VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP TÍCH HỢP LIÊN MÔN
TRONG DẠY HỌC VĂN BẢN “NHỮNG NGÔI SAO XA
XÔI” (LÊ MINH KHÊ, NGỮ VĂN 9, TẬP 2)
Phần I. Lời mở đầu
1. Lí do lựa chọn đề tài:
Các sự vật hện tượng trong thế giới khách quan không thể tồn tại biệt lập tách
rời nhau mà tồn tại trong sự tác động qua lại chuyển hoá lẫn nhau theo những
quan hệ xác định. Từ xa xưa, con người dã phát hiện ra quy luật ấy nhưng chưa
thể tổng kết hay vận dụng chúng một cách triệt để. Một vài nhà tư tưởng lớn đã
sớm nhận biết vai trò của việc tích hợp tri thức trong đời sống để tạo ra các tư
tưởng tiến bộ.
Trong nền giáo dục phương Đông, nhà giáo dục vĩ đại Khổng Tử tuy chưa phát
biểu thành học triết nhưng ông đã vận dụng nguyên lí về mối quan hệ phổ biến
của tri thức trong quan điểm giáo dục của mình một cách hiệu quả, thực sự đem
lại điều hữu ích, có vai trò thúc đẩy sự phát triển của nền tri thức xã hội.
Kế thừa các thành tựu giáo dục của nhân loại, các nhà giáo dục hiện đại đã nâng
quan điểm ấy lên thành phương pháp dạy học tích hợp. Ngày nay, dạy học theo
quan điểm tích hợp là một trong những xu thế dạy học hiện đại hiện đang được
quan tâm nghiên cứu và áp dụng vào nhà trường ở nhiều nước trên thế giới,
trong đó có Việt Nam.
Tích hợp là một tiến trình tư duy và nhận thức mang tính chất phát triển tự
nhiên của con người trong mọi lĩnh vực hoạt động khi họ muốn hướng đến hiệu
quả của chúng. Tích hợp cũng là vấn đề của nhận thức và tư duy của con người.
Đây là triết lý chi phối, định hướng và quyết định thực tiễn hoạt động của con
người. Lý thuyết tích hợp được ứng dụng vào giáo dục và trở thành một quan
điểm lý luận dạy học phổ biến trên thế giới hiện nay.
Xu hướng tích hợp còn được gọi là xu hướng liên hợp, liên hội đang được thực
hiện trên nhiều bình diện, nhiều cấp độ trong quá trình phát triển các chương
trình giáo dục. Một trong những phương hướng tích hợp được ứng dụng trong
dạy học hiện nay đó là dạy học tích hợp liên môn.
Dạy học tích hợp liên môn xuất phát từ yêu cầu của mục tiêu dạy học phát triển

quốc gia hay khu vực.
Với những lý do đó, tôi quyết định nghiên cứu phương pháp tích hợp liên môn
và vận dụng phương pháp này trong dạy học văn bản “Những ngôi sao xa
xôi” của nhà văn Lê Minh Khuê để mong tìm kiếm một giải pháp cụ thể và
hiệu nghiệm trong khám phá vẻ đẹp của nhân vật và giá trị của tác phẩm.
Truyện ngắn “Những ngôi sao xa xôi” là một truyện ngắn xuất sắc của của nhà
văn Lê Minh Khuê. Đây cũng là một tác phẩm tiêu biểu của nền văn học kháng
chiến chống Mỹ cứu nước. Truyện ngắn này cũng được in trong tuyển tập The
Art of the Short Story của Nhà xuất bản Wadsworth, Hoa Kỳ, bên cạnh tác
phẩm của nhiều tác giả nổi tiếng khác trên thế giới.
3. Phạm vi nghiên cứu


Trong bài viết này, tôi tập trung nghiên cứu và vận dụng quan điểm dạy học tích
hợp liên môn trong dạy văn bản “Những ngôi sao xa xôi” của tác giảLê Minh
Khuê (Ngữ văn 9, tập 2).
Bài viết chỉ hướng đến làm rõ quan điểm tích hợp liên môn trong dạy học Ngữ
văn. Đồng thời tìm kiếm khả năng vận dụng tri thức các môn học khác vào dạy
học văn bản và vận dụng vào dạy học văn bản “Những ngôi sao xa xôi” của tác
giả Lê Minh Khuê.
Tôi đưa ra một vài định hướng tích hợp các tri thức gần gũi với tác phẩm. Trọng
tâm hướng đến của bài dạy vẫn là khẳng định giá trị nội dung, giá trị nghệ thuật
và ý nghĩa của văn bản. Các tri thức liên môn không những có vai trò soi chiếu,
làm sáng rõ nội dung cốt lõi này mà còn tăng cường năng lực tư duy, năng lực
cảm thụ, năng lực sáng tạo và niềm say mê trong học tập của học sinh.
Tri thức liên môn còn có vai trò khơi gợi hứng thú, phát huy năng lực chủ động
tiềm kiếm và chọn lọc tri thức. Đồng thời nâng cao nhận thức cho học sinh
trong quá trình tìm hiểu văn bản.
Tôi chủ động khai thác các biểu hiện đa diện của văn bản theo nhiều hướng.
Đặc biệt là vai trò phản ánh đời sống chiến đấu của các chiến sĩ, nghệ thuật kể

Trong lí luận dạy học, tích hợp được hiểu là sự kết hợp một cách hữu cơ, có hệ
thống, ở những mức độ khác nhau, các kiến thức, kĩ năng thuộc các môn học
khác nhau hoặc các hợp phần của bộ môn thành một nội dung thống nhất, dựa
trên cơ sở các mối liên hệ về lí luận và thực tiễn được đề cập đến trong các môn
học hoặc các hợp phần của bộ môn đó.
Trong Chương trình THPT, môn Ngữ văn, năm 2002 của Bộ GD&ĐT, khái
niệm tích hợp cũng được hiểu là “sự phối hợp các tri thức gần gũi, có quan hệ
mật thiết với nhau trong thực tiễn, để chúng hỗ trợ và tác động vào nhau, phối
hợp với nhau nhằm tạo nên kết quả tổng hợp nhanh chóng và vững chắc”.
2. Dạy học tích hợp là gì?
Tích hợp là một trong những quan điểm giáo dục đã trở thành xu thế trong việc
xác định nội dung dạy học trong nhà trường phổ thông và trong xây dựng
chương trình môn học ở nhiều nước trên thế giới. Quan điểm tích hợp được xây
dựng trên cơ sở những quan niệm tích cực về quá trình học tập và quá trình dạy
học.
Dạy học tích hợp là định hướng dạy học trong đó giáo viên tổ chức, hướng dẫn
để học sinh biết huy động tổng hợp kiến thức, kinh nghiệm,… thuộc nhiều lĩnh
vực khác nhau nhằm giải quyết các nhiệm vụ học tập. Thông qua đó, hình thành
những tri thức, kinh nghiệm mới; phát triển được những năng lực cần thiết cho
học sinh. Nhất là năng lực giải quyết vấn đề trong học tập và thực tiễn cuộc
sống.
3. Tích hợp liên môn là gì?
Tích hợp liên môn là sự hợp nhất, sự hoà nhập, sự kết hợp nhiều lĩnh vực tri
thức trong một môn học.
Tích hợp liên môn không giới hạn phạm vi liên kết các tri thức. Phương pháp
tích hợp liên môn đòi hỏi nhiều ở khả năng liên tưởng, khả năng lựa chọn tri
thức và khả năng kết hợp các tri thức trong nhiệm vụ giải quyết vấn đề. Mục
đích của phương pháp dạy học này là nhằm giúp học sinh phát huy các năng lực
của bản thân.


Kiến thức của các môn có thể bổ sung, hổ trợ cho nhau. Muốn hiểu được một
tác phẩm văn học phải hiểu được hoàn cảnh sáng tác. Tức là phải biết hoàn cảnh
lịch sử ra đời của tác phẩm.
Kiến thức của triết học sẽ giúp ta hiểu sự vận động các quy luật trong đời sống
xã hội được phản ánh qua hình tượng nhân vật trong tác phẩm văn học. Tri thức
Xã hội học cho phép người học khám phá mối liên hệ hữu cơ của các đối tượng
văn học vốn xuất phát từ đời sống xã hội thực tiễn.


Chẳng hạn như, khi dạy bài “Bình Ngô đại cáo” (Nguyễn Trãi), giáo viên
không thể không nhắc tới cuộc khởi nghĩa Lam Sơn, “Nam quốc sơn
hà”(tương truyền của Lý Thường Kiệt) và “Tuyên ngôn độc lập” (Hồ Chí
Minh). Khi dạy bài “Những ngôi sao xa xôi” giáo viên có thể liên hệ đến các
sự kiện lịch sử đất nước giai đoạn 1970 – 1975 (Lịch sử học); liên hệ đến hình
tượng người lính trong văn học kháng chiến chống Mỹ (Nghiên cứu văn học);
liên hệ đến tính cách và văn hóa người Hà Nội (Xã hội học); liên hệ đến những
bài hát cách mạng (Âm nhạc),…
Vì vậy, vận dụng nguyên tắc liên môn trong dạy học văn học và các môn học
khác là việc thực hiện tính kế thừa trong nhận thức các quá trình lịch sử dân tộc
và thế giới từ cổ đến kim. Mục đích là làm cho học sinh hiểu rõ sự phát triển
của xã hội một cách thống nhất, liên tục. Tránh được cho học sinh sự nhận thức
rời rạc, tản mạn. Đồng thời, học sinh có thể thấy mối liên hệ hữu cơ giữa các
lĩnh vực của đời sống xã hội, giữa các môn học. Từ đó phát triển tư duy tổng
hợp, nhất thể hóa cho hoc sinh.
Ngữ dụng học cũng khẳng định: “Ngôn ngữ là hình thức của tư duy, là phương
tiện để biểu tải suy nghĩ của con người về thực tại, về chính bản thân mình và
về phương tiện mà con người đang sử dụng”. Bản chất xã hội ấy được phản ánh
đậm nét trong tác phẩm văn học – một sản phẩm của tư duy ngôn ngữ. Tác
phẩm văn học là một “hình thái xã hội thu nhỏ” được kết tinh bởi tinh thần và
tài năng của nhà văn qua các hình tượng văn học nhằm thực hiện một mục đích

Ở Việt Nam, thời Pháp thuộc quan điểm tích hợp đã được thể hiện trong một số
môn học của trường tiểu học. Từ những năm 1987, việc nghiên cứu xây dựng
môn Tự nhiên – Xã hội theo quan điểm tích hợp đã được thực hiện và đã được
thiết kế đưa vào dạy học từ lớp 1 đến lớp 5. Cho đến nay việc nghiên cứu quan
điểm tích hợp trong quá trình dạy học chưa được thực hiện một cách hệ thống,
đầy đủ, đặc biệt là ở bậc trung học. Tuy nhiên trong những năm gần đây, do yêu
cầu của xã hội, nhiều nội dung mới đã được tích hợp vào môn học.
Muốn thay đổi tư duy dạy và học, nâng cao chất lượng giáo dục và đào giúp
cải biến xã hội tạo nhất định phải vận dụng quan điểm tích hợp trong dạy
học.
Việc vận dụng quan điểm tích hợp vào dạy học Ngữ văn ở trường THCS và
THPT chẳng những dựa trên cơ sở các mối liên hệ về lí luận và thực tiễn được
đề cập trong các phân môn Văn học, Tiếng Việt, Làm văn mà còn xuất phát từ
đòi hỏi thực tế. Đó là yêu cầu cần phải khắc phục tiến đến xoá bỏ hoàn toàn lối
dạy học theo kiểu khép kín, tách biệt thế giới nhà trường và thế giới cuộc sống;
cô lập giữa những kiến thức và kĩ năng; lí thuyết và thực tiễn vốn có liên hệ, bổ
sung cho nhau; tách rời kiến thức với các tình huống có ý nghĩa, những tình
huống cụ thể mà học sinh sẽ gặp sau này.

Phần IV: Thực trạng vấn đề
1. Thực trạng của vấn đề dạy học liên môn hiện nay
Hiện nay, giáo viên rất tích cực trong việc đổi mới phương pháp, vận dụng quan
điểm dạy học liên môn vào giảng dạy các bộ môn để nâng cao hơn nữa hiệu quả
giáo dục. Giáo viên đã nêu ra những thuận lợi và khó khăn khi vận dụng quan
niệm dạy học này là số học sinh có hứng thú tìm hiểu kiến thức các bộ môn.
Nhất là các bộ tự nhiên ngày càng nhiều hơn. Sách giáo khoa được trình bày
theo hướng “mở”.


Tuy nhiên, việc vân dụng quan niệm dạy học này cũng gặp phải những khó

người lính (nhân vật truyện) với những hình tượng văn học trong tác phẩm khác
trở nên khó thực hiện hơn. Chương trình có các tác phẩm nói về hình tượng
người lính, song được biểu đạt bằng ngôn ngữ thơ với đặc trưng khác biệt.
Nghĩa là, việc bố trí chương trình chưa hợp lí, khiến giáo viên chưa chủ động
trong việc giảng dạy đạt hiệu quả cao.


b. Một vài phương pháp đang được vận dụng trong dạy học văn
bản“Những ngôi sao xa xôi”
– Dạy học theo hướng phân tích nội dung và nghệ thuật tác phẩm.
– Dạy học theo hướng phân tích hình tượng nhân vật.
– Dạy học theo chủ đề người lính.
c. Các định hướng tích hợp liên môn có thể vận dụng trong dạy học văn
bản “Những ngôi sao xa xôi”
– Dạy học tích hợp theo môn học (liên môn Văn học – lịch sử; Văn học – Âm
nhạc; Văn học – Lí luận văn học; Văn học – Xã hội học, …)
– Dạy học tích hợp theo chủ đề, đề tài hình tượng người lính.
– Dạy học văn học so sánh.

Phần V: Giải pháp
Vận dụng dạy học văn bản “Những ngôi sao xa xôi”theo
định hướng tích hợp liên môn
1 Định hướng tích hợp:
– Tích hợp văn bản “Những ngôi sao xa xôi” và sự kiện lịch sử kháng chiến
chống Mỹ (Lịch sử).
– Tích hợp văn bản “Những ngôi sao xa xôi” và hình tượng người lính trong
văn học (Văn học, lí luận phê bình văn học).
– Tích hợp văn bản “Những ngôi sao xa xôi” và ca khúc cách mạng (Âm
nhạc).
– Tích hợp văn bản “Những ngôi sao xa xôi” và kiến thức tập làm văn.


Thái độ:

– Giúp học sinh nhận thức ra được bài học: Chính từ những nơi gian lao, quyết

liệt ta lại thấy ngời sáng vẻ đẹp của tuổi trẻ, của chủ nghĩa anh hùng Cách mạng
Việt Nam.
– Giáo dục thái độ sống lạc quan, tin tưởng vào tương lai, có ý thức phấn đấu
cho sự nghiệp chung của đất nước.
II/ Chuẩn bị:
1.

Giáo viên:

+ Phương pháp: Phương pháp tích hợp liên môn, phân tích tổng hợp, liên hệ
thực tế, vấn đáp, giảng bình, đọc phân tích, tái hiện, gợi mở…
+ Bảng phụ, tư liệu, chân dung tác giả Lê Minh Khuê, các hình ảnh về thanh
niên xung phong trong chiến trường, bài thơ “Gửi em cô thanh niên xung
phong” – Phạm Tiến Duật…
2.

Học sinh: Đọc, nghiên cứu văn bản, các tranh ảnh và tài liệu liên quan.


III/ Tiến trình lên lớp
1.Ổn định: Kiểm tra sĩ số.
2. Kiểm tra bài cũ:
3. Bài mới: Trong bài thơ “Khoảng trời – Hố bom”, nhà thơ Lâm Thị Mỹ
Dạ từng viết:
“Chuyện kể rằng: em, cô gái mở đường

I. Đọc- Tìm
hiểu chú thích
1. Tác giả:
– Lê Minh Khuê
(1949), quê
Thanh Hóa.

– Học sinh thảo luận và trình
– Là một cây bút
bày:
tiêu biểu của nền


của em về nhà văn Lê Minh
Khuê?

+ Lê Minh Khuê sinh năm văn học kháng
1949, quê ở huyện Tĩnh Gia, chiến chống Mỹ.
tỉnhThanh Hóa.
– Yêu cầu thảo luận nhóm.
– Chuyên viết
+Trong kháng chiến chống truyện về cuộc
(Cho học sinh xem chân dung tác Mĩ, gia nhập thanh niên xung sống và chiến
giả)
phong và bắt đầu viết văn
đấu của tuổi trẻ
ở tuyến đường
– Giáo viên giảng: Lê Minh khuê vào đầu những năm 70.
trưởng thành và bắt đầu viết văn + Lê Minh Khuê là cây bút Trường Sơn.
khi cuộc kháng chiến chống Mỹ nữ chuyên về truyện ngắn.

2. Tác phẩm :
– Hoàn cảnh
sáng tác: Viết
năm 1971, lúc
cuộc kháng
chiến chống Mĩ
của dân tộc đang
diễn ra các liệt.
Truyện ngắn
được đưa vào
tuyển tập “Nghệ
thuật truyện
ngắn thế giới”
xuất bản ở Mĩ.

(cho học sinh xem ấn phẩm sách) + Truyện ngắn được đưa vào + Đại ý: Ca ngợi
tuyển tập “Nghệ thuật truyện cuộc sống, chiến
– Giáo viên nhận xét, giải thích
ngắn thế giới” xuất bản ở Mĩ. đấu của thanh


những từ khó.
– Giáo viên tóm tắt lại nội dung
văn bản: Truyện kể về ba nữ nữ
thanh niên xung phong trong tổ
trinh sát mặt đường tại một trọng
điểm trên tuyến đường Trường
Sơn. Công việc của họ rất nguy
hiểm: quan sát địch thả bom, đo
khối lượng đất đá phải san lấp và


+ Bố cục: 3
phần.
+ Tóm tắt văn
bản:

(Học sinh suy nghĩ trả lời)
– Năm 1969, Mỹ tiến hành
chiến lược “Việt Nam hóa
chiến tranh”, tăng cường sự
hiện diện của quân Mỹ tại
nước ta. Chúng tiến hành các
cuộc rải thảm chống phá
miền Bắc và ngăn chặn con
đường tiếp viện huyết mạch
Trường Sơn.
– Quân ta anh dũng chiến
đấu, đập tan chiến lược “Việt
Nam hóa chiến tranh”, giữ
vững nhiệm vụ xây dựng
miền Bắc và tiếp viện cho
miền Nam.
– Tác phẩm ra đời trong hoàn
cảnh chiến tranh ác liệt, có
vai trò động viên, cỗ vũ tinh
thần chiến đấu của các chiến
sĩ trên tuyến đường Trường
Sơn khói lửa.



+ Tạo một điểm
Định (ngôi kể thư nhất) kể về
nhìn phù hợp dễ
– Gọi 2 học sinh tóm tắt
bạn bè → Tạo điều kiện
dàng tái hiện
thuận lợi để tác giả miêu tả,
– HỎI: Truyện được viết theo
hiện thực
biểu hiện thế giới tâm hồn,
phương thức biểu đạt nào?
khốcliệt của
những cảm xúc và suy nghĩ
chiến tranh.
– HỎI: Truyện được kể bởi nhân của nhân vật tạo điểm nhìn
vật Phương Định, cách chọn ngôi phù hợp để miêu tả hiện thực + Khắc họa thế
cuộc sống chiến đấu trọng
kể như vậy có tác dụng gì trong
giới tâm hồn,
điểm
trên
tuyến
đường
thể hiện nội dung ?
cảm xúc và suy
Trường Sơn )
nghĩ của nhânvật
một cách chân
– Là những cô gái thanh niên
thực giàu sức

toả ánh sáng lấp lánh trên bầu trời

* Ý nghĩa nhan
đề: Hình ảnh
Những ngôi sao
gợi liên tưởng
về những tâm
hồn hôn nhiên
đầy mơ mộng và
lãng mạn của
những nữ thanh
niên xung phong
trẻ tuổi chiến
đấu trên tuyến
đường Trường
Sơn trong những
năm kháng chiến
chống Mỹ.
Những nữ thanh
niên xung phong
như những ngôi
sao xa xôi toả
ánh sáng lấp
lánh trên bầu
trời.
Đọc – Tìm hiểu
văn bản

Hình ảnh ba nữ
– Học sinh lắng nghe và đọc thanh niên

điểm, nơi ném
+ Bom nổ: Đất dưới chân
bom ác liệt.
– Giáo viên giảng: – Công việc chúng tôi rung ; một thứ
của các cô đặc biệt nguy hiểm. Họ tiếng kì quái đến váng óc ; + Đơn độc, trơ
phải chạy trên cao điểm giữa ban đất rơi lộp bộp ; mảnh bom trọi, khô cằn,
ngày, phơi mình ra giữa vùng
xé không khí, lao vào rít vô thường xuyên
trọng điểm đánh phá của máy bay hình trên đầu.
hứng chịu đạn
địch để đo và ước tính khối lượng
bom.
+
Bom
nổ
chậm:
Quả
bom
đất đá lấp vào hố bom, đếm bom
chưa nổ và nếu cần thì phá bom. năm lạnh lùng trên một bụi – Công việc của
Nhiệm vụ của họ thật quan trọng cây khô, một đầu vùi xuống các cô đặc biệt
nguy hiểm:
nhưng cũng đầy gian khổ, hi sinh, đất. …
phải mạo hiểm với cái chết, luôn + Sau đợt bom vắng lặng: chỉ Chạy trên cao
căng thẳng thần kinh, đòi hỏi sự có Nho và chị Thao. Và bom. điểm dưới bom
đạn của kẻ thù,
dũng cảm và bình tĩnh hết sức.
Và tôi ngồi đây.
tính khối lượng
→ Căng thẳng, ác liệt, nguy đất, xác định tọa

khẩn trương,
khắc nghiệt,
nguy hiểm.


khô cháy. Những cây nhiều rễ
nằm lăn lóc. Những tảng đá to.
Một vài cái thùng xăng hoặc
thành ô tô méo mó, han gỉ nằm
trong đất”. Đó là hiện thực đầy
chết chóc của chiến tranh. Ở đó
không có màu xanh của sự sống, – HS thảo luận
chỉ thấy thần chết luôn rình rập.
– HS trình bày bằng bảng
Núi rừng trường sơn trùng điệp,
thiếu vắng con người. Điều kiện giấy.
thiếu thốn, nhất là đối với phụ nữ.
* Nét chung:
– HỎI: Lê Minh Khuê đặc biệt
khắc họa đậm nét vẻ đẹp tâm hồn – Họ là những cô gái còn rất
của ba nữ thanh niên xung phong. trẻ, tuổi đời mười tám đôi
mươi.
Ở họ có những nét gì chung để
gắn bó thành một khối thống nhất – Có tinh thần trách nhiệm
và những gì là nét riêng ở mỗi
cao với công việc, lòng dũng
người?
cảm, gan dạ không sợ gian

Vẻ đẹp tâm hồn

cảm, nhiều mơ ước.
không sợ gian khổ hi sinh. Họ hi
sinh tuổi thanh xuân và không tiếc
máu xương, thực hiện lí tưởng cao * Nét riêng:
đẹp: “Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu
+ Chị Thao: Bình tĩnh trước
nước/ Mà lòng phơi phới dậy
tương lại”. Ở họ còn có tình đồng thử thách, dứt khoát trong
* Nét riêng:
đội gắn bó, thân thiết: hiểu được công việc, thích hát, sợ máu
tính tình, sở thích của nhau, quan nhưng rất can đảm trong
– Chị Thao:
công việc, mềm yếu trong
tâm chăm sóc nhau rất chu đáo.
+ Bình yên trước
tình cảm.
Cuộc sống chiến đấu ở chiến
thử thách
trường thật gian khổ, hiểm nguy
+ Phương Định: Thích ngắm
khổ hi sinh


nhưng họ luôn lạc quan, yêu đời.
Họ có cuộc sống nội tâm phong
phú, đáng yêu, dễ xúc cảm, nhiều
mơ ước. Kỉ niệm sống dậy như
những khoảng sáng trong tâm
hồn. Những cảm xúc hồn nhiên
như nguồn sống, điểm tựa, giúp

+ Hành động
can đảm, dũng
cảm.
+ Tâm hồn trong
sáng, lạc quan,
giàu tình cảm…

– Ngã ba Đồng Lộc là di tích – Nho: hồn
lịch sử gắn liền với việc 10 nhiên, tươi trẻ.
nữ thanh niên xung phong đã
anh dũng hi sinh.

– Hình ảnh ba nữ thanh niên
xung phong gợi nhớ đến mười
nữ anh hùng ở Ngã ba Đồng Lộc – Nơi đây có một tiểu đội
đã anh dũng hi sinh trong chiến thanh niên xung phong có
nhiệm vụ canh giữ giao
đấu. Em hãy kể lại sự kiện ấy?
điểm, phá bom và sửa đường
(Tích hợp với kiến thức Lịch sử) thông xe khi bị bom phá. Đó
là Tiểu đội 4, Đại đội 552
gồm 10 cô gái trẻ, tuổi từ 17
đến 24.
– Trưa ngày 24 tháng 7 năm
1968, một quả bom rơi
xuống ngay sát miệng hầm,
nơi 10 cô đang tránh bom.
Tất cả đã chết khi tuổi đời
còn rất trẻ, phần lớn trong số
họ chưa lập gia đình.

tâm hồn trong sáng, nhạy
cảm, mơ mộng. Là cô gái trẻ
(Tích hợp với âm nhạc cách
người Hà Nội, từng có một
mạng)
thời học sinh hồn nhiên vô
– HỎI: Phương Định là nhân vật tư. Cô hay nhớ về kỷ niệm,
được tác giả tập trung khắc họa
hay mơ mộng, tìm thấy sự
đậm nét. Hãy phân tích vẻ đẹp
thú vị trong cuộc sống, trong
tâm hồn của Phương Định được cả công việc đầy nguy hiểm.
thể hiện trong văn bản?
Hồn nhiên, yêu đời, thích
hát, thuộc rất nhiều bài hát.
– Giáo viên giảng: Qua dòng suy Dưới cơn mưa đá, cô vui
tư của Phương Định, người đọc
thích cuống cuồng
không chỉ thấy sự toả sáng của
phẩm chất anh hùng mà còn hình * Phương Định là người có
dung được thế giới nội tâm phong phẩm chất anh hùng. Có tinh
phú ở cô. Sự khốc liệt của chiến thần trách nhiệm với công
tranh đã tôi luyện tâm hồn vốn
việc, dũng cảm, gan dạ, bình

Nhân vật
Phương Định:
– Phương Định
là cô gái có tâm
hồn trong sáng,

người trong chiến tranh. Chiến
tranh là đau thương mất mát. Song
chiến tranh không thể hủy diệt
được vẻ đẹp tâm hồn rất tươi xanh
của tuổi trẻ, của con người. Chính
từ những nơi gian lao, quyết liệt ta
lại thấy ngời sáng vẻ đẹp của tuổi
trẻ, của chủ nghĩa anh hùng Cách
mạng Việt Nam. Phương Định
(cũng như Nho và Thao) là hình
ảnh tiêu biểu cho thế hệ trẻ Việt
Nam thời chống Mỹ cứu nước.

tĩnh, tự tin và rất tự trọng. Cô – Bình tĩnh, tự
Thương yêu những người
tin và rất tự
đồng đội của mình.
trọng.
→Phương Định
(cũng như Nho
– Học sinh suy nghĩ trả lời.
và Thao) là hình
– Truyện được trần thuật từ ảnh tiêu biểu
ngôi thứ nhất, cũng là nhân cho thế hệ trẻ
vật chính. Cách này tạo điều Việt Nam thời
kiện thuận lợi để tác giả tập chống Mỹ cứu
nước.
trung miêu tả thế giới nội
tâm của nhân vật và tạo ra
một điểm nhìn phù hợp để

Duật, Nguyễn Khoa Điềm,
Nguyễn Duy, Thanh Thảo,
Nguyễn Đức Mậu, Hoàng


* Câu hỏi gợi hướng (tích hợp
với bộ môn nghiên cứu văn
học):

Nhuậm Cầm, Hữu Thỉnh,
Bằng Việt, Vũ Quần Phương,
Lâm Thị Mỹ Dạ, Lê Thị
Mây, Thanh Nhàn, Ý Nhi…

(Học sinh thảo luận, trình
– Hãy kể tên một vài nhà thơ,
bày)
nhà văn tiêu biểu, có đóng góp to
– Đồng chí: tình cảm đồng
lớn trong nền văn học kháng
đội gắn bó và ý chí vượt lên
chiến chống Mỹ.
gian khó chiến đấu của người
(Tích hợp với kiến thức văn học lính thời chống Pháp.
sử)
– Bài thơ về tiểu độ xe không
kính: tinh thần lạc quan, yêu
đời và tinh thần quyết chiến
đấu hi sinh vì miền nam ruột
thịt, vì tổ quốc thân yêu của

cách mạng.
+ Tình đồng chí, đồng đội
keo sơn, thắm thiết.
+ Tinh thần chiến đấu, hi
sinh vì tổ quốc.
+ Vẻ đẹp tâm hồn lạc quan,
yêu đời của tuổi trẻ Việt Nam Tổng kết:
thời kháng chiến chống Mỹ


Hoạt động 3: Tổng kết.
– HỎI: Em cảm nhận được vẻ đẹp
nào của tính cách nhân vật nữ
thanh niên xung phong?
– Ba cô thanh niên xung phong
trong những trang văn xuôi trữ
tình êm mượt của Lê Minh Khuê
gieo vào lòng người đọc ấn tượng
khó quên về vẻ đẹp lung linh tỏa
sáng của những ngôi sao xa xôi.
Hình ảnh họ khiến ta nhớ đến ý
thơ của Lâm Thị Mĩ Dạ trong
“Khoảng trời hố bom”:
“Đêm đêm tâm hồn em tỏa sáng

cứu nước.

– Học sinh suy nghĩ trả lời.
+ Phấn đấu học tập và rèn
luyện tốt, trở thành người

– Ngôn ngữ giản dị, vừa mang tính khẩu ngữ vừa đậm chất trữ tình.
– Câu văn ngắn, nhịp điệu dồn dập, gợi không khí chiến trường.
(Cho học sinh đọc ghi nhớ SGK)
Hướng dẫn học bài ở nhà:
– Học, nắm vững nội dung phân tích
– Làm bài tập luyện tập
– Hướng dẫn soạn bài mới.

* Rút kinh nghiệm:
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………

Sau bài dạy, tôi cũng rút ra được nhiều kinh nghiệm bổ ích, có vai trò tạo động
lực cho tôi tiếp tục thực hiện phương pháp dạy học này ở những bài học khác.
Việc vận dụng phương pháp dạy học tích hợp liên môn có thể khiến cho các
hoạt động trở nên dài dòng. Bởi thế, người giáo viên cần phải biết định hướng
nội dung chính xác và hợp lí. Đồng thời tổ chức học sinh hoạt động đúng trọng
tâm để tránh mất thời gian.


Người giáo viên cần phải tham khảo và nắm bắt nhiều nguồn tài liệu đáng tin
cậy để giúp học sinh có cái nhìn chuẩn xác nhất trong quá trình giảng dạy.
Cần phải tin tưởng ở năng lực tự làm việc của học sinh. Bởi chỉ khi học sinh tự
biết làm việc đọc lập và hoạt động nhóm hiệu quả thì phương pháp này mới
phát huy được hiệu nghiệm. Cũng cần phải tôn trọng học sinh khi có những câu
hỏi khó trả lời hoặc vượt quá phạm vi kiến thức đã chuẩn bị sẵn.
Mức độ tích hợp không nên quá rộng. Hãy chú ý đến những tri thức gần gũi
hoặc tri thức mà học sinh có thể biết để nhanh chóng hình thành trường liên hệ
tri thức cho học sinh, giúp học sinh tự tin tham gia tiết học. Mỗi học sinh chỉ trở
nên năng động khi tìm thấy mình trong tập thể.
Giáo viên cần khéo léo tổng kết, thâu tóm nội dung học tập để học sinh nắm bài
chắc gọn ngay tại lớp học.

* Kết luận:
Trong giáo dục, phương pháp đóng vai trò quyết định đến tiến trình và chất
lượng sản phẩm tạo ra. Bàn về phương pháp, nhà bác học Pavlov cho
rằng:“Mỗi tiến bộ về phương pháp cho ta tầm nhìn xa thêm một chân trời
mới” . Cũng chính phương pháp giáo dục quyết định phương thức tư duy của
con người. Từ đó đánh thức tiềm năng trong họ, tạo động lực cho họ sáng tạo và
cống hiến nhiều hơn cho xã hội.
Bởi thế, không có nhiệm vụ nào quan trọng hơn nhiệm vụ là lựa chọn
phương pháp giáo dục tốt nhất và hiệu quả nhất cho nền giáo dục hiện nay.