54

TR

I H C THÁI NGUYÊN
NG
I H C NÔNG LÂM

HÀ GIANG NAM

Tên

tài:
ÁNH GIÁ HI N TR NG MÔI TR

M TS

KHU V C TRÊN

NG N

A BÀN THÀNH PH

C NG M T I
THÁI NGUYÊN,

T NH THÁI NGUYÊN

KHÓA LU N T T NGHI P

H



48

L IC M

N

Th c t p t t nghi p là m t giai o n c n thi t và h t s c quan tr ng c a
m i sinh viên. ó là th i gian

sinh viên ti p c n v i th c t . nh m c ng c

và v n d ng nh ng ki n th c mà mình ã h c
s nh t trí c a Ban giám hi u nhà tr
Tr

ng

ánh giá hi n tr ng môi tr

ng.

ng. Ban ch nhi m khoa Môi tr

i h c Nông lâm Thái Nguyên. em ã ti n hành th c hi n

“
trên



i tr c ti p h

ng d n. t n tình giúp

th c quý báu cho em trong su t th i gian th c hi n
M c dù ã có nhi u c g ng

. truy n

t nh ng ki n

tài.

hoàn thi n nh ng khóa lu n v n không

th tránh kh i nh ng thi u sót. r t mong nh n

c nh ng ý ki n óng góp

c a th y cô và các b n.

Sinh viên

Hà Giang Nam


49

M CL C

ng n

c ng m th gi i .......................................... 13

2.1.2. Hi n tr ng môi tr

ng n

c ng m Vi t Nam ....................................... 16

Ph n 3:

I T

NG. N I DUNG VÀ PH

NG PHÁP NGHIÊN

C U ............................................................................................................... 18
3.1.

it

ng và ph m vi nghiên c u........................................................... 18

3.2.

a i m và th i gian nghiên c u ............................................................ 18

3.3. N i dung nghiên c u ................................................................................ 18

4.1.1.1.V trí
4.1.1.2.

a lý .......................................................................................... 20

a hình.

a ch t và c nh quan t nhiên ........................................... 21

4.1.1.3. Khí h u ............................................................................................... 22


50

4.1.2.

i u ki n kinh t - xã h i..................................................................... 23

4.1.2.1. Tình hình phát tri n kinh t c a t nh Thái Nguyên ............................ 23
4.1.2.2. Dân s lao

ng và vi c làm .............................................................. 24

4.1.2.3. C s h t ng ...................................................................................... 25
4.1.2.4. Giáo d c - v n hóa - y t ................................................................... 25
4.2. Ch t l
ng

ng n


ánh giá ch tiêu v t lý c a n

c ng m t i m t s khu v c trên

a bàn

thành ph Thái Nguyên ................................................................................... 33
4.3.2

ánh giá ch tiêu hóa h c c a n c ng m t i m t s khu v c trên

a bàn

thành ph Thái Nguyên .............................................................................................. 34
4.3.3

ánh giá ch tiêu sinh h c c a n

c ng m t i m t s khu v c trên

a

bàn thành ph Thái Nguyên ............................................................................ 35
4.4

xu t m t s gi i pháp k thu t

x lý n

c ng m tr

B ng 2.2 M t s

c i m khác nhau gi a n

B ng 2.3 Các tác h i do hóa ch t trong n
B ng 2.4

c ng m

c tính l

ng n

B ng 2.5: 15 qu c gia d n
B ng 2.6 Th ng kê s l
B ng 2.7 Hàm l
B ng 4.1:Ngu n n

c m t và n

c ng m ............. 11

c gây ra ...................................... 12

c trên th gi i ................................................... 14
u th gi i v khai thác s d ng n

ng gi ng khoan

c ng m ..... 15



52

DANH M C CÁC HÌNH

Hình 1.1 Quá trình hình thành n

c ng m ....................................................... 2

Hình 2.1 ngu n n c ng m b ô nhi m s t C s pháp lý .................................... 7
Hình 2.2 Phân b tr l
Hình 4.1 V trí

ng n

c ng m trên th gi i ..................................... 13

a lý c a Thành ph Thái Nguyên ........................................ 20

Hình 4.2: S

công ngh x lý n

c gi ng khoan quy mô công nghi p..... 36

Hình 4.3: S

công ngh x lý n


WHO: T ch c Y t Th Gi i.


1

Ph n 1
M

1.1.

U

tv n
S s ng trên Trái

tb t

cho m i sinh v t. Không có n

ut n

c. N

c. N

c là m t nhu c u thi t y u

c cu c s ng trên Trái

c là m t nhu c u không th thi u

trình làm l nh. s n xu t th c ph m nh
H u h t m i ngành công nghi p
nguyên li u không gì thay th
tri n công nghi p và m c
c uv n

c v i ch t l

cc p
h p. n

u s d ng n

c c p dùng cho
ng công c ng nh

c dùng cho các quá
c gi i khát. r

c c p nh là m t ngu n

c trong s n xu t.Tu thu c vào m c
sinh ho t cao th p c a m i c ng

phát

ng mà nhu

ng khác nhau c ng r t khác nhau.


c ang phát tri n. m c dù

bi t quan tâm nh ng c ng ch m i có 46 - 50% dân c
c nông thôn
dùng các ngu n n

c dùng n
c không

c s ch. Nhi u ng

i dân

c nhà n

c

c

ô th và 36 - 43% dân
nhi u vùng còn ph i

m b o tiêu chu n v sinh. kéo theo t l dân c

m c b nh khá cao: 90% ph n nông thôn m c b nh ph khoa. 95% tr em
nông thôn b nhi m giun. hàng n m có trên 1 tri u ca tiêu ch y. l ... Ngu n
n

c b ô nhi m là nguyên nhân quan tr ng t o nên nh ng nguy c ti m tàng



. chính xác ch t l

Thông tin và s li u thu

ng n

c ng m.

c ph i chính xác trung th c. khách quan.

Các m u nghiên c u và phân tích ph i

m b o tính khoa h c và

i

di n cho khu v c nghiên c u.
Các k t qu phân tích ph i
môi tr

c so sánh v i tiêu chu n. quy chu n

ng Vi t Nam hi n hành.

1.2.3. Ý ngh a c a

tài

T o cho em c h i v n d ng lý thuy t vào th c ti n. cách th c ti p

a


4

Ph n 2
T NG QUAN TÀI LI U

2.1. C s khoa h c c a

tài

M t s khái ni m c b n
Tài nguyên n

c là các ngu n n

c mà con ng

s d ng vào nh ng m c ích khác nhau. N

c

i s d ng ho c có th

c dùng trong các ho t

nông nghi p. công nghi p. dân d ng. gi i trí và môi tr
ng trên
N

c ng m

c chôn vùi.[11]

ng châu Âu v n
c là s bi n

c. làm nhi m b n n

c ã

nh ngh a:

i nói chung do con ng

c và gây nguy hi m cho con ng

Suy thoái ngu n n

c là s thay

ng làm suy gi m ch t l

c an

i

ôi khi ng

nông nghi p. nuôi cá. ngh ng i. gi i trí. cho

Bi u hi n và h u qu

Asen (III)

Nguy h i cho da. h th ng tim m ch và th m chí

Arsenate – asen (V)

gây ung th sau 3 – 5 n m.
-Tr em: ch m phát tri n v th ch t. trí tu và tinh

Chì – Pb

th n.
-Ng

Cadium – Cd
Nicken – Ni
Selenium – Se

i l n: gây h i th n. tim m ch và n i t ng.

-Ng n h n: gây tiêu ch y. t n th

ng gan.

-Lâu dài: gây b nh th n. và ti m ch. n i t ng.
Dài h n: gi m cân. h i tim. ph i gan.
R ng tóc. móng ngón tay. ngón chân và v n
m ch


Màu cam

Flo – F

Gây x n r ng. vàng

ng – Cu

tim

trong n

c có váng s t. v tanh.

V tanh. vàng màu xanh

Th y ngân – Hg

Gây x n da. ch m nâu trong lòng tr ng m t

Nhôm– Al

N

K m – Zn

V tanh

c


ng oxy hoà tan (DO) trong n

sinh hoá

oxy hoá các ch t b n h u c th i vào.

Các vi sinh v t thay

…)Thay

i v loài và v s l

c gi m do các quá trình

ng. Có xu t hi n các vi sinh

v t gây b nh.Ngu n n c b ô nhi m có nh h ng r t l n

n h thu sinh v t và

vi c s d ng ngu n n c vào m c ích c p n c ho c m quan c a thành
ph [2][3]

Hình 2.1 ngu n n

c ng m b ô nhi m s t


7


ng.

a ph

nh. Ch th . V n b n c a Chính ph .

ng có liên quan

n công tác b o v môi

c

- Ngh

nh s

21/2008/N -CP S a

80/2006/N -CP v vi c quy
lu t B o v môi tr
- Quy t
Nam v môi tr

nh chi ti t h

i b

sung ngh



c.
thu. n p. qu n

lý và s d ng l phí c p gi y phép th m dò. khai thác. s d ng tài nguyên
n

c. x n

c vào ngu n n

c và hành ngh khoan n

c.

- Quy t nh s 03/2008/Q -UBND V/v quy nh ch
và s d ng phí th m nh

thu n p. qu n lý

án. báo cáo th m dò. khai thác. s d ng n

- Ngh

nh 117/2007/N -CP V s n xu t. cung c p tiêu th n

- Ngh

nh sô 17/2006/Q -BTNMT Ban hành Quy


ng n

c n u ng (Ban hành theo Quy t

nh c a B

ng B Y t s 1329/2002/BYT/Q ngày 18/04/2002).
Quy chu n n

c s ch:

- QCVN 02 - 2009/ BYT Quy chu n k thu t Qu c gia v ch t l
n

c sinh ho t .
- QCVN 01 - 2009/ BYT Quy chu n k thu t Qu c gia v ch t l

n

ng
ng

c n u ng .
- TCVN 6663 - 3: 2008 (ISO 5667 - 3: 2003) - Ch t l

m u. H

ng n

c-L y

i c ng nh các loài sinh

ng c a tr s sinh. 55 - 60% c th nam
ng thành. N

c quy t

c c n thi t cho s t ng tr

ng

nh t i toàn b quá trình sinh hóa di n ra

i.

Hàng ngày m i ng
n

c

i c n t i thi u 60 - 80 lít. t i a t i 150 - 200 lít

c ho c h n cho sinh ho t; riêng l

ng n

c n u ng vào c th ít nh t

c ng c n t 1.5 - 2 lít m i ngày
Nhi u nghiên c u trên th gi i cho th y con ng

i s ng c a con ng

C ng nh không khí và ánh sáng. n

c không th thi u

s ng con ng
môi tr

c

i
c trong

i. Trong quá trình hình thành s s ng trên Trái

ng n

c óng vai trò r t quan tr ng. N

t thì n

i

c và

c tham gia vào vai trò tái

sinh th gi i h u c (tham gia vào quá trình quang h p).
Trong quá trình trao

ng th i n c còn có vai trò i u ti t các ch
d ng. vi sinh v t.
L

ng n

nhi t. ánh sáng. ch t sinh

thoáng khí …
c con ng

i s d ng trong m t n m kho ng 35.000 km3.

trong ó 8% cho sinh ho t. 23% cho công nghi p. 63% cho ho t
nghi p và 6% còn l i dùng cho các ho t
Tóm l i n

ng khác

c có vai trò c c k quan tr ng. do ó b o v ngu n n

s thi t y u cho cu c s ng con ng
c. Thành ph n và

trong môi tr

c tính c b n c a n

c ng m


c và ô nhi m khác nhau. Nh ng thay
ng c a l p n

c sinh ra do n

c có
i

t

i này liên

c m a.[3][2]


10

Thành ph n. tính ch t n

c ng m ph thu c vào ngu n g c. c u trúc

a t ng c a khu v c và chi u sâu c a l p n

c ng m… Trong n

ch a rong t o là y u t d gây ô nhi m ngu n n
t p ch t hào tan do nh h

ng c a i u ki n



nó có th l u thong ho c b d l i.
Gi a n

c và

t luôn hình thành s cân b ng v thành ph n hóa h c.

vì v y thành ph n c a n
v y. n

th hi n thành ph n c a

c ng m có m t s

ph n hóa h c ít thay
vi khu n. tr tr

c tình chung là:

Các

c tính c a n

-

c ng th p.

- Nhi t



ng có m t v i các hàm l
ng xâm nh p v i hàm l

- Ôxi hòa tan th

màu gây ra do ch a các ch t

ng có trong n

- Nitrat. Silic có hàm l
- Ít b nh h

i.
ng khác nhau
ng l n.

ng không có.

- H2S th nh tho ng có trong n
- NH4+ th

ng ch a r t ít

c b m t. [3][2]

c u axit humic.
-

và thành


ng tùy thu c theo khu v c.

ng có vi khu n s t.

- Không có oxy nh ng có th ch a nhi u khí nh CO2. H2S....
- Ch a nhi u khoáng ch t hào tan ch y u là: Fe. Mn. Ca. Mg.....
- Hàm l ng c n nh .
B ng 2.2 M t s
c i m khác nhau gi a n
Thông s

N

Nhi t
Ch t r n l l ng

Ch t khoáng hòa tan

Hàm l

ng Fe2+. Mn2+

T

i n

nh

m tn

R t th p ch có khi
c

sát d

i áy h

R t th p ho c b ng 0

ng không t n t i
Th

Th

Thay

n
cao

i

theo mùa

l

c

i theo mùa

ng cao và thay

ng

Ít thay

c m t và n

G n nh bão hòa
Có khi ngu n n

cb

nhi m b n
Không có
cao

cao do b

nhi m b i phân bón hóa h c

Có

n ng

trung bình
Th

ng r t th p

Ch y u là các vi trùng do


Tác h i
c cho ng

Asen Clo

c gây ra

i. các loài th y sinh.

Cho ph n ng t o tricloetan là ch t

c h i. nguy hi m cho

cá và th y sinh
Canxi

Làm c ng n

c. gây bám c n trong ng d n thi t b . làm h

h ng qu n áo. không t t cho cá. th y sinh

Nit . NH3. Kích thích quá trình phi d
NH4+

Nitrat
Oxy hòa

t p ch t trong n


tan

Sunfat

ng trong n

c cho th y sinh

c.

c cho th y sinh

c có v m n

T o i u ki n cho quá trình phì d

ng

(Ngu n: TS Tr nh Xuân Lai.[2]


13

2.2. Hi n tr ng môi tr
2.1.1. Hi n tr ng môi tr

ng n

c ng m th gi i và Vi t Nam



c g n nh chia

c ng m b khai thác là ngu n cung c p n
u gi a các khu v c trong n

c và công nghi p.

nhi u qu c gia. h n m t ho t và trên toàn c u nó cung c p 25%
40% n

ng n

n

c u ng c a th gi i

Th ng kê c a UNICEF t i khu v c Nam và
l

c

c

ông Á cho th y ch t

khu v c này ngày càng tr thành m i e d a l n

i v i tr em.


Th tích n

c

tính b ng d m
kh i

Ph n

Ph n

tr m

tr m c a

c a

t ng

n

c

ng t
i d

ng. bi n.

l


Ng t

10.530.000

2.526.000

30.1

0.76

M n

12.870.000

3.088.000

--

0.94

16.500

3.959

0.05

0.001

300.000


20.490

--

0.006

Khí quy n

12.900

3.095

0.04

0.001

N

11.470

2.752

0.03

0.0008

Sông

2.120


và

vùng tuy t ph
v nh c u
N

c ng m

m
B ng

t
chìm và

b ng t n t i v nh
c u

c

ml y

c sinh h c

T ng s


15

B ng 2.5: 15 qu c gia d n


(%)

(%)

Công
nghi p
(%)

India

1224614

251

89

9

2

China

1341335

111,95

54

20


63,40

87

11

2

Bangladesh

148692

30,21

86

13

1

Mexico

113423

29,45

72

22


13,22

60

32

8

Russia

142985

11,62

3

79

18

Syria

20411

11,29

90

5


10,40

67

23

10


16

2.1.2. Hi n tr ng môi tr
N
c pn
tr l

ng n

c ng m Vi t Nam

c ng m là m t h p ph n quan tr ng c a tài nguyên n

c. là ngu n

c r t quan trong cho sinh ho t. công nghi p và nông nghi p. Hi n nay
ng n

c ng m cung c p t 35-50% t ng l

ng n


c bi n dâng d n

ng kính nh trên toàn qu c

n suy gi m ch t l

c ng m.Th m th u và rò r n

i m c ích s d ng
n hi n t

ng n

c

cb

t và khai thác b t h p

ng xâm nh p m n vào các t ng ch a

c ven bi n.Không có k ho ch b o v ngu n n

c.[6]



18


i u ki n t nhiên - kinh t xã h i c a thành ph Thái Nguyên.
Hi n tr ng môi tr
sinh ho t c a ng

ng n

c ng m và tình hình khai thác s d ng n

c

i dân thành ph Thái Nguyên

ánh giá ch t l

ng n

c ng m t i m t s khu v c c a thành ph

Thái Nguyên.
xu t m t s gi i pháp k thu t

x lý n

c ng m tr

c khi

a

vào s d ng.