Kinh nghiệm: SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP ĐÓNG VAI TRONG GIẢNG DẠY
HỌC PHẦN LÝ THUYẾT NGHIỆP VỤ LỄ TÂN KHÁCH SẠN

PHẦN I : LÝ LỊCH
Họ và tên:

Lương Ngọc Bích

Ngày sinh:

18/7/1977

Chức vụ:

Phó trưởng khoa

Đơn vị công tác:

Khoa Du lịch - Trường Cao Đẳng Kinh tế Kỹ thuật

Kiên Giang.
Tên đề tài: SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP ĐÓNG VAI TRONG
GIẢNG DẠY HỌC PHẦN LÝ THUYẾT NGHIỆP VỤ LỄ TÂN
KHÁCH SẠN
PHẦN II : NỘI DUNG
I. Tầm quan trọng của vấn đề
II. Những khó khăn
III. Những giải pháp khắc phục khó khăn
IV.

Kết quả thực hiện

hứng thú trong học tập và phát huy cao tính chủ động sáng tạo.
Trong nội dung “Những giải pháp khắc phục khó khăn”, tác giả đã trình bày
phương pháp Đóng vai là phương pháp tổ chức cho HS-SV thực hiện một số nội
dung nào đó trong một tình huống giả định. Phương pháp đóng vai có thể thực hiện ở
mỗi phần của bài học tuỳ theo nội dung và mục đích của bài dạy. Bên cạnh đó, tác
giả còn trình bày rõ về các bước tiến hành phương pháp đóng vai trong giảng dạy và
tiến hành dạy minh họa một tiết giảng theo phương pháp đóng vai.
-Hiệu quả quan trọng nhất của Đề tài “Kinh nghiệm” là: Tạo hứng thú và chú
ý cho HS-SV khi tham gia tiết học; Xây dựng được ý thức học tập tự giác, tích cực
trong HS-SV; HS-SV dễ khắc sâu kiến thức của bài giảng và đạt kết quả tốt trong kỳ
thi.
Để xác định được hiệu quả của “Kinh nghiệm”, tác giả đã tiến hành khảo sát
trên kết quả thi kết thúc môn học và kết quả thăm dò nhu cầu của người học khi học
các tiết học có sử dụng phương pháp giảng dạy đóng vai. Cụ thể ở đối tượng: Học
viên lớp ngắn hạn đào tạo cho Vinpearl Phú Quốc.
*Kết quả Môn Lý thuyết Nghiệp vụ Lễ tân Khách sạn (Có sử dụng phương
pháp đóng vai). Lần thi kết thúc học phần. Lớp: Ngắn hạn Nghiệp vụ Lễ tân khách
sạn (FO), đào tạo cho Vinpearl Phú Quốc tại Trường đợt 1 (tháng 7/2014), số lượng
2


Kinh nghiệm: SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP ĐÓNG VAI TRONG GIẢNG DẠY
HỌC PHẦN LÝ THUYẾT NGHIỆP VỤ LỄ TÂN KHÁCH SẠN

học viên: 17. Tham gia dự thi: 17 học viên. Bài thi đạt kết quả 100% ngay ở lần thi
thứ nhất:
Dưới 6

Từ 6 đến 8



Có

Không

01
02
03
04
05

Tiết học có sử dụng phương pháp đóng vai
Học theo phương pháp đóng vai dễ hiểu, dễ nhớ, dễ làm
Học theo phương pháp đóng vai ít phải chép bài
Học theo phương pháp đóng vai ít phải tưởng tượng
Kiến thức trong bài giảng, học viên tự khai thác dưới sự
hướng dẫn của giáo viên
Học viên có ý thức học tập tự giác, tích cực, có hứng thú
xây dựng bài giảng khi được học tập theo phương pháp
đóng vai

100%
100%
88,23%
64,70%
82,35%

0%
0%
11,77%

Như chúng ta đã biết, không có một phương pháp dạy học nào là vạn năng ,
không chỉ có một con đường duy nhất để đảm bảo cho mọi học sinh – sinh viên (HSSV) học tập, phù hợp với mọi môn học. Mỗi một phương pháp đều có những mặt ưu
điểm và tồn tại riêng của nó. Hiệu quả của phương pháp sẽ được nhân lên khi ta biết
lựa chọn và áp dụng đúng thời điểm, nội dung thích hợp, phù hợp với từng loại bài,
đặc trưng bộ môn. Bên cạnh đó hiệu quả còn phụ thuộc rất nhiều vào năng lực tổ chức
của giáo viên và trình độ nhận thức của HS-SV. Thành công của giờ dạy bao gồm rất
nhiều yếu tố cấu thành. Song để tiết học bớt căng thẳng, tạo sự thu hút đối với học
sinh, giúp các em tự giác, hứng thú tham gia các hoạt động, tôi đã áp dụng phương
pháp đóng vai vào các tiết dạy của học phần Lý thuyết Nghiệp vụ Lễ tân Khách sạn.
Thực tế cho thấy Đóng vai là một phương pháp dạy học tích cực. Qua nhiều
năm trực tiếp giảng dạy nhiều học phần, tôi đã tiếp thu và vận dụng nhiều phương
pháp dạy học mới ngoài phương pháp truyền thống (diễn giảng, đàm thoại, kể
chuyện..) như: thảo luận nhóm, tổ chức trò chơi, phương pháp đóng vai... trong đó
bản thân tôi nhận thấy Đóng vai là một phương pháp có nhiều ưu điểm và mang lại
hiệu quả cao trong việc thực hiện giảng dạy các học phần đặc biệt là học phần Lý
thuyết Nghiệp vụ Lễ tân Khách sạn.
Việc đóng vai giúp HS-SV liên hệ đến các vấn đề liên quan một cách cụ thể để
các em phát huy vốn kinh nghiệm sống của bản thân để phân tích, lý giải, tranh luận
4


Kinh nghiệm: SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP ĐÓNG VAI TRONG GIẢNG DẠY
HỌC PHẦN LÝ THUYẾT NGHIỆP VỤ LỄ TÂN KHÁCH SẠN

các tình huống, các sự kiện thực tế từ đó giúp cho HS-SV phát triển về mặt trí tuệ, thể
lực, nhân cách, giúp cho giờ học nhẹ nhàng, hiệu quả. Qua hoạt động đóng vai, ta còn
rèn luyện cho HS-SV được rất nhiều kỹ năng như : Quan sát, ra quyết định, nhận xét
đánh giá và đặc biệt là khả năng giao tiếp…
Bài viết này trình bày một vài kinh nghiệm về việc sử dụng phương pháp
Đóng vai trong dạy học.

do giảng viên đặt ra.



Số lượng HS-SV đến lớp đông hơn và đúng giờ hơn.



HS-SV tự tin hơn khi trình bày ý kiến của cá nhân, của nhóm.



Khích lệ sự thay đổi thái độ, hành vi của HS-SV theo chuẩn mực hành vi đạo
đức và chính trị – xã hội



Có thể thấy ngay tác động và hiệu quả của lời nói hoặc việc làm của các vai
diễn.

5


Kinh nghiệm: SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP ĐÓNG VAI TRONG GIẢNG DẠY
HỌC PHẦN LÝ THUYẾT NGHIỆP VỤ LỄ TÂN KHÁCH SẠN


Phát huy được những kinh nghiệm thực tế và tư duy sáng tạo của từng cá nhân
cũng như sự phối hợp chặt chẽ của cá nhân với tập thể nhóm.




Đôi khi nội dung bài giảng khó để đặt vấn đề dẫn dắt, vì vậy GV cần phải khéo
léo linh hoạt để tránh dẫn dắt vấn đề lệch lạc.



GV phải tích cực hơn nhiều để tạo tình huống cuốn hút HS-SV.

3. NHỮNG GIẢI PHÁP KHẮC PHỤC KHÓ KHĂN
3.1. Quy trình phương pháp Đóng vai
Xác định mục tiêu học tập của đóng vai
Các mục tiêu học tập có thể gồm cả lý thuyết cũng như thực hành:
- Các khái niệm then chốt được giảng dạy trong bài học là gì?
- Có một sự kiện hoặc tình huống quan trọng là trọng tâm của bài học không?
- Những kỹ năng gì HS-SV cần phải phát triển thông qua hoạt động này? Đó
có phải là mục đích mở rộng tri thức chuyên môn hoặc phát triển các kỹ năng mới?
- Đóng vai có phải đã được sử dụng để củng cố ý tưởng đã được giới thiệu
thông qua các bài giảng hoặc là bạn sử dụng sắm vai để trình bày các lý thuyết mới?
Chọn một kịch bản hoặc tình huống từ thực tế để làm sáng tỏ các khái niệm then
chốt của bài học

6


Kinh nghiệm: SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP ĐÓNG VAI TRONG GIẢNG DẠY
HỌC PHẦN LÝ THUYẾT NGHIỆP VỤ LỄ TÂN KHÁCH SẠN

Bằng cách tái hiện sự kiện từ thực tế, HS-SV có thể làm sâu sắc thêm sự hiểu
biết của họ về hiện thực. Ngoài ra, bài đọc và ngữ cảnh có thể được cung cấp từ báo


Kinh nghiệm: SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP ĐÓNG VAI TRONG GIẢNG DẠY
HỌC PHẦN LÝ THUYẾT NGHIỆP VỤ LỄ TÂN KHÁCH SẠN

- Đảm bảo HS-SV hiểu rằng việc sắm vai được thực hiện như thế nào, đặc biệt
là HS-SV sẽ tương tác với người chơi khác bằng cách nào.
- Giải thích phương thức tương tác cho từng giai đoạn của việc sắm vai.
- Chỉ định vai diễn và phân bổ nguồn lực/tài liệu cho phù hợp.
+Giai đoạn tương tác: là một cơ hội cho HS-SV đảm nhận vai của họ và phát
triển mối quan hệ với các bên liên quan khác. Nó phản ánh sự phát triển của tình hình
thực tế rằng sắm vai là mô phỏng và có thể đòi hỏi hướng dẫn chi tiết cho các hành
động của các bên liên quan khác nhau hoặc giới thiệu một loạt các sự kiện có ảnh
hưởng đến tình huống đó...
- Cho phép HS-SV để tương tác với diễn viên khác theo vai trò và mối quan hệ
nêu trong các tài liệu khái quát
- Kiểm tra xem tất cả các vai đang hoạt động. Nếu bất kỳ HS-SV nào không
tham gia thì hãy trực tiếp nói chuyện với họ.
- Giám sát những hoạt động tương tác để đảm bảo các vai được thực hiện một
cách phù hợp và có môi trường học tập an toàn.
- Xác định cơ hội học tập khi chúng phát sinh và đề xuất nguồn lực nhiều hơn
nữa nếu cần thiết.
+Giai đoạn diễn đàn: cho thấy được những người tham gia tiến hành các
tương tác trực tiếp, liên quan đến tất cả các bên liên quan. Mục đích là cho việc đàm
phán để diễn ra với ý định đạt tới một giải pháp.
- Giám sát các cuộc thảo luận vì những tiến triển của diễn đàn và có sự can
thiệp khi cần thiết.
- Hỗ trợ cho HS-SV để mang lại những vai đi đến kết luận. Cách giải quyết có
thể không thực hiện được và điều này có thể được thảo luận trong giai đoạn phỏng
vấn.
+Giai đoạn phỏng vấn: là yếu tố quan trọng nhất của sắm vai. Điều quan trọng

gian chuẩn mực, thời gian đóng vai để HS-SV các nhóm xây dựng kịch bản và phân
công sắm vai.
Bước 2. Thể hiện kịch bản (tình huống)
Bước 3: GV phỏng vấn HS-SV đóng vai
Bước 4. Lớp thảo luận, nhận xét : Cách ứng xử của các vai diễn phù hợp hay chưa phù
hợp với nội dung đặt ra? Chưa phù hợp ở điểm nào? Vì sao ? HS-SV nhận xét rút ra
bài học.
Bước 5: GV kết luận về cách ứng xử cần thiết trong tình huống tổng hợp, nhận xét
đánh giá.

9


Kinh nghiệm: SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP ĐÓNG VAI TRONG GIẢNG DẠY
HỌC PHẦN LÝ THUYẾT NGHIỆP VỤ LỄ TÂN KHÁCH SẠN

BÀI DẠY MINH HOẠ
Giáo án số 3- Tuần 3
Tên bài: CÁC YÊU CẦU CỦA KHÁCH
Các bước thực hiện
Bước 1. Cuối tiết học tuần thứ 2, GV giao nhiệm vụ về nhà cho HV (học viên):
Hoạt động của GV
-Chia lớp làm 4 nhóm

Hoạt động của HV

Tiêu chí đạt được

-Thực hiện chia nhóm -Nhận biết được các yêu
(chia 4 nhóm: 3 nhóm 4 cầu của khách trong quá

+Thể hiện kịch bản là 10
phút
10


Kinh nghiệm: SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP ĐÓNG VAI TRONG GIẢNG DẠY
HỌC PHẦN LÝ THUYẾT NGHIỆP VỤ LỄ TÂN KHÁCH SẠN

+Thành phần tham gia
kịch bản: các thành viên
của nhóm.
+Thể hiện kịch bản vào tiết
thứ 2 tuần thứ 3
Bước 2. Vào tiết học thứ 2 tuần thứ 3, HV thể hiện kịch bản (tình huống)
Hoạt động của GV

Hoạt động của HV

Tiêu chí đạt được

-Chuẩn bị 4 phiếu kín,

-Nhận biết được các yêu

trong mỗi phiếu có ghi số

cầu của khách trong quá

thứ tự 1,2,3,4



thực hiện kịch bản theo
tình huống đã được chuẩn
bị trước theo đúng nội
dung.

Bước 3: GV phỏng vấn HV đóng vai
Bước 4. Lớp thảo luận, nhận xét
Hoạt động của GV

Hoạt động của HV

Tiêu chí đạt được

-Trước khi các nhóm lên -Thực hiện yêu cầu:

-Nhận biết được các yêu

thực hiện tình huống, GV

cầu của khách trong quá

yêu cầu:

trình lưu trú tại khách sạn.
11


Kinh nghiệm: SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP ĐÓNG VAI TRONG GIẢNG DẠY
HỌC PHẦN LÝ THUYẾT NGHIỆP VỤ LỄ TÂN KHÁCH SẠN

+Nhận xét, góp ý cho
nhóm bạn và rút ra bài học.

Bước 5: GV kết luận.
- Với phương pháp này HS-SV:
+Hiểu sâu, nhớ lâu, phát triển kỹ năng giải quyết vấn đề, kỹ năng trình bày, tạo
hứng thú trong học tập.
+HS-SV chủ động lĩnh hội được kiến thức, đồng thời phát huy cao tính chủ
động sáng tạo.
+Qua việc theo dõi tình huống , HS-SV tự rút ra bài học cho bản thân. Đây là
một cách nhẹ nhàng, không gò bó ép buộc để HS-SV tiếp cận kiến thức. Bên cạnh đó,
các HS-SV tham gia đóng vai rất phấn khởi tự tin và lôi cuốn nhiều HS-SV khác xung
phong nhận vai diễn cho tình huống ở các giờ học tiếp theo.
3.3.Những điều cần lưu ý khi sử dụng phương pháp Đóng vai:
- Tình huống sắm vai phải phù hợp với nội dung bài học, phù hợp với trình độ
lứa tuổi của HS-SV và điều kiện, hoàn cảnh lớp học.
-Tình huống nên để mở, không cho trước “ kịch bản” và lời thoại
-Phải dành thời gian phù hợp cho các nhóm chuẩn bị sắm vai
12


Kinh nghiệm: SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP ĐÓNG VAI TRONG GIẢNG DẠY
HỌC PHẦN LÝ THUYẾT NGHIỆP VỤ LỄ TÂN KHÁCH SẠN

-Người sắm vai phải hiểu rõ vai của mình trong bài tập sắm vai để không lạc
đề
-Nên khích lệ cả những HS-SV nhút nhát tham gia
-Nên hoá trang và đạo cụ đơn giản để tăng tính hấp dẫn của trò chơi sắm vai.
4. Kết quả thực hiện
Qua sử dụng phương pháp giảng dạy Đóng vai trong học phần Lý thuyết


Điểm
Kết quả

Nguồn: Trung tâm ĐT&UDKHCN
Bên cạnh đó, Tôi còn sử dụng phương pháp điều tra thông tin, thống kê, trắc nghiệm
để khẳng định một lần nữa kết quả của phương pháp giảng dạy Đóng vai giúp HS-SV rèn
luyện tính tự học, tích cực tham gia xây dựng bài giảng và đạt kết quả cao trong kỳ thi kết
thúc học phần. Tôi đã thiết kế mẫu phiếu khảo sát1 , phát cho 17 HV lớp Ngắn hạn Nghiệp
vụ Lễ tân khách sạn (FO), đào tạo cho Vinpearl Phú Quốc tại Trường đợt 1, để thu thập

1

Xem phụ lục

13


Kinh nghiệm: SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP ĐÓNG VAI TRONG GIẢNG DẠY
HỌC PHẦN LÝ THUYẾT NGHIỆP VỤ LỄ TÂN KHÁCH SẠN

thông tin về nhu cầu học tập Học phần Lý thuyết Nghiệp vụ Lễ tân khách sạn. Kết quả khảo
sát như sau:
Bảng: Tóm tắt kết quả điều tra thông tin về về nhu cầu học tập Học phần
Lý thuyết Nghiệp vụ Lễ tân khách sạn
Kết quả
Nội dung
Tiết học có sử dụng phương

Số lượng (tỷ lệ)

pháp đóng vai
Học theo phương pháp đóng
vai dễ hiểu, dễ nhớ, dễ làm
Học theo phương pháp đóng
vai ít phải chép bài
Học theo phương pháp đóng
vai ít phải tưởng tượng
Kiến thức trong bài giảng,
học viên tự khai thác dưới
sự hướng dẫn của giáo viên
Học viên có ý thức học tập
tự giác, tích cực, có hứng
thú xây dựng bài giảng khi
được học tập theo phương
pháp đóng vai

Qua thực tế giảng dạy, qua kết quả thi kết thúc học phần và đặc biệt là qua kết
quả khảo sát, đã chứng minh việc áp dụng phương pháp Đóng vai trong giảng dạy học
phần Lý thuyết Nghiệp vụ Lễ tân khách sạn là rất tốt. Phương pháp giảng dạy này đã
góp phần để tiết học bớt căng thẳng, tạo sự thu hút đối với HS-SV, giúp các em tự
giác, hứng thú tham gia các hoạt động học tập và đạt được kết quả tốt trong học tập.
14


Kinh nghiệm: SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP ĐÓNG VAI TRONG GIẢNG DẠY
HỌC PHẦN LÝ THUYẾT NGHIỆP VỤ LỄ TÂN KHÁCH SẠN

Việc áp dụng phương pháp dạy học Đóng vai để giảng dạy Học phần Lý thuyết
nghiệp vụ Lễ tân khách sạn cho HS-SV khoa Du lịch trường Cao đẳng Kinh tế Kỹ
thuật Kiên Giang đã bước đầu hình thành và phát triển ở SV năng lực cá nhân (tự