-1-

I. TÊN ĐỀ TÀI:
GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG CHỈ ĐẠO KIỂM TRA GIỜ DẠY TRÊN
LỚP CỦA GIÁO VIÊN.
II. ĐẶT VẤN ĐỀ:
Kiểm tra là một trong những chức năng cơ bản của quản lí. Khi đề cập
đến chức năng kiểm tra, cố thủ tướng Phạm Văn Đồng nhấn mạnh: "Mọi việc
đều phải được kiểm tra chặt chẽ, mọi ngành đều phải tăng cường công tác
kiểm tra của mình,... lãnh đạo cũng là kiểm tra,... lãnh đạo mà không kiểm
tra coi như không lãnh đạo" ( Trích báo cáo xây dựng Đảng tại Đại hội Đảng
lần thứ V).
Hoạt động giáo dục và đào tạo rất đa dạng và phức tạp, cần thiết phải
được kiểm tra thường xuyên và có kế hoạch. Kiểm tra không chỉ là trách
nhiệm của lãnh đạo các cơ quan Quản lí giáo dục mà còn là công cụ sắc bén
góp phần tăng cường hiệu quả dạy và học trong nhà trường. Kiểm tra chặt chẽ
sẽ làm cho việc nắm tình hình các chỉ thị, nhiệm vụ, quy định được kịp thời,
qua đó đánh giá được thực trạng, phát hiện những ưu điểm, khuyết điểm, tìm
ra được những nguyên nhân và có sự điều chỉnh nhằm đưa tổ chức đạt đến
mục tiêu giáo dục đã đề ra.
Trong quá trình dạy học thì giờ dạy trên lớp là yếu tố cơ bản có tính
quyết định chất lượng giáo dục và đào tạo trong nhà trường. Thực tiễn và kinh
nghiệm đã khẳng định: việc dự giờ và phân tích các tiết dạy là công việc quan
trọng nhất của người quản lí, rất nhiều điều phụ thuộc vào trình độ khoa học
cao của người quản lí, sự phong phú trí tuệ trong đời sống của tập thể sư
phạm, nghệ thuật, nghiệp vụ của nhà giáo dục, tính nhiều mặt trong nhu cầu
và hứng thú của học sinh. Giờ dạy trên lớp phản ánh khả năng hiểu biết,
phương pháp truyền thụ, kĩ năng vận dụng và sử dụng thiết bị dạy học của
giáo viên. Chính vì vậy, để đánh giá chất lượng giảng dạy của giáo viên thì
người quản lí phải tổ chức kiểm tra giờ dạy trên lớp. Qua kiểm tra để đánh giá
tình hình giảng dạy của giáo viên, mức độ tiếp thu của học sinh. Trên cơ sở đó

công việc, hoạt động nghiệp vụ mà người quản lí ở bất kì cấp nào cũng phải
thực hiện để biết rõ những kế hoạch, mục tiêu của mình đề ra trên thực tế đã
đạt đến đâu và đạt như thế nào. Từ đó đề ra những biện pháp động viên, giúp
đỡ, uốn nắn và điều chỉnh nhằm thúc đẩy cá nhân và tổ chức thực hiện tốt
mục tiêu đề ra.
Kiểm tra nội bộ trường học: Là hoạt động xem xét và đánh giá hoạt động
giáo dục, điều kiện dạy - học, giáo dục trong phạm vi nội bộ nhà trường nhằm
mục đích phát triển sự nghiệp giáo dục nói chung, phát triển nhà trường và
người giáo viên nói riêng.
Giờ dạy trên lớp: Là một trong quá trình dạy học được đúc kết trọn vẹn
trong khuôn khổ nhất định về thời gian hoạt động dạy và học của thầy và trò
đều được thực hiện dưới sự tác động tương hỗ giữa các yếu tố cơ bản của quá
trình dạy học. Đó là mục đích, nội dung, phương pháp, phương tiện và hình
thức tổ chức dạy học. Qua giờ dạy trên lớp, giáo viên truyền thụ kiến thức,
giáo dục nhân cách cho học sinh, dần dần hình thành những năng lực, phẩm
chất của người lao động trong giai đoạn công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất
nước.
Kiểm tra giờ dạy trên lớp: Là phương thức thu nhận thông tin về tình
hình hoạt động dạy và học trong nhà trường. Hoạt động này nhằm kiểm tra
hoạt động sư phạm của giáo viên trong phạm vi chuyên môn được phân công
trên lớp cùng các tiết dạy cụ thể. Giúp người quản lí xem xét và đánh giá
được trình độ vận dụng phương pháp giảng dạy và giáo dục của giáo viên.
Qua đó, có kế hoạch bồi dưỡng trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho chính
bản thân giáo viên và cho cả đội ngũ của mình, đồng thời dự trữ những kế
hoạch phân công mới cho tương lai phát triển của nhà trường.
Nội dung kiểm tra:
- Kiểm tra việc thực hiện chương trình giảng dạy.
- Kiểm tra việc soạn bài, chuẩn bị ĐDDH theo quy định.
- Kiểm tra việc đổi mới phương pháp dạy học.
- Kiểm tra hoạt động học tập của học sinh.

sinh như thế nào? Giảng bài mới ra sao? (dẫn dắt học sinh tự chiếm lĩnh kiến
thức, qua đó củng cố kiến thức cũ và hệ thống phương pháp mà giáo viên
đang sử dụng). Rèn luyện lĩ năng đồng thời củng cố kiến thức cho học sinh
như thế nào? Phối huy tối đa tính tích cực, tự giác của học sinh chưa?
- Các vấn đề thuộc kĩ năng: Sử dụng ĐDDH trên lớp như thế nào? Tổ
chức nề nếp tự học, công việc tự làm của học sinh trên lớp ra sao? Hệ thống
câu hỏi và bài tập rèn luyện kĩ năng có khoa học không? Có đảm bảo các yêu
cầu sư phạm đặt ra và kỉ luật trong những tiết học như thế nào? Đặc biệt là,
khả năng ứng xử sư phạm của giáo viên ra sao?
* Quy trình dự giờ được diễn ra theo trình tự các bước sau:
a. Chuẩn bị dự giờ:
- Xác định mục đích, nội dung dự giờ, thời gian dự giờ.
- Tổ chức lực lượng kiểm tra.
- Nghiên cứu hồ sơ kiểm tra, thanh tra lần trước.
- Nghiên cứu nội dung bài dạy, tình hình học tập của học sinh.
- Phác thảo nội dung cần quan sát.
b. Quan sát giờ dạy trên lớp.


-4-

c. Lực lượng kiểm tra hội ý các vấn đề cần trao đổi với giáo viên.
d. Trao đổi với giáo viên.
e. Hoàn tất thủ tục dự giờ và lưu hồ sơ.
Hình thức kiểm tra:
Kiểm tra đột xuất:
Hình thức kiểm tra này không thông báo trước cho giáo viên, nhưng
BGH đã có kế hoạch riêng. Hình thức này giúp BGH xác định rõ người giáo
viên đã chuẩn bị bài dạy như thế nào? Lớp học đã hoạt động ra sao? Qua đó,
xác định được tình hình soạn giảng của giáo viên và việc học tập của học sinh

xếp loại chuyên môn giỏi chưa cao, còn giáo viên xếp loại đạt yêu cầu. Chính
vì vậy, cần phải tăng cường chỉ đạo công tác kiểm tra nhằm mục đích bồi
dưỡng chuyên môn, nâng cao chất lượng giảng dạy của giáo viên và chất


-5-

lượng học tập của học sinh, đáp ứng được nhu cầu ngày càng đổi mới công
tác giáo dục hiện nay.
V. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU:
1. Xây dựng kế hoạch kiểm tra:
1.1/ Thực trạng:
Kế hoạch công tác kiểm tra là một nhiệm vụ thiết yếu của việc đảm bảo
mục tiêu, hiệu quả quản lí nhà trường. Một trong những yêu cầu của phòng
Giáo dục đối với trường tiểu học mỗi đầu năm học là phải gửi nộp kế hoạch
kiểm tra nội bộ trường học. Trong đó, kế hoạch kiểm tra chuyên môn là văn
bản không thể thiếu được sau khi Hiệu trưởng kí quyết định thành lập Tổ
kiểm tra nội bộ trường học.
Căn cứ công văn hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học 2007-2008
của phòng Giáo dục huyện Phú Ninh; dựa theo quyết định số 14/2007/QĐBGD&ĐT ngày 04/5/2007 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục & Đào tạo quy định
về chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học; Hướng dẫn số 10358/BGDĐTGDTH ngày 28/9/2007 về việc Hướng dẫn việc sử dụng chuẩn nghề nghiệp
giáo viên tiểu học trong quá trình đánh giá xếp loại. Hiệu trưởng chỉ đạo cho
phó Hiệu trưởng phụ trách chuyên môn xây dựng kế hoạch kiểm tra giờ dạy
trên lớp song song với kế hoạch kiểm tra nội bộ ngay từ đầu năm học. Sau khi
kế hoạch năm học được thống nhất trở thành nghị quyết trong Hội nghị Cán
bộ công chức nhà trường. Trong kế hoạch chuyên môn và cả trong nghị quyết
hội nghị cán bộ công chức, các chỉ tiêu về kiểm tra giờ dạy trên lớp giữ vị trí
quan trọng đối với đội ngũ giáo viên trong nhà trường, nó thường gắn liền với
kết quả thi đua khen thưởng cuối mỗi học kì, cuối năm học.
Trong kế hoạch kiểm tra giờ dạy trên lớp, cần nêu rõ thời gian, mục

1.2/ Phân tích:
Nhìn chung, có thể nói công việc xây dựng kế hoạch cho hoạt động
kiểm tra giờ dạy trên lớp của giáo viên đã đảm bảo yêu cầu cơ bản, đầy đủ các
nội dung, đúng thời gian và đúng thủ tục. Kế hoạch kiểm tra giờ dạy trên lớp
được triển khai công khai ngay sau kế hoạch kiểm tra nội bộ trường học,
được phổ biến đến tất cả giáo viên và lưu tại văn phòng để tiện việc theo dõi
tiến độ thực hiện.
Giáo viên được tham gia dự giờ đều ở các khối lớp nên có điều kiện tìm
hiểu nội dung, phương pháp giảng dạy ở toàn cấp. Tạo được sự học hỏi kinh
nghiệm lẫn nhau, giúp giờ dạy của họ đạt kết quả tốt hơn.
Việc kiểm tra giờ dạy trên lớp được rãi đều các tháng trong năm học
đảm bảo được tính thường xuyên, liên tục trong công tác kiểm tra.
Phó Hiệu trưởng phụ trách chuyên môn trực tiếp kiểm tra và theo dõi
công tác kiểm tra giờ dạy của các tổ trưởng. Qua buổi họp giao ban hằng tuần,
định kì báo cáo kịp thời với Hiệu trưởng để nắm được tình hình kiểm tra giờ
dạy của giáo viên trong đơn vị mình.
Tuy nhiên, trong quá trình tổ chức thực hiện, do chưa chú ý kiểm tra
đôn đốc nên đã xảy ra hiện tượng hình thức đối phó, chiếu lệ, thiếu sáng tạo
trong dự giờ. Vai trò tổ trưởng chuyên môn chưa phát huy tốt qua việc tổ chức
kiểm tra giờ dạy của giáo viên trong tổ mình. Giáo viên cố gắng dự giờ cho
đủ chỉ tiêu, ghi chép diễn biến tiết dạy không đầy đủ, phân tích sư phạm và
đánh giá tiết dạy trong tổ thường làm qua loa, từ đó dẫn đến kết quả xếp loại
tiết dạy cao hơn thực chất tay nghề của giáo viên.
Vấn đề thi đua hơi bị xem nặng nên đã tạo cho giáo viên tâm trạng lo
lắng, căng thẳng khi được kiểm tra và trong giờ dạy sẽ khó tránh khỏi hiện
tượng giáo viên áp đặt kiến thức cho học sinh, do đó kết quả đánh giá giờ dạy
chưa chính xác.
Lịch kiểm tra giờ dạy của nhà trường chưa thể hiện rõ ràng về phương
pháp , nội dung, hình thức và lực lượng kiểm tra nên thành viên Tổ kiểm tra
thường bị động do chưa sắp xếp được thời gian giảng dạy, nghiên cứu các bài

Bài
dạy

Hình thức
dự
Người
dự
Báo Đột
trước xuất

Kết
quả

...
...
...
...
...
...
...
...
...
...
...
...
...
...
...
...
...

giáo viên.
2. Xây dựng lực lượng kiểm tra:
2.1/ Thực trạng:
Lực lượng kiểm tra giờ dạy trên lớp được hình thành theo quyết định
thành lập Tổ kiểm tra chuyên môn từ đầu năm học. Sau khi tham khảo ý kiến
giáo viên và có sự bàn bạc thống nhất trong lãnh đạo nhà trường, Hiệu trưởng
ra quyết định thành lập Tổ kiểm tra chuyên môn để kiểm tra giờ dạy trên lớp
của giáo viên.
Dựa vào kế hoạch kiểm tra giờ dạy trên lớp, Hiệu trưởng chỉ đạo:
- Phó Hiệu trưởng lên lịch kiểm tra chuyên môn tuyến trường.


-8-

- Tổ kiểm tra chuyên môn tổ chức thực hiện kiểm tra giờ dạy trên lớp
của giáo viên theo kế hoạch tuần, tháng, có đánh giá xếp loại giờ dạy.Tùy đối
tượng dự giờ mà chọn lực lượng kiểm tra phù hợp để từ đó phân công nhiệm
vụ cho các thành viên trong từng thời điểm.
Nhờ có tuyến trung gian này mà BGH đã giảm được thời gian kiểm tra
trực tiếp nhưng vẫn nắm được tình hình giảng dạy trên lớp của giáo viên
thông qua các thành viên trong Tổ kiểm tra.
- BGH triển khai phổ biến một số tiêu chuẩn về cách đánh giá xếp loại
khi kiểm tra giờ dạy trên lớp từ các văn bản pháp quy của cấp trên cho giáo
viên nắm rõ; các thành viên trong Tổ kiểm tra nắm chắc các tiêu chí đó, đồng
thời tổ chức cho các kiểm tra viên trao đổi các chỉ tiêu để thống nhất cách
đánh giá, nhận xét, cách thức kiểm tra như thế nào cho hợp lí.
Theo kế hoạch cụ thể của trường, thành phần kiểm tra một tiết dạy trên
lớp bao gồm ít nhất 2 hoặc 3 người. Hiệu trưởng và phó Hiệu trưởng dự giờ
các giáo viên còn hạn chế tay nghề và các giáo viên đang trong thời gian tập
sự để giúp đỡ, động viên qua phân tích giờ dạy, không đánh giá xếp loại giờ


khó khăn do đội ngũ cán bộ giáo viên hằng năm có sự luân chuyển (luân
chuyển điều hòa giáo viên từ trường này sang trường khác ở trong huyện) nên
việc chọn giáo viên vào lực lượng kiểm tra còn nhiều trở ngại và chất lượng
đạt thấp so với yêu cầu đề ra. Tổ kiểm tra chưa được bồi dưỡng nghiệp vụ
kiểm tra nên khi bắt tay vào thực hiện còn gặp nhiều lúng túng và bị động.
Trong Tổ kiểm tra còn một số thành viên chưa thật sự có uy tín nên
việc phân tích sư phạm giờ dạy còn gặp nhiều khó khăn, nhất là do chuẩn
chưa phù hợp nên các thành viên đánh giá không sát , từ đó dẫn đến trường
hợp giáo viên thiếu sự tin tưởng, không đồng ý với những đánh giá, góp ý của
tổ trưởng. Bên cạnh đó, trong Tổ kiểm tra còn một số thành viên thiếu thiện
chí, định kiến, thiên vị nên đánh giá giờ dạy chưa chính xác, từ đó làm giáo
viên chán nản, mất đi sự phấn đấu vươn lên trong công tác, mất đi sự tin
tưởng ở lực lượng kiểm tra. Bởi lẽ, trong việc tổ chức kiểm tra giờ dạy trên
lớp, mục đích giúp đỡ giáo viên nâng cao tay nghề chỉ thực sự có hiệu quả khi
chủ thể kiểm tra có trình độ chuyên môn sâu, vững vàng và đánh giá trung
thực, công bằng, khách quan.
Nhà trường chưa có chế độ chính sách để động viên các thành viên
trong Tổ kiểm tra, vì họ mất nhiều thời gian cho công tác kiểm tra nhưng khi
làm tốt nhiệm vụ thì chưa được bồi dưỡng, động viên, ngược lại khi chưa
hoàn thành tốt nhiệm vụ sẽ bị phê bình, đánh giá thi đua. Do đó chưa tạo được
động cơ tích cực, sự phấn khởi trong công tác kiểm tra của lực lượng kiểm
tra.
2.3/ Giải pháp:
Khi xây dựng lực lượng kiểm tra phải đảm bảo về số lượng lẫn chất
lượng. Thành viên Tổ kiểm tra phải là người thông thạo chuyên môn nghiệp
vụ, có uy tín trong nhà trường, sáng suốt và linh hoạt trong công việc. Phải
biết cách tìm hiểu, nắm vững đội ngũ giáo viên về năng lực, sở trường để kịp
thời phát hiện và bồi dưỡng những giáo viên tích cực, có năng lực chuyên
môn để tăng cường vào lực lượng kiểm tra nòng cốt của nhà trường, xây dựng

3.1/ Thực trạng:
Năm học 2007-2008 nhà trường căn cứ công văn hướng dẫn thực hiện
nhiệm vụ năm học 2007-2008 của phòng Giáo dục huyện Phú Ninh; dựa theo
quyết định số 14/2007/QĐ-BGD&ĐT ngày 04/5/2007 của Bộ trưởng Bộ
Giáo dục & Đào tạo quy định về chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học;
Hướng dẫn số 10358/BGDĐT-GDTH ngày 28/9/2007 về việc Hướng dẫn việc
sử dụng chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học trong quá trình đánh giá xếp
loại.Hiệu trưởng xây dựng chuẩn kiểm tra giờ dạy trên lớp của giáo viên theo
3 tiêu chí: Nội dung - phương pháp - hiệu quả tiết dạy. Cụ thể như sau:
- Thực hiện đầy đủ các yêu cầu của tiết dạy(nội dung): Yêu cầu đó
được quy định bởi SGK, tài liệu "yêu cầu cơ bản về kiến thức và kĩ năng" các
văn bản chỉ đạo của Vụ tiểu học và phù hợp với đặc điểm đối tượng học sinh.
Cụ thể:
+ Tổ chức cho học sinh lĩnh hội chính xác, đầy đủ và có hệ thống
những kiến thức cơ bản của tiết học.
+ Thực hành rèn luyện những kĩ năng chủ yếu, phù hợp với nội dung
của tiết học, phù hợp với những yêu cầu của môn học.
+ Thực hiện giáo dục tình cảm và thái độ phù hợp với nội dung của tiết
học, phù hợp với đối tượng học sinh.
- Phương pháp dạy học : phù hợp với đặc trưng bộ môn và yêu cầu của
tiết học, với lứa tuổi học sinh tiểu học và đặc điểm của lớp. Cụ thể:
+ Tiến trình của tiết học hợp lí, các hoạt động của thầy và trò diễn ra tự
nhiên, có hiệu quả.
+ Quan tâm đến các đối tượng học sinh của lớp, khích lệ và tổ chức cho
mọi đối tượng học sinh tích cực tham gia vào các hoạt động học tập trong lớp,
giúp đỡ kịp thời những học sinh học còn yếu và có khó khăn trong học tập,
tạo điều kiện cho mọi học sinh lĩnh hội tốt kiến thức và rèn luyện lĩ năng.
+ Sử dụng các trang thiết bị và đồ dùng dạy học hợp lí, hiệu quả.
- Hiệu quả dạy học rõ ràng, hầu hết học sinh hiểu bài, thực hiện được
những kĩ năng chủ yếu của bài học, có tình cảm và thái độ đúng.

người đi dự giờ, được kết luận bằng kết quả chính thức trên phiếu dự giờ của
Bộ. Không có một buổi họp thống nhất chuẩn kiểm tra chính thức sẽ dẫn đến
sự đánh giá dễ rơi vào cảm tính. Còn đối với giáo viên, chuẩn đánh giá chỉ là
khái niệm "mờ" dành riêng cho người đi đánh giá. BGH chỉ giải thích cách
đánh giá của từng tiêu chuẩn, giáo viên tự nghiên cứu thêm và thực hiện trên
tinh thần nguyên chuẩn của cấp trên, từ đó chuẩn chưa có tính khả thi cao. Do
vậy, nên khi thực hiện, mỗi người tự đánh giá theo cách nghĩ của mình, thiếu
sự thống nhất trong đánh giá xếp loại, không sát với tình hình thực tế của nhà
trường nên chưa có tác dụng tư vấn, hướng dẫn giáo viên khắc phục những
thiếu sót trong giờ dạy của mình. Đó cũng là một trong nhiều lí do khiến một
số giáo viên từ chỗ không chấp nhận "chuẩn" đến chỗ bất phục tùng yêu cầu
kiểm tra, bỏ cuộc, nản chí và bất hợp tác.
Phần lớn việc "thống nhất chuẩn" chỉ gói gọn trong việc trao đổi ở đầu
năm về những mục tiêu, nhiệm vụ mới về chuyên môn, lấy đó làm cơ sở để
đánh giá chung cho hướng cải tiến phương pháp giảng dạy của tất cả các giáo
viên trong cả năm. Việc bàn bạc về nội dung, quan điểm và phương thức sử
dụng chuẩn một cách dân chủ đến đối tượng kiểm tra để định hướng cho ý


- 12 -

thức tự giác, tạo động lực tích cực cho sự chuyển hóa từ kiểm tra ngoài vào tự
kiểm tra bị xem nhẹ. Không có sự phân biệt về mức độ yêu cầu khi đánh giá
đối với các kiểu bài dạy khác nhau hay đối với giáo viên giỏi hoặc giáo viên
mới ra trường trong quá trình tổ chức, chuẩn bị kiểm tra, nhưng khi dùng
phiếu dự giờ để đánh giá xếp loại thì hầu như ai cũng tự đặt ra một "chuẩn
mới" đối với từng loại đối tượng (không loại trừ mối quan hệ cá nhân), vì
dường như khi chưa dự giờ người ta cũng có thể đoán biết được kết quả xếp
loại của tiết dạy ấy.
Vì nhiều nguyên nhân trên nên mục tiêu của kiểm tra giờ dạy trên lớp

Giáo dục huyện Phú Ninh về kế hoạch triển khai và tổ chức thực hiện công
tác thanh tra năm học: 2007-2008. Trên cơ sở đó, trường tiểu học Kim Đồng
đã xây dựng chế độ kiểm tra giờ dạy trên lớp của giáo viên theo định kì hằng


- 13 -

tuần, tháng, học kì và cả năm cho các thành viên trong Tổ kiểm tra chuyên
môn trường.
Việc kiểm tra hằng tuần giao cho các tổ trưởng tổ chức điều hành trong
phạm vi từng tổ. Mỗi tháng các tổ chuyên môn tổ chức thao giảng tổ 1 tiết để
giáo viên cùng học tập, rút kinh nghiệm. Trong đó lãnh đạo nhà trường tổ
chức kiểm tra định kì hoặc đột xuất để làm cơ sở cho việc đánh giá tình hình
giảng dạy trên lớp của giáo viên trong tháng.
Tổ kiểm tra dự giờ giáo viên đăng kí giáo viên dạy giỏi cấp trường để
hoàn tất hồ sơ và công nhận giáo viên dạy giỏi cấp trường trong năm.
Hằng tháng tổ kiểm tra lên lịch dự giờ có báo trước hoặc đột xuất cho
các thành viên trong Tổ kiểm tra và giáo viên được biết.
4.2/ Phân tích:
BGH đã tổ chức thực hiện tương đối tốt chế độ kiểm tra. Việc kiểm tra
giờ dạy trên lớp diễn ra thường xuyên, không bị dồn nén với nhiều mục đích
khác nhau. Giáo viên được kiểm tra với nhiều hình thức khác nhau thể hiện
được năng lực giảng dạy cao nhất của mình, tạo ra không khí sẵn sàng được
dự giờ ở mỗi giáo viên.
Vai trò của tổ chuyên môn được phát huy qua việc xây dựng chế độ
kiểm tra giờ dạy trên lớp của giáo viên trong tổ. Tuy nhiên, tình hình dự giờ
của giáo viên trong các tổ chuyên môn chưa nhận thức tốt vai trò quan trọng
và ý nghĩa tác dụng của việc kiểm tra dự giờ trên lớp nên chưa thật sự tự giác,
việc phân tích sư phạm giờ dạy làm qua loa nên tác dụng giáo dục chưa cao,
xảy ra tình trạng đối phó trong dự giờ, hiệu quả giảng dạy chưa đáp ứng đúng

đánh giá cho điểm học sinh của giáo viên có đảm bảo tính khách quan không?
Có chính xác và công bằng không? và đối chiếu với kế hoạch dạy học của
giáo viên đó nhằm đánh giá đúng mức độ hoàn thành nhiệm vụ của giáo viên
và trình độ tiếp thu vận dụng kiến thức của học sinh.
Bước quan sát giờ dạy cũng được các thành viên ghi nhận lại các hoạt
động của thầy và trò, mối quan hệ các tình huống xảy ra trong tiết học. Sau
khi kiểm tra giờ dạy trên lớp của giáo viên, các thành viên trong Tổ kiểm tra
đều tổ chức trao đổi với giáo viên sau đó mới đánh giá kết quả được.
* Quy trình dự giờ được diễn ra theo trình tự sau:
- Bước 1: Chuẩn bị dự giờ:
BGH thông báo ý nghĩa và mục đích dự giờ đến từng thành viên trong
Tổ kiểm tra giờ dạy trên lớp. Tổ kiểm tra lên kế hoạch kiểm tra và kiểm tra
lịch báo giảng đối chiếu với phân phối chương trình để đánh giá tiến độ thực
hiện chương trình, nghiên cứu chương trình giảng dạy của giáo viên, xác định
nội dung, phương pháp kiểm tra, sự tiếp thu của học sinh sau giờ học và thông
báo cho giáo viên.
- Bước 2: Quan sát giờ dạy trên lớp:
Chỉ đạo các thành viên Tổ kiểm tra quan sát toàn bộ diễn biến tiết dạy,
ghi chép đầy đủ vào sổ dự giờ để làm cơ sở cho việc phân tích sư phạm giờ
dạy và đánh giá giờ dạy của giáo viên.
- Bước 3: Phân tích sư phạm giờ dạy:
Sau tiết dạy, Tổ kiểm tra họp lại phân tích, đánh giá và rút kinh nghiệm
cho tiết dạy dựa trên cơ sở phân tích nội dung bài dạy, phương pháp truyền
thụ của giáo viên, kết quả học tập của học sinh. Đề ra các biện pháp giúp đỡ
giáo viên hoàn thiện công tác giảng dạy của mình hơn. Có dự kiến nội dung
cần trao đổi với giáo viên.
- Bước 4: Trao đổi với giáo viên:
Tổ kiểm tra đề nghị giáo viên trình bày mục đích yêu cầu của bài dạy.
Trao đổi với giáo viên về ưu điểm, về tồn tại và hiệu quả của giờ dạy. Sau
cùng, BGH hoặc tổ trưởng có ý kiến và quyết định xếp loại giờ dạy.

hỏi được kinh nghiệm ở những đồng nghiệp có chuyên môn vững.
Qua quan sát giờ dạy, thành viên Tổ kiểm tra dự kiến nội dung trao đổi
với giáo viên nhằm góp phần nâng cao hiệu quả giờ dạy của giáo viên. Nhưng
đôi khi các ý kiến tư vấn của Tổ kiểm tra chưa cụ thể rõ ràng, còn nặng nêu sự
việc, chưa có sự hội ý, thống nhất của Tổ kiểm tra về các vấn đề cần trao đổi
với giáo viên, chưa có sự sắp xếp trật tự các vấn đề cần trao đổi, chưa có
phương pháp tư vấn phù hợp. Do đó giáo viên khó có thể hình dung được, vì
vậy nên nhiệm vụ tư vấn còn thấp, chưa đạt hiệu quả cao. Mặc khác, Tổ kiểm
tra giờ dạy trên lớp của giáo viên cũng đã có chú ý phát hiện được kinh
nghiệm tốt của giáo viên nhưng BGH chưa tổ chức được việc phổ biến, nhân
rộng kinh nghiệm ấy cho đội ngũ giáo viên mà chỉ dừng lại ở việc khuyến
khích giáo viên tự bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ qua giao lưu trao đổi
kinh nghiệm với đồng nghiệp.
Trong khi giao việc, chưa chú ý giao quyền cho các tổ trưởng chuyên
môn phù hợp với nhiệm vụ của họ để họ có thể điều hành hoạt động kiểm tra
giờ dạy trên lớp của giáo viên trong tổ của mình nhằm phát huy được tính linh
động, sáng tạo của tổ trưởng và công việc được tiến hành liên tục, trôi chảy.
Chưa tổ chức tập huấn công tác kiểm tra cho lực lượng kiểm tra. Tổ
kiểm tra chỉ chú trọng nhiều đến việc kiểm tra đánh giá chứ những kiến nghị
và lời khuyên của Tổ kiểm tra chưa thực hiện được nhiệm vụ tư vấn, thúc đẩy.
Do đó, hiệu quả mang lại không cao.


- 16 -

5.3/ Giải pháp:
Ngay từ đầu năm học, cần tổ chức cho giáo viên nghiên cứu nắm vững
"chuẩn" kiểm tra giờ dạy trên lớp. Không những thành viên trong Tổ kiểm tra
nắm vững mà tất cả giáo viên trong trường đều phải nắm vững "chuẩn" đó để
tự kiểm tra, nâng cao chất lượng giờ dạy trên lớp của mình.

trên lớp và báo cáo của tổ trưởng chuyên môn gởi lên, kết hợp với phần điều
tra của BGH để lập bảng tổng hợp về kết quả xếp loại tay nghề của giáo viên.
Sau khi phân tích đánh giá giờ dạy đầy đủ về những mặt mạnh, mặt hạn chế,
mời các thành viên trong Tổ kiểm tra họp để sơ kết rút kinh nghiệm qua từng
tháng, có những đánh giá trong đợt sinh hoạt chuyên môn hằng tháng trước tất
cả giáo viên. Qua đó, trong các buổi họp hội đồng cuối tháng, sau mỗi học kì
và cuối năm học, đều sơ kết, rút kinh nghiệm và lưu trữ hồ sơ của giáo viên
để theo dõi trong suốt năm học.


- 17 -

6.2/ Phân tích:
Qua bảng đánh giá xếp loại đó cho chúng ta thấy được việc tổ chức
kiểm tra giờ dạy trên lớp được đi vào nề nếp. BGH sẽ biết được tổ nào thực
hiện nghiêm túc, tổ nào thực hiện lấy lệ, nắm được tình hình đội ngũ giáo viên
của trường.
Tuy nhiên, việc điều chỉnh sau kiểm tra được tiến hành chủ yếu trên đối
tượng kiểm tra qua góp ý rút kinh nghiệm. Những tồn tại trong báo cáo rút
kinh nghiệm ở trường còn chung chung, chưa xuất phát cụ thể từ những tồn
tại của kết quả kiểm tra các tiết dạy trên lớp. Do đó, hệ thống các biện pháp
điều chỉnh trên kế hoạch quản lí của chu kì quản lí mới nhằm khắc phục
những tồn tại cũ cũng chưa được xác định rõ ràng.
BGH chưa thực hiện kiểm tra lại một số giáo viên được tổ chuyên môn
kiểm tra để đối chiếu với sự đánh giá của tổ có chính xác hay không? Có sự
định kiến thiên vị hay không?
6.3/Giải pháp:
Qua kết quả kiểm tra giờ dạy trên lớp hằng tháng, BGH cần có kế
hoạch dự giờ các giáo viên có kết quả thấp để xem xét mức độ tiến bộ của
giáo viên và có hướng giúp đỡ kịp thời, đồng thời tổ chức dự giờ kiểm tra xác

Khi áp dụng đã có những chuyển biến khá rõ nét về công tác kiểm tra
giờ dạy trên lớp của giáo viên như: xây dựng kế hoạch kiểm tra đã đảm bảo
tính khoa học, tính khả thi, có quan tâm đến việc sử dụng chuẩn, đa số giáo
viên thông suốt yêu cầu của chuẩn và không còn cảm giác e ngại khi được
kiểm tra. Tay nghề và năng lực chuyên môn của giáo viên trong đơn vị được
nâng lên một cách rõ rệt. 100% giáo viên được đánh giá xếp loại khá trở lên,
không có giáo viên xếp loại đạt yêu cầu và chưa đạt yêu cầu. BGH và lực
lượng kiểm tra đã nhận thức đúng mức tầm quan trọng của công tác kiểm tra
giờ dạy trên lớp của giáo viên, cho nên trong công tác kiểm tra đã chú trọng
nhiều đến công tác bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ giáo viên
nhằm nâng cao năng lực giảng dạy của giáo viên và học tập của học sinh.
Kết quả xếp loại giáo viên năm học: 2007 - 2008
Tốt
Khá
Đạt yêu cầu
Chưa đạt yêu cầu
SL
TL
SL
TL
SL
TL
SL
TL
22
81,5%
5
18,5%
0
0

kích thích mạnh mẽ chất lượng hoạt động của đơn vị. Hoạt động kiểm tra giờ
dạy trên lớp ngoài mục đích giúp đỡ giáo viên nâng cao trình độ tay nghề còn
có tác dụng phát hiện những nhân tố mới, động viên họ tham gia vào hoạt
động kiểm tra và tự kiểm tra các giáo viên trên lớp.
Trước khi tổ chức kiểm tra giờ dạy trên lớp của giáo viên, BGH phải
xây dựng kế hoạch một cách chu đáo, khách quan và dân chủ để mọi người
cùng tham gia. Kế hoạch dự giờ được rải đều cả năm giúp cho tập thể sư
phạm nhận thức chính xác hơn về tầm quan trọng của việc kiểm tra giờ dạy
trên lớp: Đó là việc làm bình thường , được tiến hành thường xuyên, liên tục
với nhiều hình thức khác nhau. Từ đó mọi người đều thực hiện tốt việc chuẩn
bị bài dạy chu đáo trước khi lên lớp.
Kế hoạch phải chi tiết, khả thi, cụ thể, không thể áp đặt ra một kế hoạch
vượt quá sức mình. Thực tế cho thấy, khi chúng ta đưa ra một kế hoạch mà
khả năng thực hiện hoặc thực hiện kế hoạch không đến nơi đến chốn thì sự
hoài nghi của tập thể về bản lĩnh của người lãnh đạo sẽ tăng dần theo những
kế hoạch tiếp theo. Tính chi tiết và cụ thể trong kế hoạch rất cần thiết cho
người thực hiện nó.
Tổ chức kiểm tra phải chu đáo trong tất cả các khâu: xây dựng lực
lượng, xây dựng nội dung, xây dựng chế độ kiểm tra v.v... đặc biệt là việc xây
dựng chuẩn kiểm tra đánh giá phải thực sự khoa học, khách quan. Nên xác
định đây là một hoạt động sư phạm mang tính khoa học, nghiêm túc, không
dựa trên một chuẩn đánh giá mơ hồ được. Điều cần quan tâm nữa đó là cần
lựa chọn những kiểm tra viên có bản lĩnh, dám làm dám chịu trách nhiệm và
dám nêu lên sự thật, không nên chọn những kiểm tra viên có tay nghề giỏi
nhưng ngại góp ý, trao đổi về những sai sót của người khác, còn do dự, mang
tính cá nhân.
Trong mỗi tiết dự giờ, BGH phải là người phát hiện ra nhiều nhất
những cố gắng và những ý tưởng sáng tạo của giáo viên, sau đó mới cùng
giáo viên đi tìm những mặt yếu, những mặt còn hạn chế trong quá trình giảng
dạy. Làm được như thế thì việc đánh giá, xếp loại giờ dạy mới mang tính

trong xã hội quan tâm đầu tư xây dựng cơ sở vật chất trường học theo đúng
chuẩn của Bộ Giáo dục.
- Tăng cường bổ sung các phương tiện dạy học, đồng thời động viên
đội ngũ giáo viên trong HĐSP nhà trường làm tốt công tác tự làm đồ dùng
dạy học dễ làm, ít tốn kém. Cải tiến trang thiết bị dạy học cho phù hợp với
hoàn cảnh của đơn vị nhằm giúp giáo viên có điều kiện giảng dạy tốt hơn theo
tinh thần đổi mới phương pháp giảng dạy, và giúp các kiểm tra viên mạnh dạn
hơn trong việc góp ý sử dụng và khai thác có hiệu quả các phương tiện dạy
học sẵn có.
2. Đối với phòng Giáo dục:
- Phòng Giáo dục cần mở lớp tập huấn, bồi dưỡng công tác kiểm tra
từng đợt trong năm cho lực lượng kiểm tra của các trường trực thuộc để trao
đổi kinh nghiệm về việc sử dụng các phương pháp và hình thức kiểm tra
nhằm đáp ứng yêu cầu hiệu quả trong công tác kiểm tra.
- Cần có sự hướng dẫn thống nhất với các trường trực thuộc trong việc
vận dụng chuẩn đánh giá giờ dạy của Bộ Giáo dục sao cho phù hợp với điều
kiện thực tế của từng đơn vị.
- Quan tâm hơn nữa đến những nguồn kinh phí hỗ trợ cho nhà trường
để có chính sách bồi dưỡng, đãi ngộ thỏa đáng cho lực lượng kiểm tra, giúp
họ an tâm đầu tư vào nhiệm vụ kiểm tra và công tác dạy học của mình.


- 21 -

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Điều lệ trường tiểu học - Ban hành kèm theo Quyết định số
22/2000/QĐ-BGD&ĐT ngày 11 tháng 7 năm 2000 của Bộ trưởng Bộ Giáo
dục & Đào tạo.
3. Huỳnh Quyến - Một số vấn đề về lí luận thanh tra giáo dục và kiểm
tra nội bộ trường học -Năm 2007.

4

V. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

4

1.Xây dựng kế hoạch kiểm tra

4

2.Xây dựng lực lượng kiểm tra

7

3. Xây dựng chuẩn kiểm tra

9

4. Xây dựng chế độ kiểm tra

12

5. Chỉ đạo công tác kiểm tra giờ dạy trên lớp của giáo viên

13

6. Tổng hợp điều chỉnh

16