BỘ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG
TRƢỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƢỜNG HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ
ĐÁNH GIÁ MỨC ĐỘ DỄ BỊ TỔN THƢƠNG
DO BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU TỚI LĨNH VỰC
TRỒNG TRỌT TẠI TỈNH PHÚ THỌ VÀ
ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP THÍCH ỨNG

CHUYÊN NGÀNH: KHOA HỌC MÔI TRƯỜNG

PHAN THỊ THÚY HỒNG

HÀ NỘI, 2017


BỘ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG
TRƢỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƢỜNG HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ
ĐÁNH GIÁ MỨC ĐỘ DỄ BỊ TỔN THƢƠNG DO
BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU TỚI LĨNH VỰC TRỒNG TRỌT TẠI
TỈNH PHÚ THỌ VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP THÍCH ỨNG

PHAN THỊ THÚY HỒNG

CHUYÊN NGÀNH: KHOA HỌC MÔI TRƯỜNG
MÃ SỐ: 60440301
NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS NGUYỄN AN THỊNH

HÀ NỘI, 2017

Tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm về tính xác thực và nguyên bản của luận văn.

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Phan Thị Thúy Hồng


ii

LỜI CẢM ƠN
Trong thời gian thực hiện luận văn, với sự cố gắng của bản thân, học viên đã
nhận được nhiều sự giúp đỡ, động viên thiết thực và quý báu.
Trước hết, học viên xin gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất tới PGS.TS. Nguyễn An
Thịnh. Đồng thời, cảm ơn sự giúp đỡ của các cán bộ, nghiên cứu viên Trung tâm
Nghiên cứu Biến đổi Toàn cầu, Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội.
Học viên xin chân thành cảm ơn các thầy cô và toàn thể các cán bộ của Khoa
Môi trường, Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội đã tạo điều kiện tốt
nhất để học viên có thể tiếp thu kiến thức và hoàn thành luận văn tốt nghiệp này.
Học viên xin chân thành cám ơn sự giúp đỡ nhiệt tình của các cán bộ Sở Tài
nguyên và Môi trường tỉnh Phú Thọ, Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnh
Phú Thọ, Cục thống kê tỉnh Phú Thọ, Chi cục đê điều tỉnh Phú Thọ, Chi cục khuyến
nông tỉnh Phú Thọ đã nhiệt tình giúp đỡ học viên trong quá trình khảo sát và thu
thập tài liệu tại địa phương.
Lời cuối cùng, học viên xin được cảm ơn sự động viên của bạn bè và sự ủng
hộ nhiệt tình của gia đình trong suốt quá trình học tập và rèn luyện.
Trân trọng cảm ơn.


iii



2.4.1. Phương pháp khảo sát thực địa ........................................................ 42
2.4.2. Phương pháp thu thập, thống kê, xử lý và phân tích tài liệu ............ 42
2.4.3 Phương pháp đánh giá tác động của biến đổi khí hậu tới lĩnh vực
trồng trọt ..................................................................................................... 43
2.4.4. Phương pháp bản đồ và GIS ............................................................. 47
CHƢƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ................................................... 48
3.1 Đánh giá tác động và phân tích thiệt hại của thiên tai trong bối cảnh biến
đổi khí hậu đối với lĩnh vực trồng trọt tại tỉnh Phú Thọ ................................. 48
3.2. Đánh giá mức độ dễ bị tổn thương do thiên tai trong bối cảnh biến đổi khí
hậu tới lĩnh vực trồng trọt tỉnh Phú Thọ ......................................................... 50
3.2.1 Đánh giá mức độ phơi nhiễm E ......................................................... 51
3.2.2 Đánh giá mức độ nhạy cảm S ............................................................ 54
3.2.3 Đánh giá chỉ số năng lực thích ứng AC ............................................. 56
3.2.4 Kết quả tính mức độ tổn thương của lĩnh vực trồng trọt do biến đổi
khí hậu ......................................................................................................... 58
3.3. Đề xuất các giải pháp thích ứng BĐKH trong lĩnh vực trồng trọt........... 65
3.3.1. Khung giải pháp thích ứng chung tổng thể cho tỉnh Phú Thọ .......... 65
3.3.2. Xác định các giải pháp cụ thể cho các huyện ................................... 68
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ...................................................................... 75
TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................ 77


v
DANH MỤC BẢNG

Bảng 1.1. Ma trận so sánh của các nhân tố ..................................................... 15
Bảng 1.2. Ma trận trị số nhất quán W1 ........................................................... 15
Bảng 1.3. Ma trận trọng số các trị số nhất quán W2 ...................................... 15
Bảng 1.4. Chỉ số ngẫu nhiên ứng với số nhân tố (RI)..................................... 16

tỉnh Phú Thọ .................................................................................................... 55
Bảng 3.6. So sánh cặp Satty các chỉ số khả năng thích ứng ........................... 56
Bảng 3.7. Kết quả tính toán khả năng thích ứng trong lĩnh vực trồng trọt ..... 57
......................................................................................................................... 58
Bảng 3.8: So sánh cặp Satty các chỉ số tổn thương do biến đổi khí hậu ........ 58
Bảng 3.9 Kết quả tính toán mức độ tổn thương do biến đổi khí hậu của lĩnh
vực trồng trọt tỉnh Phú Thọ ............................................................................. 59
......................................................................................................................... 60
Bảng 3.10: Bảng khung các giải pháp tổng thể .............................................. 65


vii

DANH MỤC HÌNH ẢNH
Hình 1.1: Chỉ số đánh giá tính dễ bị tổn thương (Africa, 2008). .................... 11
Hình 1.2: Bản đồ hành chính tỉnh Phú Thọ..................................................... 22
Hình 1.3. Sự thay đổi của yếu tố nhiệt độ xác định tại 3 trạm Minh Đài, Phú
Hộ, Việt Trì thời kỳ 1970 – 2010 .................................................................... 30
Hình 1.4. Sự thay đổi của yếu tố lượng mưa tại 3 trạm Minh Đài, Phú Hộ,
Việt Trì thời kỳ 1970 - 2010 ........................................................................... 32
Hình 3.1: Thể hiện độ phơi bày trước hiểm họa đối với lĩnh vực trồng trọt tại
tỉnh Phú Thọ………………………………………...……………………….53
Hình 3.2: Thể hiện chỉ số nhạy cảm đối với lĩnh vực trồng trọt tại tỉnh Phú
Thọ................................................................................................................... 56
Hình 3.3: Thể hiện khả năng thích ứng đối với lĩnh vực trồng trọt của tỉnh Phú
Thọ................................................................................................................... 58
Hình 3.4: Thể hiện mức độ tổn thương tới lĩnh vực trồng trọt của tỉnh Phú
Thọ................................................................................................................... 60
Hình 3.5: Bản đồ mức độ phơi nhiễm (E) của BĐKH đối với lĩnh vực trồng
trọt tỉnh Phú Thọ ............................................................................................. 61