Phòng GD&ĐT huyện Yên Châu Trường Tiểu học Sặp Vạt
PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài.
Chính tả là một trong những phân môn của môn Tiếng Việt ở trường tiểu
học. Phân môn Chính tả dạy cho học sinh tri thức và kĩ năng chính tả phát triển
năng lực sử dụng ngôn ngữ ở dạng viết và hoạt động giao tiếp.
Phân môn Chính tả dạy cho học sinh cách tổ chức các chữ đúng quy ước của
xã hội để làm thành chất liệu hiện thực hoá ngôn ngữ. Chính tả thực hiện quy ước
của xã hội với chữ viết, để phòng ngừa sự vận dụng tuỳ tiện, vi phạm các quy ước
làm trở ngại cho việc tri giác ngôn ngữ trong quá trình giao tiếp. Không có chữ
viết, không biết chữ, không thể hiện chữ viết đúng chuẩn là tự hạn chế các hoạt
động giao tiếp hoặc làm cho các hoạt động giao tiếp bị hạn chế.
Trẻ không biết chữ, không có điều kiện tiếp xúc ngôn ngữ, văn hoá, không
thể tiếp thu tri thức khoa học một cách bình thường được. Biết chữ là biết phân biệt
đọc thông viết thạo một ngôn ngữ, nhưng thực tế áp dụng những yêu cầu trên vào
việc dạy học môn Tiếng Việt nói chung và phân môn Chính tả nói riêng ở trường
tiểu học Sặp Vạt huyện Yên Châu còn gặp rất nhiều khó khăn, nhất là đối với các
em học sinh dân tộc trong việc học tiếng Việt.
Qua quá trình công tác giảng dạy lớp 5 ở trường Tiểu học Sặp Vạt huyện
Yên Châu tôi thấy các em học sinh lĩnh hội các tri thức còn mắc rất nhiều lỗi chính
tả, điều này ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng học tập của các em ở phân môn
Chính tả nói chung, các môn học khác nói riêng. Vì vậy, tôi lựa chọn nghiên cứu đề
tài:“ Một số biện pháp sửa lỗi chính tả cho học sinh lớp 5 ở trường Tiểu học Sặp
Vạt” để tiến hành thực nghiệm và tổng kết kinh nghiệm thực tiễn dạy học với mong
muốn nâng cao chất lượng học tập phân môn Chính tả cho học sinh lớp 5, từ đó
góp phần nâng cao chất lượng môn Tiếng Việt và các môn học khác.
2. Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu cơ sở lý luận dạy học phân môn Chính tả lớp 5 và thực trạng dạy
học phân môn Chính tả lớp 5 ở trường tiểu học Sặp Vạt, trên cơ sở đó đề xuất một
số biện pháp sửa lỗi chính tả cho học sinh lớp 5, góp phần nâng cao chất lượng dạy
học.

Tiếng Việt ở Tiểu học: hình thành và phát triển ở học sinh năng lực sử dụng Tiếng
Việt (đặc biệt là kĩ năng viết); góp phần rèn luyện cho học sinh những thao tác tư
duy cơ bản; cung cấp cho học sinh những hiểu biết sơ giản về tự nhiên và xã hội để
góp phần giáo dục và hình thành nhân cách cho học sinh.
Phân môn Chính tả có nhiệm vụ cơ bản là giúp học sinh nắm vững quy tắc
Chính tả.Ngoài ra phân môn Chính tả còn có nhiệm vụ rèn cho học sinh một số
Người thực hiện Lã Thị Thực
2
Phòng GD&ĐT huyện Yên Châu Trường Tiểu học Sặp Vạt
phẩm chất tốt như: tính cẩn thận, chính xác; bồi dưỡng cho học sinh lòng yêu quý
Tiếng Việt và chữ viết của Tiếng Việt.
1.2 Phương pháp dạy học phân môn Chính tả lớp 5
1.2.1 Phương pháp trực quan:
Thực hiện phương pháp này giáo viên cần đọc mẫu thong thả, rõ ràng , phát
âm chính xác các tiếng có âm, vần, thanh mà học sinh thường mắc lỗi. Yêu cầu học
sinh phân tích tiếng mắc lỗi thành âm đầu, vần, thanh, từ đó học sinh nhớ cách ghi
các bộ phận của tiếng để viết đúng, sau đó giáo viên phải cho học sinh viết, phát
âm lại cho đúng các tiếng (từ) đó.
1.2.2. Phương pháp thực hành giao tiếp:
Thực hiện phương pháp này giáo viên cần cho học sinh đọc toàn bộ đoạn
văn sẽ viết, nắm được hoặc nhớ được nội dung đoạn, bài cần viết, viết trước một số
từ học sinh viết dễ sai. GV thực hiện đọc bài cho học sinh viết hoặc học sinh tự nhớ
viết (chính tả nhớ viết). Cho học sinh đổi vở tự soát lỗi; giáo viên chấm bài, chỉ ra
các lỗi trong bài, cách sửa lỗi.
1.2.3. Phương pháp trò chơi học tập:
Thực hiện phương pháp này giáo viên cần xác định mục đích trò chơi sau đó
lựa chọn trò chơi phù hợp với mục đích. Giáo viên nên lựa chọn các trò chơi có luật
đơn giản, có thể dạy học nhiều hiện tượng chính tả, dễ thực hiện trong khoảng thời
gian ngắn mà vẫn kích thích sự phấn khởi của học sinh.
1.2.4. Phương pháp phân tích ngôn ngữ:

Trường Tiểu học Sặp Vạt nằm cạnh đường quốc lộ 6. Cách Thị trấn Yên
Châu khoảng 4 km. Nhà trường có đội ngũ giáo viên đảm bảo về số lượng cũng
như chất lượng: Tổng số giáo viên: 25 đồng chí, trong đó 100% giáo viên đạt
chuẩn, giáo viên trên chuẩn chiếm 78%. Trong hai năm gần đây, nhà trường có 15
giáo viên đạt giáo viên dạy giỏi cấp trường, 2 giáo viên dạy giỏi cấp huyện.
Trong năm học nhà trường đã tổ chức nhiều buổi dạy chuyên đề để các cán
bộ giáo viên trao đổi học tập kinh nghiệm về việc đổi mới phương pháp cũng như
nâng cao chất lượng chuyên môn bậc học. Đặc biệt trong năm học nhà trường còn
tổ chức buổi hội thảo khoa học về “Đổi mới công tác quản lí và nâng cao chất
lượng cho học sinh” đạt hiệu quả cao. Nhà trường tổ chức tốt các cuộc vận động
và các phong trào thi đua trong năm học do ngành phát động, đây cũng là những
yếu tố giúp thầy và trò phấn đấu để đạt được kết quả nhiệm vụ năm học đã đề ra.
2.1.1. Thuận lợi
- Ban giám hiệu tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên đề để cùng trao đổi thống
nhất, học hỏi kinh nghiệm về cách soạn bài theo hướng đổi mới, dạy học theo
chuẩn kiến thức kỹ năng và theo đối tượng học sinh.
Người thực hiện Lã Thị Thực
4
Phòng GD&ĐT huyện Yên Châu Trường Tiểu học Sặp Vạt
- Ban giám hiệu, tổ chuyên môn tăng cường dự giờ thăm lớp, kiểm tra sổ
sách của giáo viên, vở ghi của học sinh, kiểm tra chất lượng đối với học sinh. Từ đó
đưa ra những ý kiến tư vấn giúp đỡ giáo viên về công tác chuyên môn để thúc đẩy
hoạt động giáo dục trong nhà trường.
- Có nề nếp chuyên môn, ý thức xây dựng trường lớp, tinh thần phấn đấu
vươn lên và sự phối hợp công tác của cán bộ, giáo viên. Nhà trường có đủ số phòng
học và mọi điều kiện về cơ sở vật chất để tổ chức cho học sinh ở các điểm trường
vùng thấp học trên 5 buổi/ ngày.
2.1.2. Khó khăn
Trường tiểu học Sặp Vạt còn rất nhiều khó khăn về địa bàn vì có 3 bản thuộc
vùng đặc biệt khó khăn, đường xá đi lại rất vất vả. 100% HS là dân tộc Mông và

2.1.3. Biện pháp sửa lỗi
Giáo viên phải có những biện pháp cụ thể để sửa lỗi chính tả của học sinh.
Trong tiết chính tả giáo viên phải chuẩn bị các từ học sinh thường hay mắc
phải lỗi phụ âm đầu như “l/n,t/tr, ”, các tiếng có vần kết thúc bằng n, m, t, p Giáo
viên ghi các từ đó lên bảng gọi học sinh đọc (yêu cầu phát âm chuẩn) học sinh đọc
sai giáo viên đọc lại, chậm, rõ, hướng dẫn kỹ cách phát âm môi, lưỡi, hơi phát ra…
Ban đầu học sinh có thể khó nhận thức được phương thức phát âm. Giáo viên phân
tích một cách đơn giản cho học sinh nắm bắt, hướng cho học sinh luyện phát âm
cho đến khi đạt chuẩn. Sau khi giáo viên phân tích xong yêu cầu học sinh viết
chính tả.
- Bước 1: Yêu cầu học sinh viết những từ mà giáo viên viết lên bảng vào
bảng con (xem học sinh nhìn chữ viết có sai không)
- Bước 2: Hướng dẫn học sinh phát âm. Đây là bước khó thực hiện nhất vì
phụ thuộc vào khả năng và kỹ thuật phát âm của giáo viên có chuẩn không. Do đó,
yêu cầu giáo viên phải phát âm chuẩn, hướng dẫn học sinh quan sát và nghe giáo
viên phát âm rồi phát âm lại.
Ví dụ: Khi hướng dẫn các em phát âm các âm tiết có phụ âm đầu là “Đ” đầu
lưỡi chạm vào phía trong hàm răng trên, còn “L” đầu lưỡi đưa lên cao chạm vào
phần lợi trên. Học sinh cố nhớ và chú ý vào cách đọc mẫu của giáo viên. Giáo viên
đọc xong gọi học sinh đọc đúng các từ đó, sau đó giáo viên viết các từ phát âm sai
bên cạnh từ viết đúng để học sinh phát hiện ra lỗi sai của mình.
- Bước 3: Giáo viên đọc, học sinh nghe rồi viết vào bảng con, thu bảng nhận
xét và sửa lại cho học sinh viết đúng.
2.2. Biện pháp sửa lỗi âm vần
2.2.1. Một số lỗi thường gặp
Học sinh thường viết lẫn lộn các cặp dấu thanh hỏi - ngã, ngă - sắc, các cặp
phụ âm đầu: x - s, ch - tr; các nguyên âm đơn/ đôi tương ứng: ia - iê/ i - ê, ua - uô/
u - ô, ưa - ươ/ ư - ơ, viết lẫn lộn hoặc không viết các phụ âm cuối n, m, p, t, k trong
Người thực hiện Lã Thị Thực
6

(hưu trí); Lưu (lưu đày, lưu trữ),
Ví dụ 2: Khướu hót hay; khiếu hót hay
“khướu” là một loài chim có lông màu đen, đuôi dài, hay hót.
Người thực hiện Lã Thị Thực
7
Phòng GD&ĐT huyện Yên Châu Trường Tiểu học Sặp Vạt
“khiếu” không phải là một loại chim, mà là một khả năng đặc biệt có tính
chất bẩm sinh đối với một hoạt động nào đó của con người. Như vậy phần vần của
hai từ khác nhau dẫn đến nghĩa của chúng khác nhau.
2.3. Biện pháp sửa lỗi về thanh điệu
2.3.1. Một số lỗi thường gặp
Học sinh mắc lỗi về thanh điệu phổ biến là thanh NGÃ thành thanh SẮC,
thanh NẶNG thành thanh hỏi,
Ví dụ: con ngựa/con ngửa. hoa sữa/hoa sứa
2.3.2. Nguyên nhân
Do lỗi phát âm địa phương có ảnh hưởng trực tiếp dẫn đến việc phát âm sai
của học sinh.
2.3.3. Biện pháp
- Giáo viên nhắc lại 6 dấu thanh của chữ viết và chỉ rõ cách viết và tác dụng
của dấu thanh. Trong mỗi chữ dấu thanh bao giờ cũng đặt ở chữ cái ghi âm chính
của vần và dấu thanh có tác dụng phân biệt nghĩa, nhận diện từ. Như vậy âm tiết có
phụ âm đầu phần giống nhau mà thanh điệu khác nhau là những từ khác nhau và ý
nghĩa của chúng cũng hoàn toàn khác nhau.
- Với lỗi này giáo viên ghi các âm tiết mà học sinh hay nhầm thanh điệu lên
bảng giáo viên đọc rõ, chậm để học sinh lĩnh hội, ghi nhớ, gọi học sinh đọc mời
học sinh khác nhận xét đúng hay sai? nếu sai thì sai ở chỗ nào? giáo viên đọc lại
hai lần gọi học sinh đọc lại cho chính xác, giáo viên giải thích nghĩa của từ, đọc
đúng và đọc sai về thanh điệu, nhưng các từ đó phải nằm trong một văn cảnh cụ thể
để học sinh dễ so sánh đối chiếu.
- Sau khi phân tích xong thì yêu cầu học sinh viết chính tả các từ thường hay

phải hợp lý; tốc độ đọc phải phù hợp, tương ứng với tốc độ viết của học sinh. Sau
mỗi cụm từ, mỗi câu, giáo viên nên nhắc lại để học sinh dễ theo dõi.
- Trước khi học sinh viết, giáo viên đọc thong thả và diễn cảm toàn bộ bài
chính tả nhằm giúp học sinh có cái nhìn bao quát, có ấn tượng chung về nội dung
của bài viết, làm cơ sở cho việc nghe viết. Khi học sinh viết giáo viên đọc từng câu
(mỗi câu khoảng 2-3 lần). Nếu có câu văn dài, giáo viên đọc từng cụm từ (diễn đạt
một ý nhỏ). Cả việc đọc của giáo viên và việc viết của học sinh đều không theo từ
riêng lẻ mà phải gắn với cả câu hoặc cả cụm từ trọn nghĩa. Như vậy, học sinh viết
chính tả trên cơ sở không hiểu những điều mình viết. Sau khi học sinh viết xong,
giáo viên cần đọc lại toàn bộ văn bản lần cuối để các em rà soát soát lại bài viết của
mình. Việc cần luyện viết những chữ khó cần được tiến hành trước khi viết bài.
- Khi dạy bài chính tả nhớ - viết, giáo viên cần dành đủ thời gian để học sinh
nhớ lại nội dung và hình thức chữ viết của bài ,sau đó viết lại bài viết. Giáo viên có
biện pháp tác động (gợi ý,hướng dẫn ) giúp học sinh tái hiện lại lại nội dung, hình
Người thực hiện Lã Thị Thực
9
Phòng GD&ĐT huyện Yên Châu Trường Tiểu học Sặp Vạt
thức của văn bản,lưu ý những trường hợp dễ viết sai trong văn bản ấy. Trước khi
đọc viết, giáo viên có thể cho học sinh đọc thuộc lòng lại một vài lượt văn bản để
tạo tâm thế viết bài và có cơ sở tái hiện lại văn bản. Sau khi học sinh viết xong,
giáo viên cần hướng dẫn học sinh kiểm tra lại bài viết.
Chương III: THỰC NGHIỆM
1. Mục đích thực nghiệm
Mục đích của thực nghiệm nhằm đánh giá hiệu quả việc vận dụng các biện
pháp sửa lỗi chính tả cho học sinh.
2. Nội dung thực nghiệm
Thực nghiệm qua một số tiết dạy ở môn Chính tả lớp 5 theo 2 giai đoạn. Giai
đoạn 1 tiến hành khảo sát chất lượng và dạy thực nghiệm các bài chính tả ở kỳ I,
sau đó rút kinh nghiệm cho việc thực hiện giai đoạn 2 ở kỳ II. Giai đoạn 1, tiến
hành dạy 3 bài để kiểm nghiệm các biện pháp đã đề xuất. Đó là các bài sau:

H.S
Số lượng học sinh bị mắc các lỗi chính tả
Lỗi về phụ
âm đầu
Lỗi về âm vần Lỗi về thanh
SL TL% SL TL% SL TL%
5B đối chứng 18 6 33.0% 4 22.2% 4 22.2%
5C thực nghiệm 30 9 30.0% 7 23.3% 8 26.6%
5. Kết quả thực nghiệm
Lớp
Số
lượng
H.S
Số lượng học sinh bị mắc các lỗi chính tả
Lỗi về phụ
âm đầu
Lỗi về âm vần Lỗi về thanh
SL TL% SL TL% SL TL%
5B đối chứng 18 4 22.2% 2 11.1% 3 16.6%
5C thực nghiệm 30 4 13.3% 3 10.0% 4 13.3%
Qua bảng thống kê cho thấy, ở lớp thực nghiệm tỷ lệ học sinh phát âm đúng,
viết đúng chính tả, không còn sự nhầm lẫn âm đầu, vần, dấu thanh cao hơn so với
lớp đối chứng. Học sinh nắm được nội dung bài, viết bài đúng chính tả và làm đúng
các bài tập chính tả có trong bài. Kết quả này giúp tôi mạnh dạn hơn trong việc tiếp
tục vận dụng vào dạy học phân môn Chính tả trong kỳ II và tiếp tục rút kinh
nghiệm để triển khai thực hiện dạy học trong toàn khối 5 ở nhà trường trong kỳ II
năm học 2010 – 2011.
PHẦN KẾT LUẬN
Người thực hiện Lã Thị Thực
11

5. Khi luyện tập những bài chính tả âm, vần, dấu thanh cần chọn những bài
tập phù hợp với học sinh, nếu những bài trong sách giáo khoa không phù hợp cho
việc luyện viết chính tả cho học sinh lớp mình phụ trách thì cần tự biên soạn những
tài liệu khác.
Người thực hiện Lã Thị Thực
12
Phòng GD&ĐT huyện Yên Châu Trường Tiểu học Sặp Vạt
6. Giáo viên phải theo dõi, tìm hiểu nguyên nhân học sinh viết sai lỗi chính
tả, hướng dẫn học sinh nắm được các quy tắc chính tả, học sinh nắm được cách viết
đúng các từ mà không cần phải ghi nhớ máy móc từng trường hợp chính tả riêng
biệt. Việc rèn học sinh viết đúng chính tả là một việc rất khó khăn. Do đó, giáo viên
cần kiên nhẫn, không nôn nóng, thực hiện xuyên suốt cả năm học mới có thể giúp
các em viết đúng chính tả. Giáo viên phải linh hoạt vận dụng các phương pháp cho
phù hợp với đối tượng học sinh.
Trên đây là sáng kiến kinh nghiệm:“ Một số biện pháp sửa lỗi chính tả
cho học sinh lớp 5 ở trường Tiểu học Sặp Vạt” mà tôi đã nghiên cứu và đưa vào
thực nghiệm tại trường tiểu học Sặp Vạt trong năm học 2010-2011. Tôi rất mong
nhận được sự đóng góp ý kiến của các đồng nghiệp để sáng kiến kinh nghiệm của
tôi đạt hiệu quả và được triển khai thực hiện rộng khắp cho các giáo viên của
trường trong những năm học tiếp theo./.
Sặp Vạt, tháng 3 năm 2011
Người thực hiện
Lã Thị Thực
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Phương pháp dạy học tiếng việt ở trường tiểu học. (Tài liệu Modun)
2. Một số vấn đề về dạy chữ viết ở tiểu học. (Tài liệu do nhà XBGD phát hành)
3. Từ điển tiếng việt. (Tài liệu do nhà XBGD phát hành)
4. Từ điển chính tả. (Tài liệu do nhà XBGD phát hành)
5. Từ điển vần. (Tài liệu do nhà XBGD phát hành)
Người thực hiện Lã Thị Thực

quyết định số 16/2006/BGD&ĐT ngày 5/5/2006 của bộ trưởng bộ giáo dục và
đào tạo
7. “Phương pháp dạy học các môn học ở lớp 2 tập 1” : Nhà xuất bản
giáo dục, năm 2007
Người thực hiện Lã Thị Thực
15
Phòng GD&ĐT huyện Yên Châu Trường Tiểu học Sặp Vạt
Nhận xét của của hội đồng khoa học nhà trường:
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
Người thực hiện Lã Thị Thực
16
Phòng GD&ĐT huyện Yên Châu Trường Tiểu học Sặp Vạt
……………………………………………………………………………
…
…………………………………………………………………………… ……….
………………………………………………………………………… ………….
………………………………………………………………………… …… …….
………………………………………………………………………… …… …….
Nhận xét của của hội đồng khoa học Phòng GD&ĐT Yên Châu:
……………………………………………………………………………….