đạo đức tốt, họ trung thành với lý tưởng, kiên định với mục
tiêu xây dựng chủ nghĩa xã hội, tin tưởng vào sự nghiệp đổi mới của
Đảng, họ có lối sống giản dị, trong sáng, am hiểu đời sống nhân dân,
tâm huyết với cơ sở.
CBCC cấp xã đã nâng cao trình độ đáp ứng được yêu cầu
nhiệm vụ hiện tại, là lực lượng chủ yếu cùng với nhân dân tạo nên
những thành tựu trên các lĩnh vực kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an
ninh ở địa phương và cơ sở.
2.3.2. Hạn chế và nguyên nhân
Trình độ chuyên môn của các chức danh CBCC không đồng
đều. Việc phân bổ các chức danh đảm nhiệm chưa phù hợp dẫn đến chất
10
- Công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức chính quyền
cấp xã còn chắp vá. Nội dung, chương trình đào tạo, bồi dưỡng chưa thiết
11
thực, còn thiên về lý luận, chưa chú trọng kỹ năng thực hành, phương
pháp giảng dạy chậm được đổi mới.
- Bản thân người cán bộ, công chức chính quyền cấp xã
chưa thực sự tự giác tu dưỡng, rèn luyện và nỗ lực phấn đấu vươn về
mọi mặt nhằm đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp cách mạng trong giai đoạn
mới.
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
Số lượng và chất lượng cán bộ, công chức chính quyền cấp xã
ở tỉnh Hải Dương có vai trò vô cùng quan trọng và có những đóng góp
rất lớn trong tiến trình phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương. Nhưng
nhìn chung cán bộ, công chức chính quyền cấp xã hiện nay chưa đáp
ứng với yêu cầu của thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa
đất nước, với yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ
nghĩa của dân, do dân, vì dân; cán bộ, công chức chính quyền cấp xã
ở tỉnh Hải Dương hiện nay đang thiếu về số lượng, yếu về chất lượng,
bất hợp lý về cơ cấu, hẫng hụt trong tạo nguồn cán bộ; tư tưởng bảo
thủ, ỷ lại, ngại tiếp thu cái mới, cầm chừng kém năng động, sáng tạo
còn phổ biến trong một bộ phận cán bộ; một số cán bộ có biểu hiện
dao động, cơ hội, bè phái, tham ô, tham nhũng, sách nhiễu nhân dân...
đã làm giảm uy tín với nhân dân, làm cho hiệu quả quản lý nhà nước ở
- Trước hết phải thực hiện nghiêm túc các chỉ thị, Nghị quyết về
công tác cán bộ nhất là đối với cán bộ cơ sở mà Tỉnh ủy ban hành.
- Cần thực hiện nhất quán chiến lược cán bộ, sử dụng cán bộ,
đào tạo cán bộ theo đúng quy hoạch.
- Tổ chức các cuộc thi kiểm tra trình độ chuyên môn, nghiệp vụ
của đội ngũ CBCC cấp xã, trên cơ sở đó có kế hoạch mở các lớp đào
tạo, bồi dưỡng thích hợp.
- Cử cán bộ phụ trách từng đơn vị cơ sở để hướng dẫn và giúp
đỡ trực tiếp khi cán bộ cơ sở gặp khó khăn về chuyên môn, nghiệp vụ,
khó khăn trong công tác.
3.1.2. Định hướng nâng cao chất lượng đội ngũ CBCC
* Phải nhận thức đúng về vị trí, vai trò của chính quyền cấp xã
* Nhận thức đúng đắn vai trò của cán bộ, công chức chính quyền
cấp xã
*Đảm bảo tính đồng bộ của cán bộ, công chức chính quyền cấp xã
14
3.2. Giải pháp nâng cao chất lượng CBCC cấp xã trên địa
bàn tỉnh Hải Dương
3.2.1. Chuẩn hóa các chức danh và xác định cơ cấu của đội
ngũ CBCC cấp xã
3.2.1.1. Tiêu chuẩn hóa đội ngũ CBCC
- Phẩm chất chính trị, tư tưởng
- Phẩm chất đạo đức
- Trình độ năng lực
3.2.1.2. Xác định cơ cấu của đội ngũ CBCC cấp xã
Tiêu chuẩn của đội ngũ CBCC phải được xây dựng trên cơ sở
một cơ cấu cán bộ hợp lý. Xuất phát từ yêu cầu khách quan của nhiệm
những nội dung hợp lý để tiếp tục xây dựng và hoàn thiện chương trình;
- Cần xác định rõ hệ thống các loại chương trình, giáo trình, kế
hoạch xây dựng, biên soạn cho từng bài trong từng môn học;
- Tổ chức rút kinh nghiệm về việc thực hiện chương trình, giáo
trình thường xuyên, tham khảo ý kiến của nhiều chuyên gia, nhà quản
lý, ý kiến người dạy, người học;
- Làm tốt khâu biên soạn, kiểm tra, thẩm định, biên tập thật kỹ
từng bài viết trong từng nội dung môn học.
3.2.4. Tiếp tục hoàn thiện và giải quyết tốt chế độ, chính sách
đối với đội ngũ CBCC cấp xã
3.2.4.1. Chính sách đào tạo bồi dưỡng CBCC
16
Tỉnh cần đầu tư thêm kinh phí (ít nhất là tăng gấp đôi) để chi
cho công tác đào tạo, bồi dưỡng những người ưu tú trong diện quy
hoạch cho các chức danh của trong bộ máy cấp xã đi học các lớp tập
trung trung học chuyên nghiệp, cao đảng, đại học (gồm các chuyên
ngành Quản lý kinh tế, nông, lâm nghiệp) và các lớp trung học chính
trị tại Trường Chính trị tỉnh.
Thực hiện tốt các quy định về chế độ cho các CBCC trong thời
gian đi học, tạo điều kiện tốt để họ an tâm học tập. Nghiên cứu tham
mưu đề xuất cơ quan nhà nước có thẩm quyền bổ sung một số quy định
cho hợp lý đối với cán bộ đi học.
3.2.4.2. Chính sách bảo đảm lợi ích vật chất và tinh thần cho
CBCC
Chính sách đãi ngộ bảo đảm lợi ích vật chất và động viên tinh
thần đối với đội ngũ cán bộ, chế độ phụ cấp, sinh hoạt phí và bảo hiểm
xã hội đối với cán bộ cơ sở có ý nghĩa quyết định đến tinh thần và chất
trên địa bàn tỉnh Hải Dương đã đạt được những kết quả nhất định, góp
phần quan trọng vào việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý hành
chính nhà nước ở địa bàn cơ sở. Để triển khai thực hiện tổ chức thi
tuyển công chức cấp xã, Sở Nội vụ đã tham mưu cho UBND tỉnh Hải
Dương ban hành Quyết định số 27/2013/QĐ-UBND ngày 09/12/2013
của UBND tỉnh ban hành quy chế tổ chức tuyển dụng công chức xã,
phường, thị trấn. Năm 2014, UBND các huyện, thị xã, thành phố thuộc
18
tỉnh Hải Dương đã tổ chức thi tuyển công chức cấp xã và tuyển dụng
được 700 công chức bổ sung kịp thời cho đội ngũ CBCC cấp xã. Tuy
nhiên, qua công tác thi tuyển cũng còn bộc lộ một số hạn chế như: Việc
xác định nhu cầu tuyển dụng còn chưa sát với yêu cầu thực tế; công tác
tuyển dụng công chức xã chưa thu hút được nhiều thí sinh dự tuyển;
một số quy định về hình thức, nội dung thi tuyển còn chưa phù hợp;
Để khắc phục những tồn tại, hạn chế nêu trên, tỉnh Hải Dương
cần thực hiện các giải pháp sau:
- Công tác tuyển dụng cần phải được công khai, minh bạch, phổ
biến rộng rãi trên các phương tiện thông tin đại chúng để thu hút được
đông đảo thí sinh dự thi, từ đó sẽ có nhiều sự lựa chọn trong tuyển dụng
công chức.
- Sửa đổi quy chế thi tuyển hiện hành (ban hành kèm theoQuyết
định số 27/2013/QĐ-UBND ngày 09/12/2013 của UBND tỉnh) theo
hướng mở rộng ngành, nghề được tham gia dự thi, không nên quy định
“cứng” như hiện nay, thí sinh phải có ngành, nghề đào tạo đúng với
chức danh cần tuyển.
- Đổi mới cách thức thi tuyển cả về nội dung và hình
thức. Trong hai hình thức thi tuyển và xét tuyển cần phải ưu tiên hình
Sự nghiệp đổi mới đặt ra những yêu cầu cấp bách về việc cải
cách nền hành chính nhà nước. Trong đó, vai trò quyết định thuộc về
yếu tố con người, thuộc về phẩm chất, năng lực và trình độ của đội ngũ
CBCC nói chung và đội ngũ CBCC cấp xã nói riêng. Thực tế cho thấy,
trong những năm tiến hành công cuộc đổi mới đất nước do Đảng khởi
xướng và lãnh đạo càng chứng minh sâu sắc vai trò quan trọng của đội
ngũ CBCC cấp xã.
Bộ máy chính quyền cấp xã có một vị trí rất quan trọng, là cầu
nối trực tiếp giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân, là nơi tổ chức thực
hiện trên thực tế mọi chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp
luật của Nhà nước, biến chúng thành hoạt động thực tế của nhân dân địa
phương. Phẩm chất chính trị, trình độ năng lực, trí tuệ của đội ngũ cán
bộ Đảng và chính quyền là yếu tố làm nên sức mạnh ưu việt của chế độ
XHCN. Vì thế không ngừng nâng cao năng lực, trình độ cho đội ngũ cán
bộ cơ sở là một yêu cầu bức thiết trong giai đoạn hiện nay.
Để góp phần vào việc kiện toàn và nâng cao chất lượng đội ngũ
CBCC cấp xã, luận văn đã tập trung phân tích làm sáng tỏ một số vấn
đề sau:
Trước hết, cần nhận thức đúng đắn về vị trí, vai trò và tầm quan
trọng của đội ngũ CBCC, đặc biệt là CBCC cấp xã. Đây là điểm khởi
đầu, là cơ sở để tìm ra những hướng đi đúng đắn, những giải pháp thiết
thực để nâng cao chất lượng đội ngũ CBCC cấp xã trong giai đoạn cách
mạng hiện nay.
Qua nghiên cứu phân tích các nội dung phản ánh chất lượng đội
21
ngũ CBCC cấp xã tại tỉnh Hải Dương cho thấy một số vấn đề nổi lên như
sau:
chức cấp xã chưa được đào tạo căn bản về mọi mặt: Trình độ chuyên
môn; trình độ lý luận chính trị; tư duy; năng lực tổ chức thực hiện... chính
những tiêu chuẩn này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng hoàn thành
nhiệm vụ của CBCC cấp xã.
Qua điều tra về khả năng đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ của CBCC
cấp xã cho thấy mức độ đáp ứng một phần chiếm tỷ lệ cao 58.3% trong
khi đó chưa đáp ứng chiếm 23,3% còn lại mức độ đã đáp ứng 18,3%
chiếm tỷ lệ thấp nhất.
Trên cơ sở phân tích thực trạng chất lượng đội ngũ CBCC cấp
xã của tỉnh, luận văn đã đưa ra một số giải pháp cơ bản, đồng bộ với
mục đích phát huy những yếu tố tích cực, khắc phục những hạn chế tồn
tại nhằm không ngừng nâng cao chất lượng đội ngũ CBCC cấp xã trên
địa bàn tỉnh Hải Dương, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới,
thời kỳ CNH, HĐH đất nước. Các giải pháp cụ thể gồm:
- Chuẩn hóa các chức danh và xác định cơ cấu đội ngũ CBCC
cấp xã của tỉnh Hải Dương;
- Đổi mới công tác quy hoạch gắn với đào tạo, bồi dưỡng, sử
dụng, quản lý và kiểm tra đội ngũ CBCC cấp xã;
- Đổi mới nội dung chương trình đào tạo, hình thức đào tạo, bồi
dưỡng CBCC cấp xã tỉnh Hải Dương;
- Tiếp tục hoàn thiện và đẩy mạnh thực hiện hệ thống chế dộ,
chính sách đối với đội ngũ CBCC cấp xã.
- Đổi mới công tác tuyển dụng công chức cấp xã.
Nâng cao chất lượng đội ngũ CBCC nói chung, đội ngũ CBCC
23
cấp xã nói riêng là một vấn đề lớn, việc thực hiện đòi hỏi phải có thời
gian và sự phối hợp của các cấp ủy đảng, chính quyền và các ngành, các