I H C QU NG BÌNH
KHOA NÔNG- LÂM-

KHÓA LU N
T T NGHI P

TÀI: Nghiên c u th c tr ng và gi i pháp qu
ng v t hoang dã trên a bàn t nh Qu ng Bình

Sinh viên th c hi n:
L

Di p Thanh

i h c Lâm Nghi p K55
ng d n: Th.S Nguy n Th qu

B môn: Lâm Nghi p tr ng tr t

i v i vi c gây nuôi


L ic
c bài khóa lu n này, em xin bày t lòng bi
c
n Chi c c Ki m lâm, phòng Qu n lý, b o v r ng và b o t
c
bi t là anh Nguy
c ti
ng d n, dìu d
em v i

quan tr
c xã
h i quan tâm. T th c tr
ng v t hoang dã t r ng t nhiên là
v
b c xúc, khi n các nhà qu n lý ph
ng v t
hoang dã trái phép làm gi
ng sinh h c, m t cân b ng sinh thái.
ng nhu c u xã h i v
n ph m c a chúng, các doanh
nghi p và các h
c v cho
nhu c
i s ng c
i nh m gi m thi u tình tr
t, b y và s d ng các
ng v t hoang dã trong t nhiên.
Qu ng Bình là m t trong nh ng t nh có ngu
d
c bi
ng v
ng th c v t có ngu n g c t
r ng.Th i gian qua n
t, mua bán, v t chuy
ng v t r ng trái phép trên
a bàn x y ra nhi u,
ng nghiêm tr
n ngu n tài nguyên thiên
nhiên.Chi c c Ki m lâm Qu

mang l i hi u qu kinh t
ng th i công tác qu n lý gây nuôi
p nhi
ng i.
cm r
a bàn
toàn t
u ki n t nhiên t nh Qu ng Bình thu n l i cho vi c gây
nuôi m t s
ng v
n r ng, k
n, baba,
rùa, r n, c
ho
c phát tri n, nhân r ng
mang l i hi u qu kinh t
ng th i t
u ki n thu n l i cho
công tác qu n lý ho


ng d n quy
các nhà khoa h c c n nghiên c u t o m t hành lang pháp lý, nh
trình v th t c gây nuôi và k thu t gây nu
VHD.
T nh ng lý do trên, vi c nghiên c
tài:
u th c tr ng và các
gi i pháp qu
i v i vi

c tr ng ho
ng gây nuôi
n quy ph m pháp lu t hi n hành; làm rõ các
thu n l
còn b t c p trong ho
ng qu n lý gây nuôi các
xu t các gi i pháp cho vi c qu n lý có hi u qu .


Ph n 2. T NG QUAN CÁC V
2.1. Tình hình gây nuôi
Trên th gi
r t s m, có th nói t i nhi
nghi

NGHIÊN C U

gi i
c vi
thành nghành công
bi n và xu t kh u các s n ph m c a chúng.

Thành t u
New Zealand và
trong khu v c chây Ámà còn Australia, Trung Qu c m t s
c
s n ph m t
i mua bán trên
các trang tr i ngày càng tr nên gay g
lý. M t s cách qu n lý hi n nay nh

ng Vi t Nam). Có nhi u trang tr i hi
r ng
n hình là các trang tr i quy mô l
(t nh Buri
c Thái Lan), tr i Nunthaphisan (200 con), tr i Iter (huy n
Châu Athanh, t nh Nakhon Pa Th m), tr i Heo r ng Bò Thong (huy n Bò Thong),
c Ki
ng tr i Heo r
nhân
gi ng heo cho dân.
T
cS
ng v t hoang dã và
Công viên qu c gia (PERHILITAN) (Department of Wildlife and National Parks)
c
c này thành l p s án 5 mô hình trang tr i gây nuôi nhím. D
c tài tr t Vi n công ngh sinh h c nông nghi p Malaysia, cùng v i s tham gia
nghiên c u c
i h c Putra, Kebangsaan và Mardi c a Malaysia nh m
qu
ng. K t qu nghiên c
y th t
i th t bò và th t c
ng ch t béo
th
i acid amin có vai trò quan tr ng trong vi c ch a lành v
các lo i acid béo khác.[13]
tác v

i dân, m t d án b

cho s n ph m có tính c nh tranh, nh
n phát tri n gây nuôi b n v ng
và phát tri n m r ng th
ng. Vi c áp d ng công ngh nh m qu n lý và giám
sát gây nuôi i v
ã
c chú tr ng. T t c nh ng thành qu ó
r t áng chúng ta có th tham kh o và áp d ng m t cách phù h p cho phát tri n
Vi t Nam.
2.2 T

c

Theo s li u c a C c Ki
nuôi
ng v
c 63 t nh, thành ph v i
kho ng 3 tri u con thu
cá s u, kh
n các lo
ng b ng Sông C
là hai khu v
ng v t hoang dã l n nh t c
c, chi m kho ng 70%; ti p
ng b ng Sông H ng chi m 20%. Nhìn vào con s trên, nhi u chuyên gia
b ot
ng v t hoang dã lo ng i, cho r ng Nhà n c không nên cho phép gây
ng v t hoang dã nhi
yb in
c

c Trung tâm giáo d
ng v t hoang dã

Vi

Quyên cho bi t, v
nên nh c nh


m chí hàng nghìn cá th
ng v t quý
th p k qua. M
hi m b
n và buôn bán trái phép, khi
ng v
i
i m t v i ng
t ch ng.Th c t , n
buôn bán
hi n nay, chúng ta th y r ng s
ng v t hoang dã có th gây nuôi
thành công là r t ít.Ví d tê tê khó có th s
u ki n nuôi nh t ho c vi c
gây nuôi các loài rùa mai c
u so v i giá tr th c t c a
chúng trên th
ng.
Tuy nhiên, m t s
i ng h các ho
ng gây nuôi l i tin r ng vi c gây

n ng i b sung
thêm các cá th
ng v t hoang dã t t nhiên vào s
ng v
n a, n u vi c gây nuôi thu lãi s khuy n khích nh
i khác làm theo. T
s hình thành ngành công nghi p gây nu
ng v t hoang dã và k t qu là s
ng
qu n th
ng v t hoang dã trong t nhiên càng b gây áp l c l n.
Ch t ch H
ng v t h c Vi
ng Huy Hu nh cho bi t, nhi
c
trên th gi
ng v
thành ngành s n xu t hàng hóa th t
s , mang l i r t nhi u l i ích kinh t . Tuy nhiên, vi
ng v t
hoang dã t
n nay còn mang tính t
c hi
ng d n,
hình th c nuôi nh
ng yêu c u an toàn d ch b nh,
chu ng tr i. Vì v
ng d n quy trình c th
nh
các danh m

b ov
ng và an toàn trong nhân
nuôi,
n quá trình phát tri n sinh lý, sinh thái c a v t nuôi. Nhà khoa
h
ng ngoài khá nhi u thay vì cùng vào cu c.
Vi t Nam còn mang tính phong trào, m
c r lên
phong trào nuôi heo r ng, r i nuôi nhím. Thu nh p nh
i khai phá bao gi
n hàng t
y u nh bán con gi ng.S thi u
hi u bi t v ki n th c n
c, sinh thái h c, k thu t nuôi, bi n pháp phòng
ch a b nh, k c nh
nh c a pháp lu t khi
ng g p r i ro.
Vi c t ch c gây nuôi m t s
b o t n và các loài có
giá tr kinh t
gi m sút v s
ng Vi t Nam là vi c làm c n thi t, d a
trên nguyên t
n v i vi c b o t n ngu n gen, không làm suy
gi m s
r kinh t
a, mà còn
t
u ki n cho s
ng c

Thiên Hu
tìm hi u ho
ng qu
a bàn các t nh trong
c, tôi l y m t ví d
n hình t nh Gia Lai v công tác qu
UBND t
nh:

ng và phòng cháy ch a


cháy r ng s
Ki

ph

i chung là H t

c
ngh c
nh.

ng v t hoang dã c a t ch

-

.
1.


a bàn t nh Qu ng Bình

ng v t hoang dã t i Qu ng Bình.

B
ng sinh h c các khu h
ng v t c a Qu
cs c
không kém so v i các khu h th c v
c h t và n i b t nh t là các loài thú l n.
N uV
n ra sao la (Pseudorys nghetinhensis), m t
trong ba loài thú l
c h u c a Vi
c phát hi n l
u tiên trong th p
niên cu i cùng c a th k XX, thì Qu ng Bình n m trong khu v
ng sinh h c
B
-n
th c v
ng v
i nhi u ngu n
gen quý hi
ng sinh h c Qu
(Karst) Phong Nha - K Bàng.
V
ng v t có: 493 loài, 67 loài thú, 48 loài bò sát, 297 loài chim, 61 loài
cá... có nhi u loài quý hi
u, H , Sao La, Mang L n, Gà

-


[9]

-

-

Th c hi n kh
Nha - K

hong
u tra, kh o sát vùng tr
m
t qu
n s hi n di n c a 92 loài th c v t
b c cao thu c 75 chi, 45 h . H th c v t chi
v loài nh t là Phong lan
(Orchidaceae) v i 18 loài; h Cau d a (Arecaceae) và h Xoan (Meliaceae) có 6
loài; h Th u d u có 4 loài. Ghi nh n 9 loài n
Vi t Nam 2007 (6
loài tình tr ng S nguy c p-VU; 3 loài Nguy c pc li t kê vào
nhóm IIA trong Ngh nh 32/CP c a Th
ng Chính ph . B sung 2 loài th c
v t m i là: Trân châu ba lá (Lysimachia insignis), Lan Hoàng th o long nhãn
(Dendrobium fimbriatum
c các loài th c v t b c cao c a VQG
Phong Nha - K
n s có m t c a m t s


t mái nhà xanh ch che cho hàng v
Th y, huy n L Th
dân sinh s ng
c sông Ki
t khu h
ng th c v t c c k phong phú, v i khá l n sinh c n
t th
cT
ch c B o t n Chim qu c t
nh là m t vùng chim quan tr ng trong vùng chim
ch
t th p mi n Trung.
7 loài,

-

-

]
ng v

c h u c a t nh, trong các h sinh thái Qu ng Bình
còn g p nh ng loài, ph
c h u cho c khu v
m chí c
c chà vá chân nâu (hay còn g i là vo
c).
Theo Hi p h i b o v tài nguyên thiên nhiên Qu c t (IUCN) thì hi
10% loài cá, 25% loài ch nhái, 25% loài bò sát, 11% loài chim và 25% loài thú

t ng s
ch thu nhi u tang v

a bàn t
ch thu tang v t 80 con,
i n s d ng trái phép.

-

buôn bán, v n chuy
ng v t r
n qu c gia b tri t phá hoàn toàn.

ng dây
ng HCM nhánh Tây,

c tu n
tra b o v r
m b o bí m t, k p th i phát hi
n, x lý các hành vi xâm
h i r ng VQG nh m nâng cao hi u qu công tác qu n lý, b o v r ng; l p các T ch t
t i các khu v c xung y
p th i phát hi n và
n x lý nh ng hành vi
xâm h i làm
n tài nguyên r ng; xây d ng k ho ch tu
nh k
hàng tháng và thi t l p
i các Tr m Ki m lâm.


(gi
x lý hành chính, 90 v
i
nh n, 01 v kh i t hình s và 01 v chuy
nh kh i t .
T ng s ti n x ph t vi ph m hành chính và x lý tài s n t ch thu sung công qu
c là
ng (gi m 56% so v i cùng k ). [1]
n Qu c gia Phong Nha - K
và c u h 89 cá th
ti p nh
Hi n t
phong lan r ng t

p nh
n sang 53 cá th ,

ng v
; th v

ng t nhiên 56 cá th
u h 26 cá th ; ti p nh
n th c v t; thu th
-

c bi t là ban hành Quy
nh s
a bàn t nh Qu ng Bình.[1]

-UBND v Quy ch c u h

ng
buôn bán, trung chuy
ng v t hoang dã trái phép Vi
ng v
ng
b
tt
c láng gi ng Lào và Campuchia r i trung chuy
a bàn
Qu ng Bình ra các t nh phía b c và sang Trung Qu
tiêu th . M
d
n ph m c a chúng ch y u là làm thu c, thú nuôi
trang trí cho nh
2.4.3
nuôi ph bi n

ng phát tri n m t s

c gây

* L n r ng (Sus scrofa)
+ Hình th c nuôi: nuôi nh t ho c nuôi bán hoang dã.
ng tránh rét
vào mùa l nh (vì heo r ng ít m
choheo.Di ntíchchu ngcàngr ngcàngt

nên ch u l
y th t ngày 1 l n, heo sinh


thiu th i ). Làm v sinh chu ng tr i và t m cho Nhím hàng ngày.

c dài, r ng, cao
i rau

ng phát tri
ng t
u ki n nuôi nh t di n tích
h p, th
v ch t và s
ng. Nhím th t nuôi kho
ng
t
n t 1a, m il a t 1-2
con, có th cao nh t l a 4 con.
* Dúi (Rhizomys pruinosus)
+ Hình th c nuôi: nuôi nh t hoàn toàn
ng nuôi là chu ng xây n n c
làm hang nhân t
th

i, c n

qu
a.D n v sinh vài ngày m t l n.

+
ng và phát tri
c thu n hóa, s
m n, ít d ch b nh tuy nhiên dúi v n b m t s b

quanh. Có th nuôi chung ho c nuôi riêng , r n h mang b t bu c ph i nuôi riêng.
ng v t nh
ngày m t l n, có th
m t l n.

ng. D n v sinh m t tu n

ng và phát tri
ng v
nhanh, nuôi 6-8 tháng có th
t tr
ng 1-1.2 kg, m
chu ng. Tr
c p trong cát n ra ti n hành nuôi nh
s n.
* Cá s u

ng và phát triên
xu t
sinh

c ng t (Crocodylus siamensis)

+ Hình th c nuôi: nuôi h

ng ch n cao kho
cá s

nh nuôi riêng. Th
ch nhái

a bàn T nh Qu ng Bình.

n lý

3.2 Ph m vi nghiên c u
tài th c hi n tìm hi

a bàn t nh Qu ng Bình.

3.3. N i dung nghiên c u

a bàn t nh Qu ng Bình
ng phát tri n m t s

c gây

nuôi ph bi n
u qu c a
Thu n l

ng v
a các ch

n pháp lu
Cách th c,

nh công tác qu n lý, b o v
c, bi n pháp qu

Nh ng thu n l



p s li

3.4.2.

b

p

- Ph ng v n sâu: Ph ng v
ng b n, nh
i có kinh nghi m trong c
av
ng v t hoang dã.

Ph ng v n các cán b Khuy
Khuy
bi

ng v n các già làng,
tìm hi u ki n th c

, Ch nhi m câu l c b
ng v t hoang dã

Tham kh o ý ki n và tranh th s giúp
c a các
ng v t, Lâm sinh h c, kinh t xã h
c, các cán b

B c, 1050
n 1060
ng giao
thông l n Qu c gia ch y xuyên su t chi u dài c a t nh, có c a kh u Qu c gia Cha
Lo, c a kh u Cà Roòng [5].

Hình 4.1.B

v trí t nh Qu ng Bình

Phía B c giáp t
Phía Nam giáp t nh Qu ng Tr .
c CHDCND Lào.

a hình
ph

m chung c
ng H i) theo chi

sông có khi ch

a hình Qu ng Bình là h
i 50km, th p d

c bi n 2 i c n cát ven bi n l

p nh t (t i thành
u t phía
ng b ng, vùng c a

n ch
khí h u (nhi t m), s phân hóa l p th c bì, t o nên s
d
c s c c a Qu ng Bình.[5]
4.1.1.3. Khí h u

1.600 - 250C, ba tháng có
0

0

0
0

Hóa, XII/1999), 7,60
XII/1975).

0

- 80 kcal/cm2
-

[5]

Do lãnh

bình là 57 lít/s/km2

3


dòng
cc p
quân
ch y
Wo(106m3)
(km) v c
v c
v c Qo(m3/s)
(km2)
(km/km2)
(m)
(m)

STT

Tên
sông

1

Sông
Roòn

30

261

138

0,88


22

177

130

0,70

15

10,14

318,0

4

Sông
Dinh

37

212

203

0,93

16



C ng

0,8
(N

tháng X, XI,

1,1
S

Công

-

.
-

.)


-

[5]

t
ng t nhiên. Qu
t t nhiên c a t
769.831 ha (95% di n tích t
nhiên). Trong s

c khoáng Bang
0
(L Thu ) nhi
c lên t i 105 C, ngu
c có áp l
ng khá l n
(3,54 l/s). Tr
ng vàng t i Qu ng Bình có kh
phát tri n công nghi p
khai thác và ch tác vàng.


huy n
Các khoáng s n kim lo i và phi khoáng khác có m
Minh Hoá; than bùn huy n Qu ng Tr ch, L Thu , B Tr ch, là ngu n nguyên
li u ph c v s n xu t phân vi sinh.[5]
4.1.1.7. Tài nguyên r ng
T nh Qu ng Bình có t ng di n tích t
t có
r ng 549.540,15ha (bao g m 456.536,88 ha r ng t nhiên, 93.003,27 ha r ng
tr
che ph
t 66,97%. Là t nh n m khu
v c B c Trung B có di n tích r
i l n so v i c nu c
.

Hình 4.2:
B
gen quý hi