***

TIỂU LUẬN
MÔN:
VAI TRÒ CỦA BÁO CHÍ TRONG GIẢI QUYẾT KHỦNG HOẢNGTẠO DƯ LUẬN XÃ HỘI LÀNH MẠNH

Học viên

:

Lớp

:

HÀ NỘI, THÁNG 12-2017

1


MỤC LỤC
MỞ ĐẦU....................................................................................................................................................3
Chương 1. MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG................................................................................4
1.1.Khủng hoảng và khủng hoảng truyền thông..........................................................................................4
1.2.Vai trò của báo chí trong giải quyết khủng hoảng truyền thông...........................................................6
Chương 2. THỰC TRẠNG BÁO CHÍ THAM GIA GIẢI QUYẾT KHỦNG HOẢNG TRUYỀN
THÔNG......................................................................................................................................................8
2.1.Trường hợp 1: Khủng hoảng đề án cải tạo và thay thế cây xanh ở Hà Nội.........................................8
2.2.Trường hợp 2: Khủng hoảng đất đai ở Hà Nội....................................................................................11
Chương 3. KINH NGHIỆM CỦA BÁO CHÍ VỚI DƯ LUẬN XÃ HỘI..............................................16
3.1.Báo chí phải luôn tiên phong, đi đầu trong đấu tranh.........................................................................16
3.2.Báo chí phải tạo dư luận xã hội lành mạnh.........................................................................................17

thể là một vụ tranh chấp liên quan đến luật pháp, ăn cắp, tai nạn, hỏa hoạn, lũ lụt
hay những tai họa do con người gây ra mà ảnh hưởng xấu đến tổ chức của bạn. Nó
cũng có thể là tình huống mà trong mắt của giới truyền thông hay công chúng nói
chung, tổ chức của bạn đã không phản ứng với một trong những tình huống nêu
trên một cách thích hợp. Hay nói cách ngắn gọn hơn, khủng hoảng truyền thông là
những rủi ro, sự cố mà bất cứ cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp nào dù lớn hay nhỏ
đều có 12 thể gặp phải bất cứ lúc nào và thường diễn biến rất phức tạp, có thể dẫn
đến những hậu quả khó lường, gây ảnh hưởng xấu cho doanh nghiệp trước cộng
đồng và khách hàng. Nói cách khác, khủng hoảng truyền thông là bất kỳ một sự
kiện ngoài ý muốn nào mang mối đe dọa nghiêm trọng đến uy tín của công ty hoặc
niềm tin của các bên liên quan. Sự kiện đó có thể là một hành động vi phạm lòng
tin, một sự thay đổi trong môi trường cạnh tranh, cáo buộc bởi các nhân viên hoặc
những người khác, một nghị định đột ngột của chính phủ, lỗ hổng trong sản phẩm,
hoặc bất kỳ tác động tiêu cực nào khác, hay nói một cách đơn giản hơn, khủng
hoảng là bất kỳ một sự kiện nào có khả năng ảnh hưởng tiêu cực đến hình ảnh của
công ty đối với công chúng của nó. Với khái niệm này, chúng ta cần lưu ý mấy
điểm sau đây: - Lưu ý thứ nhất, là phân biệt “sự kiện” gây ra “khủng hoảng truyền
thông” và bản thân “khủng hoảng truyền thông”. Một sản phẩm bị lỗi, một nhân
viên bị cho thôi việc, một cuộc điện thoại kiếu nại của khách hàng, thái độ không
đúng mực của một đối tác…những sự kiện ngoài ý muốn nhỏ nhặt như vậy xảy ra
4


hàng ngày hàng giờ, và là một phần không thể tránh khỏi trong hoạt động sản xuất
kinh doanh của một doanh nghiệp. Việc “sự kiện ngoài ý muốn” (đôi lúc được gọi
là “vấn đề”- issue) đó có trở thành “khủng hoảng truyền thông” hay không, phụ
thuộc vào rất nhiều yếu tố: mức độ tác động của vấn đề, người bị ảnh hưởng, xu
hướng của xã hội, phản ứng của giới truyền thông…vv, nhưng có thể chắc chắn
một điều, khi vấn đề không quá to lớn, 90% nguyên nhân nó có biến thành một
cuộc khủng hoảng truyền thông hay không phụ thuộc vào cách bạn phản ứng với

1.2.Vai trò của báo chí trong giải quyết khủng hoảng truyền thông
Báo chí có vai trò đưa tin chính xác, khách quan và trung thực, đa dạng,
nhiều chiều cho công chúng về sự kiện, hiện tượng, con người trong khủng hoảng.
Trong truyền thông đại chúng, báo chí có vị trí trung tâm và vai trò nền tảng trong
việc quyết định sức mạnh, bản chất và khuynh hướng chính của 23 truyền thông
nói chung. Báo chí là những kênh, những loại hình mang rõ nét nhất, đặc trưng
nhất tính chất của truyền thông đại chúng. Bản chất hoạt động này là hình thành
dòng thông tin đại chúng, hướng tác động vào đông đảo công chúng. Để xử lý
khủng hoảng truyền thông ở bất kỳ ngân hàng nào, nhà báo cần ý thức rõ ràng và
nhất quán về tinh thần và thái độ phục vụ công chúng, vì lý tưởng chính trị và lợi
ích cộng đồng. Không được lợi dụng nghề nghiệp để trục lợi cá nhân; hoặc các thế
lực khác không được sử dụng, chi phối báo chí để bảo vệ lợi ích nhóm, nhất là
những nhóm có thế lực
Với tính chất đại chúng của thông tin báo chí, mỗi sự kiện, vấn đề đưa lên
diễn đàn báo chí cần cân nhắc khía cạnh lợi hại từ các bình diện khác nhau cả luật
pháp và đạo đức liên quan đến cộng đồng và sự phát triển bền vững của hệ thống
ngân hàng. Do đó trước nhu cầu được thông tin khách quan của công chúng về sự
kiện, nhà báo phải đáp ứng nhu cầu này theo chiều hướng đảm bảo thông tin khách
quan cho các quyết định của công chúng và cộng đồng. Chẳng hạn: thông tin về vụ
6


lừa đảo Huỳnh Thị Huyền Như, khi báo chí thông tin nhanh, khách quan, trung
thực, sẽ là cơ sở quan trọng cho các quyết định đầu tư tài chính và các quyết định
liên quan đến giao dịch ngân hàng của các cá nhân tổ chức. Nếu nhà báo đưa tin
theo chiều hướng có lợi cho cá nhân hoặc ngân hàng có khủng hoảng, tác động tiêu
cực lập tức xảy ra, ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường đầu tư trong nước cũng như
lợi ích của mọi cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp

7


hoạch được phê duyệt đã thông tin công khai minh bạch theo quy định. Việc duy
trì, cải tạo và thay thế cây xanh đường phố theo quy hoạch là công việc thường
xuyên hàng năm được thực hiện theo quy định.
Bắt đầu từ ngày 28/1/2015, chính thức các tờ báo nặng ký bắt đầu đăng tải
“nhiều người dân phản đối chặt cây xanh” trong khi dư luận trên các trang mạng xã
hội hoặc blog chưa có bất cứ phản ứng gì. Mặc dù trên thực tế, cây trên một số
tuyến đường đã bị chặt bỏ hoàn toàn. Trên truyền thông thì một vài trang báo nhỏ
như trang congly.com.vn đã đưa tin về “hai người phụ nữ leo lên cây nhai bánh mì
phản đối chặt cây xanh”.
- Gần hai tháng sau, ngày 19/3/2015, câu trả lời của ông Nguyễn Thái Thịnh
- người phát ngôn của Thành phố Hà Nội – “Hầu hết người dân đồng tình ủng hộ”
cùng tiết lộ thông tin 6.700 cây xanh sẽ bị đốn hạ là do “cong vênh, sâu mọt, không
phải chủng loại cây đô thị, ảnh hưởng mỹ quan đô thị..v.v.” là thuộc “Đề án quy
hoạch chỉnh trang đô thị” đã tiến hành suốt 3 năm qua. Trên thực tế thì trong số cây
bị đốn hạ, có những tuyến đường toàn Xà cừ, Sưa, Sao, Bọ ngựa… với tuổi thọ
trên dưới 100 năm hoàn toàn khỏe mạnh, xanh tốt đã được “đào tận rễ” để thay thế
bằng loại cây mới.
Có thể nói: việc báo chí thông tin “Người dân” trong phát ngôn của UBND
Hà Nội là mấu chốt quan trọng nhất và để lại dấu ấn quan trọng (ngày 19/03) cho
cuộc bùng nổ thông tin về việc chặt hạ 6.700 cây xanh ở Hà Nội.
- Ngày 24/03: Vietnamnet đưa tin Thường trực Thành ủy sẽ báo cáo trực tiếp
Chính phủ.
Sau ngày 19/3/2015 thì thông tin có thể nói bùng lên dữ dội ở tất cả các
phương tiện thông tin truyền thông lẫn mạng xã hội. Đỉnh điểm là ngày 29/3/2015,
một số tổ chức hoạt động xã hội đã phát động cuộc biểu tình tuần hành phản đối
chặt hạ cây xanh của UBNDTP Hà Nội.
9



chỉ đạo, điều hành, đôn đốc việc cải tạo, thay thế cây xanh. Nhiều cá nhân khác
cũng đã bị cách chức, buộc thôi việc…
Chiều 20-3, tại cuộc họp với các cơ quan thông tấn, báo chí, Phó Chủ tịch
UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Quốc Hùng nghiêm túc nhận thiếu sót về quá
trình thực hiện đề án vừa qua và hứa rút kinh nghiệm. Lãnh đạo thành phố Hà Nội
khẳng định, thành phố luôn ý thức được việc duy trì, phát triển hệ thống cây xanh,
bởi chúng không chỉ có giá trị văn hóa, mà còn gắn bó với tiềm thức, đời sống
người dân Thủ đô. Ðề án cải tạo, thay thế hệ thống cây xanh đô thị của Hà Nội có
đầy đủ căn cứ pháp lý, được các cấp có thẩm quyền thông qua và là một chủ
trương đúng đắn. Không có sự khuất tất, tiêu cực trong việc thực hiện đề án này.
2.2.Trường hợp 2: Khủng hoảng đất đai ở Hà Nội
Đất đai là tài nguyên vô cùng quý giá của mỗi quốc gia, là yếu tố cấu thành
nên giang sơn đất nước. Đất đai đóng vai trò là một nguồn lực, đồng thời là một
yếu tố đầu vào không thể thiếu trong các hoạt động kinh tế của đất nước. Tuy vậy
quỹ đất đai lại có hạn, do đó việc sử dụng hợp lý, hiệu quả nguồn tài nguyên này
vào việc phát triển kinh tế của đất nước có ý nghĩa rất quan trọng.
Thời gian qua, Hà Nội sử dụng quỹ đất của mình một cách thiếu khoa học
gây nên tình hình bất ổn ở một số nơi, thậm chí đã trở thành điểm nóng. Khi báo
chí vào cuộc và câu chuyện trở nên phức tạp hơn, Hà Nội đã không kiểm soát được
tình hình và khủng hoảng đất đai đã trở thành một câu chuyện không chỉ của riêng
thành phố mà ảnh hưởng của nó đã lan rộng ra toàn quốc.
Biểu hiện của sự khủng hoảng đất đai ở thành phố Hà Nội có thể thấy qua
nhiều khía cạnh như tranh chấp dân sự, tranh chấp với cơ quan quản lý nhà nước,
cán bộ quản lý lỏng lẻo dẫn tới sai phạm, sử dụng thất thoát lãng phí.....Từ những
mâu thuẫn nội tại lâu dần không được giải quyết nên đã phát sinh nhiều điểm nóng

11


về đất đai. . Nội dung của điểm nóng trong lĩnh vực đất đai khá đa dạng, từ khiếu

Thăng Long, nhưng không hiểu vì lý do gì đơn vị này lại không đưa vào sử dụng.
Tháng 3/1999, bằng hợp đồng mua bán trái phép, ông Thông đã mua rồi lấn chiếm
ao công phía sau xây nhà không phép, sau đó bán cho bà Trần Thị Tú Hoa để kiếm
lời. Từ đó kéo theo là hàng loạt vi phạm, nhà hàng, xe hơi... của các "điền chủ"
mới trở thành cái “gai” cứa vào mắt những người lao động chân chính, gây bức
xúc trong công luận.
Tại huyện Thường Tín: Nhiều cơ quan báo chí cũng thông tin về việc hộ
dân xã Vạn Điểm (Thường Tín, Hà Nội) phản ánh về việc, hàng loạt các công trình
xây dựng trái phép, vi phạm luật đất đai tại địa phương, kéo dài nhiều năm, nhưng
vẫn chưa được xử lý dứt điểm và đang có dấu hiệu gia tăng.
Theo đó, tại khu vực ruộng Cầu Gạo (thôn Đặng Xá, xã Vạn Điểm) có đến
gần chục hộ dân tự “quy hoạch”, chuyển đổi trái phép đất nông nghiệp sang đất ở
với diện tích hàng nghìn m2. Điển hình như hộ ông Nguyễn Văn Phương (thôn
Đặng Xá, xã Vạn Điểm, Thường Tín, Hà Nội) nhận chuyển nhượng diện tích
1.687m2 đất nông nghiệp, mục đích xây dựng các công trình kiên cố, vi phạm luật
đất đai trong khi cơ quan chức năng chưa phê duyệt chủ trương quy hoạch.Các
công trình kiên cố ông Phương xây dựng ngoài việc để sinh hoạt còn cho thuê
kiếm lời. Chưa hết, sau khi nhận chuyển nhượng đất, ông Phương tiếp tục chuyển
nhượng đất cho ông Nguyễn Văn Xì với diện tích 350m2 để xây dựng nhà ở (hiện
tại, đất hộ gia đình ông Nguyễn Văn Phương và ông Nguyễn Văn Xì đang có tranh
chấp với 1 hộ dân khác).
Điển hình gần đây nhất là vụ tranh chấp đất đai ở Đồng Tâm, Mỹ Đức, Hà
Nội. Từ giữa tháng 2/2017 đến nay, khi Viettel tổ chức triển khai việc thi công Dự

13


án A1 thì số công dân khiếu kiện tại địa bàn tổ chức nhiều hoạt động gây mất
ANTT tại địa bàn và khu vực đất quốc phòng trên với tính chất phức tạp ngày càng
tăng.

Qua toàn bộ sự việc thì Lãnh đạo Hà Nội đã ghi nhận vai trò của báo chí
bằng những lời cảm ơn báo chí đã thông tin chân thực, kịp thời về vụ việc ở "điểm
nóng" Đồng Tâm. Theo đó trong cuộc họp báo ngày 25/4/2017 thay mặt lãnh đạo
thành phố Hà Nội, ông Nguyễn Văn Phong- Trưởng Ban tuyên giáo Thành ủy Hà
Nội đã cảm ơn sự vào cuộc đầy tinh thần trách nhiệm của các cơ quan báo chí khi
thông tin chân thực và tương đối đầy đủ, toàn diện về tình hình diễn ra ở Đồng
Tâm, Mỹ Đức suốt thời gian qua đến bạn đọc cả nước và bạn bè quốc tế.
Ông Phong cho rằng, sự kiện này bị không ít thế lực thù địch, thế lực phản
động, thế lực cơ hội chính trị cố tình tuyên tuyền bóp méo xuyên tạc, kích động để
làm nóng tình hình ở xã Đồng Tâm. Chính các cơ quan báo chí của T.Ư và Hà Nội
đã góp phần quan trọng trong định hướng thông tin, cung cấp thông tin để bạn đọc
trên phạm vi cả nước và quốc tế có được thông tin chân thực, chính xác, góp phần
quan trọng để ổn định tình hình, bảo đảm tuyệt đối an toàn cho cán bộ chiến sĩ bị
giam giữ trái pháp luật và bà con xã Đồng Tâm

15


Chương 3. KINH NGHIỆM CỦA BÁO CHÍ VỚI DƯ LUẬN XÃ HỘI
3.1.Báo chí phải luôn tiên phong, đi đầu trong đấu tranh
Chúng ta đã và đang được chứng kiến sự phát triển vượt bậc của hệ thống
truyền thông ở Việt Nam. Sự phát triển ấy thể hiện qua hàng trăm tờ báo kích cỡ
khác nhau, hàng trăm kênh truyền hình, hàng trăm báo điện tử và trang thông tin
điện tử có khả năng đưa tin nhanh chóng, cập nhật đến từng phút về mọi sự kiện
diễn ra trong nước và thế giới.
Như vậy, sự phát triển hệ thống truyền thông đã giúp công chúng mở rộng
không gian thu nhận tin tức và tri thức, làm phong phú phương tiện giải trí, tiếp
xúc một cách đa diện, đa dạng với mọi biến chuyển đời sống xã hội của dân tộc,
nhân loại. Đặc biệt, qua các mạng xã hội, công chúng có thể đưa ra ý kiến, bình
luận để làm nên bộ phận quan trọng của dư luận. Trong bối cảnh đó, với ý nghĩa

chuyển hóa” trong cán bộ, đảng viên. Vì qua dư luận có thể nắm bắt được ý kiến,
hiểu tâm tư, nguyện vọng của nhân dân,... từ đó điều chỉnh hành vi, xử lý sự việc
tiêu cực, cá nhân có hành vi vi phạm phù hợp với yêu cầu luật pháp, với kỷ luật
của Đảng. Tuy nhiên trong bối cảnh hiện nay, cần tỉnh táo trước dư luận chủ yếu
dựa trên nhận thức cảm tính, bức xúc, hoặc một số kẻ lợi dụng in-tơ-nét cố tình tạo
dư luận để thao túng công chúng, gây sức ép lên chính quyền, tiến công vào uy tín
cán bộ, đảng viên. Cần phân biệt sự khác nhau giữa dư luận với tin đồn, giữa tin
đồn với dư luận dựa theo tin đồn. Tin đồn vốn ra đời từ thông tin chưa được xác
minh, chưa có kết luận, lan truyền một cách không rõ ràng, kèm yếu tố hư cấu,
đơm đặt, thổi phồng, và trái ngược dư luận xã hội lành mạnh. Mục đích của người
tạo tin đồn thường là xấu, thậm chí rất xấu. Trước đây, tin đồn chủ yếu lan truyền
qua con đường truyền miệng, các năm gần đây in-tơ-nét với tính “ảo” của nó đã trở
thành nơi một số người tạo dựng, lan truyền tin đồn. Và khi sự bàn tán từ tin đồn

17


lan rộng, một số người gán cho nó ý nghĩa là dư luận, trong khi trên thực tế thông
tin mà tin đồn dựa vào là không xác thực. Trong quan hệ qua lại, báo chí và dư
luận xã hội cũng có quan hệ chặt chẽ. Thông tin báo chí đưa ra có thể tạo nên dư
luận, điều đó đòi hỏi khi báo chí chủ động, tích cực đấu tranh, ngăn chặn, đẩy lùi
suy thoái, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong cán bộ, đảng viên cần phải đưa ra
thông tin xác thực, chính xác, nghiêm túc, đã được cơ quan có thẩm quyền xác
nhận,… Nếu không bảo đảm các yêu cầu này, chính báo chí có thể tạo ra dư luận
đẩy tới các hệ lụy tiêu cực làm ảnh hưởng tới uy tín của tổ chức, cá nhân, phản tác
dụng, ảnh hưởng tới uy tín của báo chí

18