ĐẠI HỌC HUẾ
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM
------------------

LÊ THỊ HẰNG

MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÁO DỤC MÔI TRƢỜNG
CHO HỌC SINH THÔNG QUA DẠY HỌC
PHẦN HÓA HỌC ĐẠI CƢƠNG
VÀ VÔ CƠ LỚP 11 TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
Demo Version - Select.Pdf SDK

LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC GIÁO DỤC
THEO ĐỊNH HƢỚNG NGHIÊN CỨU

Thừa Thiên Huế, năm 2017


ĐẠI HỌC HUẾ
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM
------------------

LÊ THỊ HẰNG

MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÁO DỤC MÔI TRƢỜNG
CHO HỌC SINH THÔNG QUA DẠY HỌC
PHẦN HÓA HỌC ĐẠI CƢƠNG
VÀ VÔ CƠ LỚP 11 TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

Select.Pdf
SDKdạy học bộ môn Hóa học



Lời Cảm Ơn
Sau thời gian học tập và nghiên cứu tại Khoa Hóa học trường
ĐHSP Huế, được sự hướng dẫn tận tình của thầy cô giáo, sự giúp đỡ của
đồng nghiệp kết hợp với sự nỗ lực của bản thân, tôi đã hoàn thành luận văn này.
Trước hết, tôi xin gửi lời biết ơn sâu sắc đến PGS.TS. Nguyễn
Xuân Trường cùng quý thầy cô tham gia giảng dạy trong suốt khóa học, sự
hướng dẫn nhiệt tình đầy tâm huyết của quý thầy cô đã giúp tôi hoàn thành
luận văn này.
Học viên xin gửi lời tri ân đến quý thầy cô cán bộ giảng viên Khoa
Hóa, Phòng đào tạo sau đại học trường ĐHSP Huế đã luôn hỗ trợ,
động viên và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập.
Trong quá trình thực hiện đề tài tôi đã nhận được sự hỗ trợ, hợp tác
Demo Version - Select.Pdf SDK

tích cực từ quý thầy cô và các em học sinh các trường THPT Duy Tân,
THPT Kon Tum, THPT Lê Lợi và một số trường THPT dân
tộc nội trú trên địa bàn tỉnh Kon Tum; bạn bè thân thiết và các thành viên
trong gia đình.
Tôi xin trân trọng cảm ơn!

Thừa Thiên Huế, tháng 9 năm 2017
Tác giả luận văn

Lê Thị Hằng

iii
iii


1.1.3. Hóa học và vấn đề môi trường.................................................................18
1.1.4. Nhà trường phổ thông với công tác giáo dục môi trường hiện nay .........21
1.2. Dạy học tích hợp và vấn đề giáo dục môi trường trong chương trình hóa học
phổ thông ...............................................................................................................22
1.2.1. Các đặc trưng của dạy học tích hợp .........................................................23
1.2.2. Tác dụng của dạy học tích hợp ................................................................23
1.2.3. Giáo dục môi trường thông qua dạy học hoá học ở trường phổ thông ....24

1


1.2.4. Phạm vi tích hợp giáo dục môi trường thông qua môn hoá học ở trường
phổ thông ...........................................................................................................25
1.3. Vai trò của bài tập hóa học trong chương trình hóa học phổ thông ...............25
1.3.1. Ý nghĩa và tác dụng của bài tập hóa học .................................................25
1.3.2. Sử dụng bài tập hóa học trong dạy học hóa học ở phổ thông ..................26
1.3.3. Xây dựng bài tập hóa học gắn với nội dung giáo dục môi trường ..........26
1.4. Vai trò và ý nghĩa của hoạt động ngoại khóa trong dạy học hóa học ở phổ thông ....27
1.4.1. Thế nào là hoạt động ngoại khóa hóa học ...............................................27
1.4.2. Vai trò và ý nghĩa của hoạt động ngoại khóa trong dạy học hóa học ở phổ thông ....27
1.5. Thực trạng việc dạy học hóa học gắn với nội dung giáo dục môi trường ở nhà
trường phổ thông hiện nay.....................................................................................28
1.5.1. Mục đích điều tra .....................................................................................28
1.5.2. Nội dung điều tra .....................................................................................28
1.5.3. Đối tượng điều tra ....................................................................................28
1.5.4. Phương pháp điều tra ...............................................................................28
1.5.5. Kết quả điều tra ........................................................................................28

Version
- Select.Pdf SDK

2.4.1. Nguyên tắc xây dựng ...............................................................................55
2.4.2. Quy trình xây dựng bài tập hóa học phần đại cương và vô cơ lớp 11 trung
học phổ thông có nội dung giáo dục môi trường ...............................................55
2.4.3. Hệ thống bài tập hóa học phần đại cương và vô cơ lớp 11 trung học phổ
thông có nội dung giáo dục môi trường .............................................................55
2.4.4. Sử dụng hệ thống bài tập hóa học đại cương và vô cơ lớp 11 trung học
phổ thông có nội dung giáo dục môi trường trong dạy học môn hóa học .........63

Demo
Version
- Select.Pdf
SDK
2.5. Biện pháp
5. Tổ
chức cho
học sinh tham
gia các hoạt động trải nghiệm thực
tế nhằm phát triển kiến thức, kĩ năng cũng như sự hiểu biết của học sinh về môi
trường và bảo vệ môi trường .................................................................................69
2.5.1. Tổ chức cho học sinh thăm quan, trải nghiệm thực tế .............................69
2.5.2. Hoạt động vệ sinh cộng đồng ..................................................................75
2.5.3. Tham gia các cuộc thi kiến thức ..............................................................76
TIỂU KẾT CHƢƠNG 2 .........................................................................................77
CHƢƠNG 3. THỰC NGHIỆM SƢ PHẠM ..........................................................78
3.1. Mục đích thực nghiệm sư phạm .....................................................................78
3.2. Nhiệm vụ thực nghiệm sư phạm ....................................................................78
3.3. Địa bàn và thời gian thực nghiệm sư phạm ....................................................78
3.4. Tiến hành thực nghiệm sư phạm ....................................................................79
3.4.1. Chọn giáo viên dạy thực nghiệm .............................................................79
3.4.2. Chọn lớp thực nghiệm và lớp đối chứng .................................................79

Viết tắt

1

BĐKH

Biến đổi khí hậu

2

CNTT

Công nghệ thông tin

3

ĐC

Đối chứng

4

GDMT

Giáo dục môi trường

5

GV


Trung học phổ thông dân tộc nội trú

11

TN&MT

Tài nguyên và Môi trường

12

TNSP

Thực nghiệm sư phạm

TNHH

Trách nhiệm hữu hạn

13
14

Demo Version - Select.Pdf SDK
WHO

Tổ chức Y tế thế giới

5


DANH MỤC CÁC BẢNG, HÌNH VẼ

THPT Kon Tum, THPT Lê Lợi ................................................................................84
Bảng 3.9. Bảng phân phối tần suất, tần suất lũy tích bài kiểm tra 45’ lần 2 trường
THPT Duy Tân, THPT Kon Tum, THPT Lê Lợi .....................................................85
Bảng 3.10. Bảng phân phối theo kết quả học tập bài kiểm tra 45’ lần 2 trường THPT
Duy Tân, THPT Kon Tum, THPT Lê Lợi ................................................................85
Bảng 3.11. Bảng tổng hợp các tham số bài kiểm tra 45’ lần 2 trường THPT Duy Tân,
THPT Kon Tum, THPT Lê Lợi ................................................................................85
6


HÌNH
Hình 1.1. Khí thải từ các ngành công nghiệp thép ở TP. Bản Khê, Trung Quốc .....15
Hình 1.2. Rác thải rắn trên biển ................................................................................16
Hình 1.3. Cá chết trắng .............................................................................................18
Hình 1.4. Sơ đồ công nghệ hệ thống xử lý nước thải công nghiệp ...........................21
Hình 2.1. Điều chế thuốc nổ đen ...............................................................................40
Hình 2.2. Bức tranh CO2 toàn cầu hiện nay .............................................................46
Hình 2.3. Nước giếng sinh hoạt bị nhiễm phèn tại Kon Tum ...................................70
Hình 2.4. Sơ đồ hệ thống lọc thô...............................................................................71
Hình 2.5. Lò đốt rác thải rắn tại Bệnh viện đa khoa Kon Tum .................................72
Hình 2.6. Đập ngăn sông Đăk Bla khai thác cát, sỏi trái phép .................................73
Hình 2.7. Hệ thống hào, hố rộng hàng nghìn m2 của doanh nghiệp ........................74
Hình 2.8. Học sinh trường THPT Duy Tân tham gia dọn vệ sinh ............................75
Hình 2.9. Giáo viên, học sinh THPT Duy Tân tại nghĩa trang liệt sĩ tp.Kon Tum........76
Hình 3.1. Đồ thị đường lũy tích bài kiểm tra 15’ của HS cả ba trường ....................86
Hình 3.2. Đồ thị đường lũy tích bài kiểm tra 45’ lần 1 của HS cả ba trường ...........86

Version
Select.Pdf
SDK

Ngày 17 tháng 10 năm 2001 Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định

Demo
- Select.Pdf
SDK
số 1363/QĐ-TTg
vềVersion
việc phê duyệt
đề án: “Đưa
các nội dung bảo vệ môi trường
vào hệ thống giáo dục quốc dân” với mục tiêu:“Giáo dục học sinh có những hiểu
biết về pháp luật và chủ chương chính sách của Đảng, Nhà nước về bảo vệ môi
trường; có kiến thức về môi trường để tự giác thực hiện bảo vệ môi trường”. Nhằm
cụ thể hóa và triển khai thực hiện các chủ trương của Đảng và Nhà nước, ngày
31/01/2005 Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ra Chỉ thị số 02/2005/CTBGD&ĐT về việc tăng cường công tác giáo dục bảo vệ môi trường, xác định nhiệm
vụ trọng tâm cho giáo dục bảo vệ môi trường ở phổ thông là trang bị cho học sinh
(HS) kiến thức, kỹ năng về môi trường và bảo vệ môi trường bằng những hình thức
phù hợp trong các môn học.
Thực tế cho thấy, ngành hóa học cùng với các ngành khoa học khác có sự
đóng góp rất quan trọng vào sự phát triển kinh tế, xã hội. Nhưng cũng chính sự phát
triển ấy đã gây những ảnh hưởng ngày càng nghiêm trọng đối với môi trường sống.
Hóa học là bộ môn khoa học thực nghiệm gắn liền với đời sống, sản xuất thực tiễn

8


và môi trường. Việc lồng ghép tích hợp các nội dung giáo dục môi trường (GDMT)
thông qua dạy học hóa học ở trường phổ thông là phù hợp và rất cần thiết. Tuy
nhiên, qua thực tế giảng dạy ở địa phương chúng tôi nhận thấy, vấn đề GDMT trong
trường phổ thông hiện nay còn gặp nhiều khó khăn như: HS chưa hứng thú với

các bài giảng hóa học lớp 10 Trung học phổ thông, Sáng kiến kinh nghiệm, 2013.
Tuy nhiên những công trình nghiên cứu trên mới chỉ dừng lại ở những biện
pháp chung cho chương trình hóa học phổ thông, chưa đi sâu vào các bài dạy cụ thể,

9


chưa áp dụng nhiều các phương pháp dạy học tích cực theo định hướng phát triển
năng lực HS.
3. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu
Khách thể nghiên cứu
Quá trình dạy và học hóa học ở trường Trung học phổ thông (THPT).
Đối tƣợng nghiên cứu
Một số biện pháp GDMT cho HS thông qua dạy học phần hóa học đại cương
và vô cơ lớp 11 THPT.
4. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
Mục tiêu nghiên cứu
Đề xuất, xây dựng và áp dụng một số biện pháp GDMT cho HS thông qua
dạy học phần hóa học đại cương và vô cơ lớp 11 THPT nhằm:
- Giúp HS có nhận thức đúng đắn về các vấn đề môi trường hiện nay và tầm
quan trọng của môn hóa học đối với môi trường sống.
- Nâng cao ý thức, trách nhiệm bảo vệ môi trường cho HS cũng như khả
năng vận dụng các kiến thức đã học để tuyên truyền cho những người xung quanh

Demo Version - Select.Pdf SDK
bảo vệ môi trường.
- Tạo hứng thú học tập bộ môn và giúp các em học sinh phát triển các năng
lực cá nhân.
Nhiệm vụ nghiên cứu
- Tìm hiểu thực trạng các vấn đề môi trường, cũng như sự hiểu biết và ý thức

Demo Version - Select.Pdf SDK

- Sử dụng phiếu điều tra khảo sát nhận thức của HS về các vấn đề môi trường
và ý thức bảo vệ môi trường của học sinh ở một số trường THPT tại tỉnh Kon Tum.
- Khảo sát thực tiễn dạy – học môn hóa học có tích hợp, lồng ghép các nội
dung GDMT và tiến hành TNSP tại trường THPT Duy Tân, THPT Lê Lợi, THPT
Kon Tum trên địa bàn thành phố Kon Tum.
6.3. Phương pháp xử lý thống kê toán học
Xử lý kết quả TNSP bằng toán học thống kê.
7. Giả thuyết khoa học
Nếu xây dựng và áp dụng hợp lý các biện pháp GDMT cho học sinh thông
qua việc dạy học hóa học phần đại cương và vô cơ lớp 11 THPT thì sẽ đạt được
hiệu quả cao về công tác GDMT ở nhà trường phổ thông.
8. Những đóng góp của đề tài
- Xây dựng nguồn tư liệu cung cấp thông tin phục vụ cho GDMT trong
chương trình hóa học phổ thông.

11


- Thiết kế một số giáo án có tích hợp nội dung GDMT bằng những phương
pháp dạy học tích cực theo định hướng phát triển năng lực học sinh.
- Xây dựng và hệ thống hóa bài tập trắc nghiệm và tự luận có nội dung liên
quan đến vấn đề môi trường trong phần hóa học đại cương và vô cơ lớp 11 THPT.
- Đề xuất một số hoạt động ngoại khóa liên quan đến GDMT cho HS giúp
các em khắc sâu kiến thức, vận dụng linh hoạt kiến thức đã học vào cuộc sống,
đồng thời nâng cao kỹ năng sống cho HS.

Demo Version - Select.Pdf SDK


- Là nơi giảm nhẹ các tác động có hại của thiên nhiên tới con người và sinh
vật trên Trái đất.
- Môi trường cũng là nơi lưu trữ và cung cấp thông tin cho con người.

13