i

ĐẠI HỌC HUẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

LÊ VIẾT VĨNH THỤY

NGHIÊN CỨU QUÁ TRÌNH CHUYỂN ĐỔI
VÀ HIỆN TRẠNG CƠ CẤU SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP
HUYỆN PHONG ĐIỀN, TỈNH THỪA THIÊN HUẾ

Chuyên ngành: Địa lý học
Mã số: 60 31 05 01
Demo Version - Select.Pdf SDK

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ ĐỊA LÝ HỌC
Người hướng dẫn luận văn:
TS. LÊ VĂN TIN

THỪA THIÊN HUẾ, NĂM 2017

Công trình được hoàn thành tại Trường đại học Sư phạm Huế


ii

Người hướng dẫn khoa học: TS. Lê Văn Tin
Phản biện 1: ...................................................................
Phản biện 2: ...................................................................

Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận văn tốt nghiệp

dẫn tận tình, chu đáo của TS. Lê Văn Tin. Tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến
thầy, người đã có đóng góp to lớn cho sự thành công của luận văn.
Trong quá trình học tập, thu thập tài liệu và thực hiện đề tài, tác giả đã nhận được
sự giúp đỡ và tạo điều kiện tối đa cũng như nhiềuý kiến đóng góp quý báu của Ban
Giám hiệu Trường Đại học Sư phạm Huế, Phòng Đào tạo Sau đại học Trường Đại học
Sư phạm Huế, Khoa Địa lý Trường Đại học Sư phạm Huế, các Phòng ban và UBND
huyện Phong Điền, Sở Tài nguyên và Môi trường tình Thừa Thiên Huế. Xin được bày
tỏ lòng biết ơn chân thành đến những sự giúp đỡ quý báu.
Xin được bày tỏ lòng biết ơn đối với sự giúp đỡ nhiệt tình và những lời động
viên của quý thầy cô, các anh chị học viên cao học, anh chị đồng nghiệp và gia
đình,bạn bè trong suốt quá trình thực hiện luận văn thạc sĩ này.
Huế, ngày 24 tháng 7 năm 2017
Demo Version - Select.Pdf SDK
Tác giả luận văn

Lê Viết Vĩnh Thụy


v
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

Chữ viết tắt

Có nghĩa là

BDKH

Biến đổi khí hậu

BT

và Tài nguyên Thiên nhiên

Demo Version - Select.Pdf SDK

KCN

Khu công nghiệp

QL

Quốc lộ

STT

Số thứ tự

SKSS/KHHGĐ

Sức khỏe sinh sản và kế hoạch hóa gia đình

TDTT

Thể dục thể thao

THCS

Trung học cơ sở

THPT


2. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu ............................................................................2
3. Mục đích và yêu cầu ................................................................................................ 2
4. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn..................................................................................3
5. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ............................................................................3
6. Quan điểm và phương pháp nghiên cứu ..................................................................4
PHẦN NỘI DUNG ........................................................................................................6
CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN PHỤC VỤ NGHIÊN CỨU

Demo Version - Select.Pdf SDK

CHUYỂN ĐỔI CƠ CẤU SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP ....................................6
1.1. Cơ sở lí luận ..........................................................................................................6
1.1.1. Khái niệm về đất nông nghiệp ........................................................................6
1.1.2. Đặc điểm đất sản xuất nông nghiệp ................................................................ 6
1.1.3. Nguyên tắc và quan điểm sử dụng đất nông nghiệp .......................................7
1.1.4. Những nhân tố ảnh hưởng đến cơ cấu sử dụng đất nông nghiệp ...................8
1.2. Cơ sở thực tiễn về cơ cấu sử dụng đất và chuyển đổi cơ cấu sử dụng đất..........11
1.2.1. Trên thế giới..................................................................................................11
1.2.2. Ở Việt Nam ...................................................................................................12
1.2.3. Ở Thừa Thiên Huế ........................................................................................14
1.3. Tổng quan các công trình nghiên cứu .................................................................19
1.3.1. Các nghiên cứu trên thế giới .........................................................................19
1.3.2. Các nghiên cứu ở Việt Nam .........................................................................22
CHƯƠNG 2. HIỆN TRẠNG VÀ QUÁ TRÌNH CHUYỂN ĐỔI CƠ CẤU SỬ DỤNG
ĐẤT NÔNG NGHIỆP HUYỆN PHONG ĐIỀN GIAI ĐOẠN 2010 - 2015 .................. 27
2.1. Khái quát về huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế ......................................27


vii
2.1.1. Vị trí địa lí .....................................................................................................27

3.2.6. Giải pháp kĩ thuật.......................................................................................... 89
3.2.7. Giải pháp cơ sở hạ tầng ................................................................................90
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .....................................................................................92
TÀI LIỆU THAM KHẢO........................................................................................... 95
PHỤ LỤC


viii
DANH MỤC BẢNG BIỂU

Bảng 1.1. Diện tích đất được phân bổ cho các đơn vị hành chính thuộc tỉnh Thừa
Thiên Huế năm 2010.................................................................................. 16
Bảng 2.1. Diện tích và cơ cấu các loại đất huyện Phong Điền năm 2016..................... 34
Bảng 2.2. Quy mô và tốc độ tăng trưởng kinh tế ......................................................... 41
Bảng 2.3. Biến động đất nông nghiệp chung huyện Phong Điền giai đoạn 2010 - 2015..45
Bảng 2.4. Biến động đất nông nghiệp chung các đơn vị hành chính thuộc huyện Phong
Điền giai đoạn 2010 - 2015........................................................................ 45
Bảng 2.5. Quá trình chuyển đổi cơ cấu sử dụng đất nông nghiệp huyện Phong Điền
giai đoạn 2010 - 2015 ................................................................................ 48
Bảng 2.6. Quá trình chuyển đổi cơ cấu sử dụng đất nông nghiệp giai đoạn 2010 - 2015
tại một số xã thuộc vùng nghiên cứu ......................................................... 49
Bảng 2.7. Quá trình chuyển đổi cơ cấu sử dụng đất sản xuất nông nghiệp huyện Phong
Điền giai đoạn 2010 - 2015........................................................................ 52
Bảng 2.8. Quá Demo
trình chuyển
đổi cơ
cấu sử dụngSDK
đất sản xuất nông nghiệp giai đoạn
Version
- Select.Pdf

tư liệu sản xuất đặc biệt, là nguồn nội lực, nguồn vốn to lớn của đất nước, là địa bàn
phân bố dân cư, xây dựng cơ sở kinh tế, văn hóa, xã hội an ninh và quốc phòng. Đối
với sản xuất nông nghiệp, đất đai là tư liệu sản xuất không thể thay thế được, không có
đất đai thì không có sản xuất nông nghiệp. Đất đai lại là nguồn tài nguyên có giới hạn
về số lượng, cố định vị trí không gian nên con người không thể di chuyển theo ý muốn
của mình. Vì vậy muốn xây dựng một nền nông nghiệp phát triển bền vững thì cần có
một cơ cấu sử dụng đất nông nghiệp hợp lí, phù hợp với điều kiện của từng vùng, từng
địa phương.
Trong những thập niên gần đây, nước ta thực hiện công cuộc CNH, HĐH đất
nước, nền kinh tế đã có những chuyển biến mạnh mẽ. Sự chuyển biến đó đã thúc đấy
quá trình đô thị hóa phát triển với tốc độ cao. Cùng với việc gia tăng dân số, con người
đã tác động vàoDemo
tự nhiên,
khai thác
tài nguyên thiên
nhiên tạo ra của cải vật chất nhất
Version
- Select.Pdf
SDK
định cho đời sống mà đặc biệt là trong lĩnh vực sản xuất nông nghiệp, một ngành kinh
tế lấy đất đai làm tư liệu sản xuất.
Thực tế thời gian qua cho thấy việc khai thác tài nguyên đất phục vụ cho nhu cầu
sản xuất ngày một tăng trong khi công tác quản lý sử dụng đất, nhất là diện tích đất
nông nghiệp vẫn còn tồn tại và nảy sinh nhiều vấn đề bất cập khiến cho diện tích đất
sản xuất nông nghiệp được sử dụng chưa phát huy hiệu quả và đang dần bị thu hẹp.
Mặt khác, nhận thức của người dân về đất đai vẫn còn nhiều hạn chế, chưa có định
hướng lâu dài, khai thác sử dụng mang tính tự phát dẫn đến tình trạng suy thoái đất
nông nghiệp, diện tích đất trống đồi trọc tăng lên. Do đó, mỗi vùng, mỗi địa phương
cần có chính sách, biện pháp quản lý, cơ cấu đất sản xuất nông nghiệp để sử dụng quỹ
đất nông nghiệp hiện có là yêu cầu cấp thiết.

đất nông nghiệp.
- Phân tích, đánh giá quá trình chuyển đổi và hiện trạng cơ cấu sử dụng đất nông
nghiệp của huyện Phong Điền giai đoạn 2010 - 2015.
- Đề xuất các giải pháp nhằm quản lí, sử dụng hợp lí, hiệu quả đất nông nghiệp
của huyện Phong Điền.
3. Mục đích và yêu cầu
Trên quan điểm sử dụng đất bền vững, đánh giá quá trình chuyển đổi và hiện
trạng cơ cấu sử dụng đất nông nghiệp từ đó đề xuất giải pháp chuyển đổi cơ cấu sử


3
dụng hợp lí đất nông nghiệp trên địa bàn huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế đến
năm 2025.
4. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
4.1. Ý nghĩa khoa học
+ Góp phần làm rõ ảnh hưởng của các yếu tố tự nhiên, kinh tế - xã hội đến cơ cấu
sử dụng đất nông nghiệp.
+ Cung cấp nguồn thông tin, dữ liệu cho các công trình nghiên cứu tiếp theo.
+ Cung cấp cơ sở lí luận của việc nghiên cứu sử dụng cơ cấu sử dụng đất nông
nghiệp và chuyển đổi cơ cấu sử dụng đất nông nghiệp tại vùng nghiên cứu.
4.2. Ý nghĩa thực tiễn
+ Cung cấp thông tin khái quát về quá trình chuyển đổi và hiện trạng cơ cấu sử
dụng đất nông nghiệp tại huyện phong Điền.
+ Là cơ sở để đánh giá hiệu quả của quá trình chuyển đổi cơ cấu sử dụng đất
nông nghiệp và hiện trạng cơ cấu sử dụng đất nông nghiệp cũng như đề xuất giải pháp
chuyển đổi cơ cấu sử dụng hợp lí đất nông nghiệp trên địa bàn huyện.
+ Cung cấp
các luận
chứng- kinh
tế - kĩ thuật

nông nghiệp huyện Phong Điền.
+ Quan điểm hệ thống:
Là một luận điểm quan trọng của phương pháp luận, nó yêu cầu phải xem xét các
đối tượng một cách toàn diện nhiều mặt, nhiều mối quan hệ, trong trạng thái vận động
và phát triển, trong những điều kiện hoàn cảnh cụ thể để tìm ra bản chất và các quy
luật vận động của
đối tượng.
Demo
Version - Select.Pdf SDK
Quan điểm này chỉ dẫn quá trình nghiên cứu các đối tượng phức tạp bằng
phương pháp hệ thống để tìm ra cấu trúc, phát hiện ra tính hệ thống theo quy luật của
cái toàn thể.
Nghiên cứu khoa học theo quan điểm hệ thống cho tri thức đầy đủ toàn diện,
khách quan về cơ cấu sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Phong Điền, thấy được mối
quan hệ của cơ cấu sử dụng đất với các hiện tượng khác.
+ Quan điểm tổng hợp:
Khi nghiên cứu về một vấn đề chung ta cần xem xét các yếu tố trong mối quan hệ
tác động qua lại lẫn nhau. Nghiên cứu cơ cấu sử dụng đất nông nghiệp phải xem xét
các yếu tố như diện tích đất nông nghiệp, loại đất, phân bố, tính chất của đất, các loài
cây trồng, vật nuôi… xét trong mối quan hệ tương hỗ để xác định đặc điểm chung trên
cơ sở đặc điểm riêng của từng yếu tố.
+ Quan điểm lịch sử viễn cảnh:


5
Các biến động đều xảy ra trong yếu tố địa lí nhất định với những xu hướng nhất
định. Xu hướng phát triển của chúng là đi từ quá khứ đến hiện tại và tương lai. Với quan
điểm lịch sử - viễn cảnh ta có thể nhìn thấy đối tượng trong quá khứ, liên hệ đến hiện tại
và sau đó phác họa bức tranh toàn cảnh cho sự phát triển trong tương lai. Đối với nghiên
cứu cơ cấu sử dụng đất nông nghiệp, vận dụng quan điểm này để thấy được quá trình thay

trong bộ máy chính quyền, cán bộ ngành địa chính, cán bộ ngành nông nghiệp, cán bộ
nghiên cứu có nhiều kinh nghiệm. Đây là những thông tin quý giá để vận dụng vào
nghiên cứu nhằm rút ngắn được quá trình điều tra.