LỜI CAM ĐOAN

Tác giả xin cam đoan đây là luận văn nghiên cứu tác giả, được xuất phát từ
thực tiễn phát triển nền giáo dục của thành phố Đồng Hới trong tình hình mới để hình
thành hướng nghiên cứu của bài luận văn. Các số liệu có nguồn gốc rõ ràng tuân thủ
đúng nguyên tắc và kết quả trình bày trong luận văn được thu thập trong quá trình
nghiên cứu là trung thực và chính xác.

Đồng Hới, tháng 05 năm 2017

Tác giả đề tài

Phan Thị Quỳnh Như


LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành được bài luận văn này ngoài sự nỗ lực của bản thân mỗi thì em
cũng xin gửi lời cảm ơn đến Trường đại học Quảng Bình, khoa Lý luận chính trị đã
tạo điều kiện cho em được học tập, được rèn luyện và có những trải nghiệm để tìm
hiểu về sự phát triển của thành phố Đồng Hới, về nền giáo dục nói chung và sự giáo
dục đạo đức nói riêng thông qua việc dạy học phần đạo đức trong môn Giáo dục công
dân và hoàn thành bài luận văn này. Sau đó là em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất tới
thầy giáo Th.s Nguyễn Đình Lam trong thời gian qua đã luôn tận tình giúp đỡ, định
hướng, sửa chữa những lỗi chưa hoàn thiện cho em để em đạt được thành quả như
ngày hôm nay. Qua bài nghiên cứu này, mong muốn của em là muốn mọi người đều
biết đến nền giáo dục ở thành phố Đồng Hới - tỉnh Quảng Bình đang ngày càng khởi
sắc, đi lên theo những xu hướng chung của nền kinh tế thị trường mà đặc biệt là
hướng đến nền kinh tế tri thức như hiện nay.
Mặc dù em đã có nhiều cố gắng trong quá trình thực hiện, nhưng chắc chắn bài
luận văn khó tránh khỏi những thiếu sót và hạn chế. Em kính mong quý thầy cô và
những người quan tâm đến đề tài tiếp tục giúp đỡ, đóng góp ý kiến để bài luận văn

môn Giáo dục công dân lớp 10 là một phần bắt buộc trong hệ thống các bộ môn giáo
dục được giảng dạy ở nhà trường. Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng từng nói rằng: “Người
có tài mà không có đức là người vô dụng. Người có đức mà không có tài thì làm việc


gì cũng khó”. Qua đó mà chúng ta thấy rằng Chủ tịch Hồ Chí Minh là một con người
rất quan tâm đến vấn đề giáo dục đạo đức và tài quan trọng như thế nào đối với mỗi
con người. Môn Giáo dục công dân không những sẽ trang bị cho các em học sinh
những kiến thức một phần nào đó về triết học (Phần 1, Giáo dục công dân lớp 10) ,về
pháp luật ( chủ yếu các em được học ở môn Giáo dục công dân lớp 12), những vấn đề
cấp thiết của thời đại mà còn những chuẩn mực đạo đức, lối sống lành mạnh và cách
sống có lý tưởng ( Phần 2, Giáo dục công dân lớp 10)....Từ đó mà các em biết vận
dụng nó vào cuộc sống hằng ngày bằng những hành động, hành vi phù hợp với lứa
tuổi của chính mình cũng như tuân thủ theo pháp luật. Hình thành cho các em những
kỹ năng sống cần thiết, kỹ năng đánh giá, nhận xét những hành vi của bản thân mình
hay những người xung quanh để biết hành động nào là tốt, hành động nào là xấu, vi
phạm đạo đức để biết cách điều chỉnh hành vi cho chính mình.
Những năm qua, việc đổi mới phương pháp dạy học ở tất cả các môn học thì môn
Giáo dục công dân cũng được nhà trường và giáo viên chú trọng đến nhiều hơn. Bởi lẽ
hiện nay vấn đề suy thoái đạo đức đang diễn ra ngày một nghiêm trọng, việc pham tội
ở lứa tuổi vị thành niên ngày càng tăng lên. Vì vậy vấn đề dạy học phần đạo đức trong
môn Giáo dục công dân ngay từ bây giờ phải được chú trọng tiến hành. Trong tư
tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục cũng đã nêu rất rõ việc giáo dục cho thanh niên trong
có bao gồm cả học sinh và sinh viên là: “Trước hết phải yêu Tổ quốc, yêu nhân dân.
Phải có tinh thần dân tộc vững chắc và tinh thần quốc tế đúng đắn. Phải yêu và trọng
lao động. Phải giữ gìn kỉ luật. Phải bảo vệ của công. Phải quan tâm đến đời sống của
nhân dân...” [3; t10, tr356-357]. “Phải thấm nhuần đạo đức cách mạng tức là khiêm
tốn, đoàn kết, thực hành dân chủ tập thể, thương yêu, giúp đỡ lẫn nhau, người tiên tiến
phải giúp đỡ người kém, người kém phải cố gắng tiến lên, ra sức cần kiệm xây dựng
nước nhà. Phải nghiêm khắc chống chủ nghĩa cá nhân như tự tư, tự lợi, tự kiêu, tự

Giáo dục công dân lớp 10. Sau cùng là đưa ra những giải pháp thiết yếu để nâng cao
việc dạy và học phần đạo đức cho các em học sinh, nhằm định hướng giúp các em
hình thành nhân cách, hoàn thiện chính mình.
Riêng ở thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình thì vấn đề giáo dục đạo đức cho
các em học sinh luôn luôn được chú trọng và quan tâm, đặc biệt là việc dạy học đạo
đức cho các em học sinh lứa tuổi Trung học phổ thông vì đây là lứa tuổi khá nhạy
cảm, lứa tuổi mà năng lực hành vi đang dần dần được hoàn thiện. Do vậy em nhận
thấy việc giáo dục đạo đức, dạy học đạo đức thông qua bộ môn Giáo dục công dân tại


các trường Trung học phổ thông trên địa bàn thành phố đang dần được cải cách theo
chiều hướng tiến bộ. Từ đó mà em mạnh dạn chọn đề tài “ Thực trạng dạy học phần
Đạo đức trong môn Giáo dục công dân ở các trường Trung học phổ thông, thành
phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình” để làm đề tài cho khoá luận tốt nghiệp của mình,
một phần là để giúp cho chúng ta nhận thức được hơn nữa tầm quan trọng của bộ môn
Giáo dục công dân nói chung và phần Đạo đức của bộ môn nói riêng nó có tầm quan
trọng và ảnh hưởng rất lớn trong xã hội ngày nay.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1 Mục đích nghiên cứu
Qua việc nghiên cứu lý luận và khảo sát thực trạng công tác giảng dạy và học tập
đạo đức học sinh ở trường trung học phổ thông, thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng
Bình thông qua bộ môn Giáo dục công dân, phần Đạo đức. Từ đó đề xuất những biện
pháp nhằm nâng cao việc dạy học đạo đức nói riêng và việc dạy học bộ môn Giáo dục
công dân nói chung nhằm góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho cả
học sinh và giáo viên của nhà trường.
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
Nghiên cứu quá trình dạy học phần Đạo đức môn Giáo dục công dân của giáo viên
cũng như học sinh ở bậc THPT. Từ đó tìm ra những nguyên nhân và đưa ra những giải
pháp khắc phục nhằm nâng cao hiệu quả cho việc dạy và học bộ môn này nói chung
và học phần Đạo đức nói riêng.

quan tâm đúng với vai trò của bộ môn. Qua đó bản thân mình tự đưa ra những đánh
giá riêng và những giải pháp thiết thực nhằm giải quyết những vấn đề còn tồn đọng,
để từ đó mà giúp các em học sinh hiểu rõ hơn về những giá trị kiến thức của môn Giáo
dục công dân mang lại, đó là những kiến thức không chỉ là nhất thời những kiến thức
phục vụ cho việc học hành mà còn là những kiến thức thiết yếu khi chúng ta rời khỏi
ghế nhà trường để vận dụng vào thực tiễn cuộc sống sau này.
Luận văn có thể làm tài liệu tham khảo cho những tác giả muốn làm công trình
nghiên cứu khoa học liên quan đến vấn đề dạy học phần đạo đức trong môn Giáo dục
công dân.
8. Kết cấu luận văn


Ngoài phần mở đầu, phần nội dung, phần kết luận và kiến nghị của luận văn gồm 3
chương:
Chương 1. Những vấn đề lý luận chung về việc dạy học môn Giáo dục công
dân ở trường THPT
Chương 2. Thực trạng dạy học phần Đạo đức, trong môn Giáo dục công dân
các trường THPT ở thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình.
Chương 3. Giải pháp để nâng cao hiệu quả việc dạy học phần Đạo đức, môn
Giáo dục công dân.


CHƯƠNG 1
NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ VIỆC DẠY HỌC PHẦN
ĐẠO ĐỨC TRONG MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN BẬC THPT
1.1 Quan niệm về đạo đức và giáo dục đạo đức cho học sinh THPT
1.1.1 Đạo đức
Đạo đức với tư cách là một bộ phận của tri thức triết học, những tư tưởng đạo đức
học đã xuất hiện hơn 26 thế kỷ trước đây trong triết học Trung Quốc, Ấn Độ, Hy Lạp
cổ đại. Danh từ đạo đức bắt nguồn từ tiếng La tinh là mos (moris) - lề thói, (moralis

những hành vi ứng xử đúng mực trong các mối quan hệ: của cá nhân với xã hội, của
cá nhân với lao động, của cá nhân với mọi người xung quanh và của cá nhân với chính
mình. Giáo dục đạo đức - vấn đề cốt lõi của việc hình thành nhân cách cho học sinh
phổ thông là cả một quá trình được chuẩn bị đầy đủ về tri thức khoa học và chiến lược
đào tạo từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp, từ cụ thể đến trừu tượng. Không chỉ
dừng lại ở bồi dưỡng nhận thức về chuẩn mực đạo đức xã hội mà giáo dục còn góp
phần định hình và phát huy những phẩm chất cần thiết của nhân cách con người với
những hành vi cao đẹp đầy tính nhân văn cùng hệ thống chuẩn mực hành vi đạo đức;
chuẩn mực tri thức và niềm tin; chuẩn mực về tình cảm, thái độ; hình thành cho học
sinh những kĩ năng, hành vi phù hợp với các chuẩn mực và trên cơ sở đó rèn luyện
thói quen đạo đức tích cực.
Đạo đức là gốc rễ của nhân cách con người. Nếu đức cao sẽ được mọi người
kính nể, trong lòng sẵn có giá trị nhân văn, nhân đạo. Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh
luôn coi trọng việc giáo dục đạo đức cho thế hệ trẻ, điều này thể hiện rõ trong câu:
“Hiền dữ phải đâu là tính sẵn. Phần nhiều do giáo dục mà nên” [4]. Quá trình hình
thành và phát triển nhân cách con người chịu sự ảnh hưởng của nhiều yếu tố: bẩm
sinh, di truyền, hoàn cảnh sống, việc giáo dục và tự giáo dục. Quan điểm duy vật biện
chứng khẳng định tính chất quan trọng của của các yếu tố bẩm sinh di truyền và hoàn
cảnh sống với sự hình thành và phát triển tâm lí. Yếu tố bẩm sinh - di truyền được coi
là tiền đề vật chất có ảnh hưởng nhất định đến các yếu tố tâm lí như tính cách, năng
lực, trí nhớ… Yếu tố môi trường và hoàn cảnh sống có những ảnh hưởng quan trọng
tới việc hình thành nhân cách con người. Theo quan điểm của Người thì nhân cách
được hình thành trong quá trình giáo dục. Chẳng thế mà khi đứa trẻ sinh ra bị lạc
trong rừng sống cùng bầy sói thì nó không thể thành người được. Vậy, môi trường
giáo dục quyết định việc hình thành nhân cách cho học sinh phải đảm bảo những điều


kiện như: chế độ chính sách ưu việt trong giáo dục; việc tích hợp lồng ghép chương
trình đào tạo phù hợp; người thầy là tấm gương sáng về đạo đức và nhân cách; học
sinh thân thiện, chủ động tích cực; cơ sở vật chất được trang bị đầy đủ và đáp ứng

luật bằng cơ chế quyền lực. Thứ hai, điều chỉnh hành vi đạo đức từ chủ thể được thực


hiện thông qua sự nhận thức về những nguyên tắc, quy tắc, chuẩn mực, giá trị đạo đức
của xã hội. Từ đó mà chủ thể tự giác điều chỉnh hành vi đạo đức của bản thân mình
sao cho phù hợp với những yêu cầu đạo đức của xã hội. Mục đích điều chỉnh là bảo
đảm sự tồn tại và phát triển xã hội bằng tạo nên quan hệ lợi ích cộng đồng và cá nhân
theo nguyên tắc hài hòa lợi ích cộng đồng và cá nhân (và khi cần phải ưu tiên lợi ích
cộng đồng). Đối tượng điều chỉnh là hành vi cá nhân (trực tiếp) qua đó điều chỉnh
quan hệ cá nhân với cộng đồng (gián tiếp). Cách thức điều chỉnh được biểu hiện là lựa
chọn giá trị đạo đức; xác định chương trình của hành vi bởi lý tưởng đạo đức; xác
định phương án cho hành vi bởi chuẩn mực đạo đức; tạo nên động cơ của hành vi bởi
niềm tin, lý tưởng, tình cảm của đạo đức, kiểm soát uốn nắn hành vi bởi dư luận xã
hội. Chức năng điều chỉnh hành vi được thực hiện bởi hai hình thức chủ yếu. Xã hội
và tập thể tạo dư luận để khen ngợi khuyến khích cái thiện, phê phán mạnh mẽ cái ác.
Bản thân chủ thể đạo đức tự giác điều chỉnh hành vi cơ sở những chuẩn mực đạo đức
xã hội.
1.2.2

Chức năng giáo dục

Mỗi một con người chúng ta luôn muốn vươn lên “chân- thiện - mỹ”. Con
người là sản phẩm của lịch sử, đồng thời là chủ thể của lịch sử. Con người tạo ra hoàn
cảnh đến mức nào thì hoàn cảnh cũng tạo ra con người đến mức ấy. Con người sinh ra
bắt gặp hệ thống đạo đức của xã hội. Hệ thống ấy tác động đến con người và con
người tác động lại hệ thống. Hệ thống đạo đức do con người tạo ra, nhưng sau khi ra
đời hệ thống đạo đức tồn tại như là cái khách quan hoá tác động, chi phối con người.
Chức năng giáo dục này nhằm góp phần hình thành, phát triển nhân cách con
người, đáp ứng yêu cầu ổn định và phát triển của xã hội. Đặc biệt, giáo dục đạo đức
cách mạng có ý nghĩa to lớn trong việc hình thành, phát triển nhân cách con người


Chức năng nhận thức

Với tư cách là một hình thái ý thức xã hội, đạo đức có chức năng nhận thức
thông qua sự phản ánh tồn tại xã hội. Sự phản ánh của đạo đức với hiện thực có đặc
điểm riêng khác với các hình thái ý thức khác. Đạo đức là phương thức đặc biệt của sự
chiếm lĩnh thế giới con người. Nếu xét dưới góc độ bản thể luận, đạo đức là hệ thống
tinh thần, được quy định bởi tồn tại xã hội. Nhưng xét dưới góc độ xã hội học thì hệ
thống tinh thần (nhận thức đạo đức) không tách rời thực tiễn – hành động của con
người. Do vậy, đạo đức là hiện tượng xã hội vừa mang tính tinh thần vừa mang tính
hành động hiện thực.


Sự nhận thức của đạo đức có đặc điểm là, thứ nhất hành động đạo đức tiếp liền
sau nhận thức giá trị đạo đức. Và đa số trường hợp có sự hòa quyện ý thức đạo đức
với hành động đạo đức (khác những khoa học và ứng dụng nghiên cứu thành tựu khoa
học có khoảng cách về không gian và thời gian). Thứ hai, nhận thức của đạo đức là
quá trình vừa hướng ngoại và hướng nội. Nhận thức hướng ngoại lấy chuẩn mức, giá
trị, đời sống đạo đức của xã hội làm đối tượng. Đó là hệ thống giá trị thiện và ác, trách
nhiệm và nghĩa vụ, hạnh phúc và ý nghĩa cuộc sống, những “cách thức và phương
tiện” tạo ra các giá trị đạo đức. Nhờ sự nhận thức này mà chủ thể nhận thức đã chuyển
hóa đạo đức của xã hội như là cái chung thành ý thức đạo đức của cá nhân như là cái
riêng. Nhận thức hướng nội (tự nhận thức), lấy bản thân mình để làm đối tượng nhận
thức. Đây là quá trình tự đánh giá, tự thẩm định, tự đối chiếu những nhận thức, hành
vi,đạo đức của mình với những chuẩn mực giá trị chung của cộng đồng. Từ cách nhận
thức này mà chủ thể hình thành phát triển thành các quan điểm và nguyên tắc sống,
sáng tạo hay chủ động, hy sinh hay hưởng thụ, vị tha hay vị kỷ, hướng thiện hay sa
vào cái ác. Trong sự tự nhận thức, vai trò của dư luận xã hội và lương tâm là to lớn.
Dư luận xã hội là sự bình phẩm, đánh giá từ phía xã hội đối với chủ thể, còn lương
tâm là sự phê bình. Cả hai đều giúp chủ thể tái tạo lại giá trị đạo đức của mình – giá trị

tại, phát triển của chính mình và cộng đồng.
Xét trên phạm vi tác động, vai trò của đạo đức đối với cá nhân là góp phần
hoàn thiện nhân cách, hoàn thiện chính bản thân mỗi người. Đối với gia đình, đạo
đức làm cho gia đình có sự gắn kết, mỗi cá nhân trong gia đình nếu thiếu đi đạo
đức thì mọi phẩm chất, năng lực khác sẽ không còn ý nghĩa. Đối với xã hội, vai trò
của đạo đức chính là trở thành mục tiêu đồng thời cũng là động lực để phát triển xã
hội, sánh vai với các cường quốc năm châu.
1.4 Vị trí và đặc điểm của môn Giáo dục công dân trong nhà trường trung
học phổ thông
Đối với trường trung học phổ thông nói riêng và toàn bộ hệ thống giáo dục nói
chung thì mỗi môn học đều có những vị trí và vai trò riêng của nó. Không phải tự
nhiên mà các bộ môn về khoa học xã hội hay tự nhiên được đưa vào trong hệ thống
giáo dục, bởi lẽ những bộ môn ấy sẽ trang bị cho chúng ta những kiến thức nền tảng
và cơ bản nhất, làm bàn đạp cho chúng ta với những dự định và kế hoạch sau này khi
rời ghế nhà trường.


“Trong chương trình giáo dục phổ thông hiện nay và trong hệ thống các môn học,
môn GDCD giữ vai trò quan trọng và trực tiếp trong việc giáo dục học sinh ý thức và
hành vi người công dân, phát triển tâm lực và nhân cách con người. GDCD truyền tải
cho người học những giá trị, chuẩn mực của xã hội để họ trở thành những con người
toàn diện, biết sống và biết tôn trọng người khác, thành công dân có ích cho cộng
đồng, xã hội. Nói đến những hành vi lệch lạc trong giới trẻ hiện nay, nhiều ý kiến cho
rằng đây là hệ quả của việc chỉ quan tâm đến việc dạy chữ mà thiếu quan tâm đến
giáo dục đạo đức cho giới trẻ trong thời gian dài từ gia đình, nhà trường và xã hội”
Nguồn [14]
Tuy nhiên, có những môn học lại được quá chú trọng, chỉ tập trung cho những
môn học đó mà bỏ qua những môn phụ như môn Giáo dục công dân ở trường THCS
và THPT. Nói về quãng thời gian học môn Giáo dục công dân từ đầu năm tới nay,
Tiến Hoàng (học sinh lớp 10 của một trường THPT ở Đồng Hới) chia sẻ: “Em cảm

Thứ ba, hệ thống tri thức môn Giáo dục công dân mang tính tích hợp, trong khi
giảng dạy môn học này chúng ta cần phải kết hợp kiến thức của những bộ môn khác
nhau như: Triết học, kinh tế, chính trị, chủ nghĩa xã hội khoa học, đạo đức, pháp luật,
các kiến thức của các môn khoa học tự nhiên, khoa học xã hội. Vì vậy mà khi giảng
dạy bộ môn này đòi hỏi chúng ta phải có kiến thức cơ bản vững chắc, cộng thêm đó là
những kiến thức kinh tế chính trị xã hội phải được liên tục cập nhật hằng ngày.
Thứ tư, môn Giáo dục công dân đòi hỏi chặt chẽ việc dạy và học gắn liền một cách
trực tiếp, cụ thể với đời sống, với sự rèn luyện và tu dưỡng của mỗi học sinh. Dạy và
học môn Giáo dục công dân là dạy và học để trở thành công dân của nước Việt Nam.
Môn Giáo dục công dân có một vai trò vô cùng to lớn đối với việc giáo dục đạo
đức, lối sống cho học sinh. Nó giúp cho học sinh có những kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo
để ứng xử phù hợp trong cuộc sống. Việc dạy học có hiệu quả môn giáo dục công dân
sẽ giúp giảm thiểu những tệ nạn xã hội đang hàng ngày, hàng giờ diễn ra trong xã hội.
Xây dựng môi trường văn hóa học đường lành mạnh, không còn lối ứng xử thiếu văn
hóa, không còn tình trạng bạo lưc trong giáo dục, một xã hội chỉ có tình yêu thương,
sự tôn trọng, hòa bình, hạnh phúc.
1.5 Nội dung chương trình môn học Giáo dục công dân
Chương trình môn học Giáo dục công dân như đã được đề được đề cập đến ở trên
là môn học này được xây dựng trên các khoa học cơ bản như triết học, đạo đức, pháp


luật, kinh tế chính trị, chủ nghĩa xã hội khoa học, đường lối chính trị của Đảng, Nhà
nước Việt Nam trong giai đoạn hiện nay.
Nội dung môn học Giáo dục công dân trang bị cho học sinh những kiến thức phổ
thông, cơ bản phù hợp với lứa tuổi, đặc điểm tâm sinh lý của các em học sinh về thế
giới quan khoa học, nhân sinh quan. Môn học không chỉ hướng cho học sinh trở thành
những con người có ích cho xã hội, đất nước mà còn hình thành nên ở các em tình
cảm gắn bó sâu sắc với nhau, niềm tin, hành vi phù hợp với những giá trị mà môn học
đưa lại, giúp các em học sinh có sự thống nhất rất cao giữa ý thức và hành vi, giữa lý
thuyết và thực hành. Do đặc điểm môn Giáo dục công dân tích hợp nhiều nội dung

được của con người Việt Nam trong giai đoạn hiện nay nhằm giúp cho các em học
sinh có cái nhìn đúng đắn về xã hội, điều chỉnh về hành vi của mình phù hợp với
những giá trị đạo đức trong giai đoạn đất nước hiện nay.
TIỂU KẾT CHƯƠNG 1
Đạo đức luôn đóng một vai trò hết sức quan trọng không chỉ đối với cá nhân,
gia đình mà còn có sự ảnh hưởng nhất định đến xã hội. Có nhiều quan niệm khác nhau
về đạo đức nhưng nhìn một cách khái quát đạo đức là tập hợp những nguyên tắc, qui
tắc, chuẩn mực xã hội, nhằm điều chỉnh cách đánh giá và cách ứng xử của con người
trong quan hệ với nhau và quan hệ với xã hội. Đối với học sinh THPT, việc giáo dục
đạo đức là một việc làm rất cần thiết, cấp bách trước những tình hình đạo đức xã hội
dang diễn ra phức tạp. Thông qua dạy học học phần đạo đức trong môn Giáo dục công
dân giúp cho học sinh có cái nhìn đúng đắn về xã hội, điều chỉnh về hành vi của mình
phù hợp với những giá trị đạo đức trong giai đoạn đất nước hiện nay.


CHƯƠNG 2
THỰC TRẠNG DẠY HỌC PHẦN ĐẠO ĐỨC TRONG MÔN GIÁO DỤC
MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN Ở CÁC TRƯỜNG THPT THÀNH PHỐ ĐỒNG
HỚI, TỈNH QUẢNG BÌNH
2.1 Một vài đặc điểm chung về thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình
2.1.1 Vị trí địa lý
Thành phố Đồng Hới, thuộc tỉnh Quảng Bình nằm trên quốc lộ 1A, Đường sắt
Thống nhất Bắc Nam và đường Hồ Chí Minh, có vị trí địa lý 17o21’ vĩ độ Bắc và
106o10’ kinh độ Đông.
Thành phố có vị trí trung độ của tỉnh Quảng Bình, cách khu du lịch di sản thiên
nhiên thế giới vườn quốc gia Phong nha - Kẻ Bàng 50 km, cách khu du lịch suối Bang
50 km, cách khu cụm Cảng biển Hòn La 60 km và cửa khẩu quốc tế Cha Lo 180 km,
Đồng Hới nằm ngay dọc bờ biển, có sông Nhật Lệ chảy giữa lòng thành phố, bờ biển
với chiều dài 12 km về phía Đông thành phố và hệ thống sông, suối, hồ, rừng nguyên
sinh ở phía tây thành phố rất thích hợp cho phát triển du lịch, nghỉ ngơi, giải trí.

Nguồn [1]
2.1.3 Giáo dục đào tạo
Tiếp tục quan tâm đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị cho các trường; mạng
lưới trường, lớp các cấp học và trình độ đào tạo cơ bản ổn định, phù hợp với điều kiện
phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Chú trọng nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và
cán bộ quản lý giáo dục; củng cố vững chắc kết quả phổ cập giáo dục tiểu học - chống
mù chữ, phổ cập tiểu học - đúng độ tuổi, đẩy mạnh phổ cập giáo dục THCS, phổ cập
bậc trung học, có 301 trường được công nhận đạt chuẩn Quốc gia, đạt tỷ lệ 51,01%.
Số lượng học sinh đạt giải trong các kỳ thi học sinh giỏi quốc gia cao và đồng đều ở
các cấp học. Tại kỳ thi Olympic Vật lý Quốc tế 2016 tại Thụy Sỹ, em Nguyễn Thế
Quỳnh, học sinh lớp 11 chuyên Lý, Trường THPT Chuyên Võ Nguyên Giáp đã xuất
sắc đạt Huy chương Vàng, đây là huy chương vàng đầu tiên của học sinh Quảng Bình
trên đấu trường quốc tế.
Tích cực chỉ đạo, hướng dẫn tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT Quốc gia và tuyển
sinh vào các trường đại học, cao đẳng năm 2016 an toàn, đúng quy chế. Đào tạo đại


học, cao đẳng và trung cấp chuyên nghiệp tiếp tục đa dạng hóa các ngành nghề, các
loại hình đào tạo phù hợp với nhu cầu thực tế địa phương; công tác quản lý chất lượng
được chú trọng và chặt chẽ hơn.
Tuy vậy, cơ sở vật chất phục vụ cho đổi mới giảng dạy chưa đáp ứng yêu cầu;
huy động các nguồn lực của xã hội đầu tư cho giáo dục còn nhiều hạn chế. Công tác
tuyển sinh tại các trường trung học chuyên nghiệp, các trung tâm hướng nghiệp, dạy
nghề gặp nhiều khó khăn, quy mô đào tạo thu hẹp, nhiều ngành không tuyển được
sinh viên.
Nguồn [1]
2.1.4 Các trường THPT đóng trên địa bàn thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình
STT Tên trường THPT

1

Phường Nam Lý, TP Đồng Hới, 052 3836713
tỉnh Quảng Bình

2.2 Thực trạng dạy học phần Đạo đức trong môn Giáo dục công dân ở các
trường THPT thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình
2.3.1 Thực trạng đạo đức của học sinh các trường THPT hiện nay
Đạo đức là một vấn đề muôn thuở mà nó luôn luôn được nhắc đến ở tất cả mọi
lúc mọi nơi, nó hiện diện ngay trong cuộc sống hằng ngày như trong cách cư xử của
chính các em khi ở nhà đối với với ông bà, cha mẹ, anh chị em; ở trường thì đạo đức
đuợc thể hiện qua những hành động của các em đối với các thầy cô giáo, các bạn học
của mình; ở xã hội thì đạo đức hiện diện ở cách mà các em giao tiếp với mọi người
xung quanh. Đôi khi, chúng ta không thể nhìn vẻ bề ngoài để xem người đó có đạo
đức hay không, hay như có câu nói rằng “ Trông mặt mà bắt hình dong” mà chúng ta


phải nhìn nhận trong hành động của họ. Đạo đức luôn luôn được coi trọng từ trước
đến nay, ngay ở thời kì phong kiến thì đạo đức luôn có vị trí hàng đầu. Không thể phủ
nhận được những thành tựu đạo đức mà chúng ta có trong thời kì ấy mà còn tồn tại
những giá trị tốt đẹp cho đến bây giờ. Như một số những lề thói đạo đức, thuần phong
mĩ tục, truyền thống đạo đức của Việt Nam thông qua những câu ca dao, tục ngữ,
những bài hát, điệu hò, thơ văn cũng thể hiện nét đẹp đạo đức vốn có trong con người
Việt Nam ta từ xưa đến nay. Tuy nhiên, một thực trạng đáng buồn đang xảy ra hiện
nay ở các trường THPT là đạo đức của học sinh ngày càng đi xuống, học sinh ngày
xưa “ Một chữ cũng là thầy, nửa chữ cũng là thầy” nhưng hiện nay nó đã bị giảm dần
đi giá trị vốn có của mình.
Trong những năm học phổ thông, học sinh không chỉ được học những kiến
thức cơ bản mà còn được rèn dạy về đạo đức. Những giá trị đạo đức căn bản như tính
trung thực, tinh thần trách nhiệm, lòng yêu thương con người...sẽ giúp cho chúng ta
sống tốt đẹp hơn. Những giá trị đạo đức này đang bị xuống cấp, thể hiện qua những
hành vi bạo lực trong nhà trường, những vụ án nghiêm trọng, nhưng hành vi gian lận

cách của giới trẻ ngày nay. Sự xuống cấp của đạo đức có nhiều nguyên nhân, trách
nhiệm thuộc về nhiều ngành, nhưng trước hết trách nhiệm đó là của nhà trường - nơi
giáo dục đạo đức từ khi mới cắp sách đi học đến lúc bước chân vào đời.
Trong chương trình giáo dục đạo đức được xuyên suốt từ bậc học mầm non
đến bậc học đại học hay cao học. Bậc mầm non là giáo dục lễ giáo, bậc tiểu học là
môn Đạo đức, bậc trung học là môn Giáo dục công dân. Như Chủ tịch Hồ Chí Minh
cũng đã đề ra những chuẩn mực đạo đức cho từng lứa tuổi, phù hợp với đặc điểm tâm
sinh lý từng lứa tuổi nhất định để các em dễ dàng nhận biết, dễ hiểu, dễ nhớ, dễ vận
dụng. Dạy đạo đức trong nhà trường vẫn được coi là một trong những hướng đi quan
trọng để chống sự xuống cấp đạo đức của một bộ phận học sinh. Nhưng chương trình
sách giáo khoa quá ôm đồm, nặng về lý thuyết không gắn liền với đời sống, thiếu kỹ
năng sống, không tạo được dấu ấn để hình thành nhân cách học sinh. Chương trình
học rất nhiều nhưng rất khó nhớ, khó nhập tâm. Chương trình sách giáo khoa giáo dục
công dân bậc phổ thông chưa có những thay đổi quyết liệt. Nhiều kiến thức mang tính
triết học, hàn lâm, mang tính áp đặt, nhồi nhét, khô cứng, thiếu vắng việc hình thành
những thói quen đạo đức đúng đắn, chưa tạo dấu ấn trong tâm hồn học sinh khiến học
sinh dễ bị tác động của hoàn cảnh xã hội.
Một quan niệm mang tính sai lầm nữa là cả về phía giáo viên và học sinh trong
các nhà trường phổ thông là dạy học đạo đức chỉ thông qua môn đạo đức và giáo dục


công dân. Chúng ta biết rằng, kiến thức trong những môn học nào cũng có tính giáo
dục cả, vậy mà người dạy không biết lồng trong mỗi bài học để định hướng tư tưởng
cho học sinh. Người dạy vẫn “nặng về dạy chữ, nhẹ về dạy người”, chỉ lo truyền giảng
kiến thức chuyên môn, không có thì giờ để uốn nắn chỉnh sửa những sai trái của học
sinh. Vẫn còn một số ít cán bộ, giáo viên chỉ tập trung vào công tác chuyên môn, quan
tâm đến tỷ lệ học sinh tốt nghiệp thế nào và coi đó là nhiệm vụ trọng tâm. Vì vậy mà
chưa có sự quan tâm đúng mức đến công tác giáo dục đạo đức học sinh thông qua dạy
học phần đạo đức trong môn Giáo dục công dân. Thậm chí coi giáo dục đạo đức và
dạy học phần đạo đức là nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn Giáo


4.72

3

Gây gỗ, đánh nhau

83

9.32

4

Nói tục, chửi thể, chửi bậy

153

17.19