SỞ GIÁO DỤCMỤC
VÀ ĐÀO
LỤC TẠO THANH HOÁ
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THÀNH PHỐ THANH HÓA
1. MỞ ĐẦU...............................................................................Trang 2
1.1. Lí do chọn đề tài............................................................Trang 2
1.2. Mục đích nghiên cứu.................................................. Trang 2
1.3. Đối tượng nghiên cứu................................................... Trang 2
1.4. Phương pháp nghiên cứu............................................. .Trang 2
SÁNG
KIẾN KINH NGHIỆM
1.5. Những điểm mới
của SKKN..........................................Trang
3
2. NỘI DUNG........................................................................... Trang 4
2.1. Cơ sở lí luận............................................................... ....Trang 4
2.2. Thực trạng ......................................................................Trang 5
2.3. Những giải pháp..............................................................Trang 8
2.4. Hiệu quả đạt được...........................................................Trang 17
3. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ............................... .................. . Trang 19
3.1. Kết luận.......................................................................... .Trang 19
3.2. Kiến nghị..........................................................................Trang
19
MỘT SỐ BIỆN PHÁP
GIÁO DỤC PHẨM CHẤT CHO HỌC SINH LỚP 5
Người thực hiện: Lê Thị Mai
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường Tiểu học Quảng Tâm
SKKN thuộc lĩnh vực : Chủ nhiệm
thân, gia đình và cộng đồng,...., luôn vững vàng trước những khó khăn thử
thách của cuộc sống, trở thành những công dân tốt trong tương lai, xây dựng
và bảo vệ đất nước. Từ đó có được những đóng góp ý kiến của đồng nghiệp,
rút ra những bài học kinh nghiệm cho bản thân nhằm ngày càng nâng cao chất
lượng giáo dục. Vì vậy tôi chọn đề tài “ Một số biện pháp giáo dục phẩm
chất cho học sinh lớp 5”.
1.2. Mục đích nghiên cứu :
- Tìm hiểu cơ sở lí luận của việc giáo dục phẩm chất cho học sinh lớp 5.
- Tìm hiểu và nắm bắt thực trạng về phẩm chất của học sinh lớp 5A trường
Tiểu học Quảng Tâm. Phân tích nguyên nhân. Đề ra những biện pháp sư phạm
và thực hiện nhằm nâng cao hiệu quả của việc giáo dục phẩm chất cho học
sinh lớp 5.
1.3. Đối tượng nghiên cứu :
- Một số biện pháp giáo dục phẩm chất cho học sinh lớp 5. Áp dụng đối với
học sinh lớp 5A trường Tiểu học Quảng Tâm năm học 2018-2019.
1.4. Phương pháp nghiên cứu :
- Phương pháp nghiên cứu tài liệu : Nghiên cứu tài liệu về tâm sinh lý, sự phát
triển tư duy, đặc điểm tình cảm của học sinh tiểu học. Đặc biệt là học sinh lứa
tuổi lớp 5. Nghiên cứu những phương pháp hình thành và phát triển phẩm chất
đạo đức cho học sinh tiểu học, các phương pháp giáo dục phẩm chất đạp đức
cho học sinh lớp 5. Những bài viết có liên quan đến giáo dục lòng nhân ái,
giáo dục phẩm chất đạo đức cho học sinh tiểu học.
- Phương pháp quan sát : Quan sát những biểu hiện hằng ngày trong các hoạt
động học tập, vui chơi, sinh hoạt trong gia đình, ứng xử với mọi người... của
học sinh, thái độ và những chuyển biến về phẩm chất của từng em.
- Phương pháp đàm thoại : Trò chuyện với học sinh, với Phụ huynh,...
- Phương pháp thống kê : Thống kê những biểu hiện về phẩm chất của học
sinh từ đầu đến cuối năm học. ( những hành vi vi phạm đạo đức ; những việc
lý của người học, phù hợp với đặc điểm môn học và cấp học, lớp học. Theo
đó, những phát triển của phẩm chất người học trong quá trình giáo dục cũng
sẽ là quá trình hình thành, phát triển, hoàn thiện nhân cách con người.
Theo quan điểm tâm lý học Mác-xít thì: Con người sinh ra không phải đã
có sẵn nhân cách và cũng không phải nó bộc lộ dần từ các bản năng nguyên
thủy. Nhân cách là một cấu tạo tâm lý được hình thành và phát triển trong quá
trình sống, hoạt động giao tiếp của mỗi người. Hay như nhà tâm lý học nổi
tiếng người Nga A.N. Leonchiep đã nói "Nhân cách là cái được hình thành,
không phải cái được sinh ra".
Dưới góc nhìn giáo dục học thì : Con người khi mới sinh ra chưa có nhân
cách, nhân cách phản ánh bản chất của xã hội của mỗi cá nhân và chỉ được
hình thành, phát triển trong hoạt động giao lưu. Chính trong quá trình sống,
hoạt động, giao tiếp, học tập, lao động, vui chơi, giải trí... con người đã tự
hình thành và phát triển nhân cách của mình.
* Các yếu tố ảnh hưởng đến sự hình thành và phát triển phẩm chất :
Sự hình thành và phát triển phẩm chất của mỗi cá nhân chịu ảnh hưởng bởi
các yếu tố: di truyền, môi trường, giáo dục và hoạt động cá nhân.
- Các yếu tố bẩm sinh - di truyền tốt là những mầm mống của phẩm chất và tài
năng, nhất là tài năng con người, các mầm mống cần được phát hiện kịp thời
và giáo dục đúng cách thì tài năng mới phát huy, tỏa sáng. Nếu không làm như
vậy, mầm mống cũng bị mai một. Do vậy yếu tố di truyền không có vai trò
quyết định đến hình thành phẩm chất nhân cách.
- Môi trường tự nhiên, môi trường gia đình, xã hội, hoàn cảnh sống có tác
động và ảnh hưởng to lớn đến cá nhân nhưng cũng không có vai trò quyết
định đối với việc hình thành và phát triển nhân cách bởi vì hoàn cảnh sáng tạo
ra con người nhưng trong một chừng mực, con người cũng sáng tạo ra hoàn
cảnh.
- Giáo dục giữ vai trò chủ đạo đối với sự hình thành và phát triển nhân cách
lên ở mỗi hoàn cảnh gia đình môi trường khác nhau điều này có ảnh hưởng rất
lớn đến việc hình thành phẩm chất ở trẻ.
Nắm vững đặc điểm tâm lý, sinh lý của từng học sinh, ta có thể có những
biện pháp, hướng giáo dục, uốn nắn phù hợp, hiệu quả hơn.
2.2. Thực trạng :
2.2.1. Về địa phương và gia đình học sinh :
Xã Quảng Tâm là một xã vùng nông thôn, đông dân, có đường Quốc lộ 47
đi qua, người dân sống chủ yếu bằng nghề nông nghiệp trồng lúa, rau màu,
chăn nuôi gia súc gia cầm, và làm công nhân ở các công ty may ở Khu công
nghiệp Lễ Môn. Trên địa bàn xã có chợ, bệnh viện, trường dạy nghề. Ủy ban
nhân dân xã luôn quan tâm chăm lo giáo dục thế hệ trẻ. Các trường trong xã
tương đối đầy đủ phương tiện dạy và học, thầy cô giáo nhiệt tình quan tâm
giáo dục học sinh toàn diện cả về kiến thức, kỹ năng, phẩm chất và năng lực.
Nhiều gia đình có điều kiện kinh tế tốt. Phần lớn phụ huynh luôn chăm lo giáo
dục con em, phối hợp với nhà trường trong việc giáo dục các em. Trường tiểu
học có tổ chức ăn ở bán trú cho học sinh là những điều kiện thuận lợi trong
việc giáo dục học sinh.
* Những khó khăn :
- Trên địa bàn xã chưa có nơi vui chơi giải trí dành riêng cho trẻ em.
- Trong xã vẫn còn có hiện tượng cờ bạc, trộm cắp, nghiện ngập, gây gổ đánh
nhau...
- Một số người lớn chưa gương mẫu, có lối sống đạo đức chưa lành mạnh.
- Một số gia đình còn coi trọng việc học tập kiến thức, xem nhẹ giáo dục
phẩm chất cho con em.
- Nhiều gia đình bố mẹ đi làm xa ít có thời gian quan tâm tới con, hoặc đi làm
cả ngày trưa không về, các em ở nhà với ông bà hoặc họ hàng.
- Một số gia đình có hoàn cảnh đặc biệt, bố mất, mẹ mất hoặc đau ốm hoặc
thuộc diện Hộ nghèo, cận nghèo.
- Nhút nhát, chưa mạnh dạn tự tin : 4 em ( Biểu hiện thường xuyên : Ngại giao
tiếp, ngại phát biểu ý kiến, trả lời ấp úng, trình bày ý kiến trước cô giáo và các
bạn còn rụt rè,...)
- Ý thức kỷ luật còn hạn chế : 5 em ( Đôi khi còn chưa nghiêm túc trong lễ
chào cờ, đi học chậm giờ, nói chuyện tự do trong giờ học, chưa thực hiện đầy
đủ các nội quy của nhà trường,....)
- Mất đoàn kết với các bạn : 3 em ( Đôi khi còn chửi thề, chọc ghẹo, chế giễu
bạn bè, hung hăng, hay đánh bạn, đánh em nhỏ,...)
- Chưa trung thực : 3 em ( Hay dối cô giáo, nói dối bố mẹ, không nhận lỗi, tự
ý lấy đồ dùng học tập của bạn, chép bài của bạn...)
- Học và thực hiện các yêu cầu học tập một cách đối phó, chưa tự giác : 6 em
( Biểu hiện thường xuyên : Ngại học, ngại làm bài tập - cô giáo và cha mẹ
phải nhắc nhở thường xuyên, nói tục, vứt rác bừa bãi khi không có ai biết, ...)
- Chưa lễ phép với người lớn : 3 em ( Hay cãi lại bố mẹ, chưa nghe lời, nói và
có hành động thiếu lễ phép với người lớn...)
- Vô cảm, ích kỷ.... : 6 em ( Thờ ơ khi thấy bạn bị ngã, bỏ chạy khi thấy bạn bị
nôn ói mà không giúp đỡ, thấy bạn đánh nhau không can ngăn mà còn thích
thú cổ vũ cho bạn, sẵn sàng vì mình mà làm hại bạn như xé vở của bạn, dẫm
lên vở của bạn, vứt cặp của bạn, không giúp đỡ người khác,....)
- Chưa có trách nhiệm về việc làm của mình : 5 em ( Đánh rơi sách của bạn,
làm rách sách vở của bạn, giây mực vào vở bạn, làm em nhỏ vấp ngã nhưng
không xin lỗi và tìm cách khắc phục mà còn tìm cách đổ lỗi cho bạn khác,....)
- Chưa chăm làm: 6 em ( Thường xuyên trốn làm trực nhật, uể oải khi làm các
công việc được lớp và nhà trường phân công, ham chơi trò chơi điện tử, ngại
làm việc nhà, có em không làm bất cứ công việc gì ở gia đình,...)
* Cụ thể một số học sinh đặc biệt :
- Nguyễn Quốc Việt Cường, : Hay gây gổ đánh bạn, trêu chọc các bạn nữ, rất
coi thường nội quy nhà trường như đi vệ sinh không đúng chỗ, mắc lỗi nhưng
không nhận lỗi, em Cường có thể chất cao lớn hơn các bạn.
Gia đình : Bố là bộ đội công tác xa nhà, mẹ là giáo viên đi dạy xa từ sáng đến
tiêu cực đến tư tưởng, tình cảm và phẩm chất của con em. (Buôn bán gian lận,
nói tục, nghiện ngập, nói xấu người khác, bố mẹ không hòa thuận, bạo lực gia
đình, vi phạm pháp luật...).
- Nhiều gia đình quan tâm giáo dục con em nhưng biện pháp giáo dục chưa
phù hợp, chưa đúng đắn, gây áp lực về học tập cho con, yêu cầu con phải đạt
được thành tích, danh hiệu về học tập, trách phạt con nặng nề khi các em mắc
lỗi khiến cho các em sợ sệt, thiếu tự tin, nói dối, làm đối phó,....ham thành
tích, ham danh lợi.
- Một số gia đình bố mẹ đi làm xa, hoặc bố mẹ ly hôn, ít có điều kiện quan
tâm sát sao uốn nắn giáo dục con em, ...
- Một số gia đình để các em tự sử dụng máy tính và internet, điện thoại, xem ti
vi gây tình trạng ham chơi trò chơi điện tử, bắt chước những hiện tượng tiêu
cực, bạo lực, chán học, ngại học, ngại làm việc nhà và các công việc ở lớp,
mệt mỏi, uể oải....
*Do bản thân học sinh :
Một số học sinh tính tự giác tự quản, tự lực còn hạn chế... ỷ lại, chưa cố gắng,
chưa phân biệt được điều tốt, xấu, sống theo bản năng...
* Về phía giáo viên :
- Một số giáo viên còn coi trọng dạy kiến thức hơn việc quan tâm uốn nắn
giáo dục phẩm chất cho học sinh. Dùng nhiều biện pháp trách phạt khiến các
em thực hiện đối phó mà chưa thay đổi được ý thức, nhận thức để tự giác và
hứng thú thực hiện.
2.3. Những giải pháp :
2.3.1. Giáo viên phải là tấm gương sáng về phẩm chất, lối sống; lắng nghe,
yêu thương, tôn trọng, hiểu và sẵn sàng giúp đỡ học sinh :
Trong việc giáo dục phẩm chất cho học sinh, vai trò của người thầy là vô
cùng quan trọng. Đối với học sinh tiểu học, cô giáo là người mà các em xem
như thần tượng để học tập, bắt chước, làm theo. Bởi vậy, giáo viên cần phải
luôn trau dồi, rèn luyện và giữ gìn phẩm chất đạo đức lối sống tốt, gương mẫu
Với biện pháp trên, tôi nhận thấy học sinh gần gũi, tin và nể phục cô giáo,
biết nhận lỗi và sửa lỗi, có tiến bộ rõ rệt.
2.3.2. Tìm hiều và nắm được những đặc điểm riêng về tính cách, cá tính,
thể chất, tâm sinh lý, hoàn cảnh gia đình từng em để có phương pháp, biện
pháp riêng giáo dục phẩm chất phù hợp với học sinh đó.
Mỗi học sinh là một cá thể riêng biệt có đặc điểm chung và có những đặc
điểm riêng khác nhau. Ngay từ đầu năm học, thông qua các hoạt động giáo
dục, giáo viên quan sát, gần gũi, tiếp xúc, thăm và tìm hiểu gia đình các em,
trò chuyện với phụ huynh... Từ đó, hiểu và biết hoàn cảnh gia đình, cách giáo
dục con em của từng gia đình, đặc điểm riêng của từng em về tính cách, cá
tính, tính tình, sức khỏe, sở thích, ưu nhược điểm, những tâm tư tình
cảm....Tìm hiểu và phân tích đúng được những nguyên nhân dẫn đến sự phát
triển lệch lạc theo chiều hướng xấu về phẩm chất đạo đức của từng học sinh.
Khi hiểu từng học sinh, giáo viên sẽ có những biện pháp giáo dục phù hợp
tránh làm tổn thương và gây ra những hậu quả tiêu cực, khuyến khích các em
tu dưỡng và rèn luyện để tiến bộ hơn. Ví dụ với học sinh mắc lỗi như lấy đồ
của bạn tùy từng đặc điểm riêng về tính cách em đó mà sử dụng biện pháp
giáo dục phù hợp, có thể khuyên bảo, có thể trách phạt trước lớp, có thể gặp
riêng kín đáo để phân tích, trò chuyện giúp em hiểu việc mình làm là sai và
cần phải khắc phục sửa chữa. Như vậy mới tránh được những hành vi tiêu cực
do xấu hổ mà học sinh mắc lỗi làm những điều dại dột không nên, hoặc trơ lỳ
bất cần,... Làm cho học sinh thấy được dù mình sai, mắc lỗi nhưng vẫn được
yêu thương, được tôn trọng, được đối xử công bằng và đó chính là động lực
để các em sửa lỗi và tiến bộ hơn.
2.3.3. Chú trọng giáo dục học sinh lòng nhân ái, yêu thương con người,
yêu cuộc sống, biết ước mơ, sống có ích, chăm lao động và sống có trách
nhiệm.
Từ xưa đến nay, tình yêu thương giữa người với người luôn là truyền thống
nói riêng hay thái độ với việc bảo vệ động vật nói chung. Do đó, nếu môi
trường sống xung quanh có điều kiện, khuyến khích cha mẹ học sinh tạo cơ
hội cho các em được gần gũi tiếp xúc với các con vật như hướng dẫn cách
nuôi dưỡng, chăm sóc chúng. Các em được tiếp xúc với các con vật nuôi,
tham gia trồng và chăm sóc cây sẽ giữ được cân bằng hơn trong cuộc sống,
thêm yêu cuộc sống, yêu thiên nhiên. Học sinh có lòng nhân ái, biết yêu
thương sẽ có những ước mơ đẹp và cố gắng thực hiện ước mơ của mình, biết
trân trọng bản thân, tôn trọng người khác và ý thức trách nhiệm hơn trong
cuộc sống, cố gắng làm tốt công việc của mình, biết làm việc có ích, sẵn sàng
giúp đỡ người khác ...
2.3.4. Giúp học sinh xác định rèn luyện phẩm chất tốt là nhiệm vụ quan
trọng của mỗi người học sinh :
- Tổ chức cho học sinh học tập các nhiệm vụ của người học sinh, 5 điều Bác
Hồ dạy, học nội quy của nhà trường, của lớp học, .... ngay từ tiết sinh hoạt lớp
đầu năm học. Thảo luận về câu nói của Bác Hồ “ Có đức mà không có tài làm
việc gì cũng khó. Có tài mà không có đức là người vô dụng.” Nhằm giúp học
sinh hiểu được, con người không chỉ cần có tài, có kiến thức, hiểu biết mà còn
cần phải có đức ( Phẩm chất tốt) để trưởng thành, trở thành người có ích. Từ
đó các em có động lực, hướng phấn đấu, rèn luyện bản thân phát triển toàn
diện.
- Giáo viên khuyến khích học sinh lấy ví dụ cụ thể bằng những hiểu biết trong
cuộc sống hàng ngày và qua sách báo, truyền hình : Người không tuân theo
những quy định của cộng đồng, vi phạm pháp luật, bất hiếu với cha mẹ, trộm
cắp, ....thì có giúp ích được cho gia đình và cộng đồng không, cuộc sống của
họ có bình yên, hạnh phúc không ? Vì sao ? Gia đình của họ sẽ thế nào, bản
thân họ sẽ ra sao ?....giúp các em xác định học tập tốt và rèn luyện phẩm chất
tốt là những nhiệm vụ quan trọng của mỗi người học sinh.
- Đối với học sinh lớp 5, là lớp cuối của bậc Tiểu học, cần giúp các em định
Qua việc theo dõi học sinh, các em đã có chuyển biến rõ rệt, hạn chế và dần
khắc phục được những nhược điểm của mình.
2.3.5. Giáo dục phẩm chất đạo đức cho học sinh bằng các câu chuyện về
tấm gương đạo đức của Bác Hồ, bằng những tấm gương gần gũi ở trường
lớp, địa phương:
Bác Hồ là lãnh tụ vĩ đại của dân tộc ta, Bác là một tấm gương sáng về đạo
đức lối sống cho cả dân tộc ta học tập và làm theo. Bằng các câu chuyện kể về
Bác Hồ, tích hợp dạy trong các bài học đạo đức, giờ sinh hoạt lớp, hoạt động
ngoài giờ lên lớp như : “Bác Hồ trồng rau cải”, “Ai chẳng có lần lỡ tay”,
“Không có việc gì khó”, “Lộc bất tận hưởng”, “Câu hát ví dặm”,....Qua việc
đọc, nghe, thảo luận,...các em rút ra những bài học đạo đức cho mình và làm
theo như : có trách nhiệm, khiêm tốn, bao dung, biết hòa đồng yêu thương
chia sẻ với mọi người, chăm chỉ lao động, sáng tạo, không nên chủ quan, biết
trân trọng những giá trị văn hóa của dân tộc, biết thể hiện tình yêu Tổ quốc, tự
hào dân tộc bằng việc làm cụ thể, sống có mục đích, chí hướng, biết cách tự
hoàn thiện mình, động viên giúp đỡ mọi người xung quanh cùng tiến bộ,...
Khuyến khích học sinh nêu những tấm gương ở lớp, trường, địa phương như
bạn chăm học, bạn khiêm tốn, bạn sẵn sàng giúp đỡ bạn, bạn nhặt được của
rơi trả người đánh mất, bạn biết dũng cảm nhận lỗi, ...bác giúp đỡ người bị tai
nạn, ủng hộ người nghèo,...là những tấm gương gần gũi các em tin tưởng, nể
phục và học tập.
2.3.6. Giáo dục phẩm chất cho học sinh thông qua việc tổ chức các hoạt
động :
- Phẩm chất học sinh được hình thành qua việc tiếp xúc, giao tiếp, trải nghiệm
trong các hoạt động. Ở lứa tuổi học sinh tiểu học, phẩm chất các em được bộc
lộ rõ nét trong các hoạt động học tập, vui chơi, sinh hoạt tập thể như thể dục
thể thao, dã ngoại, ... Trong các hoạt động này, giáo viên linh hoạt tổ chức
hoạt động thi đua theo nhóm, hoạt động cá nhân, luôn quan sát những biểu
hiện ở học sinh, kịp thời khuyến khích uốn nắn, khuyên bảo để các em tiến bộ.
Rèn tính kỷ luật, trung thực, đoàn kết, có trách nhiệm, tự tin, tương trợ giúp
sẽ đối với mẹ như thế nào....? Tại sao....lại bị thất bại...? Em rút ra bài học quý
báu gì cho bản thân qua câu chuyện ? Giáo viên cần chú trọng nhấn mạnh
những bài học rút ra từ mỗi câu chuyện, ví dụ chăm chỉ, trung thực, tuân theo
quy định pháp luật, sống hòa đồng, nhân ái, biết yêu thương giúp đỡ người
khác,.. sẽ mang lại niềm vui, niềm hạnh phúc cho bản thân mình...( Trong năm
học, tôi đã cho học sinh xem một số video : Bí quyết thành công, Tình mẫu tử,
Người con vô cảm, Cái giá của sự trả thù, Quà mừng thọ, Giá của sự trung
thực, Giúp đỡ người khác. Ác giả ác báo, Người mẹ một mắt, Hai bát mì,
Thiên đường dành cho những kẻ lười biếng, Giá của sự thất bại, Ba câu
hỏi,....) Khuyến khích các em xem chương trình “Việc tử tế” trên VTV3 hằng
ngày và đến lớp thi đua nói lại nội dung cho các bạn nghe, nói những suy nghĩ
cảm nhận của em,...em học tập được những điều gì..., em còn biết được những
tấm gương người tốt việc tốt nào nữa khi xem các chương trình truyền hình và
đọc sách báo....? Qua đó, giáo dục lòng nhân ái và những phẩm chất tốt của
con người cho học sinh.
- Giáo viên khuyến khích học sinh nêu những những tấm gương người tốt việc
tốt ở ngay trong lớp, ở trường, địa phương. VD : Bạn A không tham của rơi
trả người đánh mất, bạn B biết giúp bạn, cho bạn mượn bút khi bút của bạn
hết mực, bạn C đã kịp thời nói với cô giáo khi thấy các bạn vứt rác không
đúng nơi quy định, bạn D đã dũng cảm nhận lỗi, bác E đã giúp người tàn tật
sang đường....Đồng thời khuyến khích học sinh nêu những nhân vật, những
việc làm xấu đáng lên án, vì sao....
Qua đó, các em phân biệt được tốt, xấu trong phẩm chất con người, thấy
được trong cuộc sống, có rất nhiều người tốt, sống cao thượng, giàu lòng nhân
ái, yêu thương con người, có hiếu với cha mẹ, sẵn sàng giúp đỡ người
khác....các em thấy yêu cuộc sống, muốn sống tốt. Các em đã có những biểu
hiện tiến bộ như biết yêu thương giúp đỡ bạn, có cảm xúc bày tỏ đồng tình
hay lên án, hiểu được tình cảm của cha mẹ, chăm chỉ, ít thờ ơ và vô cảm với
Bố mẹ và những người trong gia đình cần gương mẫu trong cách nói năng…
Động viên những tiến bộ ở em, khen ngợi nhiều hơn gây hứng thú chăm chỉ
làm việc và học tập...
- Tôn trọng những sở trường, năng khiếu ở các em, không quá gây áp lực về
học tập, về thành tích mà coi nhẹ giáo dục phẩm chất đạo đức, những đức tính
căn bản của một con người lương thiện, có ích, biết yêu thương chia sẻ...
-Nếu các em nghỉ học vô lí do, đến lớp chậm giờ, hay có những biểu hiện bất
thường như mệt mỏi, thờ ơ trong giờ học, buồn bã, hung dữ với bạn bè....giáo
viên liên lạc ngay với phụ huynh tìm hiểu nguyên nhân và tìm biện pháp khắc
phục....( VD : Học sinh đi học nhưng không đến lớp mà đi chơi trò chơi điện
tử, học sinh thức quá khuya để xem phim,...)
Được sự tin cậy và ủng hộ của phụ huynh học sinh, hầu hết các gia đình đã
có sự chuyển biến trong cách giáo dục con em, các em đã có sự tiến bộ tích
cực, vui vẻ tự tin hơn, dám nhận lỗi và tích cực sửa lỗi, không chối cãi, chia sẻ
nhiều điều với bạn bè và cô giáo, tự giác giúp đỡ bạn...không còn hiện tượng
học sinh trốn tránh các công việc, tự giác chăm học hơn, không còn hiện
tượng ham chơi điện tử mà quên thờ ơ các hoạt động khác.
2.3.9. Giáo dục phẩm chất đạo đức cho học sinh bằng các câu thành ngữ,
tục ngữ, các câu chuyện có nội dung giáo dục:
Trong kho tàng tục ngữ, thành ngữ Việt Nam có rất nhiều câu mang nội
dung thâm thúy và sâu sắc, khuyên con người chăm chỉ, nhân hậu, hiếu thảo
với mẹ cha, đoàn kết yêu thương,....Trong giờ sinh hoạt lớp, thời gian chuyển
các tiết học, hoặc có thể trong các giờ chơi, giải lao giáo viên có thể tổ chức
một số trò chơi “Tiếp sức” hay “Ô chữ bí ẩn” gợi dẫn để học sinh tìm hoặc
cung cấp cho các em một số câu tục ngữ thành ngữ có nội dung như : Khuyên
con người có hiếu với cha mẹ, khuyên con người chăm học, chăm làm, nhân
hậu, trọng tình nghĩa hơn tiền của, đoàn kết, trung thực, tự trọng ....Ngoài ra
còn có thể kể cho học sinh nghe một số câu chuyện trong tập truyện “ Hạt
Tất cả các môn học ở trường tiểu học đều có nội dung mang tính giáo dục
sâu sắc, từ những nội dung đó, giáo viên linh hoạt khai thác và ứng dụng vào
bài học định hướng những chuẩn mực đạo đức cho các em giúp các em nhận
xét bản thân, rút ra những bài học đạo đức cho mình.
- VD: Bài “ Một vụ đắm tàu” ( Tập đọc lớp 5) : Sau phần củng cố nội dung
bài, giáo viên khuyến khích học sinh nêu những cảm nhận, suy nghĩ của mình
về 2 nhân vật trong bài đọc và hướng học sinh liên hệ bản thân : Là con trai,
em cần rèn luyện cho mình những đức tính gì ? Em cần học tập bạn nam trong
bài những phẩm chất tốt gì ? Là nữ em cần rèn luyện cho mình những đức tính
gì ? Em cần học tập bạn nữ trong bài những phẩm chất tốt gì ?
Với tùy từng bài văn, phần kết bài cần khuyến khích học sinh mở rộng viết
về trách nhiệm của em đối với mẹ, với trường em, với thầy cô, bạn bè, chăm
sóc cây cối, con vật,...
Môn lịch sử : Trong mỗi bài học, giáo viên cần khơi dậy lòng tự hào dân tộc,
lòng yêu nước, yêu độc lập tự do và trách nhiệm của người học sinh, liên hệ
thực tế việc học tập và rèn luyện của học sinh trong lớp ( những gì đã làm
được và chưa làm được cần cố gắng khắc phục...)
Môn Địa lý, Khoa học : Thông qua những bài học định hướng cho học sinh
có ý thức tiết kiệm tài nguyên, yêu quý và bảo vệ môi trường xung quanh,...
2.3.12. Quan tâm đặc biệt những học sinh ngỗ nghịch, hay phạm lỗi, chậm
tiến bộ:
- Với những học sinh tính cách hiếu động, lười học, mất đoàn kết với bạn, ý
thức kỷ luật hạn chế....Giáo viên cần đặc biệt quan tâm theo dõi những biểu
hiện ở học sinh để biết các em chơi với những bạn nào, có bỏ thể dục giữa
giờ, bỏ học vô lí do không, vì sao lười học. Kèm cặp trong giờ học, đưa các
em hoà nhập với nhóm học sinh ngoan : xếp chỗ ngồi cạnh bạn ngoan, chăm
học. Tách những học sinh hiếu động, hay nghịch ngợm và ý thức kỉ luật còn
hạn chế ngồi xa nhau. Tổ chức cho các em cùng chơi với các bạn ngoan, cùng
hoạt động nhóm với các bạn ngoan tạo điều kiện cho các em học tập bạn, biết
lấy tấm gương của bạn để tự điều chỉnh hành vi của mình.
việc xung quanh mình. Đây là một yếu tố vô cùng quan trọng giúp các em trở
thành người có trái tim và khối óc nhân hậu. Từ đó, khi đứng trước mọi việc,
các em sẽ luôn có được cái nhìn nhân văn, có mối quan hệ tốt với môi trường
xung quanh.
2.4. Hiệu quả đạt được :
2.4.1. Học sinh :
- 100% học sinh thích đi học, không có hiện tượng học sinh sợ sệt lo lắng, đối
phó, tự ti khi đến trường, các em cởi mở, tự tin, hồn nhiên, hòa đồng, thoải
mái bộc lộ tính cách phẩm chất, cá tính riêng của mình và tích cực tham gia
các hoạt động giáo dục.
- Phần lớn các em mạnh dạn, tin tưởng tâm sự, chia sẻ với cô giáo, với bạn bè,
tự tin, thân thiện, tự giác trong công việc của lớp, của trường, biết tự giác làm
việc nhà vừa sức, yêu gia đình, hiếu thảo với cha mẹ, không bắt nạt em nhỏ,
biết tự đánh giá bản thân, biết nhận lỗi và cố gắng sửa lỗi.
- Không còn hiện tượng học sinh đánh bạn, lấy trộm đồ của bạn, bỏ học đi
mua quà bánh, đồ chơi, chơi điện tử, vô lễ với người trên.
- Các em đoàn kết, biết giúp đỡ chia sẻ với bạn, biết hưởng ứng tích cực
quyên góp ủng hộ các bạn nghèo, biết giảng bài khó cho bạn, sẵn sàng cho
bạn mượn sách, bút, ...biết giúp đỡ, động viên, chia sẻ với bạn khi bạn bị mệt,
gặp khó khăn,...Nhiều em biết cách ngăn chặn và lên án việc làm xấu của bạn.
- Những học sinh trước đây hay trốn trực nhật đã biết xung phong trồng và
tưới bồn cây, tự giác làm trực nhật, tích cực hơn trong các hoạt động.
- Hiện tượng học sinh nói tục, vứt rác bừa bãi giảm rõ rệt, các biết nhắc nhở
nhau để cùng nhau tiến bộ. Biết cảm nhận và bộc lộ cảm xúc với những việc
xảy ra xung quanh mình...
- Sự chuyển biến tích cực về phẩm chất đạo đức kéo theo những chuyển biến
tích cực trong học tập và phát triển năng lực của học sinh. Nhiều học sinh có
tiến bộ rõ rệt, hứng thú, tự giác, chăm chỉ, cố gắng nỗ lực học tập, có tinh thần
- Có sự trao đổi liên hệ, học hỏi rút kinh nghiệm thường xuyên, cùng phối hợp
giáo dục học sinh, hạn chế những vi phạm đạo đức trong trường học. Đẩy
mạnh các phong trào thi đua trong nhà trường.
2.4.4. Cha mẹ học sinh :
- Cha mẹ học sinh biết rõ được những ưu nhược điểm của con em mình,
những gì cần khắc phục trong gia đình để phối hợp cùng giáo viên giáo dục
các em.
- Phụ huynh không còn phó mặc cho nhà trường, trách nhiệm hơn, quan tâm
giáo dục phẩm chất đạo đức cho con em, tin tưởng thầy cô và nhà trường, theo
dõi và động viên các em học tập.
- Mối liên hệ giữa gia đình học sinh với giáo viên và nhà trường chặt chẽ hơn,
phụ huynh hiểu và nắm bắt rõ hơn những kế hoạch hoạt động của nhà trường,
phối hợp cùng với nhà trường giáo dục con em.
- Nhiều phụ huynh thay đổi nhận thức trong việc giáo dục con, quan tâm sát
sao hơn và giáo dục con em đúng phương pháp, không dùng bạo lực, biết
khuyến khích và động viên, khuyên bảo con em, các em thêm kính trọng, tình
cảm yêu thương gia đình được bồi đắp là động lực để các em phấn đấu tu
dưỡng và rèn luyện để trở thành người tốt, có ích cho gia đình và đất nước.
3. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
3.1. Kết luận :
Giáo dục phẩm chất đạo đức cho học sinh tiểu học là một trong những
nhiệm vụ vô cùng quan trọng của giáo viên chủ nhiệm lớp. Để đáp ứng được
những yêu cầu về giáo dục phẩm chất cho học sinh hiện nay, giáo viên phải
luôn giữ vững và rèn luyện phẩm chất đạo đức tốt, mẫu mực từ lời nói, hành
vi, lối sống lành mạnh và trong sáng, gần gũi, quan tâm, yêu thương học sinh
với tấm lòng của người mẹ, nắm vững đặc điểm tâm sinh lí lứa tuổi, hiểu đặc
điểm riêng tính cách từng em, kiên trì, linh hoạt, đặc biệt cần tôn trọng nhân
cách học sinh, nhẹ nhàng dùng tình cảm, gần gũi, thân thiện, tạo niềm tin đối
NHÀ TRƯỜNG
mình viết, không sao chép nội dung
của người khác.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Tài liệu bồi dưỡng thường xuyên giáo viên tiểu học :
- Mô đun TH1, TH2, TH3 : Phần Nâng cao năng lực hiểu biết về đối tượng
giáo dục.
2. Giáo trình của Trường Sư phạm Hà Nội 1 về :
- Phương pháp giáo dục phẩm chất đạo đức cho học sinh Tiểu học.
- Tâm lý lứa tuổi học sinh tiểu học.
- Sự hình thành và phát triển nhân cách học sinh Tiểu học.
DANH MỤC
CÁC ĐỀ TÀI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐÃ ĐƯỢC HỘI ĐỒNG
ĐÁNH GIÁ XẾP LOẠI CẤP PHÒNG GD&ĐT, CẤP SỞ GD&ĐT VÀ
CÁC CẤP CAO HƠN XẾP LOẠI TỪ C TRỞ LÊN
Họ và tên tác giả:
Lê Thị Mai
Chức vụ và đơn vị công tác: Giáo viên Trường Tiểu học Quảng Tâm
TT
Tên đề tài SKKN
1.
Giáo dục học sinh cá biệt lớp
5B trường Tiểu học Quảng
Hóa
Phòng Giáo
dục và Đào
tạo Thành
B
2014 - 2015
phố Thanh
Hóa
Phòng Giáo
dục và Đào
học sinh Tiểu học theo Thông
tạo Thành
tư 30/2014/TT-BGDĐT của
phố Thanh
Hóa
Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Một số biện pháp giáo dục
Phòng Giáo
dục và Đào
phẩm chất cho học sinh lớp 5
tạo Thành
phố Thanh
Hóa
Một số biện pháp giáo dục
Phòng Giáo
dục và Đào
phẩm chất cho học sinh lớp 5
tạo Thành
phố Thanh