SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ NỘI
Mã SKKN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ BIỆN PHÁP ÁP DỤNG CÓ HIỆU QUẢ
TRONG BƯỚC HƯỚNG DẪN NGHE CHO
HỌC SINH LỚP 4

Lĩnh vực / Môn: Tiếng Anh
Cấp: Tiểu học
Giáo viên: Nguyễn Thanh Hằng

Năm học 2016 – 2017


Phần I. Đặt vấn đề
I. Lý do chọn đề tài :

Chúng ta đang sống trong thế kỷ của khoa học, kỹ thuật và công nghệ
cùng với xu h-ớng hội nhập quốc tế trong mọi lĩnh vực. Trong đó ngoại ngữ
_Tiếng Anh là một trong những ngôn ngữ có vai trò nh- một ph-ơng tiện tích
cực hỗ trợ hiệu quả nhất cho quá trình hội nhập ngày càng sâu rộng của n-ớc
nhà. Vì vậy việc nâng cao chất l-ợng giáo dục nói chung và chất l-ợng bộ môn
Tiếng Anh nói riêng là một trong những mối quan tâm hàng đầu của sự nghiệp
giáo dục hiện nay. Và điều đó đ-ợc đặc biệt chú trọng hơn cho các đối t-ợng là
học sinh ở bậc tiểu học_ng-ời mới bắt đầu tiếp cận với ngoại ngữ.
Ting Anh l mụn hc mi c a vo chng trỡnh hc cp tiu hc
trong mt nhng nm gn õy. Do yờu cu phỏt trin ca xó hi ng thi ting
Anh l ngụn ng chớnh trong khoa hc v giao tip nờn vic cung cp cho hc
sinh ph thụng nhng kin thc c bn thc hnh c nhng iu cỏc em ó

cạnh tranh của chúng ta. vì vậy, việc xây dựng đ-ợc một ph-ơng pháp dạy học
mới cùng với việc sử dụng đồ dùng dạy học, áp dụng công nghệ khoa học tiên
tiến trong giảng dạy sao cho có hiệu quả trong mỗi giờ dạy đã trở nên vô cùgn
quan trọng và cấp bách, nằhm hình thành và phát triển cho học sinh những kiến
thức, kỹ năn cơ bản về Tiếng Anh để các em tuỳ theo từng trình độ có thể sử
dụng Tiếng Anh nh- một công cụ giao tiếp đơn giản d-ới dạng: nghe - nói - đọc
- viết.
Điều 24- Luật giáo dục viết Phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động ,
sáng tạo của học sinh phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học, bồi
d-ỡng ph-ơng pháp tự học, rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn,
tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh. Muốn
vậy , giáo viên phải đổi mới cách dạy, là ng-ời tổ chức, h-ớng dân chỉ đạo để
học sinh tự tìm tòi, phát hiện và chiếm lĩnh tri thức.
III. Cơ sở thực tiễn.

1. Thuận lợi.
Qua thực tế giảng dạy, tôi nhận tháy việc dạy và học môn Tiếng Anh ở
tr-ờng tôi hiện có một số điều kiện thuận lợi nh- sau:

2


- Nhà tr-ờng đã trang bị cho chúng tôi thiết bị dạy học (đài, băng đãi,
tranh ảnh) và sách tham khảo t-ơng đối đầy đủ.
- Bn thõn thng xuyờn trao i vi ng nghip trong v ngoi gi
dy hc hi v ỳc rỳt kinh nghim cn thit ỏp dng trong quỏ trỡnh bi
dng.
- Học sinh đ-ợc học môn Tiếng Anh 100%. c tip cn đồ dùng đúng
với không khí học Tiếng Anh.
- Những năm gần đây, phụ huynh học sinh đã quan tâm hơn và tạo điều


1. Phng phỏp quan sỏt:
Ngi thc hin ti t tỡm tũi nghiờn cu, tin hnh d gi thm lp ca
ng nghip.
2. Phng phỏp trao i, tho lun:
Sau khi d gi ca ng nghip, ng nghip d gi ngi thc hin ti,
ng nghip v ngi thc hin ti tin hnh trao i, tho lun t ú rỳt
ra nhng kinh nghim cho tit dy.
3. Phng phỏp thc nghim:
Giỏo viờn tin hnh dy thc nghim theo tng mc ớch yờu cu c th mt s
tit dy ỏp dng hỡnh thc sa li cú hiu qu.
4. Phng phỏp iu tra: Giỏo viờn t cõu hi kim tra ỏnh giỏ vic nm
ni dung bi hc ca hc sinh.

4


Phần II. nội dung
I. Thực trạng vấn đề nghiên cứu:

Nghe là một trong những kỹ năng cần thiết trong quá trình thực hiện giao
tiếp. Giống nh- kỹ năng đọc, nghe cũng là một kỹ năng tiếp thu, nh-ng nghe
th-ờng khó hơn đọc vì ngôn bản tiếp thu qua nghe là lời nói. Khi ta nói các ý
th-ờng không đ-ợc sắp xếp có trật tự nh- viết. Hơn nữa, khi nghe ng-ời khác
nói, ta chỉ nghe 1 lần, còn khi đọc ta có thể đọc đi đọc lại nhiều lần văn bản. Do
đó, dạy và học kỹ năng nghe bao giờ cũng khó hơn các kỹ năng khac.
Tại sao nghe lại là một việc khó khăn?
Khi học sinh nghe giáo viên đọc, các em đã quen với giọng điệu của thầy
cô. Ngoài ra, thầy cô có thể đọc chậm, dùng cử chỉ hoặc hành động để giợi ý
những phần nghe khó . Do đó việc nghe trở nên dễ dàng hơn. Nh-ng khi nghe

Nghe

13

11,3%

Nói

44

38,3%

Đọc

33

28.7%

Viết

25

21.7%

Qua kết quả khảo sát trên và qua nhieu năm kinh nghiệm giảng dạy môn
Tiếng Anh ở bậc tiểu học, tôi hiểu rằng các em không thích học kỹ năng nghe
nhất vì nó khó khăn nhất và ít đ-ợc chơi trò chơi nhất trong 4 kỹ năng. Điều đó
khién tôi băn khoăn, suy nghĩ khá nhiều và đã đ-a ra h-ớng thiết kế bài dạy cho
phù hợp, giúp các em khắc phục khó khăn khi nghe và nghe một cách hiệu quả.


- Trong khi nghe ( While _ listening)
- Sau khi nghe (Post_ listening)
Qua thực tế giảng dạy, tôi nhận thấy ở bậc tiểu học, việc dạy kỹ năng nghe
th-ờng chỉ chiếm 1/3 hay ẳ thời l-ợng tiết dạy, có nghĩa là việc dạy nghe theo
đúng quy trình 3 giai đoàn Pre_While_Post chỉ trong khoảng tối đa là 10 phút.
Vậy trong 10 phút này, việc chia thời gian cho 3 giai đoạn nghe nh- thế nào cho
phù hợp và hiệu quả là điều không dễ. Đôi khi, bước Pre p hải kéo dài và cho
học sinh vào bước While_bước ngắn nhất_có khi chỉ 1 phút, vì cá bài nghe của
học tiểu học th-ờng rất ngắn gọn và bám sát chủ đề. Nh- vậy, việc học sinh có
nghe và bắt đ-ợc nội dung bài nghe hay không phụ thuộc vào chính sự h-ớng
dẫn, tổ chức, gợi mởi các ng-ời giáo viên. Chính vì lý do noày mà việc h-ớng
dẫn nghê, hay chính là giai đoạn Pre_listening là gia đoạn rất quan trọng trong
việc dạy kỹ năng nghe.
Tôi đã có một quá trình áp dụng các ph-ơng pháp trong việc h-ớng dẫn
học sinh nghe. Sau đây tôi xin đ-a ra một số ph-ơng pháp đã đem lại hiệu quả
cho tôi và học sinh trong việc dạy và học kỹ năng nghe.
7


1) Kết nối, dẫn dắt học sinh chuyển từ kỹ năng khác sang kỹ năng nghe
1 cách nhẹ nhàng, mềm mại.
Nh- đã nói ở trên, kỹ năng nghe ở cấp tiểu học không đ-ợc dạy riêng
thành 1 tiết nh- ở các cấp trên mà đ-ợc dạy xen cùng với các tiết dạy kỹ năng
khác. Vì vậy, muốn thu hút đ-ợc học sinh, ng-ời giáo viên cũng cần phải biết
dẫn dắt các em một cách khéo léo, tránh chuyển kỹ năng 1 cách đột ngột, gây
hụt hẫng cho các em, khiến các em không tập trụng được vào bài nghe. Nhvậy việc nghe sẽ kém hiệu quả.
2) Giới thiệu chủ đề, ngữ cảnh, tình huống, nội dung có liên quan đến
bài nghe: khai thác xem học sinh đã biết và ch-a biết gì về nội dung bài nghe
qua các bức tranh.
Thông th-ờng, với mỗi bài nghe, giáo viên cho học sinh tả các bức tranh

ready? Listen and check Listen and number. Hơn nữa, giọng điệu của giáo
viên khi ra lệnh cũng phải htu hút và gây chú ýe đối với học sinh .
5) Giáo viên phải ch ắc chắn rằng học sinh đã nắm rõ đ-ợc yêu cầu của
bài nghe.
Học sinh tiểu học vốn không đ-ợc ý thức tập trung lâu dài, các em cũng
dễ bị mất tập trung bởi ngoạ cảnh hay bởi sự hếiu động của 1 ng-ời bạn nào đó ở
gần, do vậy các em vẫn có thể có sự nhâm flẫn giữa dạng bài nghe Listen and
check và Listen and munber. Do vậy, trowcs khi cho học sinh nghe, giáo viên
cần kiểm tra xem học sinh của mình đã xác định đựôc yêu cầu của bài là
Check hay Number hay chưa? Giáo viên có thể dùng câu hỏi Are you
gôing to CHECK or NUMBER? hoặc gọi 1 học sinh nhắc lại yêu cầu của bài.
6) Phát huy tối đã tính tích cực, chủ động của học sinh , tạo điều kiện
tối -u nhất để cho tất cả các đối t-ợng học sinh đều tham gia tích cực vào bài
học.
Trong thực tế, mỗi lớp học đều có nhiều đối t-ợng học sinh giỏi, khá,
trung bình, yếu. Các em học sinh giỏi và khá t h-ờng tích cực tham gi vào bài
học và nắm bắt kiến thức nhanh hơn. Ng-ợc lại, những em học sinh học kém đều
có đặc điểm giống nhau là thu mình, ngại học , thậm chí có 1 số em hiếu động, ý
thức kém còn làm việc riêng, nói chuyện làm ảnh h-ởng đến các em học sinh
khác. Do đó, giáo viên phải biết tổ chức thu hút đ-ợc tất cả các đối t-ợng học
sinh tập trung vào bài nghe và nghe một cách hiệu quả nhất. ở phần này, tôi
9


th-ờng áp dụng ph-ơng pháp cho học sinh làm việc theo cặp hoặc nhóm để tìm
hiểu về nội dung các bức trnah liên quan đến bài sắp nghe. Tiếp đó, vẫn những
cặp và nhóm đó, tôi khuyến khích các em thi đua xem cặp nào, nhóm nào nghe
đúng và nhanh nhất. Trong 1 hoặc 2 lần đầu, các em học sinh kém trong các cặp,
nhóm cố thể chưa nghe được mà chỉ hùa theo kết quả của bạn mình. Nh-ng
qua nhiều lần thi đua nh- vậy, xuất phát từ tâm lý lứa tuổi , các em th-ờng sợ

III. Một số bài dạy minh họa.
Unit 5. Can you swim? - Lesson 2

Part 4: Listen and number (P33)
I. Aims:
- SS listen about the abilities of the friends and number the pictures they
hear.
II. The way to guide SS how to listen: (Pre Listening):
1. Teacher leads from part 3 (Lets talk) to part 4 (Listen and number)
I see you have practised talking about your abilities very well.
Many boys in our class can play football and play table tennis, many girls
can sing. What about the boys in these pictures? Do you want to meet them
now?
2. Teacher shows the pictures on the screen.

11


3. Has Ss work in groups of four to describe the picture
- Teacher gives cue – questions:
+ What can Tom do?
+ What can Phong do?
+ Can Peter play football?
+ What can Nam do?
4. Has a group speak out in fsont of the class
5. Has others remark
6. Leads: “You’ve talked about the contents of the pictures very well.
Now you are going to listen to Tom, Phong, Peter and Nam talking about their
abilities, but we don’t know who will talk first and what ability they are going to
introduce first. So can you listen and number the picture you hear?

3. Has a pair speak out picture 1a, 1b and 1c; other pair speak out picture
2a, 2b and 2c, and 3a, 3b and 3c
4. Leads: “ I see you’ve known very clearly about the subjects in each of
pictures and the diffirences among them. Now you are going to listen to the
subjects they have today. You listen carefully and check the pictures you hear.
5. Check if Ss know the request “Are you going to check or number the
picture?”
6. Gets Ss’ attention before listening: “Are you ready?”

14


Unit 13: WOULD YOU LIKE SOME MILK? – LESSON 2

Part 4: Listen and number (P 21)
I. Aims:
- Ss listen about the way to talk about food and drinks some one would
like to eat and drink. Students listen and number the pictures they hear.
II. The way to guide Ss how to listien:
1. Leads “You’ve talked about food and drinks you like and say out the
reason why you like them. I see you practised very well. Now, can you retell me
the abilities of each?”
 Shows the pictures of part 4 (P21) on the screen

2. Has Ss work in group of four to talk about the contents of the
pictures (each student talks a picture)
 T moves around the classroom to control and give helps

3. Has a group speak out in front of the class
4. Leads “Some people are going to talk about food and drinks they like

rất nhiều em trả lời rằng các em không thấy khó nh- tr-ớc nữa và các em không
còn sợ nghe đĩa nữa. Vẫn với câu hỏi khảo sát như đầu năm Trong 4 kỹ năng:
nghe, nói, đọc, viết em thích học kỹ năng nào nhất?, khi tôi đ-a ra vào cuối
năm thì kết quả đ-ợc nh- sau:

16


Khèi 4 ( tæng sè: 115 häc sinh)
Sè häc sinh

Tû lÖ ( %)

Nghe

35

30.4%

Nãi

33

28.7%

§äc

26

22.6%

ni nh nhng. Hc sinh cú c hi khng nh mỡnh, khụng cũn lỳng tỳng, lo
ngi khi bc vo gi hc. S hc sinh giao tip i thoi c tng lờn, c
bit s hc sinh yu kộm cng cú phn no hiu v s dng c mt s cõu
lnh ca giỏo viờn, bp b trao i vi bn mt s cõu thụng dng hng ngy
nhng ú cng l du hiu ỏng mng i vi cỏc em.
Bài viết nhỏ này là nơi tôi gửi gắm rất nhiều tâm huyết sau những năm
đứng trên bục giảng. Tôi cũng biết quá trình giảng dạy đó còn cha nhiu, kinh
nghiệm tích luỹ còn ít ỏi vì thế không tránh khỏi sai sót, thiếu hụt của tuổi đời,
tuổi nghề. Nh-ng với sự cầu tiến, tôi rất mong nhận đ-ợc sự đóng góp ý kiến,
18


giúp đỡ chỉ bảo của các nhà giáo giàu kinh nghiệm lớp tr-ớc, của các bạn đồng
nghiệm để chúng ta có thể đạt đ-ợc mục tiêu đào tạo nên những công dân t-ơng
lai có đầy đủ Đức Trí Thể- Mỹ, góp phần làm cho sự nghiệm giáo dục
n-ớc nhà ngày càng hoàn thiện hơn một cách nói chung và nâng cao chất l-ợng
giảng dạy bộ môn Tiếng Anh một cách nói riêng.

Linh Nam, ngày 9 tháng 4 năm 2017
Ng-ời viết

Nguyễn Thanh Hng

19


Mục lục
Nội dung Trang
Phần I: Đặt vấn đề
Phần I: Nội dung