Đại học Quốc gia Hà Nội
Khoa Sư phạm

Luận văn ThS. Giáo dục học

Biện pháp cải tiến quản lý hoạt động nghiên cứu
khoa học của giảng viên trƣờng
Đại học Công đoàn
Lê Thị Phương Thảo

Hà Nội 2008


MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Nghiên cứu khoa học là một trong những nhiệm vụ quan trọng của giảng viên
và sinh viên các trường đại học nói chung và Trường Đại học Công đoàn nói riêng.
Chức năng của trường đại học đòi hỏi mỗi trường đại học là một cơ sở nghiên cứu
khoa học, bởi vậy công tác nghiên cứu khoa học là nhiệm vụ chính trị của mỗi
giảng viên và sinh viên trong nhà trường. Cần có sự sắp xếp, phân công hợp lý, kết
hợp chặt chẽ để phát huy tối đa lực lượng khoa học và công nghệ, góp phần nâng
cao chất lượng đào tạo và nghiên cứu khoa học trong cả nước.
Trường Đại học Công đoàn là trường đại học đa ngành, đa cấp, là trung tâm
đào tạo cán bộ đồng thời là trung tâm nghiên cứu lý luận về phong trào công nhân,
công đoàn của hệ thống Công đoàn trong cả nước nên nhà trường luôn chú trọng
đến công tác nghiên cứu khoa học.
Trong 10 năm gần đây, công tác nghiên cứu khoa học ở Trường Đại học Công
đoàn đã được chú trọng. Cán bộ, giảng viên Nhà trường đã chủ trì hoặc tham gia
nghiên cứu các đề tài cấp nhà nước, cấp bộ và cấp cơ sở. Công tác nghiên cứu khoa
học trong sinh viên cũng có sự khởi sắc. Một số đề tài nghiên cứu của sinh viên đã
được giải thưởng trong các cuộc thi “Sinh viên nghiên cứu khoa học” và giải

đoàn và các trường đại học có hoàn cảnh tương tự.
9. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận
văn được trình bày trong 3 chương:
Chƣơng 1: Cơ sở lý luận của vấn đề quản lý hoạt động nghiên cứu khoa
học ở trường đại học


Chƣơng 2: Thực trạng quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của giảng
viên Trường Đại học Công đoàn
Chƣơng 3: Biện pháp cải tiến quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của
giảng viên Trường Đại học Công đoàn


Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG
NGHIÊN CỨU KHOA HỌC Ở TRƢỜNG ĐẠI HỌC
1.1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu
1.1.1. Một số nghiên cứu ở nước ngoài
Tuy tác giả đề tài chưa nghiên cứu được một cách hệ thống vấn đề quản lý
hoạt động nghiên cứu khoa học, nhưng cũng có tham khảo tài liệu về các phạm
trù, các vấn đề liên quan đến hoạt động nghiên cứu khoa học như về quản lý,
quản lý giáo dục, phương pháp luận nghiên cứu khoa học... sau đây là một số tài
liệu chúng tôi đã nghiên cứu và vận dụng:
“Quản lý công tác nghiên cứu khoa học” của tác giả K.Bexle, E.deisen,
Xlasinxki do Nguyễn Văn Lâm dịch từ bản tiếng Nga [17]. Dù tài liệu đã cũ nhưng
nội dung có nhiều vấn đề vẫn còn giá trị. Chẳng hạn có tác giả đề cao vai trò của
hoạt động nghiên cứu khoa học trong sự phát triển của xã hội và chỉ ra những điểm
đặc thù của công tác quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học so với quản lý các
lĩnh vực khác. Trong đó, đáng lưu ý việc cần xây dựng chính sách ưu tiên đặc biệt
về điều kiện làm việc và chế độ đãi ngộ thoả đáng để động viên các nhà khoa học

quản lý giáo dục với đề tài: “Một số biện pháp quản lý hoạt động nghiên cứu khoa
học giáo dục của Trường Cao đẳng Sư phạm Hưng Yên’’. Trên cơ sở phân tích
thực trạng, tìm ra những nguyên nhân ảnh hưởng kết quả của hoạt động nghiên cứu
khoa học ở trường Cao đẳng Sư phạm Hưng Yên, tác giả đã đưa ra 7 biện pháp
quản lý để nâng cao chất lượng, hiệu quả cho nghiên cứu khoa học giáo dục của
nhà trường.
Tạp chí Giáo dục gần đây có nhiều nhà khoa học và nhà quản lý giáo dục
đăng những công trình nghiên cứu và bài viết về hoạt động nghiên cứu khoa học ở
giáo dục đại học như:


- “Nghiên cứu khoa học góp phần đổi mới phương pháp dạy học nhằm nâng cao chất
lượng đào tạo đại học” của Đỗ Thị Châu (Đại học Quốc gia). Số 96/9 - 2004.
- “Logic nội dung và các nhiệm vụ nghiên cứu đề tài khoa học về giải pháp
quản lý giáo dục” của Nguyễn Phúc Châu (Học viện Cán bộ quản lý giáo dục Đào tạo Trung ương) số 143, kì 1 tháng 8/2006
Nhìn chung, các tác giả đã đóng góp lý luận và hướng giải quyết nhiều vấn đề
thực tiễn trong công tác quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học ở các trường đại
học và cao đẳng. Các tác giả đều đề cao ý nghĩa, vai trò của nghiên cứu khoa học
đối với việc nâng cao chất lượng dạy học,, đào tạo trong các nhà trường. Tuy
nhiên, mỗi công trình hoặc chỉ giải quyết một vài vấn đề riêng lẻ, hoặc chỉ có giá
trị gắn với một nhà trường trong một giai đoạn lịch sử ngắn với những hoàn cảnh
chính trị, kinh tế xã hội nhất định.
Bối cảnh kinh tế xã hội gần đây có nhiều biến đổi nhanh chóng. Giáo dục nói
chung, công tác quản lý giáo dục nói riêng đang đứng trước những yêu cầu mới
cao hơn. Điều đó đòi hỏi hoạt động nghiên cứu khoa học, nhất là khoa học về quản
lý giáo dục phải được đổi mới mạnh mẽ. Cần phải có những nghiên cứu mới thích
ứng và có giá trị thực tiễn cao.
Đề tài này nhằm đề xuất những biện pháp quản lý cụ thể, phù hợp để hoạt
động nghiên cứu khoa học của giảng viên Trường Đại học Công đoàn đạt kết quả
cao hơn, góp phần xây dựng nhà trường lớn mạnh. Mặc dù có nhiều khó khăn

- Dưới góc độ triết học, khoa học là một bộ phận hợp thành của ý thức xã hội.
Ở đây, khoa học đươc hiểu như một phạm trù triết học…


- Khoa học là một hoạt động mang tính chất nghề nghiệp xã hội đặc thù. Cụ
thể hơn: “Khoa học là một hoạt động có tính chất hệ thống, thông qua việc nghiên
cứu, nhằm tìm ra những kiến giải mang tính khái quát, chính xác và khách quan
hóa được về hiện thực.”[26, tr31]
Trong đề tài này, chúng tôi sử dụng khái niệm khoa học theo định nghĩa của
Luật Khoa học và Công nghệ hiện hành như sau:
- “Khoa học là hệ thống tri thức về các hiện tượng, sự vật, quy luật của tự
nhiên, xã hội và tư duy.”[6, tr15]
1.2.1.2. Nghiên cứu khoa học
“Nghiên cứu khoa học là quá trình nhận thức chân lí khoa học, một hoạt động
trí tuệ đặc thù bằng những phương pháp nghiên cứu nhất định để tìm kiếm, để chỉ
ra một cách chính xác và có mục đích những điều mà con người chưa biết đến hoặc
biết chưa đầy đủ, tức là tạo ra sản phẩm mới dưới dạng tri thức mới có giá trị mới
về nhận thức hoặc phương pháp”. [33, tr25].
Phạm Viết Vượng cho rằng nghiên cứu khoa học là hoạt động nhận thức thế
giới khách quan, là quá trình sáng tạo, phát hiện chân lí, phát hiện những quy luật
của thế giới, do đội ngũ các nhà khoa học thực hiện, nhằm vận dụng những hiểu
biết ấy vào cuộc sống.
Theo lí thuyết công nghệ thì “Nghiên cứu khoa học là quá trình tìm tòi, phát
hiện thông tin mới, gia công chế biến thông tin cũ để lưu trữ và sử dụng thông tin
vào mục đích phục vụ cuộc sống và sản xuất”. [33, tr49].
Luật khoa học và Công nghệ 2000 quy định: “Nghiên cứu khoa học là hoạt
động phát hiện, tìm hiểu các hiện tượng, sự vật, quy luật của tự nhiên, xã hội và tư
duy; sáng tạo các giải pháp nhằm ứng dụng vào thực tiễn. Nghiên cứu khoa học
bao gồm nghiên cứu cơ bản, nghiên cứu ứng dụng”. [6, tr7].


- 5. Luật Giáo dục, 2005. Nhà xuất bản Giáo dục.


- 6. Luật Khoa học Công nghệ, 2000. NXB Chính trị Quốc gia.
- 7. Một số vấn đề cơ bản về khoa học quản lý, 2000. NXB Chính trị Quốc gia.
- 8. Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, 2003. Văn kiện Đại hội Công
đoàn Việt Nam lần thứ IX. Nhà xuất bản Lao động.
- 9. Trƣờng Đại học Công đoàn Việt Nam. Chương trình hành động
thực hiện nghị quyết 05-TLĐ.
- 10. Trƣờng Đại học Công đoàn Việt Nam. Danh mục các công trình
nghiên cứu khoa học. Tháng 12 năm 2006.
- 11. Trƣờng Đại học Công đoàn Việt Nam. Đề án chiến lược phát triển
Trường Đại học Công đoàn giai đoạn 2001 - 2010.
- 12. Trƣờng Đại học Công đoàn Việt Nam. Quy chế hoạt động. (Ban
hành kèm theo Quyết định số 782/QĐ - ĐHCĐ ngày 30 tháng 12 năm
1998)
- 13. Trƣờng Đại học Công đoàn. Thông tin khoa học các số.
- 14. Trƣờng Đại học Công đoàn Việt Nam. Tổng kết chương trình 04
- 15. Trƣờng Đại học Công đoàn Việt Nam. 60 năm xây dựng và trưởng
thành.
- 16. Đặng Quốc Bảo và tập thể các tác giả: Khoa học tổ chức và quản lý
Một số vấn đề lí luận và thực tiễn.
- 17. K.Bexle, E.deisen, Xlasinxki. Quản lý công tác nghiên cứu khoa học.
Nguyễn Văn Lâm dịch từ bản tiếng Nga, Nguyễn Xuân Khoa hiệu đính, bản
viết tay năm 1983 tại thư viện Đại học Sư phạm Hà Nội.
- 18. Nguyễn Hữu Châu. NCKH giáo dục trong giai đoạn tới. Tạp chí
Giáo dục số 98/10-2004.
- 19. Lê Thị Thanh Chung, 2005. Biện pháp nâng cao chất lượng nghiên
cứu khoa học giáo dục của sinh viên Đại học Sư phạm. Luận án Tiến sĩ
Giáo dục học. Trường Đại học Sư phạm Hà Nội.

học. Tài liệu bài giảng dùng cho học viên cao học. NXB Đại học Sư
phạm.
- 33. Lƣu Xuân Mới, 2003. Phương pháp luận nghiên cứu khoa học.
NXB Đại học Sư phạm.
- 34. Hoàng Phê (Chủ biên). 2001. Từ điển Tiếng Việt. NXB Đà Nẵng.
- 35. Bùi Văn Quân. Phương pháp đánh giá ý nghĩa và tính khả thi của
các biện pháp quản lý. Tạp chí Giáo dục số 133, kỳ 1 - 3/2006.
- 36.Phạm Viết Vƣợng - 2000. Phương pháp luận nghiên cứu khoa học.
NXB Đại học quốc gia Hà Nội.