BM 01-Bia SKKN
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI
TRƯỜNG TRUNG CẤP KINH TẾ - KỸ THUẬT ĐỒNG NAI
Mã số: ................................
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ẢNH HƯỞNG CỦA VIỆC SỬ DỤNG INTERNET ĐẾN
HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP CỦA HỌC SINH TRƯỜNG
TRUNG CẤP KINH TẾ - KỸ THUẬT ĐỒNG NAI
Người thực hiện: PHAN VĂN TIẾN
Lĩnh vực nghiên cứu:
- Quản lý giáo dục
- Phương pháp dạy học bộ môn:
- Lĩnh vực khác: .........................
Có đính kèm: Các sản phẩm không thể hiện trong bản in SKKN
Mô hình
Đĩa CD (DVD)
Phim ảnh
Hiện vật khác
(Các phim, ảnh, sản phẩm phần mêm)
Năm học: 2016 - 2017
LỜI CẢM ƠN
Tên SKKN: ẢNH HƯỞNG CỦA VIỆC SỬ DỤNG INTERNET ĐẾN
HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP CỦA HỌC SINH TRƯỜNG TRUNG CẤP KINH TẾ KỸ THUẬT ĐỒNG NAI
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay, với sự phát triển vượt bậc của khoa
học công nghệ, có nhiều dịch vụ công nghệ truyền thông ra đời, nhằm đáp ứng nhu
cầu ngày càng cao của con người. Một trong những dịch vụ hàng đầu hiện nay là
các phương tiện truyền thông đại chúng, đặc biệt là sự xuất hiện của Internet.
Internet đã có ở Việt Nam và tạo nên nhiều thay đổi lớn trong đời sống kinh
tế, chính trị, xã hội, ...của đất nước. Theo thống kê của Trung tâm Quản lý Mạng
Việt Nam, tháng 12 năm 2003 mới có 3.8% dân số Việt Nam sử dụng Internet.
Đến tháng 6 năm 2016 tăng lên 54%, tương đương 52 triệu người dùng Internet1.
Riêng đối với lớp trẻ, đặc biệt là học sinh, việc sử dụng Internet càng trở nên
phổ biến. Bên cạnh những tiện ích, những tác động tích cực không thể phủ nhận,
việc truy cập Internet còn có những tác động tiêu cực đến học tập, nhận thức và
hành vi của nhiều thanh thiếu niên, trở thành mối lo của các bậc phụ huynh, đặt ra
nhiều vấn đề đối với nhà trường và các nhà quản lí giáo dục.
Đối với học sinh Trường Trung cấp Kinh tế - Kỹ thuật Đồng Nai hầu hết các
em đều biết đến Internet, tuy nhiên có một bộ phận không ít các em các em sử
dụng vào mục đích giải trí như: chat, tán gẫu, chơi game, nghe nhạc, …còn sử
dụng Internet để phục vụ cho việc học tập thì chiếm tỷ lệ chưa cao.
Việc học sinh say mê với thế giới ảo, dành nhiều thời gian cho việc giải trí
thậm chí nghiện các game trên mạng đang ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe, thời
gian và kết quả học tập của các em. Vì vậy, việc sử dụng Internet như thế nào để
đưa lại những hiệu quả thiết thực cho học tập của học sinh đang là vấn đề cấp thiết
nhằm nâng cao chất lượng học tập của học sinh Trường Trung cấp Kinh tế - Kỹ
thuật Đồng Nai.
1
Theo số liệu thống kê báo BNEWS.VN ngày 2 tháng 6 năm 2016
Thông tư 24/2015/TT-BTTTT được cấu trúc thành 05 chương và 30 điều về
nguyên tắc quản lý và sử dụng tài nguyên Internet: tài nguyên Internet được quy
hoạch thống nhất để bảo đảm cho hoạt động Internet của Việt Nam an toàn, tin cậy
và hiệu quả; tài nguyên Internet liên quan tới chủ quyền, lợi ích, an ninh quốc gia;
2
các cơ quan, tổ chức Đảng, Nhà nước, tổ chức chính trị-xã hội được ưu tiên bảo vệ
và không được xâm phạm; việc quản lý, sử dụng tài nguyên Internet phải bảo đảm
đúng mục đích, đúng đối tượng, đúng quy định và không xâm phạm quyền, lợi ích
hợp pháp của các tổ chức, cá nhân khác; tăng cường hợp tác quốc tế, nghiêm chỉnh
thực hiện và tôn trọng điều ước, pháp luật quốc tế trong lĩnh vực quản lý, sử dụng
tài nguyên Internet; tài nguyên Internet chỉ được đưa vào hoạt động hoặc được tiếp
tục duy trì hoạt động sau khi cơ quan, tổ chức, cá nhân sử dụng tài nguyên Internet
đã thực hiện việc nộp phí và lệ phí theo qui định.
1.2. Một số khái niệm liên quan
1.2.1. Ảnh hƣởng
Cách hiểu thứ nhất, ảnh hưởng là sự tác động của vật nọ đến vật kia, của
người này đến người khác: Ảnh hưởng của những chủ trương sai lầm; ngoài ra ảnh
hưởng còn được hiểu như là uy tín và thế lực: Đế quốc đã mất hết ảnh hưởng ở các
nước mới được giải phóng.
1.2.2. Internet
Thuật ngữ “Internet” lần đầu tiên ra đời ở Mỹ vào năm 1983. Internet
(International Net Work) là mạng của các mạng, được tạo ra bằng việc kết nối các
máy tính, các mạng máy tính với nhau trong một mạng chung rộng lớn mang tính
toàn cầu và sử dụng bộ giao thức truyền thông TCP/IP. Tiền thân của Internet là
Arpanet- mạng máy tính của cơ quan nghiên cứu cao cấp Bộ quốc phòng Mỹ quyết
định xây dựng năm 1969. Internet lan rộng khắp các nước vào thập kỉ 90 và lần
đầu tiên được truy cập ở Việt Nam vào năm 1997.
1.2.3. Truyền thông
Biểu đồ 4.10: Những tác dụng tích cực đối với học tập
Theo số liệu khảo sát của 100 học sinh của trường, khi được hỏi tác dụng
của Internet đối với học tập của bản thân, kết quả cụ thể như sau: nguồn thông tin
phục vụ cho học tập, cho nên công việc học tập được thuận tiện, dễ dàng hơn rất
nhiều, đó cùng là lựa chọn của 28%. Hiểu biết thêm nhiều kiến thức bổ ích, thú vị
được cập nhật hàng ngày là lựa chọn của 55% số người kế tiếp, 3% thì cho rằng
nhờ có Internet tìm kiếm thông tin phục vụ học tập mà họ có thể tiếp thu bài giảng
trên lớp của thầy cô nhanh hơn, còn 14% cho rằng kết quả học tập tốt hơn, học tập
đỡ vất vả hơn là lựa chọn của 9% còn lại.
Không chỉ đem lại những thuận lợi, tiện ích trong học tập mà còn mang lại
những điều bổ ích cho cuộc sống nếu như biết sử dụng nó hợp lý. Cũng trong đề tài
này, tác giả đã tổng hợp được những ảnh hưởng tích cực của Internet đối với cuộc
sống của học sinh như sau:
5
45
40
35
30
25
20
15
10
5
0
East
Trong xã hội nói chung, chưa bao giờ những tác động xấu của Internet đến
6
giới trẻ trong đó có phần lớn học sinh lại đáng báo động như hiện nay. Vậy, tình
trạng này ở Trường Trung cấp Kinh tế - Kỹ thuật Đồng Nai như thế nào? Qua khảo
sát 100 học sinh, tác giả thu được kết quả như sau:
Trước hết, đó là ảnh hưởng của Internet đối với hoạt động học tập.
35
30
25
20
15
10
5
0
East
Giờ giấc lên Cúp tiết, Không học Không tập giảm hứng
lớp
vắng học bài, làm bài trung nghe thú học tập
giảng
Biểu đồ 4.12: Ảnh hưởng tiêu cực đối với học tập
Có 11% học sinh được hỏi cho biết, việc sử dụng Internet làm cho họ không
tập trung nghe giảng trên lớp, có 33% là bỏ bê không học bài, không làm bài tập và
giảm hứng thú học tập là 29%, cúp tiết, vắng học là 32%. Hiện nay, trường đã
được kết nối Wifi, có rất nhiều học sinh có thể kết nối mạng, truy cập ngay trong
giờ học, chính việc truy cập này làm cho các em không tập trung nghe giảng, chính
Biểu đồ 4.13: Ảnh hưởng tiêu cực đối với cuộc sống
Ảnh hưởng đầu tiên dễ nhận thấy khi truy cập Internet để giải trí của học
sinh đó là tốn nhiều thời gian chiếm 23%, kế tiếp là dễ nghiện các trò chơi trên
mạng 33%, ảnh hưởng đến sức khỏe 11%, 36% cho rằng ảnh hưởng đến hành vi,
nhận thức, tốn kém tiền bạc là lựa chọn của 14% còn lại. Dễ dàng nhận ra một
điều, nếu quá say sưa với những trò giải trí, các em sẽ mất rất nhiều thời gian và
thời gian này thì lại rất cần thiết cho việc tự học. Internet đang phát triển hơn bao
giờ hết, và nội dung hình thức của nó cũng thay đổi từng ngày, nhất là các loại trò
chơi, vì vậy nếu sử dụng Internet để giải trí quá nhiều các em có thể bị nghiện, và
một khi đã nghiện những trò này, hậu quả sẽ rất khó lường, sẽ gây ra những hành
vi, nhận thức lệch lạc, ảnh hưởng đến sức khỏe và tiêu tốn tiền bạc vào nó.
Tóm lại, Internet sẽ ảnh hưởng tích cực hay tiêu cực tới học tập và cuộc
sống là còn tùy thuộc vào mục đích và phương pháp sử dụng nó như thế nào. Nếu
các em sử dụng với mục đích tốt phục vụ cho học tập và giải trí lành mạnh ở mức
độ vừa phải thì hiệu quả, tác dụng mà nó mang lại là rất lớn, nó sẽ bổ trợ rất nhiều
cho học tập của các em. Ngược lại sử dụng không đúng mục đích, thái quá thì hậu
quả cũng sẽ rất khó lường.
Các thông tin mà tác giả đề tài đã thu thập được đã phần nào chứng minh
cho giả thuyết việc sử dụng Internet có ảnh hưởng tích cực và tiêu cực đến hoạt
động và học tập của học sinh cũng như đến cuộc sống của họ. Trong đó ảnh hưởng
trực tiếp, rõ rệt nhất là ảnh hưởng đến thời gian tự học và hứng thú của học sinh.
Đây cũng là điều dễ hiểu bởi bất cứ một phương tiện truyền thông nào cũng có tính
hai mặt của nó, và Internet cung không nằm ngoài quy luật đó. Tuy nhiên, với
những tiện ích tuyệt vời mà Internet đã đưa lại chúng ta cần phải có những biện
8
pháp để hạn chế những mặt tiêu cực, đồng thời phát huy những mặt tích cực vốn có
của nó.
9
biết cách lựa chọn thông tin đúng, tránh xa những thông tin tiêu cực. Luôn luôn
nhắc nhở con mình về 4 nguyên tắc an toàn khi truy cập internet, đó là: không
cho biết thông tin cá nhân, không gặp gỡ người lạ, không dùng chung password,
có sự quy định về thời gian sử dụng Internet. Khéo léo thảo luận, nhắc nhở con để
xây dựng các quy ước trước khi sử dụng, cho con biết những nguy hiểm có thể
mắc phải để con nâng cao cảnh giác.Để con tiếp xúc với máy tính có giới hạn,
kiểm soát thời gian và các hoạt động của con trên máy một cách chặt chẽ, định
hướng ho trẻ mục đích sử dụng máy tính đúng mục đích học tập và giải trí lành
mạnh. Thích hợp nhất là nên hướng trẻ vào niềm say mê một môn học nào đó cần
sử dụng máy tính, để trẻ sử dụng nó vào mục đích học tập của mình. Khuyến
khích con sử dụng internet an toàn, tích cực. Nói chuyện cởi mở với trẻ về những
thách thức của mạng, những tình huống khó khăn có thể phát sinh. Nêu ra vài
cách giải quyết và đảm bảo rằng bạn sẽ luôn bên cạnh khi con bạn cần. Giúp con
cân bằng cuộc sống thật và cuộc sống trên Internet bằng cách tham gia vào các
hoạt động xã hội. Từ đó con sẽ có nhận thức rõ ràng về bản thân và xây dựng các
mối quan hệ lành mạnh với người khác trong xã hội, rèn luyện được tính tự lập,
có những cảm xúc, trải nghiệm thú vị từ những va chạm thực tế.
Bốn là, bản thân các em cần chủ động hơn trong việc tiếp cận các nguồn
thông tin hiện nay, nhất là Internet. Cần trang bị cho mình vốn tin học, ngoại ngữ
nhất định để không bỡ ngỡ khi tiếp cận với nguồn thông tin khổng lồ này. bên cạnh
những tiện ích internet mang lại thì mặt trái của nó không hề nhỏ. Bản chất internet
là môi trường mở cho phép người sử dụng được tự do cung cấp, tìm kiếm và sử
dụng thông tin, tính truyền tải nhanh, diện tham chiếu rộng, thông tin gần như tức
thì, dễ tạo hiệu ứng xã hội theo chiều rộng nên rất khó quản lý và kiểm soát. Tính
ưu trội của mạng xã hội còn tạo ra khả năng giao lưu, chia sẻ, kết nối cộng đồng rất
thuận lợi. Đây là tính năng đặc biệt hấp dẫn đối với giới trẻ của internet. Cho nên,
internet được ví như con dao 2 lưỡi chứa nhiều hiểm họa khó lường đối với người
một vấn đề đặt ra, bện cạnh đó việc sẽ bị bối rối trong biển thông tin khổng lồ trên
Internet mà không xác định được thông tin mình cần hoặc không biết các thông tin
đó có độ tin cậy đến đâu…
Trong xu thế toàn cầu hóa và thời đại bùng nổ thông tin hiện nay, có vô vàn
các phương tiện hiện đại cho giới trẻ nói chung và học sinh nói riêng học tập, trao
đổi, tìm kiếm thông tin như: báo, đài, ti vi, internet, điện thoại,... nhưng trong các
loại phương tiện đó Internet vẫn là phương tiện hữu ích, chiếm vai trò quan trọng
không thể thiếu bởi các đặc tính nhanh chóng, thuận tiện, dễ dàng và phong phú
của mình. Kết quả khảo sát sau nghiên cứu đề tài đối với 100 học sinh trường
Trung cấp Kinh tế - Kỹ thuật Đồng Nai cho thấy: Từ những tiện ích mà Internet
mang lại đó mà 100% học sinh khi được hỏi đều trả lời là có biết đến và sử dụng
Internet. Nó là phương tiện chủ yếu, là nguồn mà học sinh thường sử dụng để cập
nhật kiến thức. Internet là phương tiện được các em học sinh sử dụng thường
11
xuyên để cập nhật kiến thức với 72%, tiếp đến là ti vi 16%, các loại sách 16%, báo
in, tạp chí 8 % và cuối cùng là đài phát thanh, radio với 2%. Như vậy, đối với các
em học sinh thì Interntet chính là nguồn mà họ thường xuyên sử dụng để cập nhật
kiến thức, điều này cũng rất dễ hiểu bởi sự tiện lợi, nhanh gọn, dễ kết nối và phong
phú của Internet. Hầu như các em đều có thể tìm thấy mọi thứ trên Internet kể cả
phục vụ cho học tập chỉ cần nhấp chuột là mọi thứ đều hiện ra trước mắt. Mặt
khác, hình thức trình bày trên các trang web của Internet đẹp mắt, mới lạ phong
phú nên nó rất thu hút các em. Bên cạnh Internet thì ti vi cũng là phương tiện được
khá nhiều em quan tâm và sử dụng. Trong khi đó thì các loại sách, báo in, tạp chí
và đài phát thanh cũng là những nguồn cung cấp khá nhiều tài liệu, kiến thức thì rất
ít được các em quan tâm. Qua đó ta cũng thấy được vai trò ngày càng chiếm ưu thế
của Internet trong việc cung cấp thông tin, kiến thức cho học sinh.
Đối với học sinh, Internet không chỉ là nguồn cung cấp tài liệu, thông tin cho
học tập, mà còn là nơi tìm kiếm cơ hội (việc làm, thu nhập...), là phương tiện để
Trước hết đối với học sinh, chính các em cần chủ động hơn trong việc tiếp
cận mọi nơi, mọi lúc nguồn tri thức về công nghệ thông tin từ sách vở, thầy cô, bạn
bè, tự học,... Các em phải có ý thức tự giác, tích cực trong việc sử dụng Internet là
công cụ bổ trợ cho học tập được kết quả tốt hơn. Chính ý thức của chính bản thân
các em là phương pháp tốt nhất để việc sử dụng Internet có hiệu quả, có chất
lượng.
Đối với gia đình: Các bậc phụ huynh cần dành nhiều thời gian hơn để quan
tâm đến việc khai thác Internet của con em mình, để cùng học cách sử dụng máy vi
tính và truy cập mạng. Điều này giúp hạn chế bớt tác dụng không tốt và làm tăng
tác dụng tích cực của Internet đối với thanh thiếu niên, hướng dẫn và tạo cho các
em có cơ hội được làm quen với Internet và biết cách sử dụng nó ngay từ ban đầu.
Nhà trường: Cần tạo nhiều sân chơi lành mạnh và phong phú như mở các
lớp ngoại khóa, hội thảo, các chương trình,... tạo nên những sân chơi bổ ích cho
học sinh, nhằm thu hút sự chú ý của các em và giảm bớt tình trạng học sinh không
có sân chơi cho mình nên tiêu tốn thời gian vào các trò chơi vô bổ ở trên mạng
làm ảnh hưởng đến học tập, sức khỏe và trí tuệ.
Hiện nay nhà trường đã kết nối Wifi, ở thư viện đã có cả máy tính nối mạng
rất thuận tiện cho việc sử dụng Internet của học sinh. Tuy nhiên, công tác giáo dục
của nhà trường cần giúp các em nhận thức đúng đắn về Internet để tránh sự lạm
dụng và sử dụng công nghệ sai mục đích, gây ảnh hưởng đến học tập và sức khỏe,
đời sống.
13
Đoàn thanh niên, thầy cô giáo cần hướng dẫn, tạo điều kiện cho học sinh
vừa bước vào môi trường học tập mới, thấy được những mặt lợi mặt hại của
Internet, cung cấp cho học sinh những trang web học tập, những địa chỉ tìm kiếm
thông tin tài liệu đáng tin cậy, bổ ích để tránh trường hợp học sinh bị bối rối trong
ma trận thông tin, tài liệu không hiệu quả, cũng như việc truy cập vào các trang
4. Phạm Huy Đức (Chủ biên), “Hoạt động giải trí ở đô thị Việt Nam hiện nay:
những vấn đề lý luận và thực tiễn” (Viện Văn Hoá 2004)
5. Lộc Minh, “Tìm hiểu ảnh hưởng của Internet đối với học sinh, sinh viên Việt
Nam hiện nay”, Viện văn hóa-Thông tin, tháng 11, 2008, Trang mục Đất
nước dân tộc tôi.